Họp Hội nghị Đậu nành ở Chicago, Tổng Lãnh Sự TQ nói thẳng: TQ mua đậu nành Mỹ cao điểm là năm 2022, tới khi Trump mở chiến tranh thuế quan năm 2025, TQ phải trả đũa, chuyển sang mua đậu nành Brazil, quý vị nông dân Mỹ trở thành nạn nhân
.
Nhà ngoại giao Trung Quốc chỉ trích chính sách thương mại "đầy trắc trở" của ông Trump đối với mặt hàng đậu nành: "Nông dân Mỹ đã trở thành nạn nhân chiến tranh thương mại."
Tạp chí Barchart ghi rằng tại hội nghị thường niên Soy Connext diễn ra ở Chicago vào hôm thứ Sáu (ngày 8 tháng 8), Tổng lãnh sự Trung Quốc tại Chicago, ông Wang Baodong (Vương Bảo Đông), đã có những phát biểu thẳng thắn về tình hình thương mại đậu nành giữa Mỹ và Trung Quốc. Ông mô tả mặt hàng này như một nhịp cầu lâu năm trong hợp tác nông nghiệp song phương và là yếu tố giữ ổn định cho mối quan hệ kinh tế rộng lớn hơn.
Ông lưu ý rằng năm 2022 là thời điểm xuất cảng nông sản và đậu nành của Mỹ sang Trung Quốc đạt đỉnh, nhưng đà tăng trưởng này đã đột ngột chững lại vào năm ngoái (2025) khi chính phủ Mỹ phát động cuộc chiến thuế quan và thương mại. Động thái này buộc Trung Quốc phải thực hiện các biện pháp đáp trả, làm gián đoạn dòng chảy thương mại đậu nành song phương và khiến nông dân Mỹ phải gánh chịu hậu quả nặng nề nhất.
"Nông dân Mỹ đã trở thành nạn nhân và phải gánh chịu phần lớn chi phí," ông Wang giải thích. "Trải nghiệm đầy trắc trở này một lần nữa cho thấy chủ nghĩa đơn phương và chủ nghĩa bảo hộ không mang lại lợi ích cho bất kỳ ai, và không có bên nào thắng cuộc trong các cuộc chiến thuế quan và thương mại."
Ông Wang kêu gọi sự bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau và cùng có lợi làm nền tảng cho các hoạt động hợp tác hiệu quả. Ông chỉ ra rằng giai đoạn Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 của Trung Quốc (bắt đầu từ năm nay) là tín hiệu cho thấy nhu cầu nhập cảng nông sản chất lượng cao, bao gồm cả đậu nành Mỹ, sẽ tiếp tục tăng khi mức sống của người dân Trung Quốc được cải thiện.
Chủ tịch Phòng Thương mại Xuất nhập cảng Thực phẩm Trung Quốc cũng nhấn mạnh thông điệp này trong một bài phát biểu qua video, kêu gọi các bên coi quan hệ kinh tế và thương mại là yếu tố ổn định thay vì là nguồn cơn gây căng thẳng trong quan hệ song phương.
.
Giá hợp đồng tương lai đậu nành giao tháng 11 (ZSX26) đã tăng lên mức 11,85 USD/giạ trong phiên giao dịch ngày thứ Hai, sau khi có thông tin vào thứ Sáu về một thương vụ xuất cảng tư nhân bán 238.000 tấn đậu nành sang Trung Quốc cho niên vụ 2026/27.
Tuy nhiên, tổng khối lượng đậu nành được kiểm định xuất khẩu trong niên vụ hiện tại vẫn thấp hơn so với cùng kỳ năm ngoái. Trong báo cáo hàng tuần mới nhất, Trung Quốc chỉ nhập cảng 65.935 tấn – con số thấp hơn nhiều so với Đức, Mexico và Nhật Bản. Các nhà giao dịch vẫn đang theo dõi sát sao liệu các thương vụ mua bán nhanh (flash sales) gần đây có báo hiệu sự bình thường hóa hoạt động thu mua của Trung Quốc hay chỉ là những đợt mua lẻ tẻ, chưa đủ để khôi phục khối lượng giao dịch về mức trước khi xảy ra chiến tranh thương mại. Bối cảnh thương mại rộng lớn hơn đang gia tăng thêm sự bất định, khi Trung Quốc đồng thời áp đặt mức thuế chống bán phá giá tạm thời là 54,3% đối với hạt hồ đào (pecan) nhập cảng từ Mỹ (có hiệu lực từ ngày 11 tháng 8); điều này cho thấy nông nghiệp vẫn tiếp tục đóng vai trò là đòn bẩy then chốt trong cuộc đối đầu song phương.
Để hiểu rõ hơn về những tín hiệu từ thị trường giao ngay đối với mặt hàng đậu nành vào thời điểm hiện tại, độc giả quan tâm có thể tham khảo những nhận định mới nhất về chi phí lưu kho (cost of carry): https://www.barchart.com/story/news/3743693/what-do-cost-of-carry-tables-tell-us-heading-into-fall-harvest
.
Nhắc lại, Trung Quốc đã ngừng mua đậu nành của Mỹ và chuyển sang nguồn cung từ Brazil sau khi căng thẳng thuế quan với Tổng thống Trump leo thang vào năm 2025. Biện pháp trả đũa bằng nông sản này đã lặp lại kịch bản của cuộc chiến thương mại năm 2019, gây ra những biến động lớn cho thị trường nông nghiệp toàn cầu.
Diễn biến phản ứng trả đũa của Trung Quốc năm 2025 nhằm giảm sự phụ thuộc của TQ vào nông sản Mỹ:
. Trung Quốc đã áp dụng tổng cộng nhiều mức thuế lên đậu nành Mỹ, bao gồm thuế trả đũa 20%, thuế VAT (trị giá gia tăng) và thuế thương mại thông thường, khiến tổng mức thuế đánh vào mặt hàng này tăng vọt lên 34%.
. Ngừng mua vụ mùa mới: Tính đến giai đoạn thu hoạch mùa thu năm 2025, các doanh nghiệp Trung Quốc hoàn toàn đóng băng, không mua bất kỳ lô đậu nành mới nào từ Mỹ, khiến nông dân Mỹ tại vùng Trung Tây rơi vào cảnh lao đao.
. Chuyển hướng sang Brazil: Mức thuế 34% khiến giá đậu nành Mỹ trở nên đắt đỏ hơn hẳn so với Nam Mỹ. Các nhà máy ép dầu Trung Quốc lập tức chuyển hướng đặt hàng số lượng lớn từ Brazil và các quốc gia Nam Mỹ khác.
Lúc đó, chính quyền Tổng thống Trump đe dọa sẽ ngừng nhập cảng dầu ăn và một số mặt hàng tiêu dùng khác từ Trung Quốc để đáp trả việc nước này tẩy chay đậu nành.
Cuối năm 2025, Mỹ và TQ đàm phán để hạ nhiệt. TQ chịu mua lại đậu nành Mỹ, nhưng đa dạng hóa nguồn cung sang Brazil d0a4 trở thành chiến lược cốt lõi của Bắc Kinh.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình