Chụp mũ VN lao động cưỡng bức: Trump áp thuế mới lên hàng chục quốc gia, trong đó có VN, do lấy cớ trừng phạt lao động cưỡng bức
.
Bản tin CBS News chiều Thứ Năm 23/7/2026: Việt Nam lãnh búa vì Trump áp thuế mới lên hàng chục quốc gia do lấy cớ về vấn đề lao động cưỡng bức. Theo tin từ các phóng viên Sara Cook, Joe Walsh.
Chính quyền Trump thông báo vào thứ Năm rằng họ sẽ áp mức thuế lên tới 12,5% (bắt đầu từ thứ Sáu) đối với hàng hóa từ 60 đối tác thương mại của Hoa Kỳ. Các quốc gia này bị cáo buộc đã không ngăn chặn hiệu quả tình trạng lao động cưỡng bức; động thái này sẽ mở rộng phạm vi áp thuế của chính quyền đối với phần lớn thế giới.
Hầu hết các đối tác thương mại sẽ chịu mức thuế 12,5%, bao gồm Việt Nam và Trung Quốc, trong khi mức thuế thấp hơn là 10% sẽ áp dụng cho 17 quốc gia đã có một số quy định cấm lao động cưỡng bức, chẳng hạn như Vương quốc Anh, Canada và Mexico. Năm đối tác thương mại khác — bao gồm cả Liên minh Châu Âu — sẽ phải chịu thêm một khoản thuế bổ sung để đưa tổng mức thuế suất theo quy chế tối huệ quốc (MFN) của họ lên mức 10% hoặc 12,5%.
Một quan chức cấp cao trong chính quyền mô tả biện pháp này là "hành động mạnh mẽ và toàn diện nhất về quyền lao động quốc tế mà Hoa Kỳ — hay bất kỳ quốc gia nào — từng thực hiện."
.
Quan chức này chia sẻ với các phóng viên rằng chính quyền Trump coi lao động cưỡng bức là một vấn đề không chỉ vì những lo ngại về nhân quyền, mà còn bởi các quốc gia không thực thi lệnh cấm lao động cưỡng bức sẽ có "lợi thế bất công" so với Hoa Kỳ — quốc gia thực sự áp dụng các lệnh cấm như vậy.
"Hành động này thúc đẩy các mục tiêu lâu dài được cả hai đảng ủng hộ, bằng cách kết hợp việc thực thi quy định với các biện pháp khuyến khích, nhằm thúc đẩy các đối tác thương mại áp dụng và thực thi hiệu quả các lệnh cấm nhập khẩu tương tự như chúng ta," một quan chức cho biết vào đầu ngày thứ Năm.
Một số quốc gia chịu ảnh hưởng bởi đợt áp thuế hôm thứ Năm vốn đã có lệnh cấm hoặc hạn chế đối với lao động cưỡng bức trong chuỗi cung ứng của họ, và một lệnh cấm áp dụng trên toàn Liên minh Châu Âu dự kiến sẽ có hiệu lực vào cuối năm sau. Tuy nhiên, chính quyền Trump lập luận rằng các đối tác thương mại này đã "không thực thi hiệu quả" các quy định của chính họ.
.
Một số mặt hàng nhập cảng được miễn thuế, bao gồm dầu và khí đốt; các sản phẩm không được sản xuất tại Hoa Kỳ hoặc có nguy cơ gây gián đoạn kinh tế; hàng hóa mà việc áp thuế không góp phần loại bỏ các hành vi thương mại bất công; và các mặt hàng như thép vốn đã chịu thuế suất riêng theo ngành. Nhiều loại hàng hóa tuân thủ Hiệp định Hoa Kỳ - Mexico - Canada (USMCA) — một thỏa thuận thương mại được ký kết trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump — cũng được miễn trừ. Các mức thuế quan mới sẽ có hiệu lực vào lúc 00:01 sáng thứ Sáu, cũng là thời điểm một loạt thuế suất 10% riêng biệt áp dụng cho hầu hết hàng nhập cảng dự kiến sẽ hết hạn.
Các khoản thuế đánh vào hàng hóa liên quan đến lao động cưỡng bức này đánh dấu nỗ lực mới nhất của Tổng thống Trump nhằm khôi phục hệ thống thuế quan toàn cầu của mình, sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ phần lớn các mức thuế áp dụng theo từng quốc gia mà ông đưa ra trước đó trong năm nay. Tòa án Tối cao phán quyết rằng ông Trump đã sử dụng trái phép luật về quyền hạn kinh tế khẩn cấp để áp thuế lên hàng hóa từ nhiều nơi trên thế giới.
Ông Trump cam kết sẽ tái áp đặt thuế quan thông qua các con đường pháp lý khác, với lập luận rằng các khoản thuế này là cần thiết để vực dậy ngành sản xuất của Mỹ và ngăn chặn những hành vi thương mại mà ông cho là không công bằng từ các quốc gia khác. Nhiều nhà kinh tế cảnh báo rằng thuế quan có thể dẫn đến giá cả tiêu dùng tăng cao cho dân Mỹ và làm chậm tốc độ tăng trưởng kinh tế.
.
Ngay sau phán quyết của Tòa án Tối cao vào tháng Hai, ông Trump đã ra lệnh áp thuế 10% đối với hầu hết hàng nhập cảng toàn cầu theo quy định của Mục 122 (Section 122) – đạo luật trao cho Tổng thống quyền xử lý các vấn đề về cán cân thanh toán. Tuy nhiên, thẩm quyền pháp lý đó chỉ có hiệu lực trong vòng 150 ngày.
.
Các mức thuế theo Mục 122 phần lớn sẽ được thay thế bằng các mức thuế liên quan đến lao động cưỡng bức (được công bố vào thứ Năm), vốn được áp dụng dựa trên một cơ sở pháp lý khác là Mục 301 (Section 301). Đạo luật này cho phép áp dụng thuế quan trong thời gian dài hơn để đáp trả các hành vi thương mại không công bằng, nhưng với điều kiện chính phủ phải tiến hành một cuộc điều tra; văn phòng của Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer đã hoàn tất cuộc điều tra như vậy trong tuần này.
.
Chính quyền Mỹ đang tiến hành một số cuộc điều tra khác theo Mục 301, những cuộc điều tra này có thể dẫn đến việc áp thêm thuế quan. Một cuộc điều tra đã dẫn đến việc áp thuế 25% đối với hàng hóa từ Brazil trong tuần này, và đầu năm nay, chính quyền cũng đã khởi động một cuộc điều tra kéo dài nhằm xem xét liệu hơn mười quốc gia có đang tạo ra "năng lực sản xuất dư thừa" một cách bất công hay không.
Các mặt hàng như thép, nhôm và phụ tùng xe hơi đang chịu thuế theo một đạo luật riêng biệt là Mục 232 (Section 232). Ngoài ra, một đạo luật liên bang khác — Mục 338 (Section 338) — cũng đã được viện dẫn trong tuần này để áp thuế lên các sản phẩm sữa, đồ uống có cồn và thiết bị khúc côn cầu trên băng của Canada.
"Tổng thống sẽ không để cho chính sách thương mại và các mục tiêu tổng thể của mình bị cản trở chỉ vì... một công cụ nào đó có thể bị hạn chế bởi tòa án hoặc các yếu tố khác," một quan chức cấp cao trong chính quyền cho biết vào thứ Năm. Chúng tôi sẽ giải quyết các chính sách và thực tiễn thương mại này; Tổng thống sẽ luôn coi thuế quan là một công cụ để thực hiện điều đó, đồng thời cũng sẽ luôn sử dụng biện pháp đàm phán để đạt được giải pháp cho các vấn đề này.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình