PHOTO: (Hình trái) Tượng đài San Jose khi còn đủ tượng lính VNCH bên lính Hoa Kỳ -- (giữa) sau khi tượng lính VNCH bị bứng trộm -- và (phải) tìm lại được.
.
Bản tin cà phê sáng Thứ Hai 22/6/2026
- San Jose: cảnh sát thu hồi được bức tượng lính VNCH bị trộm ra khỏi Vườn Cộng đồng Di sản Việt Nam.
- World Cup hôm nay đá 5 trận. Thiên tài bóng đá Messi trong đội Argentina, sẽ đá kình với đội tuyển Áo lúc 10 giờ sáng giờ California, xem miễn phí ở 2 đài Fox và Telemundo.
- Trump chụp mũ báo NYT là "phản quốc" vì dám viết Trump thua trận Iran. Trump nói Mỹ thắng lớn vì quân đội Iran đã tiêu tùng, 2 tầng chỉ huy Iran đã bị giết, tàu dầu đang qua eo biển, thị trường chứng khoán Mỹ tăng vọt. Trump nói sẽ kiện NYT đòi bạc tỷ đô.
- Thủ tướng Qatar: bản ghi nhớ giữa Mỹ-Iran là chìa khóa đàm phán cho hòa bình. Iran đồng ý cho quốc tế vào kiểm soát uranium.
- PTT Vance: gỡ phong tỏa tài sản Iran để giúp dân thường Iran, mua nông sản Mỹ, không phải tài trợ các nhóm vũ trang, thỏa thuận do các nước khu vực xin Mỹ dàn xếp để hòa bình lâu dài, quốc tế sẽ vào kiểm tra hạt nhân Iran.
- Israel đang cân nhắc tuyên bố rút quân biểu tượng ra khỏi Lebanon.
- Thủ tướng Anh Keir Starmer thông báo từ chức, tạm giữ tới khi người kế nhiệm được bầu.
- Giá thực phẩm ngoài chợ tăng 30%, giá 1 pound thịt bò xay đã cao hơn lương giờ tối thiểu. Dịch ruồi làm giảm đàn bò là do Trump cắt ngân sách Bộ nông nghiệp.
- Texas: 1 xe Tesla đang bật chế độ lái tự động tông xuyên tường nhà dân, chết chủ nhà.
- Philippines: 2 cậu học trò 14 và 15 tuổi, vào lớp bắn xối xả, giết 3 học trò, gây bị thương 7 em khác.
- Úc: tịch thu 2,7 tấn ma túy giấu dưới sàn xe tải, trị giá 572 triệu đô la, bắt 2 người.
- 3 nghi can bị bắt vì bắt cóc 1 người tới 1 khách sạn Las Vegas, tra tấn đòi nợ cờ bac.
- Alan Greenspan, người điều hành chính sách tiền tệ của Mỹ gần 20 năm, chết, thọ 100 tuổi.
- Pháp: bố ráp ma túy, bất ngờ tìm được tấm tranh Picasso giá 17 triệu USD bị trộm từ lâu.
- Tỷ lệ sinh ở Mỹ giảm 23% so với 2 thập niên trước, vì suy thoái kinh tế, vì dịch COVID và vì cell phone (tối ngủ cứ quẹt phone hoài).
- Ở nhà nội trợ thấp nhất: tỷ lệ ba và mẹ cùng đi làm nuôi con nhỏ lên 52%, cao nhất mọi thời. Chỉ còn 23% gia đình có cha đi làm và mẹ ở nhà. Chăm sóc trẻ quá tốn kém
- Tổ chức phi lợi nhuận Mobility for Africa kiện Toyota chôm kỹ thuật mẫu xe điện 3 bánh đưa cho công ty khởi nghiệp Songa Mobility.
.
____ ____ TIN CHI TIẾT
.
---- San Jose: cảnh sát đã thu hồi được bức tượng lính VNCH bị trộm ra khỏi Vườn Cộng đồng Di sản Việt Nam. Cảnh sát San Jose thu hồi bức tượng người lính Việt Nam bị đánh cắp. Theo tin hôm Chủ nhật 21/6/2026 từ sở cảnh sát, lực lượng chức năng tại San Jose đã thu hồi được một bức tượng bị bọn trộm bứng gốc, bê đi quăng chỗ khác.
Vào khoảng 1 giờ 40 phút chiều, các sĩ quan đã có mặt sau khi nhận được tin báo về việc một bức tượng tưởng niệm bị lấy cắp khỏi Vườn Cộng đồng Di sản Việt Nam (Vietnamese Heritage Community Garden) trên đường Roberts.
Bức tượng này mô tả hình ảnh một người lính Việt Nam đứng cạnh một người lính Mỹ và được lắp đặt vào năm 2024; phần tượng người lính Việt Nam dường như đã bị giật mạnh khỏi bệ đỡ. Cảnh sát cho biết bức tượng đã được tìm thấy và thu hồi, tuy nhiên quá trình điều tra vẫn đang được tiếp tục.
"Nhờ phản ứng nhanh chóng của lực lượng Kiểm lâm Công viên San Jose cùng sự phối hợp nhịp nhàng với Sở Cảnh sát San Jose, bức tượng đã được thu hồi," ông Ed Bautista, người phát ngôn của Cơ quan Dịch vụ Môi trường San Jose, cho biết. "Bức tượng tưởng niệm này mang ý nghĩa sâu sắc đối với cộng đồng chúng tôi, đóng vai trò là biểu tượng trường tồn nhằm tôn vinh lịch sử, sự tưởng nhớ và những giá trị chung của những ai đến thăm và suy ngẫm tại nơi này. Chúng tôi vô cùng biết ơn những hành động kịp thời đã giúp đưa bức tượng trở lại vị trí cũ."
Các bức tượng này ban đầu được dựng lên để tôn vinh cộng đồng người Việt tại San Jose – nơi có số lượng cư dân gốc Việt sinh sống đông đảo nhất bên ngoài lãnh thổ Việt Nam – cũng như để kỷ niệm mối quan hệ gắn kết giữa hai quốc gia trong giai đoạn hậu chiến.
.
---- World Cup hôm nay đá 5 trận. Thiên tài bóng đá Messi trong đội Argentina, sẽ đá kình với đội tuyển Áo lúc 10 giờ sáng giờ California, xem miễn phí ở 2 đài Fox và Telemundo. Hôm nay (22/6/2026), World Cup 2026 có tổng cộng 5 trận đấu diễn ra từ sáng hôm nay. Siêu sao Lionel Messi sẽ ra sân cùng đội tuyển Argentina vào lúc 10h00 sáng mai 22/6 đối đầu với đội tuyển Áo.
Tại Mỹ, toàn bộ các trận đấu được phát sóng trực tiếp bằng tiếng Anh trên hệ thống kênh của FOX Sports (FOX, FS1, FS2) và bằng tiếng Tây Ban Nha trên Telemundo hoặc Universo. Bạn cũng có thể xem trực tuyến qua các ứng dụng như FuboTV, Peacock hoặc Sling TV. Hoặc YouTube.
Giờ thi đấu, theo giờ California, xem TV Fox và Telemundo:
-- 10:00 AM=> đội tuyển Argentina vs đội tuyển Áo
-- 2:00 PM=> Pháp vs Iraq
-- 5:00 PM=> Na Uy vs Senegal
-- 8:00 PM=> Jordan vs Algeria.
.
---- Trump chụp mũ báo NYT là "phản quốc" vì dám viết Trump thua trận Iran. Trump nói Mỹ thắng lớn vì quân đội Iran đã tiêu tùng, 2 tầng chỉ huy Iran đã bị giết, tàu dầu đang qua eo biển, thị trường chứng khoán Mỹ tăng vọt. Trump nói sẽ kiện NYT đòi bạc tỷ đô. Ông Trump đe dọa NYT vì bài phân tích mang tính "phản quốc" về vấn đề Iran. Bài báo cho rằng Mỹ không đạt được nhiều lợi ích từ cuộc chiến. Tờ New York Times vừa công bố một bài phân tích kết luận rằng Mỹ không thu được nhiều kết quả sau nhiều tháng xung đột với Iran—và bài viết này đã nhanh chóng chọc giận Tổng thống Trump.
Bài phân tích của Neil MacFarquhar chỉ ra rằng khi phát động cuộc chiến, ông Trump từng tuyên bố nó sẽ tái định hình Trung Đông và vô hiệu hóa Iran. Tuy nhiên, bản ghi nhớ mới nhằm chấm dứt xung đột lại để ngỏ những mối lo ngại cốt lõi của Mỹ và Israel: chương trình hạt nhân của Iran bị tổn hại nặng nề nhưng chưa bị giải thể, kho tên lửa vẫn là mối đe dọa, các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực vẫn hoạt động, và hệ thống chính quyền độc đoán vẫn tồn tại dù có sự thay đổi về nhân sự lãnh đạo. Ngay cả việc mở lại eo biển Hormuz cũng có nguy cơ gặp trở ngại.
"Đây không phải là văn bản mà Mỹ chấp thuận vì cuộc chiến đã chứng minh ưu thế quân sự vượt trội của họ," Caitlin Talmadge từ MIT chia sẻ với tờ Times. "Tôi cho rằng đây là kết quả của việc Mỹ đã ôm đồm quá mức khả năng của mình và không muốn leo thang căng thẳng." Thỏa thuận này mang lại cho Iran những lợi ích kinh tế to lớn—dỡ bỏ lệnh trừng phạt, giải tỏa tài sản bị phong tỏa, và quỹ tái thiết trị giá 300 tỷ USD—đổi lại là cam kết giảm bớt thái độ thù địch đối với Mỹ và các đối tác. Tuy nhiên, MacFarquhar cho rằng Washington đã sử dụng quân bài mạnh nhất của mình: đe dọa sử dụng vũ lực—một biện pháp đã được thử nghiệm nhưng không đạt được các mục tiêu đề ra.
Theo tờ The Hill, ông Trump đã bác bỏ tất cả những thông tin trên trong nhiều bài đăng trên mạng xã hội Truth Social. Ông viết: "Quân đội của họ đã TÀN, Hải quân đã TIÊU TÙNG, Không quân đã SẠCH BÓNG, các bệ phóng, tên lửa, máy bay không người lái cùng cơ sở sản xuất chúng gần như đã BIẾN MẤT, hai tầng lớp lãnh đạo hàng đầu của họ đã BỊ LOẠI BỎ, lạm phát ở mức 250%, nền kinh tế SỤP ĐỔ, binh lính không được trả lương, eo biển Hormuz đã MỞ CỬA, DẦU KHÍ ĐANG TUÔN CHẢY, còn thị trường chứng khoán và việc làm tại Mỹ thì đang ở mức CAO KỶ LỤC." Ông Trump gọi bài phân tích này là hành động "phản quốc" và tuyên bố sẽ "đưa tất cả những thông tin sai lệch và nực cười đó vào vụ kiện trị giá hàng tỷ đô la mà tôi đang nhắm vào họ."
.
---- Thủ tướng Qatar: bản ghi nhớ giữa Mỹ-Iran là chìa khóa đàm phán cho hòa bình. Iran đồng ý cho quốc tế vào kiểm soát uranium. Hôm thứ Hai, Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Qatar, Sheikh Mohammed bin Abdulrahman bin Jassim Al Thani, đã mô tả bản ghi nhớ (MoU) giữa Hoa Kỳ và Iran là chìa khóa để chấm dứt xung đột vũ trang và là cơ sở cho các cuộc đàm phán tiếp theo.
Trong cuộc trao đổi với đài Al-Jazeera, ông cho biết các cuộc thảo luận tại Buergenstock (Thụy Sĩ) bao gồm những vấn đề về tình trạng hạt nhân của Iran, hòa bình tại Trung Đông và eo biển Hormuz. Ông cũng đánh giá cao những nỗ lực của Pakistan và các đối tác khu vực khác trong việc đạt được thỏa thuận này.
Trước đó cùng ngày, sau một vòng đàm phán khác tại Buergenstock, Phó Tổng thống Hoa Kỳ JD Vance thông báo rằng Iran đã đồng ý cho phép các thanh sát viên của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) quay trở lại nước này.
.
---- PTT Vance: gỡ phong tỏa tài sản Iran để giúp dân thường Iran, mua nông sản Mỹ, không phải tài trợ các nhóm vũ trang, thỏa thuận do các nước khu vực xin Mỹ dàn xếp để hòa bình lâu dài, quốc tế sẽ vào kiểm tra hạt nhân Iran. Phó Tổng thống Mỹ JD Vance phát biểu tại Lucerne, Thụy Sĩ vào thứ Hai rằng bất kỳ việc giải tỏa các tài sản bị phong tỏa của Iran trong tương lai cũng sẽ được định hướng nhằm hỗ trợ dân thường thay vì tài trợ cho các hoạt động của các nhóm vũ trang.
Ông Vance bác bỏ những thông tin mà ông cho là không chính xác về vấn đề này, đồng thời khẳng định rằng Mỹ và Qatar đã thiết lập các cơ chế giám sát chặt chẽ đối với bất kỳ đợt giải tỏa tài sản tiềm năng nào. "Nếu chúng tôi giải tỏa tài sản của Iran, chúng tôi có thể đảm bảo rằng số tiền đó được dùng để giúp đỡ người dân Iran chứ không phải để tài trợ cho khủng bố... Nếu có bất kỳ tài sản nào của Iran được giải tỏa, chúng tôi sẽ có quyền phê duyệt quy trình đó. Phía Qatar cũng có quyền phê duyệt quy trình này," ông Vance nói.
Ông nói thêm rằng số tiền này sẽ được sử dụng để mua "đậu nành, ngô và lúa mì của Mỹ nhằm mang lại lợi ích cho người dân Iran", đồng thời lập luận rằng thỏa thuận này sẽ đảm bảo dòng tiền hỗ trợ trực tiếp cho nông dân Mỹ.
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance phát biểu vào thứ Hai rằng Washington không có ý định áp đặt một thỏa thuận hòa bình lên khu vực Trung Đông. "Đây không phải là thỏa thuận mà Mỹ áp đặt lên khu vực. Đây là thỏa thuận mà chính các nước trong khu vực đã tha thiết đề nghị Mỹ triển khai," ông Vance tuyên bố tại một cuộc họp báo ở Thụy Sĩ. Ông cho biết thêm rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chỉ đạo các nhà đàm phán Mỹ "đặt nền móng" cho một nền hòa bình lâu dài, bởi khu vực này "đã rơi vào tình trạng hỗn loạn trong một thời gian rất dài."
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cũng tiết lộ vào thứ Hai rằng Iran đã đồng ý mời các thanh sát viên của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) quay trở lại nước này, sau các cuộc đàm phán với Washington tại Thụy Sĩ.
"Phía Iran đã đồng ý mời thanh sát viên IAEA quay trở lại nước họ. Đây là một cột mốc quan trọng đối với người dân Mỹ và là bước đầu tiên hướng tới việc phi hạt nhân hóa vĩnh viễn, hay chấm dứt hoàn toàn chương trình vũ khí hạt nhân của Iran," ông Vance phát biểu tại cuộc họp báo sau các cuộc đàm phán ở Buergenstock, Thụy Sĩ.
Phó Tổng thống Mỹ lưu ý rằng các cuộc đàm phán đã tạo nền tảng cho thỏa thuận cuối cùng và hai bên đã đạt được "nhiều tiến bộ." Ông nói thêm rằng các nhóm đàm phán muốn xây dựng một cơ chế phối hợp để rà phá bom mìn tại Eo biển Hormuz và ngăn chặn sự leo thang xung đột trong tương lai tại khu vực, cũng như một cơ chế "tránh xung đột nhằm duy trì lệnh ngừng bắn trong khu vực".
.
---- Israel đang cân nhắc tuyên bố rút quân biểu tượng ra khỏi Lebanon. Một nguồn tin nắm rõ vấn đề tiết lộ với CNN hôm thứ Hai rằng Israel đang cân nhắc việc tuyên bố rút quân mang tính "biểu tượng" khỏi các vùng lãnh thổ của Lebanon, như một phần trong các cuộc đàm phán sắp tới với nước này.
Theo thông tin này, Israel đang xem xét việc rút một phần lực lượng một cách hạn chế như một "động thái thiện chí" đối với chính quyền Lebanon, nhằm ưu tiên các kênh ngoại giao và tách biệt Lebanon khỏi các cuộc đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran.
Việc rút quân sẽ bao gồm việc di chuyển một số lực lượng khỏi các khu vực nhỏ nằm bên kia cái gọi là "Đường Vàng" (Yellow Line) – ranh giới phân định khu vực do quân đội Israel kiểm soát sau một thỏa thuận ngừng bắn trước đó vào tháng 4.
.
---- Thủ tướng Anh Keir Starmer thông báo từ chức, tạm giữ tới khi người kế nhiệm được bầu. Hôm thứ Hai, Thủ tướng Anh Keir Starmer đã thông báo quyết định từ chức người đứng đầu chính phủ cũng như lãnh đạo Công đảng.
Phát biểu trước báo giới tại Phủ thủ tướng, ông Starmer cho biết ông đã thông báo quyết định của mình tới Vua Charles III. Ông chia sẻ rằng mình đã "lắng nghe câu trả lời" từ các đồng nghiệp trong Quốc hội về việc liệu ông có phải là người phù hợp nhất để lãnh đạo đảng vượt qua cuộc tổng tuyển cử sắp tới hay không, đồng thời nhấn mạnh: "Tôi vui vẻ chấp nhận câu trả lời đó". Ông Starmer cho biết sẽ tiếp tục giữ chức Thủ tướng cho đến khi người kế nhiệm được bầu ra; ông dự đoán việc này sẽ diễn ra khi Quốc hội nhóm họp trở lại sau kỳ nghỉ hè vào ngày 1 tháng 9. Ông cũng khẳng định người kế nhiệm sẽ nhận được sự ủng hộ "hoàn toàn và dứt khoát" từ phía ông.
Ngoài ra, ông Starmer còn đề cập đến một số thành tựu của chính phủ, bao gồm nền kinh tế vững mạnh hơn với mức tăng lương "nhanh hơn tỷ lệ lạm phát" và mức "tăng mạnh nhất" trong chi tiêu quốc phòng kể từ thời Chiến tranh Lạnh.
.
---- Giá thực phẩm ngoài chợ tăng 30%, giá 1 pound thịt bò xay đã cao hơn lương giờ tối thiểu. Dịch ruồi làm giảm đàn bò là do Trump cắt ngân sách Bộ nông nghiệp. Một nguyên liệu cơ bản để làm bánh burger giờ đây đi kèm với một thực tế kinh tế: giá một pound (khoảng 0,45 kg) thịt bò xay loại thường ngày càng cao hơn mức lương kiếm được trong một giờ làm việc theo quy định về mức lương tối thiểu liên bang. Theo tạp chí Money, giá trung bình của một pound thịt bò xay nạc đã chạm mốc 8,34 USD, vượt qua mức lương sàn toàn quốc là 7,25 USD – con số vốn không thay đổi kể từ năm 2009, thời điểm giá thịt bò xay chỉ ở mức khoảng 2,20 USD mỗi pound.
Khảo sát của tạp chí này tại bảy chuỗi siêu thị lớn cho thấy giá thịt bò xay loại 80/20 (80% nạc, 20% mỡ) dao động từ khoảng 6,50 USD tại Trader Joe's và Aldi đến gần 9 USD mỗi pound tại Publix. Ngay cả loại thịt bò xay rẻ nhất hiện cũng có giá trung bình hơn 5,40 USD mỗi pound, theo dữ liệu liên bang được công bố vào thứ Sáu.
Trước đó trong năm nay, Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) cho biết đàn bò thịt của Mỹ đang ở mức thấp nhất kể từ năm 1951, sau khi hạn hán buộc các nhà sản xuất phải cắt giảm số lượng đàn bằng cách bán bò sớm hơn dự kiến. Bà Brenda Boetel, giáo sư kinh tế nông nghiệp tại Đại học Wisconsin-River Falls, chia sẻ với tờ Detroit News: "Ít gia súc hơn đồng nghĩa với việc ít thịt bò hơn; khi nguồn cung thắt chặt trong khi nhu cầu vẫn ổn định, giá cả sẽ tăng lên".
Bà không cho rằng giá sẽ sớm giảm xuống. "Nếu một nhà sản xuất giữ lại một con bò tơ ngay hôm nay, thì phải mất từ hai đến ba năm nữa bê con của nó mới có thể gia nhập nguồn cung thịt bò", bà Boetel nói. "Không có cách nào để khắc phục nhanh chóng tình trạng thiếu hụt như thế này".
Theo Politico, đợt bùng phát dịch ruồi vặn vít (New World screwworm) – sự kiện mà các nhà lập pháp Đảng Dân chủ cho là hệ quả từ việc chính quyền Trump cắt giảm ngân sách của USDA – đang đe dọa đẩy giá lên cao hơn nữa. Tạp chí Money lưu ý rằng việc giá thịt bò xay vượt qua mức lương tối thiểu là một "diễn biến mang tính biểu tượng là chính", vì chỉ một tỷ lệ nhỏ người lao động thực sự nhận mức lương đó và hầu hết các tiểu bang đều áp dụng mức lương tối thiểu cao hơn; tuy nhiên, điều này làm nổi bật thực tế về giá trị thực của mức lương này trong bối đoạn chi phí thực phẩm đã tăng hơn 30% kể từ năm 2020 và có khả năng sẽ tiếp tục tăng.
.
---- Texas: 1 xe Tesla đang bật chế độ lái tự động tông xuyên tường nhà dân, chết chủ nhà. Tai nạn tại Katy, Texas, làm dấy lên những lo ngại mới về độ an toàn của hệ thống lái tự động trên xe Tesla. Theo cảnh sát, một phụ nữ tại Texas đã chết ngay trong chính ngôi nhà của mình vào tối thứ Sáu sau khi chiếc Tesla Model 3 đâm xuyên qua bức tường gạch phía trước nhà. Văn phòng Cảnh sát trưởng Quận Harris cho biết tài xế Michael Butler đang sử dụng hệ thống hỗ trợ lái tự động khi di chuyển qua một khu dân cư ở Katy vào khoảng 8 giờ tối; xe được cho là đã chệch khỏi làn đường, lao ra khỏi lòng đường và đâm vào ngôi nhà với tốc độ cao. Bà Martha Avila, 76 tuổi, người đang đứng ở phòng khách, đã được trực thăng đưa đến bệnh viện nhưng sau đó được xác nhận đã tử vong.
Theo các quan chức, ông Butler cũng được đưa đi cấp cứu do chấn thương; ông không có dấu hiệu say xỉn và đang hợp tác với cơ quan điều tra. Một nhân chứng kể lại rằng ông nghe thấy tiếng xe tăng tốc khi đến gần ngôi nhà, đạt tốc độ lên tới "80 dặm/giờ" (khoảng 128 km/h). Trung sĩ Alex Turman phát biểu với đài tin tức: "Chúng tôi vẫn đang đánh giá nguyên nhân khiến chiếc xe mất kiểm soát tốc độ ngay trước khi xảy ra va chạm". Đài này cũng ghi nhận rằng đèn hậu và đèn tín hiệu bên hông xe dường như đang nhấp nháy vào thời điểm đó. Camera gắn tại chuông cửa của ngôi nhà đã ghi lại được khoảnh khắc chiếc Tesla lao nhanh vào lối đi dẫn vào nhà.
.
---- Philippines: 2 cậu học trò 14 và 15 tuổi, vào lớp bắn xối xả, giết 3 học trò, gây bị thương 7 em khác. Một vụ nổ súng hiếm hoi tại trường học ở Philippines đã khiến cả thành phố bàng hoàng. Cảnh sát cho biết hai nam sinh, 14 và 15 tuổi, đã bước vào một lớp học tại Trường Trung học Công lập San Jose ở thành phố Tacloban vào sáng thứ Hai và "bắt đầu nổ súng mà không nói lời nào", khiến ba học sinh chết và bảy em khác bị thương. Đến chiều cùng ngày, cả hai nghi phạm đều đã bị bắt giữ. Cơ quan chức năng cho biết khẩu súng lục 9mm được sử dụng trong vụ nổ súng được cho là thuộc sở hữu của một người thân của nghi phạm — một nữ cảnh sát hiện đang bị tạm giữ; vũ khí còn lại là một khẩu súng ổ xoay cỡ nòng .38.
Hãng tin AP dẫn lời Cảnh sát trưởng khu vực, Thiếu tướng Jason Capoy, mô tả hai nghi phạm là bạn thân và cho biết hầu hết các nạn nhân đều là nữ. Các điều tra viên nhận định động cơ vụ việc dường như xuất phát từ "mối hiềm khích" liên quan đến vấn nạn "bắt nạt học đường"; họ cũng tìm thấy các video trên mạng xã hội ghi lại cảnh một trong hai nam sinh đang nổ súng — những hình ảnh mà Đại tá Allen Rae Co mô tả là "những dấu hiệu cảnh báo cực kỳ rõ ràng". Các vụ nổ súng tại trường học là điều rất hiếm gặp ở quốc gia này, và theo BBC, đây là vụ việc đầu tiên xảy ra tại thành phố có 250.000 dân này trong nhiều năm trở lại đây.
.
---- Úc: tịch thu 2,7 tấn ma túy giấu dưới sàn xe tải, trị giá 572 triệu đô la, bắt 2 người. Cảnh sát Úc cho biết họ đã phát hiện lô hàng cocaine lớn nhất từ trước đến nay tại nước này, được giấu dưới một lớp sàn giả. Theo BBC và Guardian, các sĩ quan liên bang cáo buộc rằng 2,7 tấn cocaine – với trị giá ước tính 572 triệu đô la – đã được tìm thấy trong các hầm ngầm bên dưới các container vận chuyển tại một khu đất bán nông thôn ở Londonderry, phía tây bắc Sydney. Hai người đàn ông, 21 và 25 tuổi, đã bị bắt giữ sau khi bị cáo buộc cố gắng bỏ trốn; họ bị buộc tội tàng trữ ma túy bất hợp pháp với số lượng lớn (ở mức độ thương mại) và có thể đối mặt với án tù chung thân. Họ sẽ ra hầu tòa vào ngày 13 tháng 8 tới.
Vụ bắt giữ này là một phần của Chiến dịch Minjiang, một cuộc điều tra quy mô liên bang đã thu giữ tổng cộng hơn ba tấn ma túy. Cảnh sát cho biết lô hàng bị thu giữ hôm thứ Sáu "tương đương với khoảng ba triệu giao dịch mua bán lẻ trên đường phố". Theo Reuters, họ tin rằng số cocaine này được nhập khẩu cho một tổ chức tội phạm hoạt động gần Midge Point, Bắc Queensland. Trước đó, vào tháng 5, cảnh sát đã tìm thấy khoảng 90 pound (khoảng 40 kg) cocaine dưới nước gần một bến thả thuyền, cùng với một chiếc xe tải sàn phẳng bị thiêu rụi, dẫn đến việc bắt giữ sáu người. Họ vẫn đang tiếp tục điều tra một chiếc tàu được cho là "tàu mẹ" (tàu vận chuyển chính) hiện đang bị giữ tại Quần đảo Solomon.
.
---- 3 nghi can bị bắt vì bắt cóc 1 người tới 1 khách sạn Las Vegas, tra tấn đòi nợ cờ bac. Ba người đàn ông bị cáo buộc đã đe dọa giết nạn nhân và cha của anh ta để đòi khoản tiền 185.000 USD. Một vụ tranh chấp cờ bạc bắt nguồn từ việc bị cáo buộc dàn dựng một vé cược giả cho đội Knicks đã dẫn đến việc ba người đàn ông đến từ Michigan phải đối mặt với các cáo buộc bắt cóc và tống tiền tại Las Vegas. Cảnh sát cho biết nha sĩ Issa Hamade, DJ Ahmad Harb và chuyên gia vật lý trị liệu Sobhi Sobh – tất cả đều ở độ tuổi ngoài 30 – đã dụ dỗ Naved Azim (người New York) đến một phòng tại khách sạn MGM Grand. Tại đây, anh bị đánh đập, siết cổ, bịt miệng và nhốt vào tủ quần áo trong khi nhóm người này cố ép anh trả khoản tiền mà họ cho là nợ cờ bạc. Theo báo cáo của cảnh sát được tờ Las Vegas Review-Journal trích dẫn, bộ ba này đã đòi 185.000 USD từ cha của Azim trong một cuộc gọi video cho thấy cảnh Azim đang quỳ gối và bị thương; sau đó, Harb khai với các điều tra viên rằng anh ta tin mình được trả 325.000 USD sau một loạt các vụ cá cược thể thao thắng lợi (trên thực tế là giả mạo).
Cảnh sát cho biết Azim thừa nhận chưa bao giờ thực sự đặt cược mà thay vào đó đã làm giả một vé cược của DraftKings, với suy tính rằng Harb rốt cuộc sẽ thua đủ số tiền để che đậy lời nói dối đó. "Tuy nhiên, điều đó đã không xảy ra," cảnh sát cho biết. Họ cáo buộc rằng ba nghi phạm sau đó đã đe dọa giết Naved cũng như làm hại gia đình và bạn bè của anh, những người mà thông tin về nơi ở và địa chỉ đã bị lấy từ điện thoại của Azim. Các luật sư bào chữa lập luận tại tòa rằng còn "nhiều điều cần làm rõ", trong đó luật sư của Hamade khẳng định thân chủ của mình "hoàn toàn không liên quan" ngoài việc có mặt tại hiện trường. Cả ba người đàn ông đều đối mặt với mức án lên tới tù chung thân với các cáo buộc bao gồm bắt cóc cấp độ một, tống tiền và hành hung gây thương tích nghiêm trọng. Theo Fox News, họ được phép tại ngoại với mức bảo lãnh 100.000 USD và bị cấm liên lạc với Azim.
.
---- Alan Greenspan, người điều hành chính sách tiền tệ của Mỹ gần 20 năm, chết, thọ 100 tuổi. Theo tin từ CNBC, ông Alan Greenspan – người đã dẫn dắt chính sách tiền tệ của Mỹ trong gần 20 năm và trở thành gương mặt đại diện cho hoạt động ngân hàng trung ương hiện đại – đã qua đời vào thứ Hai ở tuổi 100. Bà Andrea Mitchell (thuộc đài NBC News), người bạn đời đã gắn bó với ông suốt 29 năm, cho biết ông mất tại nhà do các biến chứng của bệnh Parkinson. Theo tờ New York Times, được bổ nhiệm vào năm 1987 và giữ chức vụ cho đến năm 2006 dưới thời bốn đời tổng thống thuộc cả hai đảng, ông Greenspan đã điều hành nền kinh tế trong giai đoạn tăng trưởng kéo dài với lạm phát thấp, góp phần củng cố tầm nhìn về chủ nghĩa tư bản Mỹ theo định hướng thị trường sau Chiến tranh Lạnh.
.
---- Pháp: bố ráp ma túy, bất ngờ tìm được tấm tranh Picasso giá 17 triệu USD bị trộm từ lâu. Cảnh sát Pháp đã bất ngờ tìm thấy một bức tranh bị đánh cắp của Picasso trong một cuộc đột kích truy quét ma túy tại vùng ngoại ô Paris. Các sĩ quan đã phát hiện ra bức tranh khi đang khám xét ngôi nhà của người dì thuộc về một nghi phạm buôn bán ma túy ở Ormesson-sur-Marne. Bức tranh đã được xác thực nhưng danh tính cụ thể chưa được công bố.
Nghiệp đoàn cảnh sát Alliance Police Nationale cho biết tác phẩm này trị giá "hàng chục triệu" euro; truyền thông Pháp đưa tin giá trị của nó có thể nằm trong khoảng từ 12 triệu euro (13,7 triệu USD) đến 15 triệu euro (17,1 triệu USD). Người ta tin rằng đây là một trong những bức chân dung vẽ Marie-Thérèse Walter – nàng thơ kiêm người tình của Pablo Picasso – được ông sáng tác vào năm 1937. Theo thông tin, tác phẩm này được cất giữ thay cho một chủ sở hữu tư nhân; tờ Le Parisien xác định người này là một phụ nữ quốc tịch Singapore.
Một người đàn ông 37 tuổi đã bị bắt giữ tại hiện trường. Người này được cho là nhân viên bảo vệ tại một công ty chuyên lưu kho các tác phẩm nghệ thuật và được cho là đã thừa nhận hành vi lấy cắp bức tranh, với lý do muốn phơi bày những lỗ hổng an ninh của công ty. Nghi phạm đã bị buộc tội trộm cắp và các tội danh liên quan đến ma túy. Luật sư của người này phủ nhận các cáo buộc trên.
.
---- Tỷ lệ sinh ở Mỹ giảm 23% so với 2 thập niên trước, vì suy thoái kinh tế, vì dịch COVID và vì cell phone (tối ngủ cứ quẹt phone hoài). Tỷ lệ sinh của Hoa Kỳ đã sụt giảm trong gần hai thập niên qua. Dữ liệu công bố đầu năm nay cho thấy tỷ lệ sinh tại Hoa Kỳ đã chạm mức thấp kỷ lục vào năm 2025, ở mức 53,1 ca sinh trên mỗi 1.000 phụ nữ trong độ tuổi 15-44. Theo số liệu từ CDC, con số này đã giảm khoảng 23% so với năm 2007.
Một phần sự sụt giảm này có thể bắt nguồn từ cuộc suy thoái kinh tế vào cuối những năm 2000 — khi tỷ lệ sinh giảm khoảng 7% trong giai đoạn 2007-2010 — và đại dịch COVID. Trong khoảng thời gian từ năm 2020 đến 2025, tỷ lệ sinh đã giảm khoảng 5%.
Một báo cáo nghiên cứu mới được công bố bởi Cục Nghiên cứu Kinh tế Quốc gia (NBER) cho thấy, sự sụt giảm liên tục này cũng có thể liên quan ít nhiều đến những tiến bộ công nghệ, chẳng hạn như sự ra đời của iPhone. Trong báo cáo, các nhà nghiên cứu lập luận rằng việc Apple tung ra thị trường chiếc iPhone có thể lý giải cho khoảng một phần ba đến một nửa mức giảm tỷ lệ sinh chung trong giai đoạn 2007-2011. (Các nhà nghiên cứu lưu ý rằng iPhone có thể đã góp phần đáng kể vào việc giảm tỷ lệ sinh ở nhóm phụ nữ dưới 25 tuổi.)
Xét theo từng tiểu bang, dữ liệu của CDC cho thấy mức độ sụt giảm tỷ lệ sinh có sự khác biệt giữa các khu vực.
Trong giai đoạn từ năm 2007 đến 2020 — bộ dữ liệu hoàn chỉnh gần đây nhất của CDC (không bao gồm số liệu sơ bộ) — không có tiểu bang nào ghi nhận sự gia tăng tỷ lệ sinh ở phụ nữ độ tuổi 15-44. Thay vào đó, ngoại trừ một tiểu bang duy nhất, tất cả các tiểu bang còn lại đều chứng kiến tỷ lệ sinh giảm ít nhất 10%.
Tại hai tiểu bang miền Tây là Arizona và Utah, tỷ lệ sinh đã giảm hơn 30%. Tính đến năm 2020, tỷ lệ sinh (tính trên mỗi 1.000 phụ nữ) tại Arizona và Utah lần lượt là 53,85 và 63,95. Con số này đã giảm so với mức 82,39 và 95,52 ghi nhận vào năm 2007.
Vào năm 2007, Utah, Idaho và Arizona là những tiểu bang dẫn đầu cả nước về tỷ lệ sinh (Idaho có tỷ lệ cao hơn Arizona một chút, ở mức 82,83). Tuy nhiên, đến năm 2020, chỉ còn Utah nằm trong nhóm 10 bang dẫn đầu.
Tại các tiểu bang lân cận như New Mexico, Nevada và Oregon, tỷ lệ sinh đã giảm ít nhất 28%.
.
---- Ở nhà nội trợ thấp nhất: tỷ lệ ba và mẹ cùng đi làm nuôi con nhỏ lên 52%, cao nhất mọi thời. Chỉ còn 23% gia đình có cha đi làm và mẹ ở nhà. Chăm sóc trẻ quá tốn kém. Theo Axios, một phân tích mới từ Trung tâm Nghiên cứu Pew cho thấy vào năm 2023, 52% các cặp khác giới có con nhỏ đều có cả cha và mẹ làm việc toàn thời gian; đây là tỷ lệ cao nhất từng được ghi nhận và tăng mạnh so với năm 1975. Sự thay đổi này song hành với việc ngày càng nhiều phụ nữ có trình độ đại học tham gia lực lượng lao động và các gia đình phải đối mặt với chi phí sinh hoạt ngày càng cao.
Mô hình gia đình truyền thống đang dần mai một: tỷ lệ hộ gia đình có cha làm việc toàn thời gian còn mẹ không đi làm đã giảm từ 42% vào năm 1975 xuống còn 23% vào năm ngoái. Xu hướng này khác nhau tùy theo chủng tộc, sắc tộc và trình độ học vấn; trong đó, mô hình cả cha và mẹ cùng làm việc toàn thời gian đặc biệt phổ biến ở những người mẹ có bằng cấp sau đại học. Hầu hết các bậc cha mẹ trong những gia đình có cả hai cùng làm việc toàn thời gian đều coi đây là lợi thế về mặt tài chính, mặc dù một số người vẫn cho rằng việc mẹ ở nhà chăm con sẽ tốt hơn cho trẻ.
-- Khoảng 52% các bậc cha mẹ làm việc toàn thời gian cho biết công việc khiến việc nuôi dạy con cái trở nên khó khăn hơn.
-- Ngược lại, 45% cho rằng việc có con khiến họ khó thăng tiến trong công việc. Một người mẹ chia sẻ: "Tôi phải làm việc như thể mình không có con và phải nuôi dạy con như thể mình không có việc làm".
-- Các bà mẹ đi làm thường gánh vác nhiều việc nhà hơn; 62% trong số họ cảm thấy khó khăn khi cân bằng giữa công việc và nuôi dạy con, trong khi tỷ lệ này ở các ông bố là 47%.
-- Đối với các cặp khác giới, 52% cho biết người mẹ gánh vác phần lớn việc nuôi dạy con, 10% cho rằng người cha làm điều này, và 39% cho biết trách nhiệm được chia sẻ ngang nhau.
-- Hầu hết các bậc cha mẹ đều đánh giá cao lựa chọn làm việc từ xa (cho rằng nó cực kỳ hoặc rất hữu ích). Tuy nhiên, chỉ 24% cho biết họ có lựa chọn này.
-- Chăm sóc trẻ tốn kém: Cha mẹ ở mọi mức thu nhập đều cho rằng chi phí là rào cản lớn nhất khi tìm dịch vụ chăm sóc trẻ. Các bậc cha mẹ có thu nhập thấp và trung bình thường nhờ cậy gia đình, bạn bè hoặc hàng xóm, trong khi hầu hết cha mẹ có thu nhập cao chi trả cho các dịch vụ chăm sóc chuyên nghiệp như nhà trẻ hoặc trường mầm non.
.
---- Tổ chức phi lợi nhuận Mobility for Africa kiện Toyota chôm kỹ thuật mẫu xe điện 3 bánh đưa cho công ty khởi nghiệp Songa Mobility. Một tổ chức phi lợi nhuận đang kiện Toyota ra tòa án liên bang liên quan đến một mẫu xe điện có tốc độ tối đa chỉ khoảng 15 dặm/giờ (khoảng 24 km/giờ). Theo tờ New York Times, tổ chức Mobility for Africa (có trụ sở tại Zimbabwe) đã đệ đơn kiện tại California, cáo buộc Toyota Mobility Foundation—một quỹ từ thiện do Toyota hậu thuẫn—đã lấy ý tưởng về mẫu xe điện ba bánh, mô hình kinh doanh cùng bí quyết kỹ thuật của họ và chuyển giao cho Songa Mobility, một công ty khởi nghiệp vì lợi nhuận tại Kenya.
Mobility for Africa cho biết họ đã phát triển chiếc Hamba—một loại xe chở hàng đơn giản dành cho nông dân vùng nông thôn—kèm theo hệ thống sạc bằng năng lượng mặt trời, hệ thống đổi pin và mô hình cho thuê với mức phí khoảng 45 USD mỗi tuần.
Theo đơn kiện, trong khuôn khổ quan hệ đối tác năm 2019, Toyota Mobility Foundation đã cung cấp tài chính nhưng bị ràng buộc không được chia sẻ tài sản trí tuệ của Mobility for Africa. Tuy nhiên, tổ chức phi lợi nhuận này cáo buộc rằng sau đó quỹ đã quay sang hậu thuẫn Songa—công ty có các loại xe và chương trình hoạt động được cho là "gần như y hệt" với của họ—trong khi mọi thông tin về Mobility for Africa dần biến mất khỏi các tài liệu của Toyota và khoản tài trợ dành cho họ cũng bị cắt giảm.
Vụ tranh chấp này diễn ra trong bối cảnh Toyota đang chịu áp lực từ các tổ chức môi trường liên quan đến thành tích về khí hậu cũng như tốc độ phát triển xe điện của hãng. Phía quỹ cho biết họ đã nắm được thông tin vụ việc và đang tiến hành điều tra; trong khi đó, Toyota và Exa Innovation Studio (đơn vị có liên quan đến Songa) vẫn chưa đưa ra phản hồi chính thức tại tòa.
.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình