Đại sứ Mỹ tại Canada chuyển lời Trump gọi Canada là tiểu bang thứ 51 của Mỹ. Thủ hiến Ontario nói sẽ không bao giờ, trong khi Ontario tạo ra việc làm gấp 680% so với Mỹ. Thủ tướng Canada nói giọng người lớn: Canada sẽ không trục xuất Đại sứ Mỹ
Hôm thứ Hai 1/6/2026, Canada lại phải nhận thêm một lời châm chọc không mấy tế nhị từ Washington, lần này là từ chính nhà ngoại giao hàng đầu của Mỹ tại Ottawa. Đại sứ Mỹ Pete Hoekstra đã chia sẻ một bài trên mạng xã hội Truth Social do chính Tổng thống Trump viết hôm 1/6/2026 với dòng chữ "Tiểu bang thứ 51!", kèm theo một bài báo của Bloomberg đưa tin về việc Canada đang trượt vào tình trạng suy thoái kỹ thuật. Tổng thống Trump từng nhiều lần gợi ý rằng Mỹ nên "tiếp quản" người láng giềng phía bắc của mình.
Theo đưa tin của CTV News, Thủ hiến bang Ontario, ông Doug Ford, đã nhanh chóng có lời phản pháo. "Tôi không thể tin rằng mình lại phải nói điều này một lần nữa, nhưng Canada sẽ không bao giờ trở thành tiểu bang thứ 51," ông Ford viết trên nền tảng X. "Canada không phải là thứ để đem bán."
"Nhân tiện đây, sự thật là thế này: trong tháng Tư vừa qua, Ontario đã tạo ra số lượng việc làm nhiều hơn tới 680% so với Mỹ, sau khi đã điều chỉnh theo quy mô dân số," ông Ford viết tiếp. "Đó chính là cách chúng tôi bảo vệ Ontario."
Theo tờ The Hill đưa tin, bài đăng của vị đại sứ này càng làm gia tăng thêm những căng thẳng gần đây trong mối quan hệ giữa hai quốc gia. Hồi đầu năm nay, ông Trump từng nói đùa rằng Thủ tướng Mark Carney sẽ là "thống đốc tương lai của Canada" – một câu nói mà ông từng sử dụng trước đó để nói về Thủ tướng Justin Trudeau. Đại sứ Hoekstra cũng từng cảnh báo rằng mối quan hệ quốc phòng giữa hai nước có thể sẽ cần phải được "điều chỉnh" nếu Canada không xúc tiến việc mua các máy bay chiến đấu F-35 do Mỹ sản xuất.
Theo đưa tin của đài CBC, hôm thứ Ba, Thủ tướng Carney cho biết nền kinh tế Canada đang trải qua một quá trình "chuyển đổi mang tính nền tảng" dưới tác động của cuộc chiến thương mại do ông Trump khởi xướng, và tình trạng suy thoái kỹ thuật hiện tại chỉ là một phần của giai đoạn "thích nghi ban đầu". Ông khẳng định chính phủ của mình đang trong "tiến trình đặt những viên gạch nền móng nhằm xây dựng một nền kinh tế Canada vững mạnh hơn, kiên cường hơn và độc lập hơn."
Trong khi đó, bản tin Global Canada đưa thêm chi tiết, với lời hù dọa nhẹ nhàng. Thủ tướng Mark Carney hôm thứ Ba cho biết Canada sẽ không trục xuất Đại sứ Hoa Kỳ tại Canada vì đã chia sẻ lại bình luận mới nhất của Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump, trong đó ông Trump gọi Canada là "tiểu bang thứ 51".
Ông Trump đưa ra bình luận này trên tài khoản Truth Social của mình vào hôm thứ Hai 1/6/2026, khi chia sẻ một bài báo về việc Canada rơi vào tình trạng suy thoái kỹ thuật – dựa trên dữ liệu GDP mới nhất từ Cơ quan Thống kê Canada.
Hôm thứ Ba, Đại sứ Hoa Kỳ Pete Hoekstra đã chia sẻ lại ảnh chụp màn hình bài đăng của ông Trump trên tài khoản X chính thức của mình.
Khi được các phóng viên hỏi tại một cuộc họp báo ở Longueuil (tỉnh Quebec) rằng liệu chính phủ của ông có thể tiếp tục làm việc với ông Hoekstra hay đã đến lúc Canada yêu cầu ông rời đi, ông Carney trả lời: "Câu trả lời ngắn gọn cho vế thứ hai trong câu hỏi của quý vị là không."
"Đây là một chính quyền mà chúng ta buộc phải làm việc cùng," ông nói thêm. "Đây là mối quan hệ thương mại lớn nhất, mối quan hệ an ninh lớn nhất, cùng nhiều mối quan hệ khác của chúng ta; và chúng ta làm việc với chính quyền đó. Chúng ta chấp nhận chính quyền đó đúng như bản chất của nó."
Một phát ngôn viên của Đại sứ quán Hoa Kỳ chia sẻ với đài Global News qua email rằng việc chia sẻ lại các bài đăng trên Truth Social của ông Trump "là thông lệ thường thấy của chúng tôi."
Trước đó vào sáng thứ Ba, Lãnh đạo Đảng Bảo thủ Pierre Poilievre phát biểu với các phóng viên rằng bình luận của ông Trump là "lố bịch, và điều đó sẽ không bao giờ xảy ra."
"Chúng ta phải đảm bảo rằng mình không để những bình luận lố bịch như vậy làm xao nhãng khỏi những nỗi thống khổ rất thực mà người dân Canada đang phải gánh chịu do các chính sách của Đảng Tự do ngay tại quê nhà – đó là những gia đình không đủ tiền mua thực phẩm, và cứ bốn người Canada thì lại có một người đang sống trong tình trạng mất an ninh lương thực," ông nói.
"Họ không muốn chúng ta bị phân tâm bởi một bình luận ngớ ngẩn như thế; họ muốn chúng ta tập trung vào việc đảo ngược các chính sách của Đảng Tự do – những chính sách vốn là nguyên nhân khiến họ rơi vào cảnh đói kém ngay từ đầu."
Trước đây, Đại sứ Mỹ (tại Canada) Hoekstra từng gạt bỏ những lo ngại về cách diễn đạt "tiểu bang thứ 51" của ông Trump – một cách nói mà nhiều người Canada coi là mối đe dọa đối với chủ quyền quốc gia và đã phản ứng lại một cách đầy giận dữ.
Vị đại sứ này đã nhiều lần khẳng định rằng ông không hiểu tại sao người dân Canada lại cảm thấy bất bình trước những bình luận đó, đồng thời kêu gọi họ thay vào đó hãy tập trung vào những phương thức giúp hai quốc gia hợp tác hiệu quả và cải thiện mối quan hệ song phương. Một bản kiến nghị gửi Hạ viện, kêu gọi chính quyền Ottawa cân nhắc trục xuất ông Hoekstra khỏi Canada vì những hành động và phát ngôn được cho là "không nhất quán với các chuẩn mực ứng xử vốn được kỳ vọng ở một đại diện ngoại giao tại Canada", đã thu hút được 14.600 chữ ký kể từ khi được khởi xướng vào tháng Hai.
Bài đăng của ông Hoekstra xuất hiện đúng vào thời điểm Bộ trưởng Thương mại Canada-Hoa Kỳ, ông Dominic LeBlanc, đang trên đường tới Washington vào thứ Ba để gặp gỡ Đại diện Thương mại Hoa Kỳ, ông Jamieson Greer.
Trước thềm các cuộc đàm phán này, ông LeBlanc đã gửi một bức thư tới các đối tác tại Hoa Kỳ và Mexico, kêu gọi gia hạn Thỏa thuận Thương mại Tự do Canada-Hoa Kỳ-Mexico (CUSMA) thêm 16 năm nữa.
Ba quốc gia hiện đang tiến hành một đợt rà soát CUSMA theo lịch trình, hướng tới hạn chót vào ngày 1 tháng 7 để đưa ra quyết định liệu sẽ gia hạn hay đàm phán lại thỏa thuận thương mại này.
Vào thứ Ba, bà Carney đã dẫn chuyến đi tới Washington của ông LeBlanc — nơi ông sẽ làm việc cùng Trưởng đoàn đàm phán thương mại Canada với Hoa Kỳ, bà Janice Charette — như một minh chứng cho những nỗ lực hợp tác đang diễn ra giữa chính quyền Ottawa và chính quyền Tổng thống Trump về mối quan hệ thương mại song phương.
Khi được hỏi liệu phát ngôn về "tiểu bang thứ 51" của Tổng thống Trump có gây ảnh hưởng đến các cuộc đàm phán thương mại nói trên hay không, bà Carney lưu ý rằng ông Trump là "một người cực kỳ tích cực sử dụng mạng xã hội" và tần suất đăng bài của ông "chỉ có tăng lên trong những tháng gần đây".
"Chúng tôi sẽ không phản hồi hay phản ứng lại mọi chuyện," bà phát biểu.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình