Cô gái mang tấm nệm biểu tình để tố cáo kẻ đã cưỡng hiếp cô. Tại sao không báo cảnh sát ngay.
.
Tại sao nhiều phụ nữ sau khi bị hiếp dâm đã để nhiều ngày sau, hay có khi nhiều năm sau, mới báo cáo với cảnh sát hay trình lên với bậc trưởng thượng? Tại sao các nạn nhân không báo cáo chuyện bị hiếp dâm ngay ngày hôm sau? Chuyện đó là bình thường.
Theo các thống kê của RAINN, CUNY và nhiều nghiên cứu khác, có rất nhiều lý do để báo cáo trễ, và đa số các nạn nhân đã báo cáo trễ. Số liệu thống kê cho thấy chỉ khoảng 31% đến 34% các vụ tấn công tình dục và hiếp dâm được trình báo với cơ quan thực thi pháp luật. Khi việc trình báo diễn ra, thủ tục điều tra tại Hoa Kỳ sẽ chậm trễ, kéo dài hàng nhiều ngày, hàng tháng hoặc thậm chí hàng năm là điều thường thấy—đặc biệt là khi nạn nhân có quen biết với kẻ phạm tội.
. Khoảng 65% đến 69% tổng số vụ tấn công tình dục hoàn toàn không được trình báo với cảnh sát.
. Thời gian nạn nhân báo cáo cảnh sát sau khi bị hại là trễ trung bình 3,6 ngày.
. Nếu hung thủ là bạn bè hoặc người quen: Thời gian nạn nhân báo cáo sau khi bị hại trung bình khoảng 39,3 ngày.
. Nếu tên hiếp dâm là bạn tình hay người yêu: Thời gian báo cáo sau khi bị hiếp trung bình là khoảng 54,3 ngày.
. Nếu tên hiếp dâm là thành viên trong gia đình: Thời gian báo cáo trễ trung bình khoảng 67,2 ngày.
Trong các nghiên cứu về tình trạng lạm dụng tình dục trong quá khứ hoặc từ thời thơ ấu, có tới 47% nạn nhân sau khi tiết lộ sự việc đã phải chờ hơn 5 năm mới dám chia sẻ với người khác; một tỷ lệ đáng kể đã chờ đợi hàng tháng hoặc hàng năm trời trước khi tìm đến các hệ thống y tế hoặc pháp lý chính thức.
Có nhiều lý do nạn nhân không trình báo ngay sau một vụ tấn công tình dục là do: chấn thương tâm lý, xấu hổ, tự trách, sợ bị trả thù hoặc không được tin, cũng như mối quan hệ với người bị tố cáo, có thể khiến nạn nhân trì hoãn việc trình báo.
.
Một trường hợp bị hiếp dâm nổi bật tại Hoa Kỳ: cô Emma Sulkowicz, một sinh viên Đại học Columbia ở New York. Bị một nam sinh viên trong trường hiếp dâm, cô để nhiều tháng sau mới báo cáo, sau khi một cô bạn của cô bị hiếp và rồi nghe các cô nói với nhau có lẽ tên kia đã hiếp dâm 6 nữ sinh viên trong trường và các nạn nhân cùng giữ im lặng vì xấu hổ (dĩ nhiên, không có chứng cớ). Nhưng đó là lời của các nữ sinh nạn nhân.
Vào năm 2014, Emma Sulkowicz – khi đó là sinh viên ngành nghệ thuật thị giác tại Columbia – bắt đầu mang theo một tấm nệm ký túc xá nặng khoảng 23 kg (50 pound) đi khắp khuôn viên trường. Cô cho biết mình đã bị một sinh viên khác tên là Paul Nungesser cưỡng hiếp ngay tại phòng ký túc xá vào năm 2012. Nungesser phủ nhận cáo buộc cưỡng hiếp và khẳng định rằng đó là quan hệ tình dục có sự đồng thuận. Đúng là trước đó họ đã từng quen nhau, và đã từng đồng thuận ngủ với nhau. Và cũng đúng là tên này, theo lời cô, đã dùng bạo lực bất kể cô từ chối. Quy trình kỷ luật của Đại học Columbia cuối cùng đã kết luận anh ta "không chịu trách nhiệm" về vụ việc.
Thế là cô biểu tình với tấm nệm giữa sân trường. Sulkowicz đã biến tấm nệm giường đại học thành một dự án nghệ thuật trình diễn cho đồ án tốt nghiệp của mình, với tên gọi "Mattress Performance (Carry That Weight)" – tạm dịch là "Màn trình diễn với tấm nệm (Gánh vác sức nặng đó)". Cô chia sẻ rằng tấm nệm tượng trưng cho gánh nặng cả về thể xác lẫn tinh thần mà những nạn nhân bị tấn công tình dục phải mang theo. Cô cam kết sẽ mang theo tấm nệm mỗi khi có mặt trong khuôn viên Đại học Columbia cho đến khi Nungesser rời khỏi trường.
Dự án này đã trở thành một cuộc biểu tình thu hút sự chú ý lớn của dư luận. Sau đó, nhiều sinh viên khác của Columbia cũng mang nệm đến bậc thềm Thư viện của trường và chia sẻ những trải nghiệm của chính họ về nạn tấn công tình dục.
Câu chuyện này đã nhận được sự quan tâm đặc biệt từ cả trong nước lẫn quốc tế. Sulkowicz thậm chí còn mang theo tấm nệm khi bước lên sân khấu trong lễ tốt nghiệp của mình vào năm 2015.
Một chi tiết quan trọng cần lưu ý: cáo buộc cưỡng hiếp đã bị tranh cãi và chưa bao giờ được xác nhận qua một bản án hình sự hay quy trình kỷ luật nào của Đại học Columbia. Cuộc điều tra của Columbia kết luận Nungesser không có lỗi, trong khi Sulkowicz vẫn khẳng định mình đã bị cưỡng hiếp. Sau đó, Nungesser đã kiện Columbia, cáo buộc rằng trường đại học này đã để cho dự án mang nệm biến thành hành vi quấy rối nhắm vào anh. Cuối cùng, Columbia đã dàn xếp vụ kiện này vào năm 2017 mà không tiết lộ các điều khoản thỏa thuận.
.
Các báo đều chú ý tới vụ cáo buộc hiếp dâm này.
-- Báo TIME có bài “Columbia Student Will Carry Mattress Daily Until Alleged Rapist Leaves Campus” (Sinh viên Columbia sẽ mang nệm hàng ngày cho đến khi người bị cáo buộc cưỡng hiếp rời khỏi khuôn viên trường) — đăng ngày 2 tháng 9 năm 2014, khi cuộc biểu tình bắt đầu.
-- Báo The Guardian có bài “Columbia University student carries rape protest mattress to graduation” (Sinh viên Đại học Columbia mang tấm nệm biểu tình chống cưỡng hiếp đến lễ tốt nghiệp) — đưa tin về cái kết đầy kịch tính tại lễ tốt nghiệp.
-- Báo The New Yorker — “Is There a Smarter Way to Think About Sexual Assault on Campus?” (Có cách nào thấu đáo hơn để nhìn nhận về vấn nạn tấn công tình dục trong khuôn viên trường đại học không?) — bài viết nhìn lại một cách bao quát về cuộc tranh luận xoay quanh vấn nạn tấn công tình dục tại các trường đại học.
.
Bạn có thể nghe trực tiếp từ lời cô Emma Sulkowicz. Video dài 3:52 phút, ghi lời cô Emma Sulkowicz giải thích (phụ đề tiếng Anh, tiếng Việt, điều chỉnh bằng nút răng cưa, auto-translated):
https://www.youtube.com/watch?v=l9hHZbuYVnU
.
Video này ghi lại cuộc phỏng vấn của tờ Columbia Daily Spectator với nghệ sĩ kiêm nhà hoạt động Emma Sulkowicz về tác phẩm nghệ thuật trình diễn – cũng là đồ án tốt nghiệp của cô – mang tên "Mattress Performance (Carry That Weight)". Trong khi đó, tóm lược lời cô trong các bản tin như sau:
"Tôi đã bị cưỡng hiếp ngay trên chiếc giường trong phòng ký túc xá của mình, và kể từ đó, không gian ấy trở nên đầy ám ảnh đối với tôi. Tôi cảm thấy như mình luôn mang theo sức nặng của sự việc đã xảy ra ở đó đi khắp mọi nơi.
Tôi sẽ mang theo chiếc nệm ký túc xá này đến bất cứ đâu chừng nào tôi còn theo học cùng trường với kẻ đã cưỡng hiếp mình.
Đối với tôi, đây là một tác phẩm nghệ thuật trình diễn đòi hỏi sự bền bỉ.
Hành động mang một vật vốn thuộc về chốn riêng tư trong phòng ngủ ra nơi công cộng nhằm phản ánh cách tôi chia sẻ câu chuyện của mình với truyền thông. Chiếc nệm có kích thước hoàn hảo: vừa đủ để tôi có thể mang theo và tiếp tục các hoạt động thường ngày, nhưng cũng đủ nặng để buộc tôi phải liên tục vật lộn với nó."
.
Vì vậy, các bạn nữ nên báo cáo với cảnh sát và với tòa đại sứ (nếu bạn đang ở ngoài Hoa Kỳ) ngay sau khi bị hiếp dâm. Và tất cả các bạn khác không nên thắc mắc vì sao cô gái nạn nhân lại đề nhiều ngày sau mới báo cáo cảnh sát, khi các bằng chứng pháp y sinh học có thể đã không còn tìm ra được.
GHI CHÚ:
-- Thống kê của RAINN: https://rainn.org/facts-statistics-the-scope-of-the-problem/statistics-the-criminal-justice-system/
-- Thống kê của CUNY: https://academicworks.cuny.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1211&context=jj_etds
-- Columbia University rape accusation controversy: https://en.wikipedia.org/wiki/Columbia_University_rape_accusation_controversy
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình