- Trump tặng quà cho Tập: Hải quân Mỹ cho siêu tàu dầu TQ rời eo biển Hormuz để về TQ, nhưng chận tàu VN. Một tàu chở xe hơi TQ cũng được đi qua phong tỏa.
- Có vẻ chuẩn bị tái chiến: Mỹ nói Iran vài tuần nữa là có đủ uranium cho bom hạt nhân
- Iran: doanh thu dầu mỏ tăng gấp 2 nhờ siết eo biển Hormuz
- Tướng Iran: Iran sẵn sàng tác chiến, không lùi. Iran: không bận tâm chuyện Trump tới TQ.
- LHQ: bó tay, không mở lại nổi eo biển Hormuz, vì TQ & Nga phủ quyết
- Tình báo Mỹ: Bom Mỹ chưa đủ tàn phá. Iran phục hồi 30/33 căn cứ tên lửa dọc o biển Hormuz, 90% cơ sở phóng tên lửa toàn quốc, 70% số bệ phóng tên lửa cơ động, và bổ sung tới mức 120% tên lửa so với khi chưa chiến tranh. Trump: chỉ có báo chí phản quốc mới nói tốt cho Iran.
- Trump: tôi không bận tâm về tình hình tài chính dân Mỹ, khi báo chí hỏi về chiến phí 29 tỷ USD vẫn chưa đánh xong Iran. Cuộc chiến sẽ có tên mới "Chiếc búa tạ" để Trump né luật 60 ngày trình Quốc hội.
- Iran yêu cầu Kuwait trả tự do 4 công dân Iran
.
____ CHI TIẾT:
.
---- Một ngày sau khi Hải quân Mỹ chận, không cho tàu dầu VN vượt rào phong tỏa của tàu chiến Mỹ ở eo biển Hormuz, siêu tàu dầu TQ được cho qua vòng phong tỏa để về Châu Á. Theo tin Reuters: Siêu tàu chở dầu Trung Quốc vượt qua lệnh phong tỏa chiến tranh Mỹ-Iran tại Hormuz. Chiếc tàu chở dầu thô cỡ cực lớn (VLCC) Yuan Hua Hu của Trung Quốc, chở theo 2 triệu thùng dầu thô từ Iraq, đã đi qua Eo biển Hormuz sau khi bị mắc kẹt hơn hai tháng; hiện tàu đang neo đậu gần Vịnh Oman. Chuyến hải trình này diễn ra ngay trước thềm cuộc gặp giữa Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình, trong bối cảnh Iran đang thắt chặt quyền kiểm soát đối với eo biển này, đồng thời ký kết các thỏa thuận với Iraq và Pakistan để vận chuyển dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG).
Dữ liệu theo dõi tàu thuyền từ LSEG và Kpler cho thấy một siêu tàu chở dầu của Trung Quốc, chở theo hai triệu thùng dầu thô từ Iraq, đã đi qua Eo biển Hormuz vào hôm nay, thứ Tư, sau khi bị mắc kẹt tại khu vực Vịnh này trong hơn hai tháng do cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Iran.
Dữ liệu của LSEG chỉ ra rằng chiếc tàu chở dầu thô cỡ cực lớn (VLCC) mang tên Yuan Hua Hu hiện đang neo đậu ngoài khơi Vịnh Oman, gần khu vực mà Hải quân Mỹ đã thiết lập lệnh phong tỏa đối với các tàu thuyền của Iran.
Chuyến hải trình vượt eo biển này diễn ra ngay trước thềm cuộc gặp dự kiến trong hai ngày tới giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, và sau chuyến thăm Bắc Kinh của Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi vào tuần trước.
Dựa trên dữ liệu theo dõi tàu thuyền, chuyến đi này đánh dấu lần thứ ba được ghi nhận một tàu chở dầu của Trung Quốc đi qua Eo biển Hormuz kể từ khi cuộc chiến tranh giữa Mỹ-Israel và Iran bùng nổ vào ngày 28 tháng 2.
Iran thắt chặt quyền kiểm soát đối với eo biển: Theo các nguồn tin am hiểu về vấn đề này, trong những ngày gần đây, Iran dường như đang thắt chặt quyền kiểm soát của mình đối với eo biển này, thông qua việc ký kết các thỏa thuận với Iraq và Pakistan nhằm vận chuyển dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng từ khu vực.
Các nguồn tin cũng cho biết thêm rằng một số quốc gia khác cũng đang tìm hiểu khả năng ký kết các thỏa thuận tương tự; đây được xem là một động thái có thể giúp củng cố vững chắc hơn quyền kiểm soát của chính quyền Tehran đối với tuyến đường thủy chiến lược này. Con tàu VLCC (tàu chở dầu thô cỡ lớn) mang cờ Trung Quốc này thuộc sở hữu và được vận hành bởi đơn vị tại Hải Nam của công ty COSCO Shipping Energy Transportation (mã chứng khoán 600026.SS), đồng thời được thuê bởi Unipec – cánh tay thương mại của tập đoàn dầu khí quốc gia Trung Quốc Sinopec (mã chứng khoán 600028.SS). COSCO Shipping Energy Transportation và Sinopec đã không phản hồi ngay lập tức trước các yêu cầu bình luận.
Theo dữ liệu theo dõi, tàu Yuan Hua Hu đã tiếp nhận gần 2 triệu thùng dầu thô loại Basrah Medium tại cảng Basrah của Iraq vào đầu tháng 3 và vẫn bị mắc kẹt bên trong Vịnh cho đến tận bây giờ. Con tàu này đang hướng về châu Á. Hai tàu VLCC mang cờ Trung Quốc khác là Cospearl Lake và He Rong Hai đã rời khỏi Eo biển Hormuz vào ngày 11 tháng 4.
Một tàu hàng chở xe hơi mang tên Xiang Jiang Kou cũng đã đi qua eo biển này trong vòng 12 giờ qua và phát đi một thông điệp qua thiết bị phát đáp AIS công cộng với nội dung: "Tàu và thủy thủ đoàn Trung Quốc". Thông tin này được xác nhận dựa trên phân tích vệ tinh từ các chuyên gia dữ liệu của SynMax, cũng như dữ liệu độc lập trên nền tảng MarineTraffic. Con tàu này được vận hành bởi một nhóm đăng ký tại Singapore có tên là Xin Yin Chuang Yuan 6 Tianjin.
Ông Trump tuyên bố không cần sự giúp đỡ của Trung Quốc trong vấn đề Iran. Ông Trump cho biết ông không nghĩ mình sẽ cần đến sự giúp đỡ của Trung Quốc để chấm dứt cuộc chiến tại Iran và nới lỏng sự kiểm soát của Tehran đối với Eo biển Hormuz. Phát biểu này được ông đưa ra trước khi đặt chân tới Bắc Kinh vào thứ Tư. Phát biểu trước khi rời Washington, ông Trump đã hạ thấp vai trò mà Trung Quốc có thể đóng góp trong việc giải quyết cuộc xung đột này – một cuộc xung đột mà trong đó cả hai bên đều đã phong tỏa hoạt động hàng hải qua tuyến đường thủy vốn thường vận chuyển tới một phần năm lượng dầu mỏ của thế giới. "Tôi không nghĩ chúng ta cần bất kỳ sự giúp đỡ nào trong vấn đề Iran. Chúng ta sẽ giành chiến thắng bằng cách này hay cách khác, dù là bằng biện pháp hòa bình hay không," ông phát biểu trước các phóng viên.
Các quan chức Iran đã phát đi tín hiệu cho thấy họ coi việc kiểm soát tuyến đường thủy này là một mục tiêu chiến lược dài hạn. Một người phát ngôn quân đội Iran cho biết việc giám sát tuyến đường thủy này có thể tạo ra nguồn thu gấp đôi doanh thu từ dầu mỏ của Iran, đồng thời củng cố thêm đòn bẩy trong chính sách đối ngoại của nước này. "Sau khi cuộc chiến này kết thúc, sẽ không còn chỗ cho sự lùi bước nữa," người phát ngôn này tuyên bố, theo những bình luận được hãng thông tấn ISNA đăng tải.
Hơn một tháng sau khi một lệnh ngừng bắn đầy mong manh có hiệu lực, các yêu cầu của Mỹ và Iran nhằm chấm dứt cuộc chiến vẫn còn cách biệt rất xa nhau. Washington đã kêu gọi Tehran hủy bỏ chương trình hạt nhân và dỡ bỏ sự phong tỏa đối với eo biển này, trong khi Iran lại yêu cầu bồi thường cho những thiệt hại do chiến tranh, chấm dứt sự phong tỏa của Mỹ, và ngừng giao tranh trên mọi mặt trận—bao gồm cả tại Lebanon, nơi Israel đang giao chiến với lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn. Ông Trump đã gạt bỏ những lập trường này, gọi chúng là "rác rưởi".
.
---- Có vẻ chuẩn bị tái chiến: Mỹ nói Iran vài tuần nữa là có đủ uranium cho bom hạt nhân. Trong phiên điều trần trước Thượng viện vào thứ Tư, Bộ trưởng Năng lượng Hoa Kỳ Chris Wright cho biết Iran đang "tiến gần một cách đáng sợ" – và chỉ còn "cách vài tuần lễ" – để làm giàu uranium đạt tới cấp độ dùng cho vũ khí hạt nhân; mặc dù vậy, ông cũng thừa nhận rằng việc chế tạo hoàn chỉnh một vũ khí hạt nhân sẽ còn cần thêm một khoảng thời gian nữa.
Ông Wright cho biết Iran hiện đang sở hữu "lượng uranium được làm giàu ở mức khoảng 20%" và sẽ cần "thêm vài tuần nữa" để nâng mức này lên 60%. "Tuy nhiên, khi đã đạt mức 60% – mặc dù các con số nghe có vẻ không phản ánh điều đó – thì thực tế là quý vị đã hoàn thành hơn 90% chặng đường làm giàu cần thiết để đạt tới cấp độ uranium dùng cho vũ khí," ông khẳng định.
.
---- Iran: doanh thu dầu mỏ tăng gấp 2 nhờ siết eo biển Hormuz. Ông Ebrahim Zolfaghari, người phát ngôn của Bộ Chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbiya – cơ quan chỉ huy tác chiến chung của Lực lượng Vũ trang Iran – cho biết vào hôm thứ Tư rằng doanh thu từ dầu mỏ của Tehran sẽ tăng gấp đôi nhờ vào việc kiểm soát Eo biển Hormuz.
"Việc kiểm soát Eo biển Hormuz sẽ mang lại cho chúng tôi nguồn thu kinh tế cao gấp đôi so với doanh thu từ dầu mỏ, đồng thời củng cố sức mạnh chính sách đối ngoại của chúng tôi. Sau cuộc chiến này, sẽ không có chuyện rút lui," người phát ngôn tuyên bố, theo trích dẫn của hãng thông tấn ISNA của Iran.
Hồi tháng 3, Quốc hội Iran đã thông qua một dự luật nhằm áp dụng các khoản phí đối với những tàu thuyền đi qua Eo biển Hormuz, với mức phí đối với các tàu chở dầu có thể lên tới 2 triệu USD. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa rõ liệu Tehran đã bắt đầu thu phí đối với việc đi lại qua Eo biển Hormuz hay chưa.
.
---- Tướng Iran: Iran sẵn sàng tác chiến, không lùi. Iran: không bận tâm chuyện Trump tới TQ.
Chuẩn tướng Mohammad Akrami Nia tuyên bố rằng quân đội Iran đang duy trì "mức độ sẵn sàng cao nhất" và "không có chỗ cho sự lùi bước" trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn với Hoa Kỳ đang ở thế bấp bênh.
Trong khi đò, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran cho biết chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Trump là một chuyến thăm song phương và không phải là vấn đề mà họ quan tâm. Ngoại trưởng Iran đã có mặt tại Bắc Kinh trước đó trong nỗ lực của Iran nhằm tiếp tục các hoạt động ngoại giao với những đối tác chiến lược của mình.
Việc Iran dựa vào tầm ảnh hưởng của Trung Quốc tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc là một trong những lý do cho điều này. Thứ hai là những sự bảo đảm và cam kết mà Iran đang tìm kiếm. Trong trường hợp một thỏa thuận được ký kết, cần phải có sự bảo đảm rằng những cam kết này sẽ được hiện thực hóa bằng các hành động cụ thể. Điều này diễn ra trong bối cảnh sự ngờ vực vẫn đang hiện hữu tại Iran đối với bất kỳ nỗ lực xích lại gần nào với Hoa Kỳ.
.
---- LHQ: bó tay, không mở lại nổi eo biển Hormuz, vì TQ & Nga phủ quyết. Theo nhận định của một nhà phân tích quân sự và ngoại giao, một nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc – do Bahrain và Hoa Kỳ đề xuất nhằm mở lại Eo biển Hormuz – nhiều khả năng sẽ bị các thành viên thường trực là Trung Quốc và Nga phủ quyết.
Ông Alexandru Hudisteanu – một chuyên gia về luật biển – cho biết: "Cũng giống như đối với các nghị quyết trước đây của Liên Hợp Quốc, Trung Quốc hoặc Nga nhiều khả năng sẽ lập luận rằng nghị quyết này chưa thể hiện sự 'cân nhắc đối với tất cả các bên tham chiến', mặc dù trên thực tế, chính Iran mới là bên đang gây phương hại đến tình hình an ninh hàng hải tại Eo biển Hormuz".
Tuy nhiên, Hudisteanu nói rằng Trump có thể sẽ gây ảnh hưởng lên người đồng cấp Tập Cận Bình để thuyết phục Trung Quốc bỏ phiếu trắng đối với nghị quyết này. Nếu điều đó xảy ra, nó sẽ cho thấy việc Iran phong tỏa eo biển này đã gây ra sức ép đủ lớn đối với Trung Quốc; "tuy nhiên, chúng ta vẫn cần phải chờ xem diễn biến thực tế", ông Hudisteanu nói.
Ông nói thêm rằng tình hình nghiêm trọng tại tuyến đường thủy huyết mạch này có thể sẽ khiến các quốc gia khác cân nhắc việc "can dự vào cuộc khủng hoảng này", đồng thời lưu ý rằng Pháp và Vương quốc Anh được cho là "đang điều động các tàu chiến tiến sát hơn về phía Eo biển Hormuz".
.
---- Tình báo Mỹ: Bom Mỹ chưa đủ tàn phá. Iran phục hồi 30/33 căn cứ tên lửa dọc o biển Hormuz, 90% cơ sở phóng tên lửa toàn quốc, 70% số bệ phóng tên lửa cơ động, và bổ sung tới mức 120% tên lửa so với khi chưa chiến tranh. Trump: chỉ có báo chí phản quốc mới nói tốt cho Iran. Theo các thông tin tình báo mật của Mỹ được tờ New York Times trích dẫn, hóa ra lực lượng tên lửa của Iran vẫn chưa hề bị tiêu diệt. Các bản đánh giá này—được soạn thảo để trình lên các nhà lập pháp trong tháng này—cho thấy Tehran đã khôi phục quyền tiếp cận tới 30 trong số 33 căn cứ tên lửa nằm dọc theo Eo biển Hormuz; đồng thời, khoảng 90% các cơ sở phóng và kho chứa tên lửa ngầm trên khắp cả nước hiện vẫn hoạt động, ít nhất là một phần. Cũng theo nguồn tin tình báo Mỹ, Iran vẫn duy trì được khoảng 70% số bệ phóng tên lửa cơ động cũng như kho dự trữ tên lửa mà nước này sở hữu trước khi chiến sự nổ ra. Những số liệu này hoàn toàn mâu thuẫn với những tuyên bố lặp đi lặp lại của Tổng thống Trump, rằng quân đội Iran đã bị "tàn sát" và "đè bẹp". Trong khi đó, theo tờ The Independent, Iran lại khẳng định rằng kho dự trữ tên lửa hiện tại của họ đã đạt mức 120% so với thời điểm trước chiến tranh.
Những phát hiện này làm dấy lên nghi ngờ về hiệu quả lâu dài của chiến dịch không kích do Mỹ và Israel phối hợp thực hiện—một chiến dịch đã tiêu tốn một lượng lớn đạn dược dẫn đường chính xác của Mỹ (với tổng chi phí lên tới 29 tỷ USD) và sẽ phải mất nhiều năm mới có thể bổ sung đầy đủ trở lại. Một bản phân tích của CIA—được tờ Washington Post trích dẫn—kết luận rằng Iran hoàn toàn có khả năng trụ vững trước lệnh phong tỏa đường biển của Mỹ trong ít nhất vài tháng tới mà không phải đối mặt với bất kỳ khó khăn kinh tế nghiêm trọng nào. Những thông tin tình báo này cũng làm nổi bật những rủi ro tiềm ẩn trong trường hợp thỏa thuận ngừng bắn vốn đã rất mong manh hiện nay bị đổ vỡ, và Washington cân nhắc việc nối lại các cuộc tấn công—bất chấp việc Tổng thống Trump vẫn công khai phủ nhận khả năng đó. Theo tờ *Washington Post*, tuần trước, ông Trump từng tuyên bố rằng Iran chỉ còn nắm giữ vỏn vẹn 18% hoặc 19% số tên lửa của mình, và nền kinh tế nước này đang trên đà "sụp đổ". Đến thứ Ba vừa qua, ông lại phát biểu rằng việc đưa tin về tình hình Iran theo hướng "đang phát triển thuận lợi" chẳng khác nào một hành động "phản quốc trá hình".
.
---- Trump: tôi không bận tâm về tình hình tài chính dân Mỹ, khi báo chí hỏi về chiến phí 29 tỷ USD vẫn chưa đánh xong Iran. Cuộc chiến sẽ có tên mới "Chiếc búa tạ" để Trump né luật 60 ngày trình Quốc hội. Lầu Năm Góc đang lên kế hoạch cho nhiều động thái hơn là chỉ các bước đi quân sự trong trường hợp lệnh ngừng bắn đầy bấp bênh với Iran đổ vỡ—các nguồn tin tiết lộ với NBC News rằng họ cũng đang cân nhắc một cái tên mới cho cuộc chiến này. Hai quan chức Mỹ cho biết Lầu Năm Góc đang xem xét đặt tên cho bất kỳ chiến dịch nào được nối lại là "Chiến dịch Sledgehammer" (Chiếc búa tạ), thay thế cho "Chiến dịch Epic Fury" (Cơn thịnh nộ sử thi)—tên gọi dành cho cuộc xung đột bắt đầu từ ngày 28 tháng 2 và đã tạm dừng sau 40 ngày giao tranh.
Việc thay đổi tên gọi này sẽ mang ý nghĩa sâu sắc hơn là chỉ thay đổi hình thức bên ngoài. Một quan chức Nhà Trắng cho biết bất kỳ giai đoạn chiến đấu mới nào cũng sẽ hoạt động dưới một tên gọi mới và được chính quyền coi là sự khởi động lại "đồng hồ đếm ngược 60 ngày" theo Nghị quyết về Quyền lực Chiến tranh năm 1973—văn bản pháp lý yêu cầu phải có sự cho phép của Quốc hội đối với các hành động quân sự kéo dài. Ngoại trưởng Marco Rubio gần đây đã khẳng định rằng Epic Fury "đã kết thúc", ngay cả khi Lầu Năm Góc vẫn tiếp tục sử dụng tên gọi này và mô tả lệnh ngừng bắn chỉ là sự tạm dừng các chiến dịch quy mô lớn, chứ không phải là sự chấm dứt cuộc chiến. Trong bối cảnh Iran đang hạn chế lưu thông tại Eo biển Hormuz, lực lượng Mỹ tại khu vực đã được tăng cường, và Tổng thống Trump công khai bày tỏ sự hoài nghi về khả năng thành công của các cuộc đàm phán, các quan chức cho rằng tình trạng đối đầu hiện tại "sẽ không kéo dài mãi"—mặc dù chưa có mệnh lệnh nào được đưa ra để nối lại các cuộc không kích quy mô lớn.
Thông tin về khả năng thay đổi tên gọi này xuất hiện đúng vào thời điểm chi phí cho cuộc chiến tính đến nay đã leo thang lên mức 29 tỷ USD, theo tiết lộ của một quan chức khi trao đổi với CNN. Tất nhiên, giá xăng dầu đã tăng vọt, và Tổng thống Trump gần đây từng phát biểu rằng: "Tôi không nghĩ đến tình hình tài chính của người dân Mỹ" khi cân nhắc về một thỏa thuận ngừng bắn tiềm năng. Trong khi đó, theo tin từ CBS News, Chủ tịch Quốc hội Iran hôm thứ Ba đã tuyên bố rằng nước này sẵn sàng "dạy cho bất kỳ kẻ xâm lược nào một bài học".
.
---- Iran yêu cầu Kuwait trả tự do 4 công dân Iran. Hôm thứ Tư, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã yêu cầu Kuwait trả tự do cho bốn công dân nước này đang bị giam giữ, đồng thời cảnh báo sẽ có biện pháp đáp trả đối với những gì ông mô tả là "các hành động phi pháp" của quốc gia này.
"Trong một nỗ lực rõ ràng nhằm gieo rắc bất hòa, Kuwait đã tấn công trái phép một tàu của Iran và bắt giữ 4 công dân của chúng tôi tại Vịnh Ba Tư. Hành động phi pháp này diễn ra gần hòn đảo mà Hoa Kỳ thường sử dụng để tấn công Iran," ông Araghchi viết trong một bài đăng trên nền tảng X, đồng thời nhấn mạnh rằng quốc gia của ông bảo lưu quyền đáp trả.
Trước đó, Kuwait từng cáo buộc Tehran bị nghi ngờ có âm mưu xâm nhập đảo Bubiyan – hòn đảo nằm tại cửa sông Shatt al-Arab ở phía tây bắc Vịnh Ba Tư, gần biên giới với Iran. Phía Iran đã bác bỏ những cáo buộc này.
.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình