Hình tượng đài (đã gỡ bỏ) chụp lại từ video.Sau khi cựu Giám sát Andrew Đỗ vào tù: công ty khắc chữ khiếu nại, nói Đài Tưởng Niệm Cuộc Chiến VN tại Quận Cam còn nợ họ gần 100.000 USD
KTLA có bản tin "Family loses nearly $100K on O.C. Vietnam War memorial linked to fraud case" (Một gia đình mất gần 100.000 USD vì đài tưởng niệm Cuộc Chiến VN tại O.C. dính vụ gian lận) của phóng viên Jocelyn Fiset đăng hôm 2/4/2026.
Một gia đình tại địa phương cho biết họ đã mất gần 100.000 USD liên quan đến một đài tưởng niệm Chiến tranh Việt Nam tại Quận Orange (California), công trình vốn đang bị vướng vào một vụ gian lận. Bức tường tưởng niệm này đã bị dỡ bỏ sau khi nguồn tiền dùng để xây dựng nó được xác định có liên quan đến cựu Giám sát viên Andrew Do – người hiện đang bị kêu án vì vướng vào nhiều tai tiếng.
Một trong những lý do khiến hai mẹ con, chủ một doanh nghiệp gia đình, quyết định nhận thực hiện công trình này là vì họ được biết đây là một dự án do chính phủ tài trợ, nên họ sẽ không phải lo lắng về việc có được thanh toán hay không.
Thế nhưng, hóa ra họ đã lầm.
Khi bức tường tưởng niệm Chiến tranh Việt Nam chưa hoàn thiện bị dỡ bỏ tại Công viên Mile Square ở Fountain Valley vào tháng trước, bà Aimee Rosendahl và con trai là Thor đã theo dõi quá trình tháo dỡ này với sự quan tâm đặc biệt hơn hẳn những người khác.
"Chúng tôi vốn đã biết là có vấn đề rồi," bà Aimee chia sẻ. "Họ từng yêu cầu con trai tôi sửa chữa một số vết nứt; nhưng phải đến khi họ dỡ bỏ bức tường xuống, chúng tôi mới nhận ra rằng nó được xây dựng một cách rẻ tiền, cẩu thả và mỏng manh đến mức nào."
Họ là chủ của công ty RTC Memorial Markers. Họ cho biết mình được tổ chức phi lợi nhuận Viet America Society thuê để thực hiện công tác khắc chữ lên bức tường tưởng niệm – mặc dù vào thời điểm đó, bức tường đã được dựng lên xong xuôi.
"Thông thường, các dự án không được thực hiện theo kiểu này. Các tấm bia thường đã được khắc chữ sẵn trước khi được lắp đặt, nhất là khi người ta đã nắm rõ nội dung cần thể hiện trên đó," bà nói. "Lúc đầu, chúng tôi cũng tỏ ra hoài nghi và nghĩ rằng chuyện này thật vô lý, không thể nào xảy ra được."
Bất chấp những nghi ngại này cùng nhiều dấu hiệu bất thường khác, họ vẫn quyết định nhận công việc sau khi biết rằng dự án được bảo đảm bằng khoản ngân sách trị giá 1 triệu USD từ văn phòng của ông Andrew Đỗ – người khi đó đang giữ chức Giám sát viên Quận Orange.
"Vì thế, chúng tôi tin chắc rằng nguồn tiền đã có sẵn ở đó, và chúng tôi sẽ không bị chính quyền thành phố hay chính quyền quận lừa gạt," bà Aimee cho biết. Aimee và Thor cho biết trong khoảng thời gian từ tháng 6 đến tháng 9 năm 2024, họ đã chuẩn bị các bản thiết kế đồ họa và bố cục, sau đó bắt đầu dán khuôn mẫu lên tường, thậm chí còn khắc một phần trong đó — bao gồm cả phần có tên của ông Andrew Đỗ.
“Chúng tôi đã phải làm việc ngoài trời suốt nhiều ngày trong cái nắng hè gay gắt, thực hiện lắp đặt và dán khuôn mẫu, đảm bảo rằng mọi thứ đều thẳng hàng và cân đối,” Aimee chia sẻ.
“Tôi phải thiết lập mọi thứ rồi mới tiến hành phun cát; vì thế, tôi phải trải tất cả những tấm bạt này xuống, rồi ngồi đó và xử lý từng chữ cái một bằng máy phun cát của mình,” Thor kể lại.
Họ cho biết, ngay cả khi đang thực hiện một số công đoạn trong số đó, họ hoàn toàn không hay biết rằng Quận Cam đã khởi kiện Viet America Society, tổ chức phi lợi nhuận mà họ đang làm việc cho, cũng như việc Giám sát viên Andrew Đỗ và người sáng lập tổ chức này — ông Peter Pham — sắp sửa bị các cơ quan liên bang truy tố trong một vụ án hối lộ.
Gia đình Rosendahl cho biết họ chỉ phát hiện ra tất cả những chuyện này sau khi đến công trường làm việc vào một ngày nọ và thấy mình bị khóa cửa, không thể vào bên trong.
Họ cho biết mình vẫn chưa được thanh toán khoản tiền công trị giá khoảng 96.000 đô la.
Hiện tại, khi ông Do đã phải thụ án trong tù, và các quan chức liên bang cùng chính quyền quận đã thông báo rằng khoảng 3,7 triệu đô la tiền thu lợi bất chính từ các hành vi phạm tội của ông này đã được thu hồi, Aimee và Thor cho rằng chính quyền quận nên sử dụng một phần số tiền đó để thanh toán khoản nợ cho họ.
“Chúng tôi cũng là những nạn nhân trong vụ việc này,” Aimee nói. “Chúng tôi không mong muốn bất cứ điều gì khác ngoài việc được thanh toán xứng đáng cho phần công việc mà chúng tôi đã hoàn thành.”
Đài KTLA đã liên lạc với chính quyền quận để xin ý kiến bình luận và nhận được tuyên bố sau: “Mặc dù chúng tôi không thể đưa ra ý kiến cụ thể về công việc của RTC — do đơn vị này không ký hợp đồng trực tiếp với Chính quyền Quận — nhưng rất có thể họ cũng nằm trong số các nạn nhân, cùng với Chính quyền Quận và cư dân nơi đây, của những hành vi tham nhũng do ông Andrew Do gây ra.”
Aimee và Thor cho biết một phần trong khoản nợ 96.000 đô la mà họ đang chờ thanh toán là chi phí cho một số thiết bị làm việc của họ đã bị bỏ lại tại công trường, và họ đã không thể thu hồi lại được những thiết bị này khi bị khóa cửa không cho vào.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình