Báo nguy hiện tượng: Nhiều hãng Mỹ dọn từ TQ sang VN, Thái Lan... bây giờ quay trở lại TQ vì chính sách Trump bất định, và vì làm tại TQ vẫn rẻ hơn, nhanh hơn trong khi chênh lệch không cách biệt
.
Bản tin độc quyền của Radar Online cho biết một hiện tượng mới: công ty Mỹ rủ nhau sang trở lại Trung Quốc bất kể thuế quan của Trump đánh lên hàng xuất xứ từ TQ quá cao. Bản tin độc quyền của Radar hôm 31/7/2026 viết: Các mức thuế quan 'khắc nghiệt' của Donald Trump đang đẩy doanh nghiệp Mỹ quay lại Trung Quốc, làm suy yếu nỗ lực của Tổng thống nhằm buộc hoạt động sản xuất phải chuyển về Mỹ hoặc sang các thị trường châu Á khác.
Ông Trump, 80 tuổi, đã áp mức thuế lên tới 145% đối với hàng hóa Trung Quốc vào năm ngoái, khiến các thương hiệu Mỹ phải chuyển hoạt động sản xuất sang Thái Lan, Việt Nam và Campuchia. Tuy nhiên, mức thuế này sau đó đã giảm mạnh; trong khi đó, tuần trước, chính quyền đã áp mức thuế mới 12,5% đối với hàng xuất cảng của Trung Quốc nhằm khôi phục các khoản thuế từng bị Tòa án Tối cao bác bỏ hồi tháng Hai.
.
Các doanh nghiệp quay trở lại Trung Quốc
Một nguồn tin trong ngành am hiểu về các quyết định chuỗi cung ứng đã chia sẻ độc quyền với chúng tôi (báo Radar Online): "Các công ty từng chi mạnh tay để rời khỏi Trung Quốc đang nhận ra rằng chênh lệch chi phí đã thu hẹp đến mức việc tiếp tục duy trì hoạt động bên ngoài Trung Quốc không còn mang lại lợi ích kinh tế rõ rệt nữa.
"Chính sách này vốn nhằm mục đích làm suy yếu vị thế của Trung Quốc, nhưng những thay đổi liên tục lại khiến việc lập kế hoạch dài hạn trở nên khó khăn hơn đối với các doanh nghiệp Mỹ."
Một cố vấn thương mại am hiểu tình hình cho biết thêm: "Các lãnh đạo doanh nghiệp quay lại không phải vì họ tin tưởng Bắc Kinh. Họ quay lại vì Trung Quốc vẫn hoạt động nhanh hơn, rẻ hơn và hiệu quả hơn so với nhiều trung tâm sản xuất cạnh tranh khác."
.
Alliance Consumer Group, một công ty có trụ sở tại Texas chuyên kinh doanh đèn pin và các sản phẩm khác, là một trong những doanh nghiệp đang xem xét lại chiến lược của mình.
Công ty này từng khuyến khích nhà sản xuất Trung Quốc Ningbo Bright Electric xây dựng một nhà máy ở phía nam Bangkok, nhưng một phần khu đất vẫn chưa được triển khai xây dựng và một số hoạt động sản xuất đã được chuyển ngược lại Trung Quốc.
Ông Phil Laster, Giám đốc vận hành của Alliance Consumer Group, đã chia sẻ với tờ The New York Times về tác động của chính sách thuế quan: "Liệu chúng tôi có quay trở lại Trung Quốc không? Có, chúng tôi đã làm vậy."
.
Thuế quan mất dần tác dụng
Laster cho biết chi phí sản xuất đèn pin tại Thái Lan có thể cao hơn từ 12% đến 15% so với tại Trung Quốc (chưa tính thuế quan), chủ yếu do các linh kiện, nguyên vật liệu và mạng lưới vận chuyển vẫn tập trung quanh các trung tâm công nghiệp của Trung Quốc.
"Chúng tôi không muốn quay lại Trung Quốc, nhưng đồng thời, chúng tôi cũng cần duy trì hoạt động kinh doanh," Laster nói thêm.
Theo Guojin Securities, mức thuế suất bình quân gia quyền mà Mỹ áp dụng đối với hàng hóa Trung Quốc hiện ở mức hơn 23% một chút. Tuy nhiên, đối với một số sản phẩm, sự chênh lệch về chi phí giữa Trung Quốc và Đông Nam Á là không đáng kể.
Mặt hàng đèn pin chịu mức thuế 20% nếu nhập từ Trung Quốc và 19% nếu nhập từ Thái Lan, Việt Nam và Campuchia.
Bà Mary Lovely, chuyên gia kinh tế tại Viện Kinh tế Quốc tế Peterson, nhận định: "Nếu thuế suất áp dụng cho hàng hóa Trung Quốc dần ngang bằng với mức thuế tại các địa điểm thay thế, chúng tôi dự đoán một số công ty sẽ quay lại hợp tác với các nhà cung cấp tại Trung Quốc."
.
Trung Quốc Duy Trì Lợi Thế
Theo truyền thông nhà nước Trung Quốc, Xidian – một thị trấn công nghiệp nằm gần Biển Hoa Đông – là nơi sản xuất khoảng 60% lượng đèn pin của thế giới.
Tại đây, mạng lưới dày đặc các nhà cung cấp linh kiện như bóng đèn LED, công tắc và bảng mạch hoạt động ngay gần các cảng biển lớn và những tuyến đường vận tải biển huyết mạch.
Bà Deborah Elms, Giám đốc phụ trách chính sách thương mại tại Quỹ Hinrich, nhận định: "Trung Quốc vẫn duy trì được lợi thế lớn nhờ quy mô sản xuất khổng lồ, giúp giảm đáng kể chi phí."
"Xét về logic kinh tế, việc đặt phần lớn hoạt động sản xuất tại Trung Quốc là điều tất yếu."
Alliance Consumer Group đã đầu tư hàng triệu USD trong suốt 18 tháng để hoàn tất quy trình chứng nhận nhà máy và lắp đặt trang thiết bị tại các địa điểm bên ngoài Trung Quốc.
Đến năm 2025, công ty có thể chuyển hơn 3/4 hoạt động sản xuất sang các khu vực khác, mặc dù hiện tại 2/3 sản lượng vẫn được thực hiện tại Trung Quốc.
.
Doanh nghiệp đối mặt với áp lực
Tình trạng bất định này buộc các doanh nghiệp hiện nay phải cân nhắc giữa rủi ro chính trị và áp lực duy trì mức giá cạnh tranh cho người tiêu dùng Mỹ.
Ông Laster cho biết công ty sẽ tiếp tục hỗ trợ các nhà máy thay thế ở những nơi có thể.
"Nếu các con số cho thấy hiệu quả kinh tế, chúng tôi chắc chắn muốn đầu tư vào những nơi khác," ông nói. "Chúng tôi không thể cứ tiếp tục ném tiền qua cửa sổ."
Nền kinh tế Mỹ dưới thời ông Trump đang trải qua giai đoạn trì trệ, với các đặc điểm như lạm phát dai dẳng, xung đột thương mại gay gắt và căng thẳng địa chính trị do cuộc chiến đang diễn ra tại Iran.
Tính đến cuối tháng 7 năm 2026, sự bất mãn của công chúng đối với nền kinh tế đang gia tăng nhanh chóng, tạo áp lực lên Đảng Cộng hòa trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp tới.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình