Hàng trăm ngàn người đang xin thẻ xanh phải rời Mỹ, về nước nộp đơn ở các lãnh sự quán và sẽ phải chờ nhiều tháng, hay nhiều năm. Hiện nay, hơn 500.000 người thị thực tạm thời/năm nộp đơn xin thẻ xanh. Trong năm vừa qua, Mỹ lặng lẽ cắt 1/2 số lượng thẻ xanh cấp ra. GS Kanstroom: Trump muốn giảm số lượng thẻ xanh. Hội nhà thờ World Relief: nhiều gia đình sẽ ly tán, về nước làm thẻ xanh có thể mất cả thập niên.
Bản tin từ tạp chí Time Magazine hôm 23/5/2026 ghi nhận "Trump's Green Card Changes Could Force Hundreds of Thousands to Leave U.S. Here's What To Know" (Trump đổi thủ tục Thẻ xanh có thể buộc hàng trăm ngàn người phải rời Mỹ: Những điều cần biết).
Hầu hết những người nộp đơn xin thẻ xanh ngay tại Hoa Kỳ sẽ buộc phải rời khỏi đất nước và nộp đơn thông qua các lãnh sự quán ở nước ngoài, theo những thay đổi sâu rộng được Chính quyền ông Trump công bố trong tuần này.
Thủ tục này sẽ làm phức tạp hóa một cách đáng kể quy trình đối với hàng trăm ngàn người đang tìm kiếm quyền thường trú ngay tại Hoa Kỳ mỗi năm, đồng thời đã châm ngòi cho làn sóng phản đối dữ dội từ các nhóm vận động vì quyền nhập cư.
Cơ quan Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ (USCIS: U.S. Citizenship and Immigration Services) đã công bố chính sách mới này trong một bản ghi nhớ vào ngày 21 tháng 5, trong đó nêu rõ rằng thẻ xanh sẽ chỉ được cấp ngay tại Hoa Kỳ trong các "trường hợp đặc biệt" và chỉ đạo các viên chức di trú thực hiện việc xem xét và quyết định từng trường hợp cụ thể.
Ông Daniel Kanstroom, giáo sư tại Trường Luật thuộc Đại học Boston và là người sáng lập Phòng khám Pháp lý về Di trú và Tị nạn (Immigration and Asylum Clinic) của trường, chia sẻ với tạp chí TIME rằng mục đích chính của bản ghi nhớ này nhiều khả năng là nhằm cắt giảm số lượng thẻ xanh được phê duyệt.
"Chính quyền hiện tại đang cố gắng tạo ra càng nhiều khó khăn càng tốt cho càng nhiều người càng tốt trong việc đạt được tư cách thường trú nhân," ông nhận định.
"Hiện tại, chúng ta đang tập trung vào nhóm những người có tiềm năng sở hữu những lý do thuyết phục nhất để được lưu lại đất nước này một cách hợp pháp," ông nói, khi đề cập đến các cặp vợ chồng và thành viên gia đình của công dân Hoa Kỳ hoặc những người thường trú hợp pháp.
Hiện vẫn chưa rõ cơ quan này sẽ xác định như thế nào về việc ai được phép nộp đơn xin thẻ xanh khi đang ở trong nước và ai phải nộp đơn khi đang ở nước ngoài; tuy nhiên, xét trên phạm vi rộng nhất, chính sách này có thể ảnh hưởng đến hơn 500.000 người nộp đơn xin thẻ xanh mỗi năm trong khi đang sinh sống tại Hoa Kỳ theo diện thị thực tạm thời.
Thông thường, những người tìm kiếm quyền thường trú tại Hoa Kỳ có thể nộp đơn theo hai cách: xin thị thực nhập cư tại một lãnh sự quán Hoa Kỳ ở nước ngoài, hoặc nộp đơn xin thẻ xanh ngay khi đang ở trong nước—thường là theo diện thị thực tạm thời. Những người nộp đơn ngay tại trong nước sẽ được chuyển đổi tư cách di trú sang tư cách thường trú nhân. Giờ đây, theo nhận định của các chuyên gia di trú, họ có thể sẽ buộc phải rời khỏi đất nước Hoa Kỳ trong nhiều tháng, thậm chí nhiều năm, để chờ đợi hồ sơ được xử lý—bất chấp việc họ đã có công việc, gia đình và cả một cuộc sống trọn vẹn tại Hoa Kỳ. “Chính sách này cho phép hệ thống nhập cư của chúng ta vận hành đúng theo chủ ý của luật pháp, thay vì tạo cơ hội cho các kẽ hở pháp lý,” ông Zach Kahler, người phát ngôn của USCIS, cho biết trong một tuyên bố. “Khi người nước ngoài nộp đơn xin thị thực từ chính quê hương của họ, điều đó sẽ làm giảm nhu cầu phải tìm kiếm và trục xuất những người quyết định lẩn trốn và cư trú bất hợp pháp tại Hoa Kỳ sau khi bị từ chối cấp quyền cư trú.”
Mặc dù ông Kahler gọi động thái này là một kẽ hở pháp lý, Quốc hội Hoa Kỳ trên thực tế đã cho phép việc điều chỉnh tình trạng cư trú một cách cụ thể tại Mục 245 của Đạo luật Nhập cư và Quốc tịch (INA). Một số loại thị thực lao động—chẳng hạn như diện H-1B—cũng được thiết kế đặc biệt cho mục đích “song hành” (dual intent), nghĩa là người lao động có thể nộp đơn xin thẻ xanh mà không làm ảnh hưởng đến tình trạng cư trú hiện tại của họ.
Những thay đổi này sẽ tác động đến một nửa tổng số người nộp đơn xin thẻ xanh.
Theo Viện Chính sách Di cư (Migration Policy Institute), trong số 783.000 người nhận được thẻ xanh ngay tại Hoa Kỳ trong khoảng thời gian từ tháng 10 năm 2023 đến tháng 9 năm 2024, có tới 53% là vợ/chồng, con cái và cha mẹ của công dân Hoa Kỳ cũng như những người đang sở hữu thẻ xanh. 28% là những người đã chuyển đổi tình trạng cư trú từ diện tị nạn hoặc xin tị nạn chính trị, và 15% nhận được thẻ xanh thông qua diện việc làm.
“MỘT NỬA số lượng thẻ xanh được cấp cho những người... đang hiện diện tại Hoa Kỳ và nộp đơn xin thẻ xanh thông qua quy trình ‘điều chỉnh tình trạng cư trú’,” ông Aaron Reichlin-Melnick, một chuyên gia cấp cao tại Hội đồng Nhập cư Hoa Kỳ (American Immigration Council), chia sẻ trên mạng xã hội nhằm phản hồi về sự thay đổi này. “Nhóm đối tượng này bao gồm tất cả mọi người, từ vợ/chồng và con cái của công dân Hoa Kỳ cho đến các chuyên gia có tay nghề cao nhận được thẻ xanh thông qua sự bảo lãnh của người sử dụng lao động.”
Ông Reichlin-Melnick nhận định rằng chính sách mới này có thể sẽ “buộc mọi người phải rời bỏ công việc, nhà cửa và gia đình trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng—tất cả đều phải tự túc chi phí,” làm trầm trọng thêm tình trạng tồn đọng vốn đã nghiêm trọng của các hồ sơ xin thẻ xanh, đồng thời đẩy những người đang tìm kiếm quyền cư trú hợp pháp vào thế hoàn toàn phụ thuộc vào các lãnh sự quán—nơi mà các quyết định được đưa ra gần như là “không thể khiếu nại hay thách thức.”
Theo ông Kanstroom, việc thiếu vắng các cơ chế khiếu nại hay giải quyết vấn đề khi nộp đơn từ nước ngoài đồng nghĩa với việc—bất chấp nội dung của bản ghi nhớ chính sách mới—hầu hết các luật sư có lẽ vẫn sẽ khuyên thân chủ của mình tiếp tục nộp đơn xin điều chỉnh tình trạng cư trú ngay tại Hoa Kỳ, thay vì phải rời khỏi đất nước này. “Điều mà Chính quyền này đang muốn nói là: ‘nếu quý vị có bất kỳ nghi ngại nào, quý vị nên rời đi và thử vận may tại lãnh sự quán’; tuy nhiên, hầu hết các luật sư sẽ không khuyên thân chủ làm như vậy, bởi lẽ khi đó thân chủ có thể sẽ bị mắc kẹt—và ngay cả trong những trường hợp được chấp thuận, quý vị vẫn có thể bị kẹt lại trong nhiều tháng, thậm chí nhiều năm,” ông nói. “Đối với các hồ sơ diện kết hôn, điều này có thể gây ra những khó khăn vô cùng to lớn.”
LẶNG LẼ CẮT GIẢM 1/2 HỒ SƠ CẤP THẺ XANH NĂM QUA
David Bier, Giám đốc bộ phận nghiên cứu nhập cư tại Viện Cato—một viện nghiên cứu theo trường phái tự do—đã gọi động thái này là sự mở rộng chính sách “từ bỏ thầm lặng” của Chính quyền Trump đối với vấn đề nhập cư hợp pháp; ông dẫn chứng việc Bộ An ninh Nội địa (DHS) đã cắt giảm một nửa số lượng hồ sơ cấp thẻ xanh được phê duyệt trong năm qua, theo số liệu từ Cơ quan Nhập tịch và Di trú Hoa Kỳ (USCIS).
“Sự sụt giảm này chủ yếu bắt nguồn từ việc không xử lý các hồ sơ xin thị thực. Giờ đây, bản ghi nhớ mới của USCIS lại nêu chi tiết một kế hoạch nhằm từ chối hàng loạt hồ sơ,” ông viết trong một bài phân tích cho Viện Cato. “USCIS đã chuyển từ thái độ ‘làm việc cầm chừng’ (quiet-quit) sang việc hoàn toàn bỏ mặc 1,2 triệu người đang nộp đơn xin thẻ xanh.”
Dưới đây là những đối tượng sẽ chịu tác động nặng nề nhất từ những thay đổi này.
---- DIỆN LAO ĐỘNG KỸ NĂNG: Những thay đổi này có ý nghĩa gì đối với lực lượng lao động có kỹ năng?
Bản ghi nhớ chỉ thị cho các viên chức nhập cư phải “cân nhắc mọi yếu tố và thông tin liên quan trên cơ sở từng trường hợp cụ thể” khi xác định xem những người nộp đơn nào đủ điều kiện được hưởng “biện pháp cứu trợ đặc biệt” là nộp đơn ngay tại Hoa Kỳ.
Tuy nhiên, những lao động có kỹ năng đang cư trú tại Hoa Kỳ theo diện thị thực làm việc và đang tìm kiếm quyền thường trú nhân có thể sẽ chịu ảnh hưởng đặc biệt nghiêm trọng.
Nhiều lao động có kỹ năng cao thường nộp đơn xin thẻ xanh sau khi đã có được thị thực H-1B.
Các doanh nhân trong lĩnh vực kinh doanh và công nghệ đã bày tỏ lo ngại rằng chính sách mới này có thể gây xáo trộn cuộc sống của nhân viên họ, đồng thời cản trở họ tuyển dụng thêm những lao động có kỹ năng mới.
Andrew Ng, đồng sáng lập của Coursera, đã gọi chính sách mới này là “một cuộc tấn công tùy tiện vào hệ thống nhập cư hợp pháp” trên nền tảng X.
“Chính sách này sẽ gây tổn hại cho các gia đình, khiến chúng ta thiếu hụt đội ngũ bác sĩ, giáo viên và nhà khoa học, đồng thời làm suy giảm năng lực cạnh tranh của Hoa Kỳ trong lĩnh vực Trí tuệ Nhân tạo (AI),” ông nhận định.
Michael Clemens, một nhà kinh tế học kiêm giáo sư tại Đại học Johns Hopkins, chia sẻ trên mạng xã hội: “Đối với những lao động có kỹ năng cao đến từ Ấn Độ đang tìm kiếm thị thực diện EB-2/3—vốn là nguồn cung cấp nhân tài STEM và sự đổi mới sáng tạo chủ chốt cho lực lượng lao động tại Hoa Kỳ—chính sách này thường đồng nghĩa với việc họ sẽ phải chờ đợi 'nhiều năm' ở nước ngoài để hoàn tất quy trình xét duyệt lãnh sự.”
“Rõ ràng là nhiều người sẽ bỏ cuộc, và Hoa Kỳ sẽ vĩnh viễn đánh mất những nhân tài này,” ông viết.
Sau làn sóng phản đối dữ dội ban đầu đối với chính sách này, người phát ngôn của USCIS là ông Kahler đã đưa ra một tuyên bố mới, trong đó nêu rõ: “Những người nộp đơn chứng minh được hồ sơ của họ mang lại lợi ích kinh tế hoặc phục vụ cho lợi ích quốc gia theo các khía cạnh khác, nhiều khả năng sẽ được tiếp tục theo lộ trình hiện tại; trong khi đó, những người khác có thể sẽ được yêu cầu nộp đơn từ nước ngoài, tùy thuộc vào hoàn cảnh cụ thể của từng cá nhân.”
Ông Kanstroom nghi ngờ rằng Chính quyền hiện tại có thể đang tìm cách cắt giảm số lượng người không mang quốc tịch Hoa Kỳ nhận được thẻ xanh thông qua diện việc làm, nhằm mục đích tạo thêm cơ hội việc làm cho chính các công dân Hoa Kỳ.
“Tuy nhiên, đây lại là một phương thức rất vòng vo và gián tiếp để cố gắng đạt được mục tiêu đó,” ông nói thêm.
---- DIỆN VỢ/CHỒNG, ĐOÀN TỤ GIA ĐÌNH: Các loại thị thực diện vợ/chồng và diện đoàn tụ gia đình sẽ chịu tác động như thế nào?
Điều chỉnh tình trạng cư trú là con đường phổ biến nhất để nhận thẻ xanh đối với vợ/chồng và các thành viên gia đình của công dân Hoa Kỳ cũng như thường trú nhân hợp pháp hiện đang sinh sống tại Hoa Kỳ—bao gồm cả những người sở hữu thị thực K-1, loại thị thực được thiết kế dành cho vị hôn phu/vị hôn thê của công dân Hoa Kỳ nhập cảnh vào Mỹ để kết hôn.
World Relief—một tổ chức nhân đạo Cơ đốc giáo chuyên cung cấp các dịch vụ pháp lý về nhập cư ngay trong lãnh thổ Hoa Kỳ—đã nhận định rằng chính sách này mang tính "chống lại gia đình" và sẽ "buộc vợ chồng phải chia lìa, con cái phải xa cha mẹ" trong một quy trình chờ đợi các dịch vụ lãnh sự ở nước ngoài kéo dài từ vài tháng đến nhiều năm.
"Đơn giản là không có bất kỳ lý do thuyết phục nào cho sự thay đổi chính sách tàn nhẫn và chống lại gia đình này; tôi hy vọng và cầu nguyện rằng chính sách này sẽ được đảo ngược—dù là thông qua việc xem xét lại của cơ quan hành pháp, hành động của Quốc hội, hay phán quyết của tòa án," ông Myal Greene, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành của World Relief, phát biểu trong một tuyên bố.
Trên thực tế, các gia đình đến từ những quốc gia từng nằm trong danh sách cấm nhập cảnh của Chính quyền Trump cũng có khả năng sẽ gặp nhiều khó khăn hơn nữa trong việc quay trở lại Hoa Kỳ.
"Nếu họ rời đi, có thể phải mất hàng thập niên họ mới có thể quay trở lại," ông Reichlin-Melnick nhận định.
Điều này đặc biệt đúng đối với công dân của 39 quốc gia hiện đang phải đối mặt với các lệnh cấm hoặc hạn chế nhập cảnh vào Hoa Kỳ theo chính sách "cấm nhập cảnh" của Chính quyền Trump—chính sách đã được mở rộng vào tháng 12 năm 2025 và được ông Trump tuyên bố là sẽ "tạm dừng vĩnh viễn việc di cư từ tất cả các quốc gia thuộc Thế giới thứ ba."
Trước đó, USCIS (Cục Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ) đã thông báo sẽ tiến hành rà soát tình trạng nhập cư của các thường trú nhân hợp pháp và những người sở hữu thẻ xanh hiện đang sinh sống tại Hoa Kỳ, nếu họ đến từ 19 quốc gia bị áp dụng lệnh hạn chế vào tháng 6 năm 2025—trong đó phần lớn là các quốc gia thuộc khu vực Châu Phi và Châu Á. Bộ Ngoại giao cũng đã cắt giảm nghiêm ngặt quy trình xử lý thị thực, cụ thể là tạm dừng việc xử lý các hồ sơ xin thị thực định cư đối với công dân của 75 quốc gia trong tháng 1.
---- DIỆN DU HỌC SINH: Sinh viên cũng có thể chịu ảnh hưởng?
Thông báo của USCIS nêu rõ rằng những người cư trú không định cư—chẳng hạn như sinh viên—chỉ nhập cảnh vào Hoa Kỳ nhằm phục vụ một mục đích cụ thể và buộc phải rời đi ngay sau khi hoàn thành mục đích đó.
Ông Bier, thuộc Viện Cato, lập luận rằng chính sách này đã "phớt lờ thực tế cuộc sống." “Mọi người đến đây với tư cách là sinh viên, và rồi họ nhận được lời mời làm việc lâu dài. Mọi người đến để thăm bạn bè, và rồi họ nhận được lời cầu hôn,” ông viết. “Mọi người đến vì bất cứ lý do gì, và rồi đất nước của họ bị chiếm đoạt bởi kẻ sẽ đàn áp họ.”
Ông Kanstroom cho biết, những người như các sinh viên đã nhập cảnh bằng thị thực nhưng lại “lưu trú quá hạn” sẽ nằm trong số những đối tượng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất bởi chính sách mới này.
Lý do là bởi trong hầu hết các trường hợp, những người như các sinh viên đã lưu trú quá hạn thị thực và sinh sống bất hợp pháp tại Hoa Kỳ trong một khoảng thời gian sẽ phải đối mặt với lệnh cấm tái nhập cảnh kéo dài nhiều năm nếu họ rời khỏi đất nước này.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình