Trump: chính phủ cần tăng chiến phí, sẽ ngưng chi cấp Medicare, Medicaid và chăm sóc trẻ em, sẽ đưa qua tiểu bang gánh chịu. Trump đã ngưng tiền chăm sóc trẻ em, vu khống các tiểu bang gian lận.
Báo Newsweek hôm 2/4/2026 có bản tin "Trump says government should stop funding Medicare, daycare to focus on war" (Trump nói chính phủ nên ngừng cấp ngân sách cho Medicare và dịch vụ chăm sóc trẻ để tập trung vào chiến tranh) của phóng viên Giulia Carbonaro. Bản tin dịch như sau.
-- Tóm lược bản tin:
. Ưu tiên Quân sự: Tổng thống Trump nhấn mạnh rằng chính phủ liên bang nên tập trung vào việc bảo vệ quân sự, chứ không phải chăm sóc trẻ em, Medicaid hay Medicare; ông đề xuất các tiểu bang nên chịu trách nhiệm về các chương trình này.
. Ngân sách & Chi tiêu: Chính quyền đã đề xuất cắt giảm mạnh các khoản chi cho Medicare và Medicaid, với khoản tiền tiết kiệm được dự kiến sẽ chuyển sang tài trợ cho cuộc chiến tại Iran và công tác thực thi luật nhập cư, gây ra nhiều tranh cãi và thách thức pháp lý.
. Phản ứng của Công chúng & Chính giới: Các cuộc thăm dò dư luận cho thấy sự phản đối mạnh mẽ đối với việc cắt giảm chi tiêu y tế liên bang (79% phản đối cắt giảm Medicare, 76% phản đối cắt giảm Medicaid), làm dấy lên những lo ngại cho Đảng Cộng hòa trước thềm các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
.
Bản tin chi tiết như sau.
Tổng thống Donald Trump đã tuyên bố rằng chính phủ Hoa Kỳ "không thể lo liệu" các chi phí cho việc chăm sóc trẻ em, Medicaid hay Medicare; ông đề xuất rằng các tiểu bang nên tự cấp ngân sách cho các dịch vụ này, trong khi chính phủ liên bang tập trung vào "bảo vệ quân sự".
"Chúng ta đang tham chiến," ông Trump phát biểu trước cử tọa tại bữa tiệc trưa Lễ Phục sinh ở Nhà Trắng vào thứ Tư, theo hình ảnh ghi lại trong một đoạn video được đăng tải (và sau đó đã bị gỡ bỏ) trên trang web của Nhà Trắng. "Chúng ta không thể lo liệu cho việc trông nom trẻ."
Newsweek đã liên lạc với Nhà Trắng qua email vào sáng sớm thứ Năm để xin bình luận về vấn đề này.
Tại sao vấn đề này lại quan trọng?
Hoa Kỳ và Israel đã phát động các cuộc tấn công quân sự chung nhằm vào Iran vào ngày 28 tháng 2, châm ngòi cho cuộc xung đột đang diễn ra tại khu vực Trung Đông. Cuộc chiến này đã khiến giá dầu và khí đốt trên toàn thế giới tăng vọt, bao gồm cả tại Hoa Kỳ—nơi các tài xế hiện đang phải trả mức giá trung bình toàn quốc là hơn 4 đô la cho mỗi gallon xăng thường, cao hơn hơn một đô la so với mức giá của một tháng trước đó.
Theo Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ, chỉ riêng trong sáu ngày đầu tiên của cuộc chiến, Hoa Kỳ đã tiêu tốn tới 11,3 tỷ đô la. Chi phí này được ước tính đã tăng lên mức 18 tỷ đô la tính đến ngày 19 tháng 3, và con số này chắc chắn sẽ còn cao hơn nữa khi cuộc chiến hiện đã bước sang tháng thứ hai. Đầu tuần này, trang tin Axios đã đưa tin rằng các thành viên Đảng Cộng hòa đang cân nhắc việc cắt giảm chi tiêu y tế liên bang nhằm bù đắp ngân sách cho một dự luật chi tiêu, trong đó bao gồm khoản tiền lên tới 200 tỷ đô la để tài trợ cho cuộc chiến tại Iran và công tác thực thi luật nhập cư.
Dẫn ra các cáo buộc về tình trạng gian lận tràn lan tại các trung tâm chăm sóc trẻ em do cộng đồng người Somalia tại Minnesota quản lý—vụ việc đã khiến chính quyền Trump đóng băng nguồn tài trợ chăm sóc trẻ cho tiểu bang này—Tổng thống đã kêu gọi chấm dứt điều mà ông gọi là "hành vi trộm cắp trắng trợn" từ cả các tiểu bang do Đảng Dân chủ lẫn Đảng Cộng hòa lãnh đạo.
"Tôi hy vọng chúng ta sẽ giải quyết được vấn đề này," Tổng thống phát biểu khi đề cập đến việc chấm dứt nguồn quỹ liên bang dành cho chăm sóc trẻ em. "Chúng ta có thể cân đối ngân sách. Chúng ta thậm chí có thể đạt thặng dư ngân sách nếu ngăn chặn được tình trạng đó. Và con số này còn chưa bao gồm Medicare hay Medicaid—những khoản chi còn lớn hơn nhiều."
Khi nhắc đến Giám đốc Văn phòng Quản lý và Ngân sách, ông Russell Vought, ông Trump nói thêm: "Tôi đã bảo Russell rằng: 'Đừng gửi bất kỳ khoản tiền nào cho việc chăm sóc trẻ ban ngày nữa, bởi Hoa Kỳ không thể lo liệu việc đó được.' Trách nhiệm đó phải thuộc về các tiểu bang. Chúng ta không thể lo liệu việc chăm sóc trẻ. Chúng ta là một quốc gia rộng lớn. Chúng ta có 50 tiểu bang. Chúng ta còn phải lo cho biết bao người dân khác. Chúng ta đang phải tham chiến ở nhiều nơi.
"Chúng ta không thể lo liệu việc chăm sóc trẻ. Các tiểu bang phải tự lo liệu việc đó. Và họ cũng chính là những người nên chi trả cho việc này. Họ phải chi trả. Họ sẽ buộc phải tăng thuế, nhưng họ phải là người chi trả. Và chúng ta có thể giảm bớt một chút thuế liên bang đối với họ để bù đắp lại. Chúng ta không thể nào lo liệu hết mọi thứ—từ chăm sóc trẻ, Medicaid, Medicare, cho đến tất cả những khoản chi riêng lẻ khác như vậy.
"Họ có thể tự thực hiện các chương trình này ở cấp tiểu bang. Không thể thực hiện ở cấp liên bang được. Chúng ta chỉ cần tập trung lo liệu một việc duy nhất: bảo vệ quân sự. Chúng ta phải bảo vệ đất nước."
Phóng viên Bryan Metzger của tờ Business Insider đã viết trên nền tảng X rằng Nhà Trắng có thể đã vô tình công khai đoạn video ghi lại buổi tiệc trưa nhân dịp Lễ Phục sinh lên YouTube, và đoạn video này "hiện đã được chuyển sang chế độ riêng tư." Tuy nhiên, phóng viên này đã kịp tải xuống đoạn video đó và sau đó chia sẻ lại trên X.
Năm ngoái, chính quyền Trump đã đưa ra những đợt cắt giảm đáng kể đối với các chương trình Medicare và Medicaid thông qua "Đạo luật Ngân sách Tổng hợp" (One Big Beautiful Bill Act) của Tổng thống; theo ước tính của Trung tâm Vận động cho Medicare (Center for Medicare Advocacy), gói chi tiêu này sẽ cắt giảm hơn 1.000 tỷ USD nguồn hỗ trợ liên bang dành cho các chương trình y tế.
Vào tháng 1 vừa qua, chính quyền cũng đã tạm thời ngưng cấp nguồn tài trợ liên bang cho các chương trình chăm sóc trẻ em tại các tiểu bang do Đảng Dân chủ lãnh đạo, bao gồm New York, California, Colorado, Illinois và Minnesota. Chính quyền cho biết động thái này xuất phát từ "những lo ngại về gian lận" tại các tiểu bang đó.
“Trong suốt một thời gian quá dài, các tiểu bang và các thống đốc do Đảng Dân chủ lãnh đạo đã tiếp tay cho phép những vụ gian lận quy mô lớn diễn ra ngay dưới sự quản lý của họ,” ông Andrew Nixon, Phó Trợ lý Bộ trưởng phụ trách quan hệ truyền thông tại Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh, phát biểu với tờ Newsweek vào thời điểm đó.
Đầu tuần này, một thẩm phán tại California đã bác bỏ quyết định của chính phủ liên bang về việc đóng băng 10 tỷ đô la ngân sách dành cho dịch vụ chăm sóc trẻ em tại năm tiểu bang nói trên. Trước đó, một thẩm phán tại New York cũng đã ra phán quyết tạm ngưng thực thi quyết định này.
Các cuộc thăm dò dư luận gần đây cho thấy đại đa số người dân Mỹ—bất kể quan điểm hay đảng phái chính trị—đều phản đối việc cắt giảm ngân sách dành cho các chương trình Medicare và Medicaid. Một cuộc thăm dò do KFF thực hiện vào tháng 4 năm 2025 cho thấy 79% cử tri Mỹ phản đối việc cắt giảm mạnh các khoản chi cho Medicare, và 76% phản đối việc cắt giảm mạnh đối với Medicaid.
Sự thiếu ủng hộ của công chúng đối với các biện pháp cắt giảm này—kết hợp với những lo ngại ngày càng gia tăng về tác động của cuộc chiến tại Iran cũng như tỷ lệ tín nhiệm đang sụt giảm mạnh của ông Trump—đang tạo ra những điềm báo không mấy tốt đẹp cho Đảng Cộng hòa trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ diễn ra vào tháng 11 tới.
Phía Đảng Dân chủ đã nhận thấy rõ điều này. Trong một bài đăng trên mạng xã hội vào tuần trước, Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren (bang Massachusetts) đã viết: “Các nghị sĩ Đảng Cộng hòa tại Quốc hội đang muốn cắt giảm quyền lợi chăm sóc sức khỏe của người dân Mỹ để lấy tiền chi cho việc mở rộng chiến tranh tại Iran. Hãy suy ngẫm thật kỹ về điều đó.”
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình