Bản tin cà phê sáng Thứ Hai ngày 11 tháng 5/2026
- VN-Ấn Độ hợp tác quốc phòng, vì an ninh Biển Đông: Modi hứa với Tô Lâm sẽ cấp tín dụng 500 triệu USD để bán, bảo trì tàu ngầm, tàu tuần tra, phi cơ chiến đấu.
- VN sẽ nhận lại từ Nam Hàn 28 con rùa quý hiếm bị buôn lậu tịch thu ở phi trường Incheon
- Nhóm 6 cựu chiến binh sẽ đi xe đạp xuyên Mỹ dài 3.800 dặm (6115.5 km), từ thủ đô DC tới Seattle, cao niên nhất là Winston Hall (tham chiến ở VN từ 1969-1972).
- Trump: sẽ tạm ngưng thu thuế xăng dầu liên bang
- Iran đòi Mỹ bồi thường chiến tranh, công nhận chủ quyền Iran ở eo biển Hormuz, hoãn bàn hạt nhân, hủy bỏ lệnh trừng phạt. Trump từ chối.
- Trump nói đang kiếm cách để Venezuela sẽ là tiểu bang thứ 51 của Mỹ.
- Bị tố giác Mỹ đánh Iran vô cớ để bị bầm giập và cạn kho đạn, liền trả thù: Bộ trưởng Hegseth điều tra TNS Mark Kelly lần nữa.
- Trump sau khi bác bỏ đề nghị hòa của Iran, nói đang suy tính mở lại "Dự án Tự do" để hộ tống tàu qua eo biển Hormuz, nói Iran muốn Mỹ thu hồi "bụi hạt nhân" (nuclear dust: rác nguyên tử, vô dụng, không phải uranium tinh chế cho bệnh viện hay vũ khí)
- Israel: chưa ngưng cuộc chiến, xúi Trump đưa quân Mỹ buộc Iran gỡ lò hạt nhân, giao nộp uranium.
- Mỹ-Iran bế tắc, tố nhau đòi hỏi vô lý. Giá dầu lại tăng. Iran nói sẽ không nộp uranium. Qatar, UAE, Kuwait tố cáo Iran lại bắn tên lửa, phải bắn chận nhiều drone.
- Trump sẽ tới họp với Tập trong tuần này. TQ nói trước: TQ cần hòa bình cho Iran, Mỹ đừng làm phi pháp nữa.
- Anh, Pháp sẽ đồng chủ trì buổi họp 40 Bộ trưởng Quốc phòng về Trung Đông và eo biển Hormuz.
- Iran: nhà hoạt động nhân quyền Narges Mohammadi (giải Nobel Hòa Bình 2023) bệnh nặng, từ nhà tù chuyển ra bệnh viện, gia đình xin 18 năm tù còn lại sẽ ở nhà bị từ chối
- Phần Lan: Mỹ đóng quân không phải để bảo vệ Châu Âu, mà để giữ vị thế cường quốc, nhưng Châu Âu cần đàm phán trực tiếp với Nga, không dính tới Mỹ nữa.
- Virginia: Dân Chủ kinh hoàng sau khi Tòa Tối Cao Virginia cấm vẽ lại bản đồ, nghĩa là Cộng Hòa sẽ thắng lớn trong bầu cử giữa kỳ. Dân Chủ suy tính phản ứng
- Cole Allen, nghi phạm trong vụ nổ súng tại Bữa tiệc Thường niên của Phóng viên Nhà Trắng, đã tuyên bố không nhận tội
- Morocco: tìm ra xác 1 lính Mỹ trên biển Đại Tây Dương, lính thứ nhì còn mất tích.
- Texas: khám phá thấy trong 1 toa hàng trong chuyến xe lửa có 6 xác người
.
____ ____ TIN CHI TIẾT ____ ____
.
---- VN-Ấn Độ hợp tác quốc phòng, vì an ninh Biển Đông: Modi hứa với Tô Lâm sẽ cấp tín dụng 500 triệu USD để bán, bảo trì tàu ngầm, tàu tuần tra, phi cơ chiến đấu. Nằm trong khuôn khổ chính sách "Hành động phía Đông" (Act East) của Ấn Độ và nhằm đối trọng với tầm ảnh hưởng ngày càng gia tăng của Trung Quốc tại khu vực Đông Nam Á, Thủ tướng Modi đã thảo luận về việc tăng cường hợp tác quốc phòng với Chủ tịch nước Việt Nam Tô Lâm trong chuyến thăm của ông Tô Lâm tới Ấn Độ. Nội dung thảo luận bao gồm cả việc bán tên lửa hành trình BrahMos, trong bối cảnh New Delhi gọi Hà Nội là "đối tác quan trọng tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương".
Các nhà lãnh đạo đã tái khẳng định rằng hợp tác quốc phòng và an ninh là một trụ cột then chốt trong Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện giữa Ấn Độ và Việt Nam. Hai bên đánh giá cao việc triển khai hiệu quả Tuyên bố Tầm nhìn chung về quan hệ đối tác này – văn kiện tiếp tục đóng vai trò định hướng cho mối quan hệ quốc phòng ngày càng phát triển giữa hai quốc gia.
Ấn Độ và Việt Nam đã tái khẳng định Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện, bao trùm các lĩnh vực như huấn luyện, diễn tập chung, gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc, thăm cảng và an ninh mạng; trong đó, việc bán tên lửa BrahMos đã được đưa ra thảo luận như một phần trong nỗ lực tăng cường năng lực quốc phòng.
Mua sắm & Hỗ trợ: Việt Nam có thể sẽ mua 14 tàu tuần tra cao tốc và 3 tàu tuần tra xa bờ, đồng thời nhận được sự hỗ trợ bảo trì cho các tiêm kích Sukhoi-30 và tàu ngầm lớp Kilo, với sự hậu thuẫn từ khoản tín dụng trị giá 500 triệu USD.
An ninh Khu vực: Cả hai quốc gia đều nhấn mạnh tầm quan trọng của hòa bình, ổn định và tự do hàng hải tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, nhằm đối trọng với tầm ảnh hưởng của Trung Quốc, đồng thời tìm kiếm cơ hội hợp tác trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân và an ninh xuyên quốc gia.
.
---- VN sẽ nhận lại từ Nam Hàn 28 con rùa quý hiếm bị buôn lậu tịch thu ở phi trường Incheon. Theo báo Korea Herald, vào ngày mai, thứ Ba, các cơ quan quản lý động vật hoang dã của Nam Hàn sẽ bàn giao 28 cá thể rùa thuộc bốn loài nguy cấp cho Việt Nam, đưa chúng trở về quốc gia mà từ đó chúng đã bị buôn lậu đi. Việc chuyển giao này đánh dấu trường hợp hồi hương động vật hoang dã thứ bảy của Hàn Quốc theo Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES).
Theo Viện Sinh thái Quốc gia (NIE), số rùa này bao gồm bốn cá thể rùa hộp Đông Dương và hai cá thể rùa hộp Bourret; cả hai loài này đều được xếp vào mức cực kỳ nguy cấp trong Danh sách Đỏ của Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN). Ngoài ra, số rùa này còn bao gồm 10 cá thể rùa hộp trán gờ và 12 cá thể rùa lá ngực đen, những loài được phân loại là đang gặp nguy cấp.
Các cá thể rùa này đã bị buôn lậu vào Nam Hàn và bị cơ quan hải quan thu giữ tại Sân bay Incheon cũng như tại Văn phòng Hải quan Bưu phẩm Quốc tế của sân bay này trong khoảng thời gian từ tháng 11 năm 2023 đến tháng 9 năm 2025. Kể từ đó, chúng đã được nuôi dưỡng tại một cơ sở bảo vệ động vật hoang dã thuộc hệ thống CITES ở Seocheon, tỉnh Chungcheong Nam.
Sau khi được chuyển giao về Việt Nam, số rùa này sẽ được đưa đến Trung tâm Bảo tồn Rùa tại Vườn Quốc gia Cúc Phương; tại đây, chúng sẽ trải qua quá trình phục hồi chức năng để khôi phục các tập tính tự nhiên trước khi được thả về môi trường hoang dã.
Một quan chức của NIE cho biết trung tâm này được lựa chọn làm nơi trú ẩn tạm thời vì đây là một trong những cơ sở bảo tồn rùa nước ngọt và rùa cạn lớn nhất trong khu vực, đồng thời đóng vai trò then chốt trong việc bảo tồn các loài rùa bản địa tại Đông Nam Á.
.
---- Trump: sẽ tạm ngưng thu thuế xăng dầu liên bang. Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã thông báo vào thứ Hai rằng ông muốn tạm dừng việc thu thuế xăng dầu liên bang "trong một khoảng thời gian" giữa bối cảnh cuộc khủng hoảng năng lượng đang diễn ra.
"Tôi nghĩ đó là một ý tưởng tuyệt vời," ông Trump chia sẻ với CBS News. "Đúng vậy, chúng tôi sẽ dỡ bỏ thuế xăng dầu trong một khoảng thời gian, và khi giá xăng giảm xuống, chúng tôi sẽ cho áp dụng trở lại theo từng giai đoạn."
Mức thuế nhiên liệu liên bang tại Hoa Kỳ hiện đang ở mức 18,4 xu/gallon đối với xăng và 24,4 xu/gallon đối với dầu diesel.
.
---- Iran đòi Mỹ bồi thường chiến tranh, công nhận chủ quyền Iran ở eo biển Hormuz, hoãn bàn hạt nhân, hủy bỏ lệnh trừng phạt. Trump từ chối. Theo nhiều nguồn tin, Iran đã đưa ra các yêu cầu của mình trong một đề xuất phản hồi gửi tới Hoa Kỳ – đề xuất mà Tổng thống Trump đã thẳng thừng bác bỏ vào Chủ nhật. Động thái này diễn ra trong bối cảnh Iran tìm cách trì hoãn các cuộc đàm phán hạt nhân.
Tờ The New York Times đưa tin, truyền thông nhà nước Iran cho biết các nhà đàm phán của nước này đã yêu cầu bồi thường chiến tranh, công nhận chủ quyền của Iran đối với Eo biển Hormuz, và chấm dứt các lệnh trừng phạt của Hoa Kỳ.
Vào Chủ nhật, ông Trump đã chỉ trích gay gắt phản hồi của chính phủ Iran đối với đề xuất hòa bình do chính quyền của ông đưa ra. "Tôi vừa đọc phản hồi từ cái gọi là 'Đại diện' của Iran. Tôi không thích nó chút nào — HOÀN TOÀN KHÔNG THỂ CHẤP NHẬN ĐƯỢC!" ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.
Phía Iran cũng đang tìm cách tách biệt các cuộc đàm phán hạt nhân khỏi các cuộc thương lượng nhằm mở cửa trở lại Eo biển Hormuz; trong khi đó, chính quyền ông Trump lại muốn Iran đưa ra các cam kết hạt nhân ngay từ đầu.
Hoa Kỳ cũng muốn Iran từ bỏ các tuyên bố chủ quyền đối với Eo biển Hormuz – khu vực vốn đã trở thành một quân bài mặc cả quan trọng đối với Tehran. Iran đã từng đưa ra ý tưởng thiết lập một hệ thống thu phí dài hạn đối với hoạt động vận tải biển toàn cầu đi qua eo biển này.
Tờ The Wall Street Journal đưa tin vào thứ Hai rằng ông Esmail Baghaei, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, cho biết Tehran muốn tập trung vào "những vấn đề cấp bách", cụ thể là "chấm dứt chiến tranh dưới mọi hình thức, bao gồm cả tại Lebanon".
Theo WSJ, ông Baghaei cho biết phản hồi của nước ông đã thúc đẩy việc giải tỏa các tài sản bị đóng băng của Iran và chấm dứt lệnh phong tỏa tại Eo biển Hormuz. Baghaei phát biểu rằng các quyết định về hướng đi tiếp theo đối với chương trình hạt nhân của Iran sẽ được giải quyết khi "thời điểm chín muồi".
Trước đó vào sáng Chủ nhật, Hãng thông tấn Cộng hòa Hồi giáo (IRNA) đưa tin rằng các nhà đàm phán tại Tehran đã gửi phản hồi của họ đối với đề xuất hòa bình của Hoa Kỳ.
Cuộc chiến giữa liên minh Hoa Kỳ - Israel và Iran đã bùng nổ cách đây hơn hai tháng, nhưng tình hình đã chuyển sang trạng thái ngừng bắn tương đối ổn định kể từ đầu tháng Tư, với việc cả hai bên đều duy trì các lệnh phong tỏa quân sự tại Eo biển Hormuz.
Việc đóng cửa tuyến đường thủy huyết mạch này đã khiến giá dầu và khí đốt tăng vọt, đồng thời gây ra tình trạng thiếu hụt ngày càng trầm trọng đối với phân bón và các sản phẩm phái sinh khác của ngành năng lượng.
Theo số liệu của AAA, giá trung bình một gallon xăng thông thường tại Hoa Kỳ vào thứ Hai là khoảng 4,52 USD, tăng so với mức 3,13 USD ghi nhận cùng kỳ năm ngoái.
.
---- Trump nói đang kiếm cách để Venezuela sẽ là tiểu bang thứ 51 của Mỹ. Phóng viên John Roberts của đài Fox đưa tin vào thứ Hai – sau khi có cuộc điện đàm với Tổng thống thuộc Đảng Cộng hòa này – rằng Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump một lần nữa hé lộ về khả năng biến Venezuela trở thành tiểu bang thứ 51 của Hoa Kỳ.
"Tôi vừa kết thúc cuộc điện thoại với @realDonaldTrump... ông ấy nói với tôi rằng ông đang nghiêm túc cân nhắc động thái đưa Venezuela trở thành tiểu bang thứ 51..." Roberts đăng tải trên nền tảng X.
Hồi tháng 3 năm ngoái, ông Trump từng đưa ra ý tưởng về việc Venezuela trở thành tiểu bang thứ 51, mặc dù những phát ngôn này khi đó được nhiều người xem như một lời nói đùa sau chiến thắng của đội tuyển Venezuela trước đội tuyển Ý tại giải World Baseball Classic. "Những điều tốt đẹp đang đến với Venezuela trong thời gian gần đây! Tôi tự hỏi phép màu này rốt cuộc là gì nhỉ? TRỞ THÀNH TIỂU BANG, #51, CÓ AI MUỐN KHÔNG?" ông viết trên mạng xã hội Truth Social.
.
---- Trump sau khi bác bỏ đề nghị hòa của Iran, nói đang suy tính mở lại "Dự án Tự do" để hộ tống tàu qua eo biển Hormuz, nói Iran muốn Mỹ thu hồi "bụi hạt nhân" (nuclear dust: rác nguyên tử, vô dụng, không phải uranium tinh chế cho bệnh viện hay vũ khí). Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump hôm thứ Hai đã thông báo rằng ông đang cân nhắc việc khôi phục "Dự án Tự do" (Project Freedom) – một chiến dịch theo kế hoạch, trong đó quân đội sẽ có nhiệm vụ hộ tống an toàn cho các tàu thuyền đi qua Eo biển Hormuz.
Những phát biểu của ông Trump được đưa ra sau khi ông bác bỏ phản hồi của Iran đối với đề xuất hòa bình của mình, đồng thời gọi phản hồi này là "hoàn toàn không thể chấp nhận được". Trước đó, ông đã tạm dừng dự án này trong bối cảnh có những báo cáo về tiến triển trong các cuộc đàm phán giữa hai quốc gia.
Giờ đây, khi trả lời phỏng vấn đài Fox News, ông Trump cho biết Tehran đã thông báo với ông rằng Hoa Kỳ sẽ phải thu hồi thứ mà ông mô tả là "bụi hạt nhân" từ các cơ sở hạt nhân bị hư hại của Iran, bởi lẽ nước này không sở hữu công nghệ cần thiết để tự thực hiện công việc đó.
.
---- Bị tố giác Mỹ đánh Iran vô cớ để bị bầm giập và cạn kho đạn, liền trả thù: Bộ trưởng Hegseth điều tra TNS Mark Kelly lần nữa. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth một lần nữa thúc đẩy việc điều tra Thượng nghị sĩ Mark Kelly; lần này là do những cảnh báo công khai của vị nghị sĩ thuộc Đảng Dân chủ này về tình trạng sụt giảm kho vũ khí của Hoa Kỳ. Theo Fox News, vào Chủ nhật, ông Hegseth đã cáo buộc ông Kelly làm lộ thông tin từ một cuộc họp mật tại Lầu Năm Góc, sau khi Thượng nghị sĩ Dân Chủ ở Arizona này chia sẻ trên chương trình "Face the Nation" của đài CBS rằng ông cảm thấy sốc trước mức độ cạn kiệt các loại đạn dược của Hoa Kỳ—như tên lửa Tomahawk, tên lửa SM-3 và tên lửa đánh chặn phòng không Patriot—trong bối cảnh cuộc chiến với Iran đang diễn ra. "Liệu ông ấy có lại vi phạm lời thề của mình... một lần nữa không?" ông Hegseth viết trên mạng xã hội, đồng thời cho biết thêm rằng các luật sư của Lầu Năm Góc sẽ xem xét vụ việc này.
Ông Kelly đã phản hồi rằng chính ông Hegseth từng thừa nhận "trong một phiên điều trần công khai cách đây một tuần" rằng sẽ phải mất nhiều năm để bổ sung lại kho vũ khí của Hoa Kỳ. "Cuộc chiến này đang gây ra những tổn thất nghiêm trọng, vậy mà ông và Tổng thống vẫn chưa giải thích cho người dân Mỹ biết mục tiêu thực sự là gì," ông Kelly nói thêm. Vụ căng thẳng mới nhất này diễn ra ngay sau một cuộc đối đầu pháp lý riêng biệt khác giữa hai người. Trước đó, ông Hegseth từng tìm cách trừng phạt ông Kelly vì một đoạn video, trong đó ông Kelly cùng một số cựu quân nhân khác hiện đang phục vụ tại Quốc hội đã kêu gọi các quân nhân tại ngũ từ chối thực hiện những mệnh lệnh trái pháp luật—một động thái mà một thẩm phán liên bang đã ra phán quyết ngăn chặn vì cho rằng đó là hành vi trả đũa vi hiến. Tuần trước, một hội đồng thẩm phán thuộc Tòa Phúc thẩm tại Washington D.C. cũng đã bày tỏ sự hoài nghi đối với nỗ lực của chính quyền nhằm khôi phục vụ kiện này cùng các hình phạt đi kèm—trong đó bao gồm việc hạ cấp bậc quân hàm khi giải ngũ của ông Kelly.
Ông Kelly—người hiện đang tham gia Ủy ban Quân vụ và Ủy ban Tình báo của Quốc hội—lập luận rằng tình trạng cạn kiệt nguồn cung tên lửa sẽ khiến Hoa Kỳ trở nên dễ bị tổn thương hơn trong các cuộc xung đột tương lai, "và điều đó đồng nghĩa với việc người dân Mỹ sẽ kém an toàn hơn." Theo CNN, một báo cáo phân tích từ Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) cho thấy khoảng một nửa kho dự trữ các loại tên lửa tấn công chính xác, tên lửa THAAD và tên lửa Patriot của Hoa Kỳ đã bị tiêu hao trong suốt cuộc chiến vừa qua—một số liệu hoàn toàn trùng khớp với các dữ liệu mật của Lầu Năm Góc.
.
---- Israel: chưa ngưng cuộc chiến, xúi Trump đưa quân Mỹ buộc Iran gỡ lò hạt nhân, giao nộp uranium. Cuộc chiến chống Iran ‘đã đạt được nhiều thành quả’ nhưng chưa kết thúc: theo lời Netanyahu. Trong một cuộc phỏng vấn với truyền thông Mỹ, ông Netanyahu cho biết cuộc chiến chống Iran vẫn chưa kết thúc, nhưng khẳng định rằng họ đã “đạt được rất nhiều thành quả”.
“Vẫn còn các vật liệu hạt nhân, uranium đã làm giàu cần phải được đưa ra khỏi Iran,” ông nói. “Vẫn còn các cơ sở làm giàu hạt nhân cần phải bị tháo dỡ. Vẫn còn các lực lượng ủy nhiệm mà Iran đang hậu thuẫn. Vẫn còn các tên lửa đạn đạo mà họ vẫn muốn sản xuất. Hiện tại chúng tôi đã làm suy yếu đáng kể nhiều phần trong số đó, nhưng tất cả những thứ ấy vẫn còn hiện hữu, và vẫn còn nhiều việc phải làm.”
.
---- Mỹ-Iran bế tắc, tố nhau đòi hỏi vô lý. Giá dầu lại tăng. Iran nói sẽ không nộp uranium. Qatar, UAE, Kuwait tố cáo Iran lại bắn tên lửa, phải bắn chận nhiều drone. Các nỗ lực ngoại giao nhằm kiến tạo một thỏa thuận hòa bình giữa Hoa Kỳ và Iran dường như đã rơi vào bế tắc, khi mỗi bên đều cáo buộc phía còn lại đưa ra những yêu sách phi lý; điều này diễn ra ngay cả khi những căng thẳng dai dẳng tại Eo biển Hormuz đang đẩy giá dầu lên những mức cao mới.
Cuộc chiến của liên minh Mỹ-Israel chống lại Iran đã bước sang ngày thứ 73 vào hôm thứ Hai. Vào cuối ngày Chủ nhật, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã thẳng thừng bác bỏ đề xuất mới nhất của Iran về việc chấm dứt cuộc chiến mà không đưa ra bất kỳ lý do nào. Chỉ vài ngày sau khi Mỹ đưa ra một đề nghị với hy vọng nối lại các cuộc đàm phán, vào hôm Chủ nhật, Iran đã công bố phản hồi tập trung vào việc chấm dứt chiến sự trên mọi mặt trận, đặc biệt là tại Lebanon.
Giá dầu đã tăng vọt sau những bình luận mới nhất của ông Trump; theo đó, giá dầu thô Brent chuẩn quốc tế đã tăng 2,69% lên mức 104,01 USD/thùng tính đến lúc 23:36 GMT ngày Chủ nhật.
Đề xuất của Tehran bao gồm việc chấm dứt lệnh phong tỏa hải quân và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của Mỹ cũng như quốc tế, đồng thời vẫn duy trì quyền kiểm soát của Iran đối với chương trình hạt nhân và chính sách đối ngoại của nước này — chính là những vấn đề mà Washington đã viện dẫn khi phát động cuộc chiến.
Ông Trump gọi phản hồi của Iran đối với đề nghị từ Washington là “hoàn toàn không thể chấp nhận được”, trong khi truyền thông nhà nước Iran nhận định rằng kế hoạch của Mỹ chẳng khác nào việc “Iran đầu hàng trước lòng tham của ông Trump”.
Vào hôm Chủ nhật, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) cho biết họ đã đánh chặn hai máy bay không người lái bay đến từ Iran; cùng lúc đó, Qatar lên án một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào một tàu hàng xuất phát từ Abu Dhabi khi con tàu này đang di chuyển trong vùng lãnh hải của Qatar. Kuwait cũng thông báo rằng hệ thống phòng không của nước này đã xử lý các máy bay không người lái thù địch xâm nhập vào không phận của họ.
.
---- Trump sẽ tới họp với Tập trong tuần này. TQ nói trước: TQ cần hòa bình cho Iran, Mỹ đừng làm phi pháp nữa. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc, ông Quách Kế Quân, cho biết vào thứ Hai rằng Bắc Kinh sẽ duy trì một "vai trò nhất quán và mang tính xây dựng" đối với vấn đề Iran trước thềm chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong tuần này, đồng thời kêu gọi các nỗ lực ngừng bắn và đối thoại. "Về tình hình Iran, Trung Quốc đã nhiều lần làm rõ lập trường nghiêm túc của mình. Ưu tiên cấp bách hiện nay là nỗ lực hết sức để ngăn chặn xung đột bùng phát trở lại, thay vì lấy chiến tranh làm cái cớ để cố tình gắn ghép và bôi nhọ các quốc gia khác," ông phát biểu.
Ông Quách cũng chỉ trích các lệnh trừng phạt gần đây của Mỹ, tuyên bố rằng Trung Quốc "kiên quyết phản đối các lệnh trừng phạt đơn phương bất hợp pháp, vốn thiếu cơ sở trong luật pháp quốc tế và không được Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc cho phép," sau khi các biện pháp trừng phạt nhắm vào một nhà máy lọc dầu của Trung Quốc cùng các doanh nghiệp có liên quan đến hoạt động thương mại dầu mỏ của Iran được ban hành.
Những bình luận này được ông đưa ra sau khi Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cáo buộc Trung Quốc có sự hỗ trợ hạn chế đối với hoạt động sản xuất tên lửa của Iran, nhưng không đưa ra bất kỳ bằng chứng nào.
.
---- Anh, Pháp sẽ đồng chủ trì buổi họp 40 Bộ trưởng Quốc phòng về Trung Đông và eo biển Hormuz. Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey và Bộ trưởng Các lực lượng Vũ trang Pháp Catherine Vautrin sẽ đồng chủ trì một cuộc họp của các bộ trưởng quốc phòng đến từ 40 quốc gia vào ngày mai, ông Healey cho biết hôm thứ Hai. Tuần trước, Vương quốc Anh đã thông báo sẽ điều tàu chiến HMS Dragon tới Trung Đông nhằm chuẩn bị cho một sứ mệnh tiềm năng nhằm bảo đảm an ninh tại Eo biển Hormuz; động thái này đã khiến Iran tuyên bố sẽ có một "phản ứng dứt khoát và tức thì".
"Khi tôi đồng chủ trì cuộc họp này cùng đại diện các quốc gia trên khắp thế giới, nhiệm vụ của chúng tôi sẽ là bảo đảm rằng chúng tôi không chỉ dừng lại ở lời nói, mà còn sẵn sàng hành động," ông Healey phát biểu. "Chính phủ này sẽ không khoanh tay đứng nhìn khi tình trạng bất ổn đẩy chi phí sinh hoạt và kinh doanh lên cao, gây ảnh hưởng tới các gia đình và doanh nghiệp tại Anh."
.
---- Phần Lan: Mỹ đóng quân không phải để bảo vệ Châu Âu, mà để giữ vị thế cường quốc, nhưng Châu Âu cần đàm phán trực tiếp với Nga, không dính tới Mỹ nữa. Trong một cuộc phỏng vấn với tờ Corriere della Sera vào thứ Hai, Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb cho rằng châu Âu nên tiến hành các cuộc đàm phán trực tiếp với Nga, một cách độc lập với Hoa Kỳ.
"Đúng vậy, đã đến lúc bắt đầu đối thoại với Nga. Tôi không biết khi nào điều đó sẽ diễn ra. Chúng tôi đã thảo luận [về vấn đề này] với các nhà lãnh đạo châu Âu... Điều quan trọng nhất là mọi việc phải được phối hợp nhịp nhàng giữa các bên trong khối, đặc biệt là giữa nhóm E5 [gồm Đức, Pháp, Ý, Vương quốc Anh và Ba Lan] cùng các quốc gia Bắc Âu và Baltic — những nước nằm sát biên giới" với Nga, ông Stubb phát biểu. Ông nói thêm rằng: "Nếu chính sách của Hoa Kỳ đối với Nga và Ukraine không phục vụ lợi ích của châu Âu — điều mà tôi tin là thực tế hiện nay — thì chúng ta buộc phải trực tiếp can dự vào vấn đề này."
Hơn nữa, Tổng thống Phần Lan khẳng định rằng Hoa Kỳ sẽ không rút quân khỏi châu Âu, bởi lẽ nước này cần những căn cứ vững chắc trên lãnh thổ châu Âu để có thể triển khai sức mạnh quân sự tới các khu vực khác như Trung Đông, châu Á và châu Phi. "Quân đội Mỹ hiện diện tại châu Âu không phải để bảo vệ chúng tôi, mà là để giúp Hoa Kỳ duy trì vị thế cường quốc toàn cầu," ông nhấn mạnh.
.
---- Virginia: Dân Chủ kinh hoàng sau khi Tòa Tối Cao Virginia cấm vẽ lại bản đồ, nghĩa là Cộng Hòa sẽ thắng lớn trong bầu cử giữa kỳ. Dân Chủ suy tính phản ứng. Đảng Dân Chủ đang hoảng loạn ở Virginia sau khi tòa án tối cao của tiểu bang bác bỏ bản đồ phân chia khu vực bầu cử quốc hội có lợi cho Dân Chủ, và đòn phản công mạnh mẽ nhất mà họ có thể sử dụng lại đang gây chia rẽ trong đảng. Trong một cuộc gọi riêng hôm thứ Bảy với các thành viên Hạ viện Virginia, Lãnh đạo phe thiểu số Hakeem Jeffries và những người khác đã bày tỏ sự bất mãn về quyết định của Tòa án Tối cao Virginia và thảo luận về các lựa chọn từ việc cố gắng giành lại các ghế của đảng Cộng hòa theo ranh giới hiện tại đến một động thái quyết liệt hơn nhiều: phải cải tổ chính tòa án để lấy lại bản đồ, theo năm nguồn tin nói với tờ New York Times. Động thái gấp gáp này diễn ra khi đảng Cộng hòa dường như đã thắng trong vòng chiến tranh phân chia lại khu vực bầu cử này, ít nhất là "tạm thời", theo Axios đưa tin — lưu ý rằng một phản hồi về tin tức ở Virginia là tin nhắn của một nghị sĩ Dân chủ Hạ viện gửi cho một phóng viên của họ chỉ gồm một lời chửi thề đầy mạnh mẽ. Tờ báo The Hill đưa tin rằng đảng Cộng hòa chắc chắn sẽ giành chiến thắng bầu cử ở Virginia nếu không có hành động nào được thực hiện.
Theo những người tham gia hoặc được thông báo về cuộc gọi đã nói chuyện với tờ NY Times, một chiến lược được đề xuất là dựa vào phán quyết của tòa án cấp dưới để thách thức sửa đổi hiến pháp thiết lập ủy ban phân chia lại khu vực bầu cử độc lập của Virginia—có khả năng trao lại quyền vẽ bản đồ cho cơ quan lập pháp do đảng Dân chủ kiểm soát. Sau đó, các nhà lập pháp có thể hạ thấp tuổi nghỉ hưu bắt buộc đối với các thẩm phán Tòa án Tối cao tiểu bang để buộc các thẩm phán hiện tại phải thôi việc và bổ nhiệm những người mới. Ý tưởng này đã gây ra những lo ngại về tính hợp pháp ngay cả trong nội bộ đảng Dân chủ; cựu Dân Biểu Dân Chủ Jim Moran gọi đó là "một bước đi quá xa". Thống đốc Abigail Spanberger vẫn chưa đưa ra lập trường, và thời gian thì rất gấp: các quan chức bầu cử tiểu bang cảnh báo rằng những thay đổi về bản đồ sau ngày 12 tháng 5 có thể làm gián đoạn công tác chuẩn bị cho cuộc bầu cử sơ bộ ngày 4 tháng 8. Jeffries, người đã hứa sẽ tiến hành "cuộc chiến tối đa" về việc phân chia lại khu vực bầu cử, cho biết ông vẫn đang xem xét cách thức phản ứng.
.
---- Iran: nhà hoạt động nhân quyền Narges Mohammadi (giải Nobel Hòa Bình 2023) bệnh nặng, từ nhà tù chuyển ra bệnh viện, gia đình xin 18 năm tù còn lại sẽ ở nhà bị từ chối. Theo tin từ tổ chức của bà Narges Mohammadi – người đoạt giải Nobel Hòa bình kiêm nhà hoạt động xã hội – cho biết vào hôm Chủ nhật rằng bà đã được chuyển đến một bệnh viện tại Tehran, hơn một tuần sau khi bị ngất xỉu trong tù. Việc chuyển viện này diễn ra sau nhiều ngày gia đình và những người ủng hộ bà tha thiết kêu gọi, trong bối cảnh họ mô tả tình trạng sức khỏe của bà là nguy kịch. Tổ chức này cũng thông báo rằng bà đã được chấp thuận tạm hoãn thi hành án tù theo diện bảo lãnh tại ngoại. Theo quỹ này, hiện vẫn chưa rõ thời hạn tạm hoãn thi hành án đối với bà là bao lâu. Bà Mohammadi đã bị giam giữ tại nhà tù Zanjan kể từ tháng 12 năm ngoái. Bà đã hai lần bị bất tỉnh và được chuyển đến một bệnh viện địa phương vào ngày 1 tháng 5. Một tuyên bố từ tổ chức của bà – được chia sẻ với hãng tin AP – khẳng định rằng việc tạm hoãn thi hành án là chưa đủ, và rằng bà Mohammadi cần được "chăm sóc chuyên khoa một cách lâu dài."
Tuyên bố nói thêm: "Chúng ta phải đảm bảo rằng bà ấy sẽ không bao giờ phải quay lại nhà tù để tiếp tục thụ án 18 năm còn lại trong bản án của mình. Giờ là lúc phải lên tiếng đòi hỏi sự tự do vô điều kiện cho bà, cũng như việc bãi bỏ mọi cáo buộc chống lại bà." Luật sư của bà Mohammadi tại Iran, ông Mostafa Nili, đã chia sẻ trên mạng xã hội rằng lệnh chuyển viện được ban hành dựa trên quyết định của Tổ chức Pháp y – cơ quan giám định y tế do chính phủ chỉ định – "trong đó nêu rõ rằng, do mắc nhiều chứng bệnh khác nhau, bà cần được tiếp tục điều trị bên ngoài nhà tù và dưới sự giám sát của đội ngũ y tế riêng của mình." Hiện chưa có bất kỳ bình luận nào từ phía chính quyền Iran về sự việc này.
Ông Hamidreza Mohammadi – anh trai của bà Mohammadi, hiện đang sinh sống tại Oslo (Na Uy) – trước đó từng cho biết các giám định viên y tế đã đề nghị chuyển bà đến Tehran, nhưng quyết định này đã bị ngăn chặn. Ông quy trách nhiệm cho cơ quan tình báo Iran. "Giờ thì tôi đã thấy nhẹ nhõm hơn. Tôi có thể thở phào nhẹ nhõm," ông chia sẻ với AP qua tin nhắn. Nhà hoạt động nhân quyền và người đấu tranh cho quyền phụ nữ 53 tuổi này đã được trao giải Nobel Hòa bình vào năm 2023 khi đang bị giam giữ, và bà đã nhiều lần phải ngồi tù trong suốt quá trình hoạt động của mình. Lần bị giam giữ hiện tại của bà bắt đầu khi bà bị bắt giữ tại thành phố Mashhad, thuộc vùng đông bắc Iran.
.
---- Nhóm 6 cựu chiến binh sẽ đi xe đạp xuyên Mỹ dài 3.800 dặm (6115.5 km), từ thủ đô DC tới Seattle, cao niên nhất là Winston Hall (tham chiến ở VN từ 1969-1972). Từ bờ biển này sang bờ biển kia — vào ngày 19 tháng 5 tới, Winston Hall sẽ bắt đầu hành trình xuyên suốt Hoa Kỳ của mình. "Từ Washington, D.C. đến Seattle, Washington — đó là một chuyến đi xuyên quốc gia, dài 3.700 dặm và đi qua 12 tiểu bang," Hall chia sẻ. Anh sẽ đạp xe dọc theo Great American Rail Trail — một tuyến đường xe đạp xuyên quốc gia — băng qua vùng Appalachia, vượt qua vùng Trung Tây, băng qua vùng Đại Bình nguyên (Great Plains) và leo lên dãy núi Rocky. "Điều duy nhất mà tôi nghĩ mình hơi lo ngại là khi đặt chân đến các tiểu bang Wyoming, Montana và Idaho. Tại đó, bạn sẽ thực sự phải đối mặt với những đoạn đường đồi dốc hiểm trở," Hall cho biết.
Tuy nhiên, không phải mọi thứ đều chỉ toàn nỗi lo. Trong suốt hành trình đạp xe xuyên quốc gia này, có vô vàn cảnh sắc tuyệt đẹp mà Hall đang muốn chiêm ngắm. "Điều khiến tôi hào hứng nhất chính là đoạn đầu tiên của hành trình này — đoạn đường chạy dọc theo Kênh C&O (C&O Canal) từ Washington D.C. đến Cumberland, Maryland; sau đó, tuyến đường sẽ chuyển tiếp sang đoạn mà người ta gọi là Gap Trail," Hall chia sẻ.
Dọc theo lộ trình, anh sẽ nhận được sự hỗ trợ từ một tổ chức có tên là Warrior Expeditions. Nhóm này sẽ cung cấp cho anh những nguồn lực cần thiết, bao gồm xe đạp, bộ dụng cụ sửa chữa, lều trại, cũng như kết nối anh với cộng đồng hỗ trợ của họ dọc theo tuyến đường đi.
"Chúng tôi là một chương trình trị liệu ngoài trời phi lợi nhuận dành cho các cựu chiến binh; chương trình giúp các cựu chiến binh chuyển tiếp và hòa nhập trở lại sau những trải nghiệm thời chiến thông qua các chuyến thám hiểm ngoài trời đường dài," người sáng lập Sean Gobin cho biết.
Các chương trình thám hiểm do Gobin tổ chức bao gồm Warrior Bike (Đạp xe), Warrior Paddle (Chèo thuyền) — một chuyến chèo thuyền kayak dài 2.300 dặm xuôi theo dòng sông Mississippi, hay Warrior Hike (Đi bộ đường dài) — chuyến đi bộ dài 2.200 dặm dọc theo Đường mòn Appalachian. Trong suốt hơn 10 năm qua, Gobin đã trao cho các cựu chiến binh cơ hội tận dụng thời gian và sức mạnh của thiên nhiên để hàn gắn những tổn thương và tìm lại sự bình an trong tâm hồn. "Việc được tiếp xúc với biết bao con người tuyệt vời, nhiệt tình giúp đỡ và luôn sẵn lòng sẻ chia trong suốt hành trình dài hàng ngàn dặm thực sự giúp củng cố lại niềm tin cơ bản của bạn vào lòng nhân ái," Gobin chia sẻ.
Ngoài Hall, nhóm Warrior Bike năm 2026 còn bao gồm năm cựu chiến binh khác từng phục vụ tại Afghanistan, Iraq và Saudi Arabia. Hall từng tham chiến tại Việt Nam và lớn tuổi hơn các bạn đồng hành của mình ít nhất 20 tuổi. Tuy nhiên, ông khẳng định điều đó sẽ không thể ngăn cản ông.
"Tôi nghĩ điều quan trọng nhất mà chúng ta nên ghi nhớ là: dù tuổi tác ngày càng cao, chúng ta vẫn nên không ngừng dấn thân vào những cuộc phiêu lưu mới," Hall nói.
Hall đã nộp đơn tham gia chương trình Warrior Expeditions từ một năm trước, và theo lời Gobin, chính tuổi tác cùng quá trình phục vụ quân ngũ của ông là những yếu tố giúp ông được lựa chọn.
"Họ là thế hệ cựu chiến binh duy nhất mà khi trở về quê hương, lại không nhận được sự chào đón và tôn vinh xứng đáng," Gobin cho biết. "Rất nhiều người trong mạng lưới hỗ trợ cộng đồng của chúng tôi chính là các cựu chiến binh thời chiến tranh Việt Nam; họ đã nói với tôi rằng: 'Chúng tôi sẽ không bao giờ để bất kỳ thế hệ cựu chiến binh nào khác phải chịu đựng sự đối xử tồi tệ như những gì chúng tôi từng trải qua.'"
Dọc theo các cung đường mòn, những cựu chiến binh địa phương sẽ mở rộng cửa nhà, chia sẻ bữa ăn và những câu chuyện của mình với Hall cùng các bạn đồng hành, trong khi tất cả cùng nhau chiêm nghiệm và hồi tưởng lại những ký ức từ thời quân ngũ.
"Việc thực hiện hành trình này cùng với những cựu chiến binh khác thực sự rất hữu ích, bởi lẽ mỗi người đều phần nào thấu hiểu được những cảm xúc và trải nghiệm mà người kia đang phải đối mặt trong giai đoạn chuyển tiếp đầy biến động này," Hall chia sẻ.
Mục tiêu của Hall là đạp xe quay trở lại băng qua tiểu bang Nebraska vào khoảng giữa tháng 6, trước khi tiếp tục những cuộc phiêu lưu mới của mình. Bạn có thể theo dõi hành trình của Hall và nhóm Warrior Bike trên trang của tổ chức Warrior Expeditions:
https://warriorexpeditions.org/expeditions/warrior-bike/
.
---- Cole Allen, nghi phạm trong vụ nổ súng tại Bữa tiệc Thường niên của Phóng viên Nhà Trắng, đã tuyên bố không nhận tội vào thứ Hai đối với các cáo buộc, bao gồm âm mưu ám sát Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump cùng một số tội danh khác.
Tại sự kiện thu hút sự chú ý của dư luận diễn ra vào ngày 25 tháng 4, Allen được cho là đã lao qua một chốt kiểm soát an ninh và nổ súng bắn vào một sĩ quan thuộc Sở Mật vụ. Hắn bị truy tố với các tội danh: âm mưu ám sát Tổng thống, tấn công một sĩ quan liên bang bằng vũ khí chết người, cùng hai tội danh bổ sung liên quan đến súng đạn.
Một thẩm phán sơ thẩm đã ra lệnh tiếp tục giam giữ nghi phạm này trong suốt quá trình tố tụng vụ án hình sự. Trước đó, tờ New York Post đưa tin rằng Allen đã gửi một bản tuyên ngôn dài 1.000 từ cho gia đình mình khoảng 10 phút trước khi thực hiện vụ tấn công; trong đó, hắn tuyên bố: "Tôi không còn sẵn lòng cho phép một kẻ ấu dâm, một kẻ hiếp dâm và một kẻ phản bội vấy bẩn đôi tay tôi bằng những tội ác của hắn nữa."
.
---- Morocco: tìm ra xác 1 lính Mỹ trên biển Đại Tây Dương, lính thứ nhì còn mất tích. Thi hài của một binh sĩ thuộc Lục quân Hoa Kỳ, người đã mất tích trong một cuộc tập trận tại Morocco, đã được tìm thấy trên Đại Tây Dương; thông tin này được Lục quân Hoa Kỳ công bố trong một thông cáo báo chí vào Chủ nhật. Theo Lục quân, thi hài này là của Trung úy Kendrick Lamont Key Jr., 27 tuổi, quê ở Richmond, bang Virginia. Trung úy Key, người phục vụ với tư cách là sĩ quan Pháo binh Phòng không (mã chuyên môn 14A), là một trong hai binh sĩ đã mất tích tại khu vực vách đá gần Trường bắn Cap Draa ở Morocco vào ngày 2 tháng 5, trong khuôn khổ cuộc tập trận thường niên "African Lion". Lục quân cho biết một đội tìm kiếm quân sự đã phát hiện thi hài của Trung úy Key vào khoảng 8 giờ 55 phút sáng thứ Bảy. Người binh sĩ mất tích còn lại – người hiện vẫn chưa được xác định danh tính – vẫn chưa được tìm thấy.
.
---- Texas: khám phá thấy trong 1 toa hàng trong chuyến xe lửa có 6 xác người. Theo cảnh sát địa phương, vào chiều Chủ nhật, một nhân viên đường sắt đang chất hàng lên các toa tàu tại Laredo, Texas, đã mở một toa tàu chở hàng và phát hiện sáu thi thể bên trong. Theo tin từ NBC News, vụ phát hiện này được báo cáo vào khoảng 3 giờ chiều tại một bãi quy tụ tàu của hãng Union Pacific, nằm gần thành phố biên giới giữa Mỹ và Mexico, nơi nhiệt độ lúc đó đã chạm mức đỉnh 97 độ F (khoảng 36 độ C). Các nhà chức trách vẫn chưa công bố danh tính hay nguyên nhân tử vong của các nạn nhân, đồng thời cho biết hiện vẫn chưa rõ liệu những người này có phải là người di cư hay không. Hãng Union Pacific bày tỏ sự "đau buồn" trước sự việc và cho biết đang tích cực hợp tác với các điều tra viên.
Vụ này gợi nhớ lại hàng loạt vụ chết người xảy ra trong những năm gần đây, trong đó nhiều người—thường là người di cư—đã được tìm thấy bên trong các toa tàu, xe tải hoặc container vận chuyển gần khu vực biên giới, trong tình trạng phải chịu đựng cái nóng khắc nghiệt. Vào năm 2022, có 53 người di cư đã tử vong bên trong một chiếc xe đầu kéo gần San Antonio; đây được ghi nhận là một trong những vụ buôn người gây chết chóc nhất trong lịch sử. Theo tờ New York Times, vào năm 2023, hai người được cho là người di cư đã được tìm thấy đã chết bên trong một container tàu hỏa tại Quận Uvalde; một năm sau đó, các đặc vụ Tuần tra Biên giới tại Laredo đã giải cứu 23 người di cư khỏi một khoang tàu bị khóa kín khi nhiệt độ ngoài trời đang tiến sát mức 100 độ F. Cuộc điều tra về vụ việc xảy ra vào Chủ nhật hiện vẫn đang được tiếp tục.
.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình