AFP: CSVN ra lệnh di dời 250.000 cư dân, bồi thường rẻ mạt. Dân Hà Nội ra chùa cầu nguyện, mặc áo phông vẽ chữ xin đừng đuổi nhà. Biểu ngữ bị giựt lấy. 3 đại gia bất động sản đang chờ làm siêu dự án 30 tỷ USD
.
Người dân Hà Nội lặng lẽ phản đối việc phá dỡ nhà cửa. Bản tin AFP ghi nhận: Một dự án tái phát triển quy mô lớn tại Hà Nội đã vấp phải sự phản đối công khai hiếm hoi từ những cư dân đang nỗ lực bảo vệ ngôi nhà của mình.
Những buổi cầu nguyện trong im lặng, những biểu ngữ phản đối với lời lẽ thận trọng và những chiếc áo phông kêu gọi giữ lại khu dân cư – người dân Hà Nội đang thể hiện sự phản đối công khai hiếm hoi đối với một dự án tái phát triển quy mô lớn có thể khiến hàng trăm nghìn người phải di dời.
Chính quyền thủ đô Việt Nam đang tiến hành chiến dịch phá dỡ ồ ạt, san phẳng hàng nghìn ngôi nhà để nhường chỗ cho các cây cầu và dự án cơ sở hạ tầng khác, nằm trong khuôn khổ quy hoạch tổng thể 100 năm vừa được phê duyệt tháng trước.
Một khu vực rộng 11.000 héc-ta dọc theo sông Hồng – có diện tích tương đương thành phố Paris – dự kiến sẽ trở thành một quần thể các khu dân cư cao cấp và công viên, kéo theo việc di dời khoảng 250.000 cư dân.
Các cuộc biểu tình quy mô lớn hiếm khi xảy ra tại Việt Nam, nơi chính quyền cộng sản ít dung thứ cho những ý kiến bất đồng.
Tuy nhiên, những lời phàn nàn riêng tư giờ đây đã chuyển thành sự phản đối công khai đầy dè dặt khi người dân đấu tranh để giữ lại nhà cửa của mình.
"Chúng tôi sống trong lo sợ, không biết khi nào sẽ bị đuổi khỏi nhà. Chúng tôi muốn tiếng nói của mình được lắng nghe," bà Hoa chia sẻ.
Toàn bộ số tiền tiết kiệm cả đời của bà nằm ở ngôi nhà hai tầng trong khu vực quy hoạch, bao quanh là cây cảnh và cây ăn quả.
Tuần trước, bà đã tham gia một buổi cầu nguyện tại một ngôi chùa, nơi người dân cầu mong sự bình an – một cách bày tỏ nguyện vọng kín đáo mong giữ lại được ngôi nhà của mình.
Hàng trăm cư dân khu vực sông Hồng đã tham dự các buổi cầu nguyện tương tự; những sự kiện này được tổ chức ẩn danh trong những tuần gần đây và được lan truyền trên mạng xã hội.
Vùng đất trũng thấp này là nơi sinh sống của hàng chục cộng đồng dân cư sôi động; một số cộng đồng đã tồn tại hàng thế kỷ với những khu chợ sầm uất, những khu vườn rợp bóng cây và các khu mộ phần truyền thống.
Những căn biệt thự kiểu Pháp, cùng với những ngôi nhà "ống" đặc trưng của Hà Nội và các khu nhà thấp tầng san sát nhau, đều có nguy cơ bị san phẳng.
"Cầu mong chư Phật mười phương lắng nghe lời khẩn cầu tha thiết của chúng con," một người dùng ẩn danh bình luận trong nhóm Facebook dành riêng cho dự án tái phát triển sông Hồng.
"Xin hãy giúp chúng con tránh khỏi cảnh mất nhà, mất đất và mất đi phần mộ tổ tiên."
Cách nhà bà Hoa không xa, trên một con phố lân cận, ông Đức – một cư dân tại đây – cho biết ông cùng vài người hàng xóm đã treo một tấm băng rôn từ ban công ngôi nhà bốn tầng của mình.
Nội dung tấm băng rôn viết: "Chúng tôi kêu gọi chính quyền địa phương xem xét nguyện vọng của người dân về việc duy trì các cộng đồng dân cư hiện hữu."
Ông cho biết cách dùng từ này được cân nhắc kỹ lưỡng để tỏ ra thận trọng, "tránh những từ ngữ mạnh như 'biểu tình' hay 'phản đối'", nhưng chính quyền vẫn yêu cầu ông phải gỡ bỏ nó xuống.
Hàng chục tấm băng rôn tương tự đã xuất hiện trên các ngôi nhà lân cận, dù nhiều tấm đã bị gỡ bỏ chỉ sau vài ngày.
Ông Tuong Vu, một chuyên gia về Việt Nam tại Đại học Oregon, nhận định rằng người dân Hà Nội đã "bày tỏ sự bất đồng và bất mãn trước việc mất đất, mất nhà".
Ông Đức cho biết ông sẽ chờ xem tình hình khu dân cư diễn biến ra sao trước khi thực hiện thêm bất kỳ nỗ lực nào để giữ lại ngôi nhà của mình.
"Việc này thật bất công và cũng gây lãng phí tiền của," ông nói về kế hoạch di dời một lượng lớn người dân.
"Chúng tôi thực sự không muốn phải chuyển đi."
BỒI THƯỜNG RẺ MẠT
Tương tự, nhóm khoảng hơn mười người phụ nữ tụ họp vào cuối tuần để đi dạo quanh Hồ Tây trong những chiếc áo phông đồng màu đỏ-vàng cũng không muốn rời đi.
Dù bề ngoài có vẻ như đang tập thể dục, nhưng trên lưng họ còn mang theo một thông điệp: lời kêu gọi duy trì "khu dân cư hiện hữu" dọc theo sông Hồng.
Chính quyền đã cam kết bồi thường cho người dân về nhà ở và cho biết sẽ xây dựng tới 85.000 căn hộ mới ở vùng ngoại ô để tái định cư cho họ.
Thành phố khẳng định nguyên tắc thực hiện sẽ là "điều kiện sống mới ngang bằng hoặc tốt hơn điều kiện sống cũ".
Tuy nhiên, nhiều cư dân đã phải di dời trong các đợt chỉnh trang đô thị trước đó của Hà Nội phàn nàn rằng họ chỉ được bồi thường với mức giá thấp hơn giá thị trường.
Những người khác lại băn khoăn không biết sẽ mất bao lâu để xây dựng các khu nhà mới, cũng như làm thế nào để chi trả tiền thuê nhà trong thời gian chờ đợi.
Tại khu vực ven sông Hồng, một phần sự bức xúc bắt nguồn từ suy nghĩ rằng các công ty tư nhân sẽ thu lợi lớn từ những dự án căn hộ cao cấp được xây dựng thay thế cho nhà ở của họ.
Một liên danh gồm ba nhà phát triển bất động sản đang thực hiện siêu dự án trị giá 30 tỷ USD này theo hình thức hợp tác công-tư. Vào năm 2020, một vụ tranh chấp liên quan đến việc thu hồi đất để xây dựng sân bay gần Hà Nội đã leo thang thành các cuộc đụng độ khiến ba sĩ quan cảnh sát và một dân làng thiệt mạng; sau đó, hai người biểu tình đã bị kết án tử hình và hơn hai mươi người khác phải ngồi tù.
Kể từ đó, theo Giáo sư Vũ (từ Oregon, Hoa Kỳ), "đã có ít hơn các hành động phản kháng và bất đồng chính kiến công khai".
PHOTO: Hà Nội phá dỡ, di dời (Hình Youtube)
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình