Los Angeles: Nhiều người gốc Việt bị lừa cho vay hàng trăm ngàn đô rồi xù luôn, ra tòa thắng kiện vẫn không thu hồi tiền được
.
Bản tin sau đây dịch từ báo Los Angeles Times: Chủ tiệm làm móng bị cáo buộc tội lừa đảo đồng hương nhập cư người Việt. Trong cộng đồng người Việt gắn bó tại Thung lũng San Fernando Valley (Quận Los Angeles, California), bà Thien Kim Nguyen được biết đến là một doanh nhân thành đạt.
Theo lời ông Hua Ma – một cư dân Thung lũng San Fernando từng hợp tác kinh doanh với bà Nguyen – bà Nguyen điều hành một tiệm làm móng ở Canoga Park và thường nói về việc tham gia vào các lĩnh vực kinh doanh phụ mang lại lợi nhuận cao như đại lý xe hơi, xuất nhập cảng và đầu tư bất động sản.
Vì vậy, khi bà Nguyen ngỏ ý mời ông Hua Ma đầu tư vào tiệm làm móng của mình, ông đã đồng ý.
Trong một cuộc phỏng vấn, ông Ma cho biết mình bị thu hút bởi lời hứa hẹn về lợi nhuận nhanh chóng và bị thuyết phục bởi vẻ ngoài thành đạt của bà Nguyen: bà đeo kính râm Chanel, mặc trang phục hàng hiệu và lái xe Tesla. Tuy nhiên, yếu tố quyết định khiến ông đồng ý hợp tác chính là việc ông đã quen biết chồng bà Nguyen cùng đại gia đình của họ từ nhiều năm nay.
"Trong văn hóa của chúng tôi, muốn hiểu một người thì phải hiểu cả gia đình họ," ông Ma chia sẻ.
Ông Ma đã mang một xấp tiền mặt toàn tờ 100 đô la đến nhà bà Nguyen ở Winnetka. Tại đây, ông đã chụp lại cảnh bà Nguyen cùng chồng đang đếm số tiền này trên bàn ăn; thông tin này được xác nhận bởi chính ông Ma và các bức ảnh mà tờ L.A.e Times đã xem xét. Theo bản khai của một thám tử thuộc Sở Cảnh sát Los Angeles (LAPD) nhằm củng cố các cáo buộc chống lại bà Nguyen và chồng là ông Phuc Huynh (Phuc Huynh), ông Ma đã cho vợ chồng bà vay tổng cộng 105.000 đô la qua nhiều lần giao dịch.
Tuy nhiên, sau khi nhận được ba khoản thanh toán với tổng trị giá 4.900 đô la, ông Ma đã cố gắng đổi tấm chi phiếu do bà Nguyen đưa nhưng bị ngân hàng từ chối thanh toán (chi phiếu không có giá trị do thiếu tiền trong tài khoản). Theo bản khai, khi ông Ma đòi lại tiền, bà Nguyen nói rằng bà không còn tiền; các cơ sở kinh doanh của bà đang lâm vào cảnh nợ nần chồng chất và bà không có khả năng hoàn trả cho ông.
Theo các điều tra viên từ Ty cảnh sát LAPD và Văn phòng Bộ trưởng Tư pháp California, ông Ma là một trong số hơn mười người đã đưa tổng cộng 1,4 triệu đô la cho bà Nguyen và chồng là ông Phuc Huynh. Các điều tra viên cáo buộc rằng phần lớn số tiền này không bao giờ được hoàn trả. Hai người này bị cáo buộc điều hành một âm mưu lừa đảo nhắm vào những người nhập cư gốc Việt. Cơ quan chức năng cho rằng họ đã lợi dụng các mối quan hệ dựa trên sự tin tưởng trong cộng đồng sắc tộc hoặc tôn giáo để thực hiện hành vi lừa đảo.
Bà Nguyen và ông Huynh đã không nhận tội đối với 12 cáo buộc trộm cắp tài sản giá trị lớn (grand theft). Họ đã không phản hồi yêu cầu bình luận được để lại tại nhà riêng, và luật sư của họ cũng không hồi âm tin nhắn thoại đề nghị đưa ra ý kiến về vụ việc.
Những cáo buộc nhắm vào Nguyen và Huynh – hai người đã bị buộc tội vào tháng 11 và hiện đang được tại ngoại – đã khiến nhiều bạn bè và người thân của ông Ma phải suy ngẫm lại về các hình thức cho vay vốn vốn là động lực phát triển cho nhiều doanh nghiệp do người nhập cư làm chủ.
"Cả vùng thung lũng đều bàng hoàng," ông nói.
Người nhập cư thường tìm đến nhau để huy động vốn, hoặc do họ không tiếp cận được hệ thống ngân hàng truyền thống, hoặc vì họ cảm thấy thoải mái hơn khi vay mượn trong chính cộng đồng của mình.
Các mô hình góp vốn xoay vòng – như "hui" của người Trung Quốc, "tanomoshi" của người Nhật và "kye" của người Hàn Quốc – bao gồm các nhóm nhà đầu tư cùng đóng góp vào một quỹ chung, sau đó số tiền này được phân phối luân phiên cho từng thành viên. Không có gì ràng buộc ngoài cái bắt tay, các mô hình này dựa vào mối liên kết cộng đồng để đảm bảo các khoản vay được hoàn trả.
Ông Ma không tham gia vào mô hình góp vốn xoay vòng nào, nhưng ông mô tả một cách thức kinh doanh tương tự dựa trên sự tin tưởng. Ông nhớ lại khi còn là cậu thiếu niên 15 tuổi sống tại thành phố Cà Mau (Việt Nam), ông từng tình cờ nghe thấy một người bạn của cha mình hỏi vay tiền để mua xe hơi.
"Ngay hôm sau, họ đã đi mua chiếc xe đó. Không hề có hợp đồng hay giấy tờ gì cả," ông Ma kể. "Chúng tôi không tìm đến ngân hàng."
Ông cho biết, sau khi rời Việt Nam bằng thuyền vào năm 1979, ông đã sống một năm trên đảo Bidong (Malaysia) trước khi được một luật sư ở Beverly Hills bảo lãnh cho ông cùng 41 người khác nhập cư vào Hoa Kỳ. Vị luật sư này đã thuê cho ông một căn hộ ở Van Nuys, và kể từ đó, ông coi San Fernando Valley là quê hương của mình.
Ông Ma chia sẻ rằng, dù quy mô nhỏ hơn so với các cộng đồng tương tự ở Quận Cam (Orange County) hay San Gabriel Valley, San Fernando Valley (Los Angeles County) vẫn có một cộng đồng người Việt vững mạnh với các nhà thờ, chùa chiền, các tổ chức xã hội và thậm chí cả một tạp chí nhỏ.
Ông Ma cho biết ông gặp Nguyen và Huynh tại một bữa tiệc của bạn bè vào khoảng năm 2010. Mười hai năm sau, Nguyen đã ngỏ ý mời ông đầu tư vào tiệm làm móng của bà. Họ đã gặp nhau tại văn phòng luật sư ở Van Nuys và soạn thảo một bản hợp đồng quy định rằng khoản đầu tư 40.000 đô la của ông Ma sẽ mang lại cho ông quyền sở hữu 75% doanh nghiệp, theo một bản sao tài liệu được nộp tại tòa án. Ông Nguyễn và ông Huỳnh đã đồng ý hoàn trả số tiền này trong vòng ba năm, cùng với khoản tiền lãi 800 đô la mỗi tháng.
Đối với ông Ma – người từng làm việc tại một công ty điện tử và đầu tư vào bất động sản – đây nghe có vẻ là một cách chắc chắn để sinh lời cho số tiền nhàn rỗi của mình. Theo bản khai của một thám tử thuộc Sở Cảnh sát Los Angeles (LAPD), rốt cuộc ông đã cho hai vợ chồng này vay tổng cộng 105.000 USD. Mức lãi suất được đưa ra rất cao. Một khoản vay trị giá 10.000 USD – được ghi lại trong một tờ giấy viết tay bằng tiếng Việt – quy định mức lãi phải trả là 100 USD mỗi ngày.
Ông Ma kể với tờ LA Times rằng, sau khi tấm chi phiếu hoàn trả bị ngân hàng từ chối thanh toán (do không đủ số dư) và ông đòi lại tiền, ông đã nhận được cuộc gọi từ một người đàn ông lạ mặt. Người này nói: "Đừng làm phiền Kim nữa, được chứ?" và cảnh báo rằng nếu ông không chịu rút lui thì "sẽ gặp rắc rối".
Những người khác cũng từng góp vốn vào chính tiệm làm đẹp này. Theo các vụ kiện được đệ trình tại Thành phố New York, bà Nguyễn đã vay tiền từ ba công ty tài chính với tổng số tiền mặt là 65.000 USD. Đổi lại, bà cam kết sẽ trả cho họ 1.895 USD mỗi ngày trích từ doanh thu của tiệm. Các bên cho vay đã khởi kiện với cáo buộc bà không hoàn trả tiền và giành được phán quyết thắng kiện vắng mặt đối với bà Nguyễn.
Ông Ma cho biết, các tờ rơi bắt đầu xuất hiện bên ngoài các nhà hàng và cửa hiệu của người Việt tại khu vực San Fernando Valley. Tờ rơi có in ảnh bà Nguyễn mặc váy đỏ và đeo vòng cổ ngọc trai. Theo bức ảnh mà tờ LA Times xem được, nội dung tờ rơi viết: "Mọi người cần được cảnh báo. Tại khu vực Valley hiện có một người phụ nữ tên là Thiên Kim Nguyễn; bà ta đang bịa chuyện và nói dối để vay mượn một số tiền lớn."
Ông Ma kể rằng ông đã đến đồn cảnh sát Van Nuys của LAPD ba lần để trình báo về bà Nguyễn. "Họ đuổi tôi về. Họ bảo: 'Đây là vụ việc dân sự'."
Đến lần thứ tư, ông Ma được kết nối với Kimberly Santander, một thám tử thuộc Đơn vị Tội phạm Thương mại của LAPD. Trong bản khai hỗ trợ các cáo buộc chống lại cặp đôi này, bà Santander cho biết mình đã điều tra các khiếu nại của ông Ma và phát hiện ra 11 người khác cũng từng tố cáo bà Nguyễn về hành vi lừa đảo tương tự.
Trong bản khai đó, bà Santander đã trình bày câu chuyện về một phụ nữ thợ làm móng 60 tuổi, người đã dành nhiều năm tích góp với ước mơ mở tiệm làm đẹp của riêng mình. Theo thông tin từ Santander, người phụ nữ này đã đưa cho Nguyen 253.000 USD, bao gồm cả các khoản mà bà tưởng là tiền đầu tư vào một tiệm làm đẹp và các khoản cho vay cá nhân. Tuy nhiên, Nguyen chỉ mới trả lại 240 USD. Người phụ nữ chia sẻ với Santander rằng bà đang rơi vào trạng thái trầm cảm và không biết làm thế nào để có thể nghỉ làm sau khi mất sạch số tiền tiết kiệm cả đời.
Một nạn nhân khác cũng đã cho Nguyen vay 320.000 USD với lời hứa hẹn sẽ được hoàn trả kèm lãi suất từ 4 đến 6%, theo ghi nhận của Santander. Người cho vay tin tưởng Nguyen vì em họ của người này từng kết hôn với Nguyen tại Việt Nam. Theo bản khai có tuyên thệ, Nguyen mới chỉ trả lại 24.000 USD.
Santander cho biết Nguyen và Huynh đã dùng một phần số tiền này để chi trả cho "quần áo, thực phẩm và các chi tiêu cá nhân khác". Bà Ma – người đã thắng kiện trong vụ án dân sự với phán quyết yêu cầu Nguyen phải trả 173.000 USD (nhưng đến nay vẫn chưa nhận được tiền) – nghi ngờ rằng Nguyen đã chuyển số tiền đó về Việt Nam, nơi nằm ngoài tầm kiểm soát của các cơ quan chức năng Hoa Kỳ.
Bà Ma cho rằng ngay cả khi lấy lại được tiền, niềm tin từng tồn tại trong cộng đồng người Việt tại vùng San Fernando Valley cũng đã bị phá vỡ bởi vụ bê bối này.
"Tôi đã sống ở đây từ năm 1980," bà Ma nói. "Tôi chưa từng thấy chuyện như thế này bao giờ."
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình