Bản tin ABC News đưa ra một phân tích về chủ đề "What Trump's sweeping new tariffs mean for your wallet" (Các mức thuế quan mới trên diện rộng của ông Trump ảnh hưởng thế nào đến túi tiền của bạn). Nhà báo Max Zahn ghi nhận: Đợt thuế quan mới trên diện rộng của Tổng thống Donald Trump áp dụng cho hơn 80 quốc gia đã có hiệu lực vào thứ Sáu, đẩy mạnh nỗ lực tái thiết lập các khoản thuế từng bị Tòa án Tối cao bác bỏ hồi đầu năm nay.
Theo thông báo từ văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ Jamieson Greer, các quốc gia bị nhắm đến sẽ phải chịu mức thuế 10% hoặc 12,5%, tùy thuộc vào mức độ nỗ lực của họ trong việc giải quyết các cáo buộc vi phạm liên quan đến lao động cưỡng bức.
Các khoản thuế này bắt đầu có hiệu lực đúng vào ngày mức thuế quan toàn cầu 10% (được công bố hồi tháng Hai) hết hạn.
Một số chuyên gia phân tích cho rằng động thái này có nguy cơ làm tăng chi phí đối với một số mặt hàng gia dụng và gây ra sự bất ổn kinh tế, ngay vào thời điểm người tiêu dùng và doanh nghiệp đang phải đối mặt với tình trạng lạm phát tái bùng phát. Tuy nhiên, họ cũng cho biết thêm rằng chính sách này đặt một phần lớn các mức thuế quan lên một cơ sở pháp lý mới và có thể giúp tăng nguồn thu thuế cho chính phủ liên bang.
Dưới đây là những tác động của các mức thuế quan mới trên diện rộng của ông Trump đối với túi tiền của bạn và nền kinh tế nói chung:
.
Nguy cơ tăng giá
Các nhà nhập cảng thường chuyển gánh nặng thuế quan sang người tiêu dùng thông qua việc tăng giá bán. Do đó, khoản thuế mới này đe dọa gây áp lực lên ngân sách hộ gia đình vào thời điểm giá cả đang bị đẩy lên cao do ảnh hưởng từ cuộc chiến tranh liên quan đến Iran.
Theo Yale Budget Lab (YBL), trước khi có sự thay đổi chính sách vào tuần trước, mức thuế quan trung bình là 11,4%. Sau khi các khoản thuế áp dụng hôm thứ Sáu thay thế cho mức thuế quan tạm thời áp dụng đại trà trước đó, mức thuế quan trung bình đã giảm nhẹ xuống còn 11,1%.
Tuy nhiên, YBL cho biết mức thuế quan trung bình dự kiến sẽ tăng lên 11,8% vào cuối năm 2026 do các đề xuất thuế quan bổ sung.
Các đối tác thương mại chịu ảnh hưởng bởi đợt thuế quan mới này chiếm khoảng 99% tổng kim ngạch nhập cảng của Hoa Kỳ; tuy nhiên, ngân hàng đầu tư Macquarie trước đó đã chia sẻ với ABC News rằng một loạt các trường hợp miễn trừ sản phẩm sẽ giúp giảm đáng kể tác động của biện pháp này.
Các mức thuế quan này bao gồm các trường hợp miễn trừ đối với một số mặt hàng thực phẩm, nhiên liệu, phân bón và các sản phẩm khác, cũng như các loại hàng hóa tuân thủ Hiệp định Hoa Kỳ - Mexico - Canada (USMCA) – một hiệp định thương mại tự do. Jim Reid, chuyên gia chiến lược nghiên cứu tại Deutsche Bank, đã đề cập đến đợt thuế quan mới trong một bản tin gửi cho ABC News vào thứ Sáu, dù ông cũng cho rằng tác động kinh tế tiềm tàng của chúng là không đáng kể. Xét cho cùng, ông Trump đã triển khai mức thuế quan diện rộng khoảng 10% ngay cùng thời điểm dỡ bỏ một mức thuế quan toàn cầu có tỷ lệ tương đương.
"Có lẽ điểm quan trọng nhất cần lưu ý là những thay đổi về mặt kinh tế thực tế lại rất ít," ông Reid nhận định. "Thông báo này không quá chú trọng vào việc tăng thuế suất mà thiên về việc duy trì chúng."
Theo Ủy ban Ngân sách Liên bang có Trách nhiệm (CRFB), nếu các mức thuế quan của ông Trump được duy trì trong 10 năm tới, khoản thu thuế bổ sung này có thể mang lại tới 900 tỷ USD doanh thu cho chính quyền liên bang.
CRFB cho biết, số tiền thuế thu thêm này chỉ bằng chưa đầy 60% mức doanh thu dự kiến từ loạt thuế quan trước đó vốn đã bị Tòa án Tối cao bác bỏ. Tuy nhiên, tổ chức này cũng nhận định rằng nguồn ngân sách bổ sung đó có thể góp phần giảm dần nợ công, đưa tỷ lệ nợ công/GDP của Mỹ về mức 122% vào năm 2036 thay vì 125%.
.
Cơ sở pháp lý mới cho các mức thuế quan diện rộng
Các mức thuế quan này tương tự như mức thuế 10% áp dụng trên diện rộng đã hết hiệu lực vào thứ Sáu; tuy nhiên, biện pháp mới này dựa trên một cơ sở pháp lý riêng biệt và có khả năng duy trì lâu dài hơn so với các mức thuế từng bị Tòa án Tối cao bác bỏ, theo nhận định của một số chuyên gia phân tích.
Kết luận về các chính sách liên quan đến lao động cưỡng bức được đưa ra sau cuộc điều tra do chính quyền Trump khởi xướng theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974; đạo luật này cho phép áp thuế để đáp trả các chính sách thương mại bất lợi từ quốc gia khác.
Mười bảy đối tác thương mại, bao gồm Argentina và Bangladesh, sẽ chịu mức thuế quan 10%. Chính quyền Trump cho biết các quốc gia này đã cam kết áp dụng và thực thi hiệu quả lệnh cấm nhập hàng hóa sản xuất bằng lao động cưỡng bức. Các sản phẩm từ Liên minh Châu Âu (gồm 27 quốc gia thành viên) và Đài Loan cũng sẽ chịu mức thuế 10%.
Theo chính quyền Trump, tất cả các đối tác thương mại còn lại (từ 41 quốc gia) chưa áp dụng lệnh cấm nhập cảng hàng hóa sản xuất bằng lao động cưỡng bức sẽ phải chịu mức thuế suất 12,5%. Ông Reid, thuộc Deutsche Bank, cho biết Mục 301 "mang lại một nền tảng vững chắc hơn nhiều so với các quyền hạn khẩn cấp tạm thời được sử dụng trước đây."
"Mặc dù các mức thuế theo Mục 301 không mang tính vĩnh viễn và vẫn phải trải qua quy trình rà soát cũng như có nguy cơ đối mặt với các thách thức pháp lý, nhưng nhìn chung chúng được đánh giá là vững chắc hơn nhiều so với cơ chế từng bị tòa án bác bỏ hồi đầu năm nay," ông Reid nói thêm.
.
Một số chuyên gia phân tích lại có quan điểm khác. Ông Alan Wolff, cựu Phó Tổng giám đốc Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), đã nhận định trong một bài viết trên blog vào tháng 6 rằng các mức thuế sâu rộng theo Mục 301 khó có thể vượt qua được sự giám sát về mặt pháp lý. Theo ông Wolff, khi soạn thảo Mục 301, các nhà làm luật có ý định trao cho Tổng thống quyền giải quyết vấn đề với từng quốc gia riêng lẻ thay vì áp đặt một mức thuế chung cho nhiều nước cùng lúc.
"Không có dấu hiệu nào cho thấy Quốc hội có ý định cho phép nhắm vào 'một, một vài hay nhiều quốc gia nước ngoài' cùng một lúc," ông Wolff cho biết.
Mức thuế mới có hiệu lực từ thứ Sáu này được đưa ra sau một loạt các biện pháp thuế quan nhắm vào từng quốc gia cụ thể trong những ngày gần đây.
Vào ngày 20 tháng 7, Tổng thống Trump đã áp mức thuế 50% đối với một số mặt hàng nhập cảng từ Canada, bao gồm gậy khúc côn cầu và rượu vang. Một ngày sau đó, ông thông báo áp thuế 100% đối với các nhà sản xuất thuốc Tây generic (tức là thuốc Tây làm theo công thức hãng chính đã phát minh, nhưng là thuốc tương đương sinh học), mức thuế này sẽ bắt đầu có hiệu lực từ năm 2028.
Tiếp đó, vào ngày 22 tháng 7, mức thuế 25% đã được áp dụng đối với một số mặt hàng của Brazil, bao gồm hàng may mặc và máy móc nông nghiệp.
"Thuế quan đang ngày càng trở thành một phần cố định trong chính sách kinh tế của Hoa Kỳ," ông Reid nhận định.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình