600.000 trẻ em gia đình di dân lậu cơ nguy bị đuổi ra khỏi trường công hoặc phải bỏ học
Tất cả trẻ em tại Hoa Kỳ đều bị cưỡng bách đi học, và các em sẽ học miễn phí cho tới lớp 12. Ngay cả trẻ em trong gia đình di dân lậu. Lý do, không đi học sẽ trở thành cao bồi, du đãng, tương lai sẽ là gánh nặng hình sự. Nhiều tiểu bang đỏ buộc trẻ em ghi danh học phải ghi rõ có phải là nhập cư lậu hay không.Hơn 600.000 trẻ em cơ nguy thất học.
Bản tin của phóng viên Nathalie Baptiste. tựa đề "Conservatives have a new target in their campaign against kids" (Phe bảo thủ có một mục tiêu mới trong chiến dịch chống lại trẻ em) cho thấy một chiến dịch mới của Trump về giáo dục.
Phe bảo thủ đang tấn công một tiền lệ pháp lý lâu đời, vốn cho phép trẻ em không có giấy tờ hợp lệ được theo học tại các trường công lập. Vào năm 1982, trong vụ án "Plyler kiện Doe", Tòa án Tối cao đã phán quyết rằng những người nhập cư không có giấy tờ hợp lệ vẫn được hưởng sự bảo vệ theo Tu chính án thứ 14, và các trường công lập buộc phải tiếp nhận những trẻ em không có tư cách pháp lý này vào học. Phán quyết này đã mang lại quyền được giáo dục cho hàng thế hệ trẻ em.
Tuy nhiên, một số thành viên phe bảo thủ—được tiếp thêm động lực từ chương trình nghị sự cứng rắn chống nhập cư của Tổng thống Donald Trump—hiện đang tìm cách từng bước làm suy yếu phán quyết này, với mục tiêu tối thượng là lật ngược nó hoàn toàn. Việc làm này có thể đe dọa quyền được giáo dục của hơn 600.000 trẻ em, gieo rắc nỗi sợ hãi trong các gia đình nhập cư trên khắp nước Mỹ, đồng thời thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa chiến dịch đang diễn ra của phe cánh hữu nhằm chống lại hệ thống giáo dục công lập.
Việc lật ngược một tiền lệ pháp lý không thể thực hiện chỉ trong một sớm một chiều, nhưng phe này đã có sẵn một "kịch bản hành động".
Các quan chức tại những tiểu bang do phe Cộng hòa nắm quyền (các "tiểu bang đỏ") đã và đang tìm cách đưa các yếu tố Cơ đốc giáo vào trường công lập—bất chấp việc Hiến pháp nghiêm cấm nhà nước bảo trợ cho bất kỳ tôn giáo nào—bằng cách đề xuất các dự luật được thiết kế nhằm khơi mào những vụ kiện tụng, với hy vọng các vụ kiện này sẽ được đưa lên đến tận Tòa án Tối cao. Tòa án Tối cao hiện có đa số thẩm phán thuộc phe bảo thủ; tòa án này thường tỏ ra thiện chí đối với các bị đơn thuộc phe cánh hữu, và gần đây đã đưa ra các phán quyết có lợi cho những nguyên đơn theo đạo Cơ đốc, những người tự nhận rằng họ đang đấu tranh cho quyền tự do tôn giáo.
Bà Alejandra Vazquez Baur—một chuyên gia nghiên cứu tại Century Foundation, một tổ chức nghiên cứu theo khuynh hướng tiến bộ—cho biết: "Không chỉ có những lý do để tin rằng họ đang nhắm vào phán quyết Plyler, mà còn có nhiều bằng chứng cụ thể cho thấy đây là một trong những ưu tiên trọng tâm của phe bảo thủ trong chính quyền hiện tại."
Một số tiểu bang—mà phần lớn trong số đó do phe Cộng hòa lãnh đạo—đã đề xuất các dự luật khiến trẻ em không có giấy tờ hợp lệ cùng gia đình của các em rơi vào một tình thế hết sức bấp bênh khi phải tiếp xúc và làm việc với hệ thống trường học.
Các tiểu bang Tennessee, Oklahoma, Idaho và Ohio đều đã đề xuất những biện pháp buộc phụ huynh phải cung cấp thông tin về tình trạng nhập cư của con cái mình khi làm thủ tục nhập học—những thông tin mà sau đó rất có thể sẽ bị sử dụng làm công cụ thực thi pháp luật để gây sức ép hoặc xử lý các gia đình này. Các đề xuất tại Oklahoma và Idaho đã bị bác bỏ ngay từ giai đoạn đầu của quy trình lập pháp; trong khi đó, các dự luật tại Tennessee và Ohio vẫn đang tiếp tục được xem xét tại các ủy ban chuyên trách. Song song với đó, tại tiểu bang Texas, các dự luật nhằm buộc học sinh không có giấy tờ hợp lệ phải đóng học phí (vốn dĩ các trường công lập là miễn phí) hoặc thậm chí cấm tiệt các em đến trường cũng đã được đề xuất, mặc dù cả hai dự luật này sau đó đều đã thất bại. New Jersey vẫn đang cân nhắc một dự luật nhằm áp dụng học phí tại các trường công lập đối với trẻ em không có giấy tờ hợp pháp; tuy nhiên, biện pháp này nhiều khả năng sẽ thất bại do chính quyền bang hiện đang nằm dưới sự kiểm soát của Đảng Dân chủ.
Ngoài ra, còn có những dấu hiệu khác cho thấy vấn đề này đang ngày càng nhận được sự quan tâm và ủng hộ từ phe cánh hữu. Heritage Foundation—một viện nghiên cứu chính sách cực hữu, đơn vị đứng sau "Dự án 2025" (Project 2025)—đã công bố một báo cáo vào tháng trước, trong đó kêu gọi các tiểu bang thông qua những đạo luật nhằm thách thức phán quyết Plyler. Tháng trước, Dân Biểu Chip Roy (Đảng Cộng hòa - Texas) cũng đã chủ trì một phiên điều trần tại tiểu ban Quốc hội để thảo luận về lý do tại sao phán quyết Plyler lại bị coi là sai lầm—và cách phán quyết này được cho là đang gây thiệt hại cho những người đóng thuế.
"Đã đến lúc chúng ta phải nắm bắt thời cơ để lật ngược phán quyết "Plyler v. Doe:," ông Roy phát biểu trong bài diễn văn khai mạc. "Đã đến lúc Quốc hội và hệ thống tòa án phải giải quyết những khiếm khuyết rõ ràng của phán quyết này, và cuối cùng giúp người dân Texas cũng như toàn thể người dân Mỹ trút bỏ gánh nặng này." Ông cùng các nghị sĩ Đảng Cộng hòa khác lập luận rằng trẻ em không có giấy tờ hợp pháp đang gây áp lực quá tải lên nguồn lực của các trường công lập trên khắp cả nước.
Cũng trong tuần diễn ra phiên điều trần đó, theo tờ The New York Times, Stephen Miller—cố vấn của cựu Tổng thống Trump—đã tới Texas để chỉ trích các nhà lập pháp tại đây vì đã không thông qua những dự luật nhằm ngăn cản trẻ em không có giấy tờ hợp pháp đến trường. Miller chính là người đứng sau phần lớn các chính sách nhập cư mang tính cứng rắn và trừng phạt của chính quyền liên bang.
Việc cấm trẻ em không có giấy tờ hợp pháp đến trường sẽ gây ra những hệ quả vô cùng nghiêm trọng: Nó sẽ biến những người nhập cư—vốn đang nơm nớp lo sợ bị bắt giữ hoặc trục xuất—trở thành mục tiêu bị nhắm đến; đồng thời làm sụt giảm nguồn ngân sách dành cho giáo dục công lập, và nhìn chung sẽ làm xói mòn niềm tin của cộng đồng đối với chính các ngôi trường của họ.
"Tôi cho rằng họ đang xem đây là một phương thức để làm suy yếu sức mạnh của nền giáo dục công lập," bà Leslie Villegas—một chuyên gia phân tích chính sách cấp cao thuộc chương trình chính sách giáo dục tại tổ chức nghiên cứu New America—nhận định.
Trong suốt nhiều năm qua, phe bảo thủ đã không ngừng tìm cách làm xói mòn hệ thống giáo dục tại Hoa Kỳ, cũng như gây cản trở khả năng vận hành của các trường học. Thậm chí, cựu Tổng thống Trump còn đi xa tới mức tìm cách giải thể Bộ Giáo dục.
"Việc lật ngược phán quyết *Plyler* sẽ thay đổi một cách căn bản bản chất hoạt động của các trường công lập," bà Vazquez Baur phát biểu. "Toàn bộ hệ thống giáo dục như chúng ta vẫn biết sẽ bị thay đổi, bởi lẽ nó sẽ chuyển từ một hệ thống chuyên về giáo dục và học tập, sang một hệ thống chuyên về thực thi pháp luật và kiểm soát."
Việc thực thi các quy định về nhập cư ngay trong khuôn viên trường học có thể gây ra những tác động tiêu cực nghiêm trọng đối với trẻ em đang theo học tại đó, bất kể tình trạng pháp lý của học sinh đó là gì. Khi ông Trump điều hàng ngàn đặc vụ ICE đến tuần tra Minneapolis, các nhà giáo dục đã ghi nhận rằng nhiều trẻ em đơn giản là ngừng đến trường vì lo sợ rằng các quan chức nhập cư có thể theo dõi chúng ngay tại trường học và nhắm vào gia đình chúng.
Việc mất đi lượng học sinh không có giấy tờ hợp pháp có thể hủy hoại ngân sách của nhiều trường học. Các tiểu bang thường cấp kinh phí cho trường học dựa trên số lượng học sinh đăng ký hoặc tỷ lệ chuyên cần; do đó, ít học sinh hơn đồng nghĩa với ít tiền hơn. Theo bà Vasquez Baur, điều này có nghĩa là "sẽ có ít giáo viên hơn cho mỗi học sinh đang theo học, ít sách vở và công nghệ cập nhật hơn để đáp ứng nhu cầu của các em. Tất cả chỉ vì một số người thuộc phe bảo thủ muốn tuyên bố rằng những đứa trẻ này không được phép nhập học."
Các nguồn lực do chính phủ liên bang cung cấp thường dựa trên nhu cầu thực tế hoặc được cấp dưới dạng các khoản tài trợ cho những chương trình cụ thể—chẳng hạn như các dịch vụ hỗ trợ học sinh học tiếng Anh đạt được các chuẩn mực học thuật.
Những người chỉ trích phán quyết Plyler dường như tin rằng những đứa trẻ không phải là công dân Hoa Kỳ đang gây áp lực lên hệ thống trường học của họ thông qua việc sử dụng các dịch vụ hỗ trợ này. Tuy nhiên, 75% số học sinh sử dụng các dịch vụ hỗ trợ tiếng Anh (ELL: English-language learner) tại trường lại chính là công dân Hoa Kỳ; hơn nữa, những người nhập cư vẫn đóng thuế để nuôi dưỡng chính những ngôi trường mà con cái họ đang theo học.
"Họ đã đặt trọng tâm lập luận của mình vào khía cạnh tài chính, nhưng chính các số liệu tài chính lại không hề ủng hộ quan điểm của họ," ông Villegas nhận định.
Sau khi tiểu bang Tennessee lần đầu tiên đệ trình một dự luật nhằm ngăn cấm trẻ em không có giấy tờ hợp pháp theo học tại các trường công lập, một cuộc rà soát của chính quyền tiểu bang đã chỉ ra rằng Tennessee có thể sẽ mất hơn 1 tỷ đô la tiền tài trợ từ chính phủ liên bang. (Nghị sĩ Hạ viện tiểu bang thuộc Đảng Cộng hòa, ông William Lamberth—người bảo trợ cho dự luật này—đã phát biểu tại một phiên điều trần rằng ông chưa bao giờ nhận được câu trả lời rõ ràng từ chính quyền của Tổng thống Trump về việc tiểu bang sẽ mất bao nhiêu tiền tài trợ liên bang nếu họ tiếp tục triển khai dự luật gốc.)
Sau đó, dự luật này đã được điều chỉnh theo hướng mềm mỏng hơn, chuyển trọng tâm từ việc trục xuất sang việc theo dõi thông tin của những học sinh không có giấy tờ hợp pháp.
"Tôi nghĩ vấn đề cốt lõi ở đây nằm ở quan niệm của họ về việc ai mới là người xứng đáng được tiếp cận nền giáo dục," ông Villegas chia sẻ. "Những gì chúng ta đang nghe và chứng kiến cho thấy tầm nhìn của họ không hề bao gồm con em của những người nhập cư—bất kể các em có quốc tịch hay không."
Theo ý kiến của các nhà vận động bảo vệ quyền lợi, việc lật ngược phán quyết Plyler chỉ vì một nhóm học sinh bị coi là một "gánh nặng" sẽ tạo nên một tiền lệ vô cùng nguy hiểm.
"Họ hoàn toàn có thể dễ dàng áp dụng cùng một tư duy logic đó đối với các nhóm học sinh khác—những nhóm có nhu cầu đặc thù đòi hỏi các nguồn lực hỗ trợ khác biệt—chẳng hạn như học sinh khuyết tật," bà Vazquez Baur cảnh báo.
"Đó phải là một tín hiệu cảnh báo đỏ cực kỳ nghiêm trọng, không chỉ đối với những người thuộc phe cấp tiến, mà còn đối với bất kỳ ai thực sự quan tâm đến việc xây dựng một xã hội dựa trên nền tảng bình đẳng."
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình