- Cộng Hòa nổi giận: 2 Ứng cử viên Dân Chủ vượt qua sơ bộ dù mới đếm 92% phiếu, sẽ vào chung kết ghế Thị Trưởng Los Angeles tháng 11. Trump nói California đếm phiếu chậm để gian lận.
- Công tố liên bang Bill Essayli điều tra, nhưng thú nhận chỉ thấy thuyết âm mưu và chưa thấy gì gian lận.
- Chuyên gia CNN bác bỏ lời Trump vu khống bầu cử gian lận ở Los Angeles (nơi 15% cử tri Cộng Hòa, 55% cử tri Dân Chủ): Thuyết âm mưu ngu nhất tôi từng nghe.
- Thống Đốc California chọc quê Trump: kẻ "thua cuộc cay cú"
- Derek Trần (Dân Chủ) và Chương Võ (Cộng Hòa) sẽ vào chung kết tháng 11.
.
California cố ý đếm phiếu chậm để chọc quê Trump và Cộng Hòa? Không phải. Bây giờ thì Cộng Hòa đang nổi giận vì ứng cử viên Cộng Hòa trong chức Thị Trưởng Los Angeles bị đẩy ra rìa, vì 2 ứng cử viên nhiều phiếu nhất đều là Dân Chủ. Bây giờ, phiếu bầu sơ bộ cho chức Thị Trưởng Los Angeles mới đếm tới 92,4% phiếu, nhưng kết quả thấy rõ là ứng viên Cộng Hòa không vào được hai hàng đầu.
Theo tin từ AP, bà Nithya Raman – ủy viên hội đồng thành phố theo đường lối cấp tiến – đã giành quyền bước vào vòng bầu cử quyết định (runoff) vào tháng 11 để đối đầu với Thị trưởng Los Angeles Karen Bass. Cuộc đối đầu bất ngờ này diễn ra giữa hai thành viên Đảng Dân chủ, vốn từng là đồng minh chính trị, trong nỗ lực lãnh đạo thành phố đang gặp nhiều khó khăn với dân số gần 4 triệu người. Kết quả này đồng nghĩa với việc ông Spencer Pratt – một đảng viên Cộng hòa và cựu ngôi sao chương trình truyền hình thực tế "The Hills" – đã bị loại khỏi cuộc đua. Việc ông ra tranh cử từng thu hút sự chú ý của cả nước nhờ danh tiếng cá nhân và sự sẵn sàng thách thức lối điều hành theo khuynh hướng tự do tại một thành phố do Đảng Dân chủ chiếm ưu thế; tuy nhiên, sự chú ý đó đã không chuyển hóa thành đủ số phiếu cần thiết để lọt vào vòng trong. Về mặt kỹ thuật, cuộc đua vào ghế thị trưởng không mang tính đảng phái, do đó tên các ứng cử viên xuất hiện trên lá phiếu mà không kèm theo thông tin về đảng phái của họ.
Bà Raman (sinh tại Ấn Độ) tham gia cuộc đua vào phút chót, ngay sau khi bà đã công khai ủng hộ bà Bass tái ứng cử. Bà thuộc Đảng Dân Chủ, từng đắc cử vào hội đồng thành phố với sự hậu thuẫn của tổ chức Democratic Socialists of America (Đảng Xã hội Dân chủ Mỹ). Cuộc bầu cử sắp tới sẽ là phép thử để xem liệu cử tri tại thành phố vốn ủng hộ mạnh mẽ Đảng Dân chủ này có muốn chuyển dịch xa hơn sang cánh tả để giải quyết các vấn đề tồn tại dai dẳng hay không, chẳng hạn như tình trạng vô gia cư, đường sá và vỉa hè xuống cấp, cũng như giá thuê nhà và giá nhà ở tăng cao. Cuộc đua này cũng mang ý nghĩa lịch sử: bà Bass là người phụ nữ da đen đầu tiên giữ chức vụ này, còn bà Raman có thể trở thành người phụ nữ gốc Nam Á đầu tiên đảm nhiệm vị trí đó.
.
Tại sao California đếm phiếu chậm? Việc California kiểm phiếu chậm chạp và kéo dài sau cuộc bầu cử tuần trước không chỉ gây bất cập do cử tri và ứng viên cần biết kết quả, mà còn tạo điều kiện cho các thuyết âm mưu lan truyền. Theo tờ New York Times, Thống đốc Đảng Dân chủ Gavin Newsom thừa nhận sự chậm trễ này khiến tiểu bang dễ bị chỉ trích; ông đã gửi thư cho các quan chức bầu cử vào tháng trước để hối thúc đẩy nhanh quy trình. "Quá trình kiểm phiếu càng kéo dài, thông tin sai lệch và tin giả càng lan rộng," ông Newsom viết. Tuy nhiên, quy trình này dường như không nhanh hơn trong đợt bầu cử lần này.
California phụ thuộc nhiều vào hình thức bỏ phiếu qua thư và đòi hỏi các công đoạn tốn nhiều công sức như: đối chiếu chữ ký, mở phong bì và kiểm tra phiếu bầu. Năm nay, nhiều cử tri Đảng Dân chủ được cho là đã đợi đến phút chót mới nộp phiếu, khiến tiến độ càng bị kéo dài thêm. Các tiểu bang như Colorado và Washington cũng dựa vào bỏ phiếu qua thư nhưng công bố kết quả nhanh hơn nhiều, một phần nhờ sự đầu tư đồng bộ hơn về nhân sự và công nghệ. Tại California, mỗi quận tự quyết định ngân sách, nhân sự và thời gian làm việc, dẫn đến sự chênh lệch lớn: các quận lớn như Quận Los Angeles và Quận Cam (Orange County) có thể mất một tuần để xử lý phần lớn số phiếu, trong khi các quận nhỏ hơn và nghèo hơn có thể mất tới một tháng.
Trong khoảng trống thông tin đó, các cáo buộc gian lận đã xuất hiện. Khi bà Nithya Raman vượt qua Spencer Pratt trong cuộc đua vào ghế thị trưởng Los Angeles, Tổng thống Trump đã đổ lỗi cho việc bỏ phiếu qua thư bị "dàn xếp". Tuy nhiên, tờ Guardian chỉ ra rằng không có bằng chứng đáng tin cậy nào về gian lận cử tri ở California. Bill Essayli, công tố viên liên bang – người từng thông báo rằng các cuộc điều tra liên bang đã bắt đầu nhưng không cung cấp chi tiết – đã bác bỏ một thông tin sai lệch. "Có một thông tin lan truyền trên mạng xã hội về việc cập nhật kết quả kiểm phiếu vào đêm bầu cử tại Cơ quan Đăng ký Cử tri Los Angeles, trong đó một ứng viên nhận được 0 phiếu bầu. Chúng tôi đã xem xét hồ sơ chính thức của quận," Essayli đăng tải. "Thông tin đó là sai sự thật." Theo tờ NY Times, Bộ trưởng Hành chính Tiểu bang California Shirley Weber cho biết bà muốn các quận thực hiện công việc một cách kỹ lưỡng. "Độ chính xác quan trọng hơn tốc độ," bà nói.
.
Theo thông tấn Mediaite, chuyên gia dữ liệu của CNN bác bỏ cáo buộc của Trump về việc bầu cử tại Los Angeles bị dàn xếp: ‘Lý thuyết âm mưu ngớ ngẩn nhất tôi từng nghe!’
Harry Enten, phóng viên dữ liệu chính của CNN, đã gọi những tuyên bố từ phe MAGA – cho rằng đảng Dân chủ đang cố gắng "cướp" chiến thắng trong cuộc đua vào ghế thị trưởng Los Angeles từ tay ngôi sao truyền hình thực tế Spencer Pratt – là một trong những "lý thuyết âm mưu ngớ ngẩn nhất" mà ông từng nghe.
Enten đưa ra nhận định này vào thứ Hai khi cùng người dẫn chương trình John Berman của CNN phân tích các số liệu mới nhất từ cuộc đua.
"Được rồi, sáng nay có một cập nhật mới về cuộc đua vào ghế thị trưởng Los Angeles. Khi số phiếu được kiểm đếm nhiều hơn, Nithya Raman – một ủy viên hội đồng thuộc đảng Dân chủ – đã vươn lên vị trí thứ hai, vượt qua ngôi sao truyền hình thực tế Spencer Pratt, người thuộc đảng Cộng hòa. Điều này có nghĩa là nếu cuộc đua kết thúc ngay hôm nay – dù thực tế sẽ không như vậy – thì hai ứng viên giành quyền đi tiếp sẽ đều là người của đảng Dân chủ. Hiện tại, phe Cộng hòa đang rất nổi giận với cách California kiểm phiếu. Tổng thống cho rằng quy trình này bị dàn xếp theo cách nào đó. Thực tế không phải vậy. Đây chỉ là quy trình làm việc của họ mà thôi. Tuy nhiên, người có lẽ cảm thấy khó chịu nhất về chuyện này lại không phải là người thuộc đảng Cộng hòa, mà chính là thị trưởng đương nhiệm của Los Angeles – bà Karen Bass thuộc đảng Dân chủ. Cùng tham gia với chúng ta lúc này là chuyên gia phân tích dữ liệu chính Harry Enten. Chúng ta đang nói về vấn đề gì đây?" Berman mở đầu phần tin.
"Vâng, đây là lý thuyết âm mưu ngớ ngẩn nhất mà tôi từng nghe, bởi vì giới lãnh đạo đảng Dân chủ và chính bà Karen Bass lại muốn Spencer Pratt lọt vào vòng bỏ phiếu quyết định (run-off). Bà Karen Bass hoàn toàn không muốn đối đầu với Nithya Raman," Enten trả lời và nói thêm:
"Tại sao lại như vậy? Hãy nhìn vào đây. Các cuộc thăm dò cho vòng bỏ phiếu quyết định – Bass đối đầu với Pratt. Bà Bass sẽ dễ dàng đánh bại Pratt với cách biệt 18 điểm. Đó là kết quả thăm dò đã chỉ ra. Ngược lại, hãy nhìn vào kết quả khi bà đối đầu với Nithya Raman. Bà Raman đang dẫn trước bốn điểm. Bà Bass sẽ phải đối mặt với một cuộc đua thực sự cam go nếu Raman là người giành quyền đi tiếp. Và tất nhiên, giới lãnh đạo đảng Dân chủ đang ủng hộ Karen Bass; khi đối đầu với Spencer Pratt, bà ấy đã áp đảo hoàn toàn. Bà ấy muốn đối đầu với Pratt hơn." Bà ấy chẳng muốn dính dáng gì đến Raman cả, và đó là lý do tại sao những thuyết âm mưu này hoàn toàn vô lý.
Berman nói thêm: "Khi bàn về mức độ thiện cảm, chúng ta có thêm bằng chứng ở đây."
"Đúng vậy, đây là thêm bằng chứng nữa. Tại sao Nithya Raman lại có lợi thế hơn hẳn so với Spencer Pratt khi đối đầu với Karen Bass? Đơn giản là vì Raman thực sự được cử tri thành phố L.A. khá yêu mến," Enten giải thích và nói thêm:
"Hãy nhìn vào đây. Nithya Raman: chỉ số thiện cảm ròng dương 5 điểm. Karen Bass: mức âm sâu tới 22 điểm. Về cơ bản, bạn chỉ cần một người được công chúng yêu mến ở mức khá là đã có lợi thế, hoặc ít nhất là có cơ hội thực sự để cạnh tranh với đương kim thị trưởng Karen Bass. Ngược lại, hãy nhìn Spencer Pratt (Cộng Hòa) xem. Ông ta thậm chí còn ít được yêu mến hơn cả Karen Bass! Ông ta đang ở mức âm 32 điểm. Karen Bass không hề muốn đối đầu với Nithya Raman. Bà ấy rất muốn đối đầu với Spencer Pratt, bởi đơn giản là bà ấy đã tìm được một người còn bị ghét hơn cả mình — trong khi bản thân bà ấy cũng chẳng được lòng dân cho lắm.
"Điều này thực sự thú vị. Nhìn vào các con số này, ta thấy có một trường hợp khác biệt hẳn so với hai trường hợp còn lại. Bà ấy chắc chắn được yêu mến hơn hai người kia. Còn Tổng thống — rõ ràng là ông ấy đang theo dõi cuộc đua này. Ông ấy rất không hài lòng về tình hình hiện tại. Có lẽ ông ấy đã muốn Pratt ở vị trí này. Đúng vậy, phe Cộng hòa thì muốn người của đảng Cộng hòa — tin nóng hổi cho người dân Los Angeles đấy. Họ nghĩ gì về Tổng thống nhỉ?" Berman hỏi tiếp.
"Đúng vậy, còn một vấn đề nữa. Tổng thống Hoa Kỳ thực sự là gánh nặng đối với Spencer — ý tôi là, hãy nhìn thực tế đi. Cử tri thành phố Los Angeles: tỷ lệ ủng hộ ròng của Trump tại thành phố này đang ở mức âm tới 55 điểm," Enten trả lời và nói thêm:
"Ý tưởng về việc một người thuộc đảng Cộng hòa có thể trở thành thị trưởng Los Angeles trong khi Tổng thống Hoa Kỳ có tỷ lệ ủng hộ ròng âm tới 55 điểm — điều đó thật khó xảy ra. Và cử tri đăng ký theo đảng Cộng hòa chỉ chiếm 15% số cử tri tại thành phố Los Angeles; trong khi 55% là đảng viên Dân chủ. Spencer Pratt đã phải đối mặt với một thử thách khổng lồ để có thể giành chiến thắng. Vì vậy, Karen Bass và giới lãnh đạo Đảng Dân chủ đều hiểu rằng về cơ bản, không có khả năng một ứng viên Đảng Cộng hòa sẽ trở thành thị trưởng tiếp theo của Los Angeles. Bà chỉ có thể thất bại nếu phải đối đầu với một thành viên khác của Đảng Dân chủ — và kết quả ngay lúc này cho thấy điều đó rất rõ ràng: bà đang dẫn trước bốn điểm. Cũng dễ hiểu thôi. Và đó chính là hướng đi của kết quả hiện tại: một cuộc tổng tuyển cử giữa Raman và Bass; một kịch bản mà như tôi đã nói ngay từ đầu, là cơn ác mộng thực sự đối với giới lãnh đạo Đảng Dân chủ và cá nhân Karen Bass. Họ chắc chắn đã mong muốn đối thủ là Spencer Pratt hơn nhiều.
“Chắc chắn là có rất nhiều sự bất an trong nội bộ giới lãnh đạo tại Los Angeles vào sáng nay,” Berman đồng tình khi kết thúc phần tin, “Harry, cảm ơn anh đã giải thích rất cặn kẽ. Cảm ơn anh, người bạn của tôi. Anh thực sự là một con người tuyệt vời.”
.
Thống Đốc California cũng lên tiếng chọc quê Trump. Gavin Newsom đáp trả Trump – kẻ "thua cuộc cay cú" (sore loser) – sau màn chỉ trích gay gắt của Trump về các cuộc bầu cử sơ bộ tại California. Thống đốc California Gavin Newsom đã lên tiếng đáp trả sau khi Tổng thống Donald Trump đăng bài trên mạng xã hội Truth Social vào tối Chủ nhật để chỉ trích gay gắt các cuộc bầu cử sơ bộ tại California, cho rằng các ứng viên Cộng hòa mà ông ủng hộ đã bị phe Dân chủ "gian lận" để đánh bại.
Trong cuộc đua kế nhiệm ông Newsom—người không thể tái tranh cử nhưng được xem là ứng viên sáng giá cho ghế Tổng thống vào năm 2028—các cuộc thăm dò gần đây cho thấy ứng viên Dân chủ Xavier Becerra đang dẫn trước ứng viên Cộng hòa Steve Hilton, trong khi ứng viên Dân chủ Tom Steyer đứng ở vị trí thứ ba.
Tại cuộc đua vào ghế thị trưởng Los Angeles, đương kim thị trưởng Karen Bass dẫn đầu hầu hết các cuộc thăm dò gần đây, trong khi cuộc cạnh tranh cho vị trí thứ hai diễn ra sít sao giữa Spencer Pratt—một ngôi sao truyền hình thực tế được Trump ủng hộ—và ủy viên hội đồng thành phố Nithya Raman. Pratt từng giữ vị trí thứ hai ở giai đoạn đầu kiểm phiếu nhưng sau đó tụt lại phía sau Raman khi các phiếu bầu bổ sung được kiểm đếm.
Giữa bối cảnh đó, Trump đã dành thời gian để chỉ trích gay gắt về một trong những chủ đề ưa thích của mình: gian lận bầu cử:
"Có ai đang theo dõi cuộc bầu cử ĐẦY GIAN LẬN đang diễn ra ở California không? Hai ứng viên Cộng hòa xuất sắc đang bị chơi xấu, và nước Mỹ cũng vậy; nếu phe Dân chủ thực hiện được âm mưu của mình, rắc rối lớn và sự hoang mang tột độ sẽ ập đến."
"Hãy theo dõi sát sao cuộc 'Bầu cử' này!!!"
Phía đảng Cộng hòa thực sự đã cáo buộc có gian lận xảy ra, nhưng nhiều cáo buộc trong số đó dường như xuất phát từ việc hiểu sai quy trình kiểm phiếu của California, đặc biệt là về thời gian cần thiết để hoàn tất quy trình này.
California áp dụng hệ thống bầu cử sơ bộ "jungle" (không phân biệt đảng phái), trong đó hai ứng viên giành nhiều phiếu nhất sẽ bước vào cuộc tổng tuyển cử bất kể họ thuộc đảng nào. Do tiểu bang này phụ thuộc nhiều vào hình thức bỏ phiếu qua thư và phải xử lý hàng triệu lá phiếu, kết quả cuối cùng của các cuộc đua quan trọng có thể mất nhiều ngày hoặc thậm chí nhiều tuần mới được xác nhận đầy đủ.
Ông Newsom đã nhanh chóng dập tắt những tuyên bố này: "Không ai là kẻ thua cuộc cay cú hơn ông ta trên cả nước này đâu. Về giường ngủ đi cha nội!"
Vài ngày trước khi Trump đăng bài, văn phòng công tố viên liên bang tại Los Angeles thông báo rằng họ đã mở nhiều cuộc điều tra về cáo buộc gian lận bầu cử ở California và cử một công tố viên liên bang đến giám sát hoạt động tại trung tâm kiểm phiếu của quận. Động thái này cũng diễn ra trong bối cảnh ông Trump tiếp tục nỗ lực gieo rắc nghi ngờ về những biến động thông thường trong tổng số phiếu bầu – vốn xảy ra khi các lá phiếu gửi đến muộn được xử lý và kiểm đếm.
Ông Hilton, ứng viên thống đốc được ông Trump ủng hộ, đã kêu gọi thực hiện những thay đổi lớn đối với hệ thống bầu cử của bang California. Các đề xuất của ông bao gồm việc chấm dứt quy trình tự động gửi phiếu bầu qua đường bưu điện cho tất cả cử tri đã đăng ký, đồng thời yêu cầu phiếu bầu qua thư phải đến nơi vào đúng Ngày Bầu cử, thay vì áp dụng quy định hiện hành của bang là chấp nhận phiếu bầu có dấu bưu điện đề ngày bầu cử nhưng được gửi đến trong vòng bảy ngày sau đó.
Mặc dù ủng hộ những thay đổi này, ông Hilton cho biết ông chưa thấy bằng chứng nào về hành vi sai phạm trong quá trình kiểm phiếu đang diễn ra. Ông thừa nhận rằng các điều tra viên liên bang có thể nắm giữ thông tin mà chiến dịch tranh cử của ông không có, nhưng khẳng định đội ngũ của ông đã giám sát chặt chẽ quy trình kiểm phiếu và không phát hiện bất kỳ điều gì có dấu hiệu bất hợp pháp.
.
Trong khi đó, cuộc đua sơ bộ ghế Dân Biểu liên bang địa hạt 45 California, đã đếm được 88.9% phiếu bầu, kết quả cho thấy nhiều nhất là:
. DB đương nhiệm Derek Trần (Dân Chủ): 78,861 phiếu, tức 53,4% phiếu.
. Chương Võ (Cộng Hòa): 22,856 phiếu, tức 15,5% phiếu.
. Chi Charlie Nguyễn (Cộng Hòa): 17,459 phiếu, tức 11,8% phiếu.
Như vậy, Derek Trần (Dân Chủ) và Chương Võ (Cộng Hòa) sẽ vào chung kết tháng 11.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình