Tại sao cử tri Đảng Cộng hòa tin vào những điều không đúng sự thật?
Bài sau đây là của nhà văn Ryan Teague Beckwith viết trên MS Now: "Republican voters believe things that aren’t true. That’s a problem for the GOP" (Cử tri Đảng Cộng hòa tin vào những điều không đúng sự thật. Đó là một vấn đề đối với Đảng Cộng hòa) hôm Chủ nhật, ngày 24 tháng 5 năm 2026 cho thấy một nan đề rất bệnh hoạn của xã hội Mỹ. Bản dịch sau đây.
Cử tri Đảng Cộng hòa tin vào những điều không đúng sự thật. Đó là một vấn đề đối với Đảng Cộng hòa
Ryan Teague Beckwith
Năng lượng mặt trời (điện mặt trời) là hình thức sản xuất điện có chi phí lắp đặt rẻ nhất tại hầu hết các khu vực trên thế giới. Thuế quan do các công ty nhập cảng tại Hoa Kỳ chi trả, và họ sẽ chuyển các khoản chi phí này sang cho người tiêu dùng. Và việc những người không phải công dân đi bỏ phiếu là điều cực kỳ hiếm gặp.
Ba tuyên bố vừa dẫn này đều là những sự thật khách quan. Bạn có thể kiểm chứng chúng bằng cách tham khảo các nghiên cứu khoa học, lắng nghe ý kiến của các chuyên gia, hoặc đơn giản là đọc tin tức từ các cơ quan báo chí đáng tin cậy.
Tuy nhiên, các cuộc thăm dò dư luận gần đây cho thấy một bộ phận không nhỏ cử tri Đảng Cộng hòa lại hoàn toàn không tin vào những tuyên bố này. Đây là một điều bất lợi cho đất nước, bởi lẽ sẽ khó khăn hơn cho chúng ta trong việc giải quyết các vấn đề và xác định hướng đi phía trước khi mà chúng ta không thể thống nhất được về các dữ kiện thực tế. Điều này cũng gây bất lợi cho chính các chính trị gia thuộc Đảng Cộng hòa — và họ chỉ có thể tự trách chính mình.
Dưới sự dẫn dắt của Tổng thống Donald Trump, trong những năm gần đây, nhiều thành viên của Đảng Cộng hòa đã xây dựng lập luận của mình bằng cách công kích các dữ kiện nền tảng, đưa ra những tuyên bố vô căn cứ, và làm suy giảm uy tín của các chuyên gia độc lập — những người có thể đưa ra ý kiến phản biện đối với họ. Hệ quả là Đảng này ngày càng trở nên xa rời với những cử tri nằm ngoài "vùng an toàn" về tư tưởng của họ, đồng thời không còn khả năng đưa ra những lập luận sắc bén hay các giải pháp mang tính thực tiễn.
Hãy thử nhìn vào các số liệu thống kê:
Trong một cuộc thăm dò do Morning Consult thực hiện vào tháng 1/2026, có tới 51% cử tri Đảng Cộng hòa cho rằng thuế quan là một "khoản phí mà người nước ngoài phải trả khi bán sản phẩm vào Hoa Kỳ", trong khi 38% đưa ra câu trả lời chính xác hơn, coi thuế quan là "một loại thuế đánh vào các sản phẩm nước ngoài mà người Mỹ mua".
Trong một cuộc thăm dò do Trung tâm Nghiên cứu Pew thực hiện vào tháng 3/2026, có 43% cử tri Đảng Cộng hòa cho rằng năng lượng mặt trời có chi phí đắt đỏ hơn đối với người tiêu dùng so với hầu hết các nguồn năng lượng khác, trong khi chỉ có 24% cho rằng nó rẻ hơn.
Trong một cuộc thăm dò do Ipsos thực hiện vào tháng 4/2026, có 82% cử tri Đảng Cộng hòa tin rằng có một số lượng lớn những người không phải công dân đã thực hiện hành vi bỏ phiếu gian lận trong các cuộc bầu cử tại Hoa Kỳ; con số này cao hơn hẳn so với tỷ lệ 38% ở nhóm cử tri độc lập và 18% ở nhóm cử tri Đảng Dân chủ.
Việc một số lượng khổng lồ cử tri Đảng Cộng hòa tin vào những điều không đúng sự thật đang làm méo mó bức tranh chính trị của đất nước. Khi các vấn đề nảy sinh, chính niềm tin sai lệch này đã vô hình trung trói buộc các chính trị gia Đảng Cộng hòa, khiến họ không thể đưa ra một số lập luận nhất định hay thử nghiệm những giải pháp cụ thể. Khi các mức thuế quan diện rộng của ông Trump dẫn đến việc giá cả leo thang, làm thế nào các dân cử Cộng hòa tại Quốc hội có thể phản biện nếu chính những người ủng hộ họ lại không nhận thấy mối liên hệ này?
Đảng Cộng hòa sẽ gặp khó khăn trong việc vận động ủng hộ năng lượng mặt trời, chừng nào mà chính các cử tri của họ vẫn lầm tưởng rằng loại năng lượng này đắt đỏ hơn.
Tại Úc, nguồn năng lượng mặt trời giá rẻ hiện đang dồi dào đến mức mỗi hộ gia đình sẽ sớm được hưởng ba giờ sử dụng điện miễn phí mỗi ngày. Việc thúc đẩy phát triển năng lượng mặt trời tại đây chắc chắn sẽ giúp ích cho người dân Mỹ trong bối cảnh giá năng lượng đang tăng cao; tuy nhiên, ngay cả khi có thiện chí muốn làm vậy, các dân cử Cộng hòa vẫn sẽ rất chật vật để đưa ra lập luận thuyết phục, chừng nào mà chính các cử tri của họ vẫn giữ niềm tin sai lầm rằng năng lượng mặt trời có chi phí đắt đỏ hơn.
Trong khi đó, những lập luận dai dẳng của ông Trump về tình trạng gian lận bầu cử đã khiến các chính trị gia Cộng hòa phải chạy theo những ảo ảnh hão huyền. Thế nhưng, khi các nhà lập pháp cấp tiểu bang tìm cách hạn chế hình thức bỏ phiếu qua thư hoặc áp đặt những yêu cầu khắt khe về giấy tờ tùy thân khi đi bầu, chính các giám đốc bầu cử và các chuyên gia chiến lược của họ lại phải kéo họ sang một bên để cảnh báo rằng những biện pháp hạn chế này rất có thể sẽ gây tác dụng ngược, gây bất lợi cho chính đảng của họ.
Lấy một ví dụ điển hình: ông Trump đã nhiều lần yêu cầu Quốc hội thông qua một đạo luật, trong đó buộc những phụ nữ đã kết hôn và đổi sang họ chồng phải xuất trình cả giấy khai sinh lẫn giấy đăng ký kết hôn mới được phép đăng ký đi bầu—cùng với nhiều quy định khác. Tuy nhiên, một cuộc khảo sát do Trung tâm Nghiên cứu Pew thực hiện vào năm 2023 cho thấy: 25% phụ nữ thuộc phe Dân chủ theo khuynh hướng tự do vẫn giữ nguyên họ gốc sau khi kết hôn, trong khi tỷ lệ này ở phụ nữ thuộc phe Cộng hòa theo khuynh hướng bảo thủ chỉ vỏn vẹn 7%. Vậy thì, rốt cuộc thì quy định hạn chế đó sẽ gây tổn hại cho đảng nào?
Chẳng có điều nào trong số đó là thực sự cần thiết cả. Ông Trump lẽ ra có thể kiên định với lập luận của mình rằng bất kỳ chi phí nào phát sinh từ các mức thuế quan cũng đều sẽ mang lại lợi ích xứng đáng về lâu dài. Ông cũng có thể đưa ra một lập luận mang tính nguyên tắc hơn, cho rằng sự hỗ trợ của chính phủ dành cho năng lượng mặt trời đang làm méo mó thị trường và rằng ngành này nên tự lực phát triển mà không cần sự bao bọc đó. Hoặc ông cũng có thể bám sát vào khẩu hiệu đầy khôn ngoan của Đảng Cộng hòa: "Hãy tạo điều kiện để việc đi bầu trở nên dễ dàng, nhưng khiến cho việc gian lận trở nên bất khả thi."
Thế nhưng, làm được điều đó lại chẳng hề dễ dàng. Nó đòi hỏi người nói phải nắm vững các dữ kiện thực tế, sở hữu một triết lý chính trị nhất quán, và sẵn sàng đối thoại với những đối thủ khác biệt về hệ tư tưởng—những người chắc chắn cũng sẽ đưa ra những lập luận phản biện của riêng họ.
Thay vào đó, ông Trump lại chọn con đường dễ dãi hơn: đưa ra những tuyên bố hoang đường và tìm cách dập tắt mọi cuộc tranh luận; và phần lớn các thành viên Đảng Cộng hòa đã răm rắp đi theo sự dẫn dắt của ông. Kết quả là một đảng phái với kỹ năng tranh biện ngày càng trở nên cùn mòn, chỉ biết ra rả lặp lại những bài diễn văn cũ rích, nhàm chán trước một nhóm cử tri ủng hộ ngày càng thu hẹp—trong khi cái ngày phải đối mặt với sự phán xét đang ngày một cận kề.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình