- Công ty từng tân trang Hồ Phản Chiếu từ chối lời Trump trao dự án, nói hồ này không cứu nổi như ý Trump.
- 2 chuyên gia (chủ tịch 2 công ty tân trang hồ) la trời sau khi đoàn xe hộ tống Trump chạy lên mặt đáy hồ mới tráng lớp phủ đáy hồ
- Năm 2012, Obama chi 34 triệu USD cho đợt tân trang hồ kéo dài 18 tháng để xóa sổ rong tảo nở hoa
.
Bài phóng sự sau là của CNN, viết bởi 3 phóng viên Abigail Roederhsheimer, Isabelle Khurshudyan, Sunlen Serfaty, tựa đề "Firm that worked on past Reflecting Pool renovation passed on Trump project after deeming it 'unfeasible'" (Công ty từng tham gia đợt tân trang Hồ Phản chiếu (Reflecting Pool) trước đây đã từ chối dự án thời ông Trump vì cho rằng nó "bất khả thi").
.
Tóm lược:
Những lo ngại của nhà thầu: Sika Corp., công ty từng thi công hồ này vào năm 2010, đã từ chối dự án thời ông Trump do thời hạn gấp rút và yêu cầu đáy hồ phải có màu xanh, đồng thời nhận định dự án là "bất khả thi".
Lỗi vật liệu: Chưa đầy một tháng sau khi thi công, lớp phủ màu xanh đã bong tróc, rong tảo bắt đầu lan rộng và chi phí dự án tăng vọt từ 1,8 triệu USD lên 14,7 triệu USD, làm dấy lên sự nghi ngại về việc thi công vội vàng.
Tranh cãi & Điều tra: Đã xuất hiện các cáo buộc về hành vi phá hoại, hư hại do thiết bị hạng nặng và việc bỏ qua các quy định; Quốc hội và các chuyên gia đang yêu cầu làm rõ sự việc trong khi kế hoạch sửa chữa đang được triển khai trước ngày 4 tháng 7.
.
Vài tháng trước khi những dải vật liệu màu xanh bắt đầu nổi lên mặt nước tại Hồ Phản chiếu ở Đài tưởng niệm Lincoln, một công ty từng tham gia đợt tân trang hồ này hơn 15 năm trước đã được mời thực hiện dự án tu sửa lần này. Tuy nhiên, công ty đã từ chối.
Cụ thể, họ e ngại hai yêu cầu: chính quyền Trump muốn hoàn thành dự án trước ngày 4 tháng 7 và đáy hồ phải có màu xanh. Thông tin này được chia sẻ bởi hai nhân viên của Sika Corporation (có trụ sở tại New Jersey) – công ty từng cung cấp vật liệu xây dựng bê tông và sản phẩm chống thấm cho dự án cải tạo Hồ Phản chiếu vào năm 2010.
Theo hai nhân viên này – những người chia sẻ thông tin với CNN với điều kiện giấu tên – cả hai yêu cầu trên đều khiến công việc trở nên "bất khả thi".
Cuối cùng, Rhino Linings – công ty nổi tiếng với sản phẩm lớp lót thùng xe bán tải nhưng cũng giới thiệu trên trang web rằng vật liệu của họ có thể dùng cho các công trình chứa nước – đã được chọn cung cấp vật liệu cho đợt cải tạo Hồ Phản chiếu mới nhất.
Giờ đây, chưa đầy một tháng sau khi thi công, lớp vật liệu dưới đáy Hồ Phản chiếu dường như đang bong tróc, gây ra một vụ ồn ào lớn tại Washington. Tổng thống Donald Trump đổ lỗi cho những kẻ phá hoại thuộc phe cánh tả cực đoan, trong khi các nhà thầu cam kết sẽ khắc phục những khu vực gặp sự trục trặc mà họ cho là các trường hợp cá biệt. Trong khi đó, rong tảo đã khiến nước hồ chuyển sang nhiều sắc độ xanh khác nhau, bất chấp việc đợt tân trang lẽ ra phải giải quyết được vấn đề này. Ông Trump vẫn khẳng định việc tân trang đã thành công, nhưng dự án này lại vấp phải sự giám sát chặt chẽ và nhiều ý kiến chỉ trích gay gắt. Ban đầu, chi phí dự kiến chỉ là 1,8 triệu USD, nhưng con số này hiện đã tăng lên 14,7 triệu USD, theo bản tóm tắt hợp đồng mà Bộ Nội vụ đã ký với công ty Atlantic Industrial Coatings có trụ sở tại Virginia.
Xét đến kinh nghiệm trước đây của Sika trong việc thi công tại Hồ Phản chiếu (Reflecting Pool), quyết định từ chối hợp đồng của công ty này – một thông tin chưa từng được công bố trước đó – có thể càng làm gia tăng những chỉ trích cho rằng dự án đã bị thực hiện vội vàng và có thể không đạt yêu cầu kỹ thuật.
Hôm thứ Tư, Dân Biểu Robert Garcia, thành viên cấp cao của Đảng Dân chủ trong Ủy ban Giám sát Hạ viện, đã gửi thư cho các nhà thầu phụ trách việc cải tạo, yêu cầu cung cấp thông tin như hợp đồng và hồ sơ về chất lượng nước.
"Dự án cải tạo Hồ Phản chiếu quốc gia đầy tai hại của Donald Trump là dự án phô trương thất bại mới nhất của ông ấy," ông Garcia tuyên bố. "Tổng thống lẽ ra nên tập trung vào việc giúp người dân Mỹ trang trải cuộc sống dễ dàng hơn, thay vì ưu ái các cá nhân trung thành bằng các hợp đồng chính phủ và lãng phí tiền thuế của dân vào những dự án thất bại. Chúng tôi yêu cầu các nhà thầu phải giải trình trực tiếp về những sai sót của dự án."
Công ty Sika Corp. đã không phản hồi yêu cầu bình luận của CNN.
.
Các giả thuyết trái chiều về nguyên nhân sự trục trặc
Những lôi thôi xung quanh Hồ Phản chiếu đã làm nảy sinh nhiều giả thuyết về nguyên nhân sự trục trặc, đến từ cả phía Tổng thống lẫn những người tự tìm hiểu thông tin trên mạng.
Hôm thứ Sáu tuần trước, ông Trump đã lên tiếng ủng hộ các thông tin lan truyền trong giới cánh hữu, cho rằng những vấn đề nghiêm trọng của hồ nước là do hành vi phá hoại gây ra. Ông Trump đã đưa ra nhiều cáo buộc – thường là không có bằng chứng – bao gồm cả việc cho rằng có một vết rách dài hàng trăm feet (hàng chục mét) trên bề mặt hồ.
Tối thứ Tư, Bộ Tư pháp cho biết trong một văn bản gửi tòa án rằng lớp keo trám phủ lên lớp xốp chống thấm của hồ đã bị cắt bằng "dao sắc hoặc dao cạo", và phần đầu của khoảng 70 cọc rào đã bị ném xuống hồ. Văn bản này là một phần trong vụ kiện do tổ chức phi lợi nhuận Cultural Landscape Foundation khởi xướng; tổ chức này cáo buộc các quan chức đã bỏ qua các quy trình pháp lý bắt buộc để hoàn thành việc cải tạo.
Những ngày gần đây, cả khách du lịch lẫn người dân địa phương đều đổ xô đến khu vực này để chụp ảnh và quay phim cảnh tảo nở hoa hoặc các dải màu xanh bị bong tróc. Cảnh sát đã bắt giữ ít nhất sáu người vì hành vi phá hoại và ban hành lệnh phạt vi phạm quy định liên bang đối với ít nhất bảy người khác. Một trong những người bị bắt vì hành vi phá hoại — vận động viên Olympic ba lần đại diện cho Mỹ, David Hearn — đã chia sẻ với CNN rằng ông chỉ chạm vào một mảng vật liệu màu xanh bị bong ra một phần từ đợt tu sửa gần đây.
.
ĐOÀN XE HỘ TỐNG TRUMP CHẠY LÊN MẶT HỒ MỚI TRÁNG LỚP PHỦ
Cư dân mạng cũng suy đoán rằng đáy hồ bơi có thể đã bị ảnh hưởng bởi sự xuất hiện của các loại xe tải và máy móc hạng nặng — cũng như đoàn xe hộ tống tổng thống từng đi qua khu vực này — ngay sau khi lớp phủ bề mặt được thi công.
Ravi Kurani, Chủ tịch của Standard Water Corp – một công ty công nghệ công nghiệp – chia sẻ với CNN rằng ông sẽ không bao giờ khuyến nghị việc lái xe lên bề mặt hồ, đặc biệt là khi công trình đang trong quá trình cải tạo.
"Hãy tưởng tượng bạn đang lát sàn bếp rồi lại lái một chiếc máy kéo cực nặng chạy đè lên trên – chắc chắn bề mặt sàn sẽ bị hư hại ít nhiều."
Tim Auerhahn, chuyên gia về cơ sở hạ tầng hồ bơi kiêm chủ tịch công ty tư vấn Aquatic Council, cho biết qua email rằng hiện chưa có đủ thông tin để khẳng định chắc chắn việc xe cộ đi lại đã gây ra hư hại, nhưng "đây là một trong những yếu tố cần được xem xét trong quá trình phân tích toàn diện về nguyên nhân sự cố."
Ông Auerhahn nói thêm: "Điều quan trọng là không nên vội vàng tập trung vào một giả thuyết duy nhất ngay từ đầu."
Tuần này, ông Trump cho biết Hồ Phản chiếu (Reflecting Pool) sẽ tiếp tục được tháo cạn nước để thực hiện "sửa chữa triệt để" vào khoảng dịp lễ Quốc khánh 4 tháng 7.
.
Một công việc phức tạp
Lần gần nhất Sika tham gia dự án tại Hồ Phản chiếu là vào năm 2012, khi chính quyền Tổng thống Barack Obama chi 34 triệu USD cho đợt tân trang kéo dài 18 tháng nhằm giải quyết tình trạng tảo nở hoa dai dẳng.
Tuy nhiên, chỉ một thời gian ngắn sau khi hoàn tất cải tạo, nước hồ lại trở nên đục ngầu và bốc mùi hôi thối. Sự thất bại rõ ràng trong việc xử lý triệt để các vấn đề của hồ đã trở thành đề tài công kích chính trị mà ông Trump tận dụng khi ra lệnh thực hiện đợt cải tạo của riêng mình.
Đó là lúc, vào cuối tháng 3, công ty American Concrete Services đã liên hệ với Sika để thực hiện một dự án xử lý bề mặt nhanh với tông màu xanh, theo lời hai nhân viên Sika chia sẻ với CNN. Hiện chưa rõ lý do tại sao Bộ Nội vụ lại sử dụng một nhà thầu khác là Atlantic Industrial Coatings.
American Concrete Services đã không phản hồi yêu cầu bình luận về vụ việc này.
Các nhân viên cho biết Sika đã từ chối đề xuất trên sau khi thực hiện quy trình đánh giá tính khả thi và rủi ro thông thường. Một chuyên gia của Sika cho rằng nguyên nhân là do giải pháp của họ đòi hỏi quy trình phức tạp và tốn nhiều thời gian, không phù hợp với tiến độ gấp rút chỉ trong vài tháng mà nhà thầu yêu cầu.
Theo một nhân viên của Sika, vấn đề chính nằm ở lớp phủ trên các khe co giãn của Hồ Phản chiếu, cũng như những hạn chế về loại vật liệu được phép sử dụng và ngâm trong nước. Theo Bộ trưởng Bộ Nội vụ Doug Burgum, Hồ Phản chiếu (Reflecting Pool) có hệ thống khe co giãn với tổng chiều dài 2,5 dặm (khoảng 4 km); các khe này mới được thay thế gần đây trong khuôn khổ đợt cải tạo.
Các khe co giãn này cho phép những tấm bê tông lớn mà chúng kết nối có thể co giãn theo sự thay đổi của nhiệt độ.
Một trong những giải pháp mà Sika đề xuất là đặt một lớp kim loại lên trên các khe co giãn, sau đó phủ một lớp sơn màu xanh lam. Theo lời một nhân viên, Sika đã cảnh báo nhà thầu rằng do sự dịch chuyển tiềm tàng – tức quá trình giãn nở và co lại tự nhiên – lớp kim loại có thể bị lộ ra, gây ra sự khác biệt về màu sắc so với màu xanh lam được sử dụng ở các phần khác của hồ.
Trước khi hiện tượng bong tróc được phát hiện, trong một cuộc phỏng vấn vào tháng này với Emily Miller – một nhà báo kiêm cựu chiến lược gia truyền thông của Đảng Cộng hòa – ông Eddie Wood (chủ sở hữu công ty Atlantic Industrial Coatings) cho biết chính phía chính phủ đã quyết định sử dụng loại lớp phủ giống nhựa có tên là polyurea và ký hợp đồng với Rhino Linings để cung cấp vật liệu này.
Theo thông tin trên trang web, công ty này trước đây từng hợp tác với các quân chủng thuộc quân đội để cung cấp lớp phủ cho áo giáp, trực thăng, thùng nhiên liệu và xe tải. Ông Wood từng chia sẻ với CNN rằng ông tự hào về vai trò của công ty mình trong dự án và khẳng định ông không liên quan gì đến vấn đề nước trong hồ bị nhiễm tảo. Khi lớp vật liệu màu xanh bắt đầu bong tróc, ông cho biết sẽ giải quyết mọi vấn đề phát sinh.
Ông Wood nói với CNN rằng ông không thể trả lời các câu hỏi về quy trình và tiến độ cải tạo trong tuần này.
Rhino Linings cũng từng bị nêu tên trong nhiều vụ kiện. Vào cuối năm 2021, bồi thẩm đoàn đã đưa ra phán quyết yêu cầu Rhino bồi thường 2 triệu USD, sau khi xác định công ty này không đào tạo hoặc kiểm tra kỹ lưỡng đơn vị thi công mà họ giới thiệu. Bồi thẩm đoàn cũng kết luận Rhino đã không kiểm tra kỹ lưỡng phần mái đã hoàn thiện của một tòa nhà thương mại lớn tại Texas. Theo các cáo buộc trong vụ kiện, những thiếu sót này đã khiến tòa nhà bị dột hơn 200 chỗ và buộc phải lắp đặt một lớp mái kim loại mới đè lên trên các sản phẩm của Rhino Linings để ngăn ngừa hư hại thêm.
Rhino Linings đã không phản hồi yêu cầu bình luận của CNN.
Theo thông tin quảng cáo của công ty, hai sản phẩm của Rhino Linings được sử dụng cho Hồ Phản chiếu là Rhino 406 Primer (lớp sơn lót) và Pipeliner 5000. Lớp sơn lót được làm từ nhựa epoxy, còn sản phẩm Pipeliner được làm từ hỗn hợp nhựa resin và isocyanate – hay còn gọi là polyurea. Sản phẩm Pipeliner 5000 thường được sử dụng làm lớp lót cho các bể chứa nước, công trình xử lý nước thải và đường ống – tức là những loại vật chứa không thường xuyên tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Một số loại polyurea không bền dưới tác động của tia cực tím (UV).
Đối với loại sơn lót Rhino 406, một nhân viên của Sika cho biết rằng epoxy – vốn là loại vật liệu phủ phổ biến cho sàn nhà để xe – có đặc tính cứng và sẽ không phải là giải pháp phù hợp cho các mối nối có độ co giãn như tại khu vực Hồ Phản chiếu (Reflecting Pool).
Trong một thông báo trên trang web về công trình Hồ Phản chiếu (Reflecting Pool), Rhino Linings cho biết họ “đã nắm được thông tin về tình trạng lớp phủ hoàn thiện bị bong tróc cục bộ.”
“Dựa trên thông tin do nhóm thực hiện dự án cung cấp, vấn đề này chỉ giới hạn ở một số khu vực riêng lẻ của lớp hoàn thiện và không ảnh hưởng đến lớp màng chống thấm bên dưới,” thông báo nêu rõ. “Các bên liên quan đến dự án đã nắm được tình hình và các biện pháp khắc phục cũng đã được xác định.”
Khi được đề nghị xem xét lời giải thích của nhân viên hãng Sika về lý do công ty này cho rằng dự án Hồ Phản chiếu là bất khả thi, ông Auerhahn – chuyên gia về cơ sở hạ tầng hồ chứa – nhận định đó là “một đánh giá hợp lý về mặt kỹ thuật.”
“Các khe co giãn lớn là yếu tố đầy thách thức trong các công trình chứa nước, đặc biệt là ở những hồ chứa quy mô lớn nơi thường xảy ra sự dịch chuyển kết cấu,” ông Auerhahn nói. “Các hệ thống phủ epoxy hoạt động hiệu quả trong nhiều công trình chứa nước, nhưng chúng có đặc tính khá cứng và không phải là lựa chọn tối ưu khi dự kiến sẽ có sự dịch chuyển đáng kể tại các khe co giãn. Việc sử dụng nắp kim loại che phủ khe co giãn này là một giải pháp hợp lý và đã được áp dụng thành công trong các công trình kỹ thuật khác.”
Ông Auerhahn – người lưu ý rằng các nhận định của mình chỉ dựa trên thông tin công khai – cho biết mặc dù ông không khẳng định chắc chắn rằng Rhino Pipeliner 5000 là sản phẩm sai lệch cho ứng dụng này, nhưng việc lựa chọn sản phẩm đó “đặt ra những câu hỏi kỹ thuật xác đáng về khả năng tương thích với bề mặt nền, khả năng chịu tia cực tím (UV), sự dịch chuyển khe co giãn, khả năng chịu hóa chất và độ bền lâu dài trong môi trường đặc thù của Hồ Phản chiếu.”
Ông nói thêm rằng việc sử dụng lớp phủ polyurea cho một hồ chứa nước lịch sử quy mô lớn cũng là một phương pháp khác thường.
“Công nghệ này chưa được kiểm chứng rộng rãi trong các công trình đài phun nước và hồ chứa, vì vậy xét trong bối cảnh cụ thể của dự án, đây có thể coi là một công nghệ chưa được thử nghiệm đầy đủ,” ông Auerhahn nhận định.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình