.
Bài sau đây là của 2 giáo sư Ryan Burge và Rick Richardson trên trang báo RNS (Religion News Service) ngày 20 tháng 7 năm 2026 có tựa đề "Half of Gen Z says Trump support keeps them out of church" (1/2 thế hệ Z cho biết họ rời xa nhà thờ vì nhà thờ ủng hộ Trump). Định nghĩa của thế hệ Z là: những người sinh từ năm 1997 đến 2012; nghĩa là họ hiện ở độ tuổi khoảng từ 14 đến 29 tuổi.
Ghi chú của RNS: Ryan Burge là giáo sư thực hành tại Trung tâm John C. Danforth về Tôn giáo và Chính trị thuộc Đại học Washington University, đồng thời là tác giả của cuốn sách mới nhất mang tên “The American Religious Landscape: Facts, Trends, and the Future” [Bức tranh Tôn giáo Hoa Kỳ: Sự kiện, Xu hướng và Tương lai]. Trong khi đó, Rick Richardson là giáo sư chuyên ngành truyền giáo và lãnh đạo, giám đốc Viện Nghiên cứu WCBGC và giám đốc Viện Truyền giáo Hội thánh tại Đại học Wheaton (Church Evangelism Institute at Wheaton College). Các quan điểm được trình bày trong bài bình luận này không nhất thiết phản ánh quan điểm của Religion News Service. Bài viết dịch như sau.
.
1/2 giới trẻ thế hệ Z thù nhận họ rời xa nhà thờ vì nhà thờ ủng hộ Trump
(RNS) — Một nghiên cứu mới cho thấy, ngay cả trong cộng đồng Cơ Đốc nhân thuộc thế hệ Z, mối liên kết chặt chẽ giữa ông Trump và Kitô giáo đã tác động tiêu cực đến thói quen đi lễ nhà thờ của nhiều người.
Dù nhiều người Mỹ khẳng định họ không muốn thấy sự pha trộn giữa chính trị và tôn giáo, nhưng việc hai thế lực này va chạm với nhau theo cách này hay cách khác là điều khó tránh khỏi. Chẳng hạn, khi nghĩ về những người ủng hộ Donald Trump, người Mỹ thường hình dung ngay đến nhóm tín hữu Tin Lành hệ phái Evangelical (Tin Lành bảo thủ/phúc âm) da trắng – những người đã bỏ phiếu cho Trump với tỷ lệ áp đảo trong ba kỳ bầu cử vừa qua. Mối liên hệ này tiếp tục thể hiện rõ qua các dữ liệu thăm dò, khi ngày càng nhiều người Mỹ có quan điểm chính trị bảo thủ tự nhận mình là tín hữu Tin Lành Evangelical hoặc người đã "tái sinh" (born-again), ngay cả khi họ không thường xuyên đến nhà thờ.
Tất nhiên, vị tổng thống đương nhiệm và cựu tổng thống này là một nhân vật gây chia rẽ sâu sắc. Mặc dù ông Trump đã tập hợp được một lực lượng ủng hộ gồm hàng chục triệu người Mỹ tự hào gọi mình là thành viên phong trào MAGA, nhưng tính cách và các chính sách của ông cũng khiến hàng chục triệu người Mỹ khác cảm thấy xa lánh.
.
-- Tuy nhiên, liệu mối liên kết chặt chẽ giữa các Cơ Đốc nhân và Donald Trump có thực sự đẩy một số người rời xa nhà thờ hay không?
Hiện nay, chúng tôi (2 giáo sư tác giả bài viết) đã có dữ liệu cụ thể để giải đáp câu hỏi này đối với nhóm người được coi là tương lai của hội thánh: Thế hệ Z. Viện Nghiên cứu thuộc Trung tâm Billy Graham của Đại học Wheaton đã thực hiện một cuộc khảo sát với 2.365 người trưởng thành thuộc thế hệ Z (độ tuổi 18-28) thông qua hệ thống khảo sát AmeriSpeak của NORC trong khoảng thời gian từ ngày 9 tháng 8 đến ngày 26 tháng 9/2024. Dự án này nhận được sự hỗ trợ từ Lilly Endowment, và trưởng nhóm nghiên cứu là Rick Richardson thuộc Đại học Wheaton. Nằm trong một loạt các câu hỏi về những yếu tố chính trị gây nản lòng đối với việc tham gia sinh hoạt nhà thờ là nhận định sau: “Việc các Kitô hữu ủng hộ ông Trump khiến tôi ít muốn đến nhà thờ hơn.”
Trong tổng thể mẫu khảo sát thuộc thế hệ Z, gần một nửa (48%) đồng tình với nhận định này ở các mức độ khác nhau. Khoảng 1 trong số 5 người trẻ cho biết họ “hoàn toàn đồng ý” với quan điểm đó. Tỷ lệ tương đương (21%) lại có ý kiến hoàn toàn trái ngược, không đồng tình rằng việc các Kitô hữu ủng hộ ông Trump khiến họ ít muốn đến nhà thờ hơn.
.
Như vậy, có thể thấy quan điểm của giới trẻ về vấn đề này khá chia rẽ. Tuy nhiên, kết quả này chịu ảnh hưởng bởi một số yếu tố khác: Người trẻ thường có xu hướng nghiêng về cánh tả trong quan điểm chính trị, và một tỷ lệ đáng kể thuộc thế hệ Z không theo tôn giáo nào—nghĩa là nhiều người trong số họ vốn dĩ cũng ít khi đến nhà thờ.
Hãy cùng phân tích kết quả của câu hỏi này dưới một vài góc độ, bắt đầu từ khuynh hướng chính trị của những người tham gia khảo sát.
Chắc chắn rằng những người ủng hộ Đảng Dân chủ có xu hướng đồng tình rằng việc các Kitô hữu ủng hộ ông Trump đã khiến họ không muốn đến nhà thờ. Trong nhóm thế hệ Z này, hai phần ba số người ủng hộ Đảng Dân chủ cho rằng mối liên kết giữa ông Trump và các Kitô hữu là rào cản khiến họ không tham dự các buổi lễ tại nhà thờ. Tỷ lệ này thậm chí còn cao hơn (76%) ở nhóm tự nhận là “ủng hộ mạnh mẽ Đảng Dân chủ”. Trong khi đó, chỉ 25% những người ủng hộ Đảng Cộng hòa cho biết mối liên hệ giữa ông Trump và Kitô giáo khiến họ ít muốn đến nhà thờ hơn.
Nhóm cử tri độc lập là một trường hợp thú vị vì câu trả lời của họ được cho là ít chịu ảnh hưởng bởi thiên kiến chính trị hơn. Trong nhóm này, 42% cho biết việc các Kitô hữu ủng hộ ông Trump khiến họ ít muốn đến nhà thờ hơn — một con số thấp hơn một chút so với kết quả của toàn bộ mẫu khảo sát.
.
-- Còn về yếu tố tôn giáo của những người tham gia khảo sát thì sao?
Theo dữ liệu này, 72% người thuộc thế hệ Z theo chủ nghĩa vô thần cho biết việc các Kitô hữu ủng hộ ông Donald Trump khiến họ ít muốn tham dự các buổi lễ tại nhà thờ hơn. Đối với những người theo thuyết bất khả tri, tỷ lệ này thấp hơn một chút, ở mức 65%. Trong số những người không theo tôn giáo cụ thể nào, một tỷ lệ đa số (dù không lớn) cũng đồng tình với nhận định đó. Cần lưu ý rằng từ dữ liệu này, chúng ta không thể kết luận liệu đây có phải là rào cản chính (hoặc duy nhất) khiến một người không đến nhà thờ vào Chủ nhật hay không. Rất có thể trong ba nhóm này có nhiều người vốn dĩ sẽ không đến nhà thờ vì bất cứ lý do gì; khi đó, yếu tố liên quan đến ông Trump chỉ là một trong nhiều nguyên nhân, hoặc là một cách lý giải gọn gàng cho việc họ không tham gia các hoạt động tôn giáo.
Tuy nhiên, ngay cả trong cộng đồng Cơ Đốc nhân thuộc thế hệ Z, vẫn có một tỷ lệ đáng kể cho biết ông Trump khiến họ càng ngại đến nhà thờ hơn: 44% những người tự nhận là Cơ Đốc nhân nói chung, 42% người Công giáo và 30% thanh niên theo đạo Tin Lành cho biết họ cảm thấy ác cảm với sự liên kết giữa giới Cơ Đốc giáo và ông Trump.
.
-- Liệu mối liên hệ giữa cộng đồng Cơ Đốc nhân và chính quyền Trump có đang gây tác động tiêu cực đến tỷ lệ tham gia sinh hoạt tôn giáo của các tín đồ thuộc thế hệ Z hay không?
Câu trả lời từ dữ liệu này là: Không hẳn. Hay ít nhất, không có bằng chứng nào cho thấy những tín đồ trẻ ít đi nhà thờ lại vắng mặt vì mối liên hệ giữa tôn giáo và chính trị Đảng Cộng hòa. Dữ liệu chỉ ra rằng 38% tín đồ trẻ đi nhà thờ hàng tuần cho biết sự ủng hộ của cộng đồng Cơ Đốc nhân dành cho ông Trump là rào cản khiến họ không thể tham gia thường xuyên hơn. Con số này là 40% đối với những tín đồ hoàn toàn không đi nhà thờ.
Vì vậy, sẽ không công bằng nếu dùng dữ liệu này để khẳng định rằng giới trẻ Cơ Đốc sẽ ồ ạt quay lại nhà thờ nếu các hội thánh tách biệt khỏi chính trị. Tuy nhiên, một cách diễn giải khác của dữ liệu này là khoảng 40% tín đồ trẻ coi mối liên hệ giữa nhà thờ và ông Trump là trở ngại khiến họ khó gắn kết hơn với cộng đồng đức tin của mình. Theo kết quả này, việc tạo ra khoảng cách rõ ràng hơn giữa nhà thờ và Đảng Cộng hòa có thể dẫn đến sự gia tăng tỷ lệ tham gia của giới trẻ Cơ Đốc ở mọi mức độ đi lễ hiện tại.
.
-- Câu hỏi đặt ra là: Liệu chúng ta có thể ước tính được bao nhiêu phần trăm giới trẻ thuộc thế hệ Z sẽ có xu hướng đến nhà thờ nhiều hơn nếu mối liên hệ giữa ông Trump và Cơ Đốc giáo suy giảm trong những năm tới?
Để đánh giá vấn đề này, nhóm thanh niên trẻ được chia thành ba loại: những người đi nhà thờ hàng tuần; những người không đi hàng tuần nhưng lý do không phải vì mối liên hệ giữa ông Trump và Cơ Đốc giáo; và những người ít đi nhà thờ và chỉ ra rằng mối liên hệ với ông Trump là một trong những lý do khiến họ ít tham gia các buổi thờ phượng ngày Chủ nhật.
Khoảng 20% giới trẻ thuộc thế hệ Z hiện đang đi nhà thờ thường xuyên. 80% còn lại có ý kiến chia đều về việc liệu sự ủng hộ của cộng đồng Cơ Đốc nhân dành cho ông Trump có ảnh hưởng đến thói quen đi nhà thờ của họ hay không. Nói một cách đơn giản: 40% giới trẻ thế hệ Z cho biết chính trị là yếu tố khiến họ không đến nhà thờ tại địa phương.
Một lần nữa, cần lưu ý rằng chúng ta không thể khẳng định đây là lý do duy nhất khiến những người trẻ thuộc thế hệ Z này không đến nơi thờ phượng. Việc họ vắng mặt có thể xuất phát từ nhiều mối bận tâm khác nhau liên quan đến niềm tin tôn giáo, hoàn cảnh sống và vô số yếu tố khác. Tuy nhiên, dữ liệu từ cuộc khảo sát này cho thấy một bộ phận lớn thuộc thế hệ Z đang quay lưng lại với Kitô giáo tại Mỹ, một phần do xu hướng nghiêng về Đảng Cộng hòa của tôn giáo này.
Định luật III Newton phát biểu rằng: "Với mỗi tác dụng lực, luôn có một phản lực có độ lớn bằng và chiều ngược lại." Nguyên lý này không chỉ đúng trong vật lý học mà còn mang lại những bài học giá trị trong đời sống xã hội. Rõ ràng là mối liên kết ngày càng chặt chẽ giữa Kitô giáo và Donald Trump đã thu hút một số người đến với phong trào Tin Lành Phúc âm (evangelicalism) nhưng đồng thời lại đẩy những người khác ra xa. Đối với thế hệ Z, một tỷ lệ đáng kể cho biết điều này đã tạo ra rào cản khiến họ ngần ngại tham gia các hoạt động thờ phượng thường xuyên.
Việc tìm hiểu xem điều này sẽ tác động như thế nào đến tương lai của Kitô giáo tại Mỹ là một vấn đề cần thiết dưới góc độ nghiên cứu học thuật.
SOURCE:
-- Christians' support for Trump is driving Gen Zers away from church, study claims:
https://religionnews.com/2026/07/20/half-of-gen-z-says-trump-support-keeps-them-out-of-church/
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình