- Sau khi Trump nói, tạm ngưng Dự Án Tự Do, Iran nói sẵn sàng hỗ trợ các tàu thương mại tại eo biển Hormuz về nhu yếu phẩm, nhiên liệu, y tế
- Saudi Arabia cấm Mỹ dùng căn cứ ở đây, cấm bay trên không phận Saudi Arabia để tấn công Iran
- Iran: cần hòa bình bền vững, sẽ không đầu hàng; Trump lạc quan: sắp có thỏa thuận, nếu không thì Mỹ sẽ dội bom.
- Phi cơ Mỹ bắn bể bánh lái 1 tàu dầu Iran tính thoát phong tỏa
Tháo báo Business Standard: Iran sẵn sàng cung cấp hỗ trợ kỹ thuật cho các tàu thương mại tại eo biển Hormuz. Theo hãng tin IRNA, cơ quan hàng hải Iran tuyên bố rằng các tàu có thể tiếp cận nhiều loại dịch vụ khác nhau, bao gồm cung cấp nhu yếu phẩm, nhiên liệu, hỗ trợ y tế và các dịch vụ chăm sóc sức khỏe.
Vào hôm thứ Năm (giờ Iran, tức chiều Thứ Tư tại Hoa Kỳ), Tổ chức Cảng và Hàng hải Iran đã thông báo rằng họ hoàn toàn sẵn sàng cung cấp các dịch vụ hỗ trợ về hàng hải, kỹ thuật và y tế cho các tàu thương mại đang hoạt động tại eo biển Hormuz chiến lược cùng vùng biển khu vực lân cận; thông báo này được đưa ra một ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố tạm dừng "Dự án Tự do" (Project Freedom).
Theo một tuyên bố do cơ quan hàng hải ban hành và được hãng tin nhà nước IRNA của Iran đăng tải, thông báo này được gửi tới các thuyền trưởng nhằm đảm bảo an toàn hàng hải, nâng cao khả năng đi biển của tàu, cũng như bảo vệ quyền lợi và phúc lợi của thủy thủ đoàn.
Tổ chức này cho biết thông điệp đang được chính thức truyền tải thông qua các kênh liên lạc hàng hải tại các cảng của Iran, và hướng tới tất cả các tàu đang lưu thông trong khu vực, đặc biệt là những tàu hoạt động gần lãnh hải và các khu vực neo đậu của Iran.
Cũng theo IRNA, cơ quan hàng hải tuyên bố rằng các tàu có thể tiếp cận nhiều loại dịch vụ khác nhau, bao gồm cung cấp nhu yếu phẩm, nhiên liệu, hỗ trợ y tế, các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, và các vật tư sửa chữa được cấp phép nếu có nhu cầu.
Nhấn mạnh trách nhiệm về mặt quản lý và chủ quyền của mình, Tổ chức Cảng và Hàng hải Iran tuyên bố thêm rằng sáng kiến này phản ánh cam kết của Iran trong việc đảm bảo giao thông hàng hải an toàn và bền vững tại một trong những tuyến đường thủy có tầm quan trọng chiến lược bậc nhất thế giới.
Thông báo cũng lưu ý rằng thông điệp này sẽ được phát sóng ba lần mỗi ngày, trong ba ngày liên tiếp, thông qua các mạng lưới liên lạc hàng hải và hệ thống VHF trong khu vực.
Bản khuyến cáo cũng hướng dẫn các thuyền trưởng và chủ tàu liên hệ với các trung tâm Dịch vụ Lưu thông Tàu thuyền (VTS) tại các cảng Iran gần nhất, hoặc thông qua các đại diện địa phương trên kênh VHF 16 để yêu cầu dịch vụ và trao đổi về các nhu cầu vận hành.
Thông báo này được đưa ra một ngày sau khi ông Trump, vào thứ Ba, tuyên bố rằng "Dự án Tự do"—một sáng kiến nhằm hỗ trợ việc di chuyển của các tàu thương mại bị mắc kẹt tại eo biển Hormuz trong bối cảnh căng thẳng khu vực tại vùng Vịnh đang leo thang—sẽ tạm thời bị đình chỉ, trong khi lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran vẫn tiếp tục được duy trì.
Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump cho biết quyết định này được đưa ra theo đề nghị từ Pakistan—quốc gia vốn đang đóng vai trò trung gian hòa giải nhằm xúc tiến một thỏa thuận hòa bình giữa Washington và Tehran—cùng một số quốc gia khác. Ông Trump tuyên bố thêm rằng quyết định này cũng được đưa ra dựa trên những gì ông mô tả là các thắng lợi quân sự đáng kể trong chiến dịch chống lại Iran, cũng như những tiến bộ hướng tới một thỏa thuận tiềm năng với các đại diện của Iran.
Tổng thống Hoa Kỳ cũng lưu ý rằng việc tạm dừng này được công bố nhằm "xem liệu Thỏa thuận có thể được hoàn tất và ký kết hay không" giữa Tehran và Washington.
"Dựa trên đề nghị của Pakistan và các quốc gia khác; dựa trên những thành công quân sự to lớn mà chúng ta đã đạt được trong chiến dịch chống lại Iran; và thêm vào đó là thực tế rằng những tiến bộ vượt bậc đã được tạo dựng hướng tới một Thỏa thuận Hoàn chỉnh và Cuối cùng với các đại diện của Iran — chúng tôi đã đi đến thống nhất chung rằng: trong khi Lệnh Phong tỏa vẫn sẽ tiếp tục có hiệu lực và giá trị thi hành trọn vẹn, thì 'Dự án Tự do' (việc di chuyển của các tàu thuyền qua Eo biển Hormuz) sẽ được tạm dừng trong một khoảng thời gian ngắn, nhằm xem xét liệu Thỏa thuận nói trên có thể được hoàn tất và ký kết hay không," nội dung bài đăng cho biết.
.
SAUDI ARABIA CẤM MỸ DÙNG CÁC CĂN CỨ Ở SAUDI ARABIA TẤN CÔNG IRAN
Theo hai quan chức Hoa Kỳ, việc Tổng thống Donald Trump đột ngột đảo ngược kế hoạch hỗ trợ tàu thuyền đi qua Eo biển Hormuz diễn ra sau khi một đồng minh chủ chốt tại vùng Vịnh đình chỉ quyền sử dụng các căn cứ và không phận của quân đội Hoa Kỳ để thực hiện chiến dịch này.
Các quan chức cho biết ông Trump đã gây bất ngờ cho các đồng minh vùng Vịnh khi công bố "Dự án Tự do" (Project Freedom) trên mạng xã hội vào chiều Chủ nhật, động thái khiến giới lãnh đạo Saudi Arabia phẫn nộ. Đáp lại, Vương quốc này thông báo với Hoa Kỳ rằng họ sẽ không cho phép quân đội Hoa Kỳ xuất kích máy bay từ Căn cứ Không quân Hoàng tử Sultan (nằm ở phía đông nam Riyadh) hay bay qua không phận Saudi Arabia để hỗ trợ cho nỗ lực này, các quan chức cho hay.
Hai quan chức Hoa Kỳ tiết lộ rằng cuộc điện đàm giữa ông Trump và Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman đã không giải quyết được vấn đề; điều này buộc Tổng thống phải tạm dừng "Dự án Tự do" nhằm khôi phục quyền tiếp cận của quân đội Hoa Kỳ đối với vùng không phận trọng yếu nói trên.
Các đồng minh thân cận khác tại vùng Vịnh cũng bị rơi vào thế bị động; Tổng thống chỉ trao đổi với các nhà lãnh đạo Qatar sau khi chiến dịch này đã bắt đầu.
.
TRUMP: THỎA THUẬN KHẢ THI
Theo PBS: Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Tư cho biết ông tin rằng một thỏa thuận với Iran là "rất khả thi", nhưng cũng đe dọa sẽ ném bom nước này một lần nữa nếu các cuộc đàm phán đổ vỡ. Bất chấp sự lạc quan của ông Trump, Iran vẫn chưa phản hồi đề xuất mới từ phía Mỹ; trưởng đoàn đàm phán của nước này đã cảnh báo rằng Washington đang tìm cách ép buộc Cộng hòa Hồi giáo phải "đầu hàng".
Những dấu hiệu tích cực cho thấy hai quốc gia đối địch này có thể quay lại bàn đàm phán sau nhiều tuần bế tắc đã gia tăng, sau khi ông Trump tạm dừng một chiến dịch quân sự ngắn hạn nhằm mở lại Eo biển Hormuz, với lý do ông vẫn nuôi hy vọng đạt được một thỏa thuận.
Hôm thứ Tư, ông Trump tuyên bố rằng nếu "Iran đồng ý thực hiện những điều đã được nhất trí", thì cuộc chiến sẽ chấm dứt; ngược lại, nếu không, các đợt ném bom sẽ được nối lại "ở cấp độ và cường độ cao hơn nhiều".
"Chúng tôi đã có những cuộc thảo luận rất tốt đẹp trong vòng 24 giờ qua, và rất có khả năng chúng tôi sẽ đạt được một thỏa thuận", ông Trump phát biểu với các phóng viên sau đó.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmaeil Baqaei, trả lời truyền thông trong nước rằng "kế hoạch và đề xuất của Mỹ vẫn đang trong quá trình xem xét", và Tehran sẽ thông báo lập trường của mình cho bên trung gian hòa giải là Pakistan "sau khi đã hoàn tất việc đánh giá".
Trong khi đó, ông Mohammad Bagher Ghalibaf – Chủ tịch Quốc hội Iran, người đang đóng vai trò chủ chốt trong các cuộc đàm phán – đã cảnh báo rằng Washington "đang tìm cách, thông qua việc phong tỏa hải quân, gây sức ép kinh tế và thao túng truyền thông, để phá vỡ sự đoàn kết nội bộ của đất nước này, hòng ép buộc chúng tôi phải đầu hàng".
PHI CƠ MỸ BẮN BÁNH LÁI 1 TÀU DẦU IRAN
Quân đội Mỹ cho biết hôm thứ Tư, một trong những máy bay chiến đấu của họ đã nổ súng và vô hiệu hóa bánh lái của một tàu chở dầu đang tìm cách phá vỡ lệnh phong tỏa mà Washington áp đặt lên các cảng biển của Iran.
Trước đó một ngày, ông Trump đã tuyên bố rằng lệnh phong tỏa của Mỹ sẽ tiếp tục được duy trì, chừng nào Tehran vẫn còn tiếp tục siết chặt quyền kiểm soát đối với Eo biển Hormuz.
Tuy nhiên, với lý do nhận thấy những tiến triển hướng tới một thỏa thuận, ông cho biết nỗ lực mới nhằm mở lại tuyến đường thương mại huyết mạch này "sẽ được tạm dừng trong một khoảng thời gian ngắn để xem liệu Thỏa thuận có thể được hoàn tất hay không".
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif – một nhân vật chủ chốt trong các cuộc đàm phán sơ bộ diễn ra tại Islamabad vào tháng trước – vẫn bày tỏ niềm hy vọng về khả năng đạt được một thỏa thuận. "Chúng tôi rất hy vọng rằng đà tiến hiện tại sẽ dẫn đến một thỏa thuận lâu dài, đảm bảo hòa bình bền vững và sự ổn định cho khu vực này cũng như xa hơn nữa," ông phát biểu trên nền tảng X.
Hãng tin Axios của Mỹ, dẫn lời hai quan chức Hoa Kỳ, đưa tin rằng cả hai bên đang tiến rất gần tới một thỏa thuận về bản ghi nhớ dài một trang nhằm chấm dứt cuộc chiến và thiết lập khuôn khổ cho các cuộc đàm phán chi tiết hơn về vấn đề hạt nhân.
Khi trả lời phỏng vấn đài PBS, ông Trump khẳng định rằng Iran sẽ phải bàn giao lượng uranium đã làm giàu của mình cho Hoa Kỳ, tuy nhiên ông không giải thích cụ thể làm thế nào để giải quyết điểm bất đồng then chốt này.
CHỨNG KHOÁN KHỞI SẮC
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã gặp gỡ người đồng cấp Trung Quốc Vương Nghị tại Bắc Kinh vào thứ Tư; sau đó, ông cho biết hai bên đã cùng rà soát "các cuộc đàm phán đang diễn ra hiện nay."
Trên nền tảng X, ông nói thêm rằng Iran "rất mong đợi" Bắc Kinh sẽ "ủng hộ việc thiết lập một khuôn khổ khu vực mới sau chiến tranh, một khuôn khổ có thể dung hòa giữa phát triển và an ninh."
Giọng điệu hòa giải hơn của ông Trump được đưa ra chỉ vài giờ sau khi Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio tuyên bố rằng Mỹ đã hoàn tất các chiến dịch tấn công nhằm vào Iran.
Các nhà đầu tư đã đón nhận tích cực những phát biểu này cũng như quyết định tạm dừng nỗ lực hộ tống tàu bè qua eo biển của phía Mỹ; kết quả là chỉ số S&P 500 và Nasdaq đã đóng cửa ở mức cao kỷ lục nhờ những hy vọng mới về một bước đột phá trong đàm phán.
Tuy nhiên, tại Tehran, một người dân đã chia sẻ với các phóng viên hãng tin AFP (có trụ sở tại Paris) rằng viễn cảnh về bất kỳ thỏa thuận nào giữa Hoa Kỳ và chính quyền hiện tại đều là điều "đáng sợ" cho những người ước mơ dân chủ.
"Chúng tôi đã phải trải qua quá nhiều gian khổ và đau thương, vậy mà chẳng đạt được thành tựu nào cho người dân sao?" cô Azadeh, một phiên dịch viên 43 tuổi, bày tỏ. "Thú thật là tôi chỉ mong họ hãy chấm dứt chế độ này đi thôi."
Tình trạng đối đầu tại tuyến đường thủy huyết mạch này đã dẫn đến những cáo buộc về các cuộc tấn công từ cả hai phía vào đầu tuần này, đánh dấu đợt leo thang căng thẳng nghiêm trọng nhất kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực vào ngày 8 tháng 4.
Ông Rubio cho biết Washington và các quốc gia vùng Vịnh đã soạn thảo một nghị quyết trình lên Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, trong đó yêu cầu Tehran chấm dứt các cuộc tấn công, công bố vị trí các bãi thủy lôi và chấm dứt hành vi gây cản trở hoạt động hàng hải; dự kiến nghị quyết này sẽ được đưa ra bỏ phiếu trong vài ngày tới.
Tuy nhiên, khả năng nghị quyết này được thông qua vẫn còn là một dấu hỏi.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình