Bản tin cà phê sáng Chủ Nhật 23/8/2026:
- Gỡ cuộc điều tra của Mỹ về mục 301 về quyền sở hữu trí tuệ, VN sửa luật hải quan để siết hàng giả.
- Cuộc thánh chiến từ trường học: Louisiana, Texas và Alabama đã buộc treo Mười Điều Răn Cơ Đốc Giáo, Arkansas còn bị tòa chận lại, hơn 20 tiểu bang (không có California) đang xét luật.
- Người già hãy biết lo: Quỹ An sinh Xã hội sẽ cạn vào năm 2032, từ đó mỗi người thụ hưởng sẽ bị cắt trung bình 500 USD
- Nhật Bản: động đất 6.0, bị thương 37 người.
- Nevada: cháy dữ dội, thiêu 10.500 mẫu Anh, di tản khẩn cấp dân ra 14.000 ngôi nhà.
- Bưu Điện đổi cách gửi phiếu bầu qua thư theo ý Trump, bất kể lệnh tòa cấm.
- Các luật gia nghi ngờ Trump tính tuyên bố khẩn cấp quốc gia tuần sau để liên bang chiếm quyền bầu cử giữa kỳ tháng 11
- Iran: nếu Trump "ra tay dữ dội", Iran sẽ đánh trả mạnh như động đất; nếu các nước láng giềng hùa theo Mỹ, Iran sẽ mở rộng chiến tranh, sẽ không cho giọt dầu nào rời vùng Vịnh và eo biển Hormuz.
- Iran: bắt 163 người đưa 997 máy nối sóng vệ tinh Starlink vào Iran trong 4 tháng.
- Iran-Pháp trục xuất 2 nhà ngoại giao của nhau.
- Báo Anh: tin tặc Iran đánh sập 1 nhà máy điện Anh trong 4 ngày.
- Nga: dự kiến Trump-Putin sẽ họp với nhau ở thượng đỉnh APEC tại Thâm Quyến, TQ, tháng 11/2026.
- Trump: Canada muốn hưởng lợi như 1 tiểu bang Mỹ mà không chịu sáp nhập Mỹ.
- Chiến tranh kinh tế Mỹ-Canada bùng nổ: thuế quan 50%. Thủ tướng Canada: Trump áp thuế bao nhiêu, Canada sẽ đánh trả thuế quan tương đương. Kinh tế Mỹ-Canada sẽ cùng thiệt hại, lo nhất là ngành xe hơi Mỹ.
- Mỹ trục xuất di dân tới Liberia, 5 người không chịu xuống phi cơ liền bị trục xuất sang nước thứ 3 khác.
- Đại hội Robot hình người Thế giới ở TQ với 51 nội dung thi đấu: phá vỡ kỷ lục chạy 100 mét ở người, nhảy cao hơn người.
- Một nhân viên bán xe hơi vừa được công nhận là hoàng tử Bỉ sau khi em trai của nhà vua xác nhận anh là người con trai bí mật
- Texas: máy laptop bốc cháy trên chuyến bay American Airlines, 1 hành khách bỏng.
.
____ ____ CHI TIẾT:
.
---- Gỡ cuộc điều tra của Mỹ về mục 301 về quyền sở hữu trí tuệ, VN sửa luật hải quan để siết hàng giả. Theo tin Reuters, Quốc hội Việt Nam hôm Chủ nhật đã thông qua các sửa đổi đối với luật hải quan, qua đó tăng cường thẩm quyền của cơ quan hải quan trong việc ngăn chặn hàng giả và hàng hóa vi phạm quyền sở hữu trí tuệ. Động thái này có thể giải quyết một số lo ngại được nêu ra trong cuộc điều tra thương mại của Hoa Kỳ về công tác bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ tại Việt Nam. Các thay đổi này diễn ra sau khi Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) khởi xướng cuộc điều tra theo Mục 301 về cơ chế sở hữu trí tuệ của Việt Nam vào tháng 5, sau khi xếp quốc gia này vào nhóm "quốc gia nước ngoài cần ưu tiên" trong báo cáo đánh giá Đặc biệt 301 (Special 301) thường niên.
Trong số các lo ngại mà USTR nêu ra có tình trạng làm hàng giả tràn lan, công tác thực thi tại biên giới còn yếu, việc sử dụng thẩm quyền hải quan để chủ động thu giữ hàng hóa nghi ngờ là hàng giả còn hạn chế, và thiếu thẩm quyền tương tự đối với hàng hóa quá cảnh qua Việt Nam. Luật sửa đổi, có hiệu lực từ tháng 3 năm 2027, mở rộng phạm vi thực thi của hải quan không chỉ đối với hàng hóa xuất và nhập càng mà còn cả hàng hóa quá cảnh qua Việt Nam, qua đó mở rộng danh mục các lô hàng có thể bị cơ quan hải quan can thiệp.
-- Theo các sửa đổi này, cơ quan hải quan vẫn giữ quyền tạm dừng thông quan khi chủ sở hữu quyền cung cấp bằng chứng về khả năng vi phạm và thực hiện bảo lãnh tài chính. Các cán bộ hải quan cũng có thể chủ động dừng thông quan đối với hàng hóa nhập cảng, nhập khẩu hoặc quá cảnh nếu phát hiện dấu hiệu rõ ràng về hàng giả hoặc các vi phạm quyền sở hữu trí tuệ khác.
-- Luật cũng bổ sung các quy định mới quản lý hàng hóa giao dịch qua các nền tảng thương mại điện tử, trong bối cảnh Việt Nam chứng kiến sự tăng trưởng nhanh chóng của hoạt động mua sắm trực tuyến xuyên biên giới, với phần lớn nguồn cung đến từ các thương nhân Trung Quốc.
.
--- Cuộc thánh chiến từ trường học: Louisiana, Texas và Alabama đã buộc treo Mười Điều Răn Cơ Đốc Giáo, Arkansas còn bị tòa chận lại, hơn 20 tiểu bang (không có California) đang xét luật. Báo Wall Street Journal ghi nhận về David Barton, một nhà hoạt động bảo thủ 72 tuổi, sở hữu bộ sưu tập đồ sộ gồm các tài liệu và hiện vật từ thời lập quốc Hoa Kỳ, với giá trị lên tới hàng triệu đô la. Barton ủng hộ quan điểm cho rằng nước Mỹ được thành lập như một quốc gia Cơ đốc giáo và phản đối tư tưởng tách biệt giữa nhà thờ và nhà nước. Barton đã tác động đến việc cứu xét ban hành luật tại hơn mười tiểu bang về quy định bắt buộc trưng bày Mười Điều Răn trong lớp học, tham gia soạn thảo chương trình giảng dạy môn xã hội học, cũng như tư vấn cho các nhà lập pháp và Nhà Trắng.
Các hoạt động của ông gây nhiều tranh cãi; nhiều nhà sử học cáo buộc ông bóp méo lịch sử để phục vụ mục đích riêng, truyền giáo cho trẻ em từ lớp học. Cuốn sách "The Jefferson Lies" (tạm dịch: Những lời dối trá về Jefferson) xuất bản năm 2012 của ông đã bị thu hồi do chứa đựng các sai sót về mặt dữ kiện. Barton có mối quan hệ chính trị sâu rộng, bao gồm cả với Thượng nghị sĩ Ted Cruz và Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson. Ông Barton từng được bổ nhiệm tham gia định hình chương trình giảng dạy tại các trường công lập ở Texas, nơi ông vận động đưa nội dung Kinh Thánh vào các bài học.
Kể từ phán quyết của Tòa án Tối cao năm 2022, nhiều tiểu bang đã đề xuất và thông qua các đạo luật yêu cầu trưng bày Mười Điều Răn, thường dựa trên các dự luật mẫu do WallBuilders cung cấp. Tính đến năm 2025, ít nhất bốn tiểu bang đã ban hành các đạo luật này, trong khi nhiều tiểu bang khác cũng đã đề xuất các dự luật tương tự. Các đạo luật này đang vấp phải những thách thức pháp lý, bao gồm cả sự phản đối từ Liên đoàn Tự do Dân sự Mỹ (ACLU) với lập luận rằng chúng cổ xúy một tôn giáo cụ thể hơn các tôn giáo khác.
Louisiana đã trở thành tiểu bang đầu tiên ban hành luật vào năm 2024, bắt buộc trưng bày Mười Điều Răn tại tất cả các lớp học ở trường công lập. Texas và Alabama cũng đã áp dụng các quy định tương tự, trong khi hơn mười tiểu bang khác đã cân nhắc hoặc đề xuất các dự luật cùng tính chất. Riêng Arkansas đã ban hành một quy định bắt buộc, nhưng sau đó quy định này đã bị một thẩm phán liên bang bác bỏ. Hơn 20 tiểu bang (không bao gồm California) đã đề xuất hoặc xem xét các dự luật nhằm bắt buộc hoặc cho phép trưng bày Mười Điều Răn trong các lớp học tại trường công lập.
.
---- Người già hãy biết lo: Quỹ An sinh Xã hội sẽ cạn vào năm 2032, từ đó mỗi người thụ hưởng sẽ bị cắt trung bình 500 USD. Bản tin CNN và báo Cleveland ghi nhận thời điểm mà chương trình An sinh Xã hội (Social Security) chỉ còn khả năng chi trả 78% mức trợ cấp. Những người thụ hưởng An sinh Xã hội đang đối mặt với một thời hạn cấp bách có thể dẫn đến việc cắt giảm đáng kể các khoản thanh toán hàng tháng của họ. Các dự báo mới nhất từ Hội đồng Quản trị An sinh Xã hội (Social Security Board of Trustees) cho thấy nguồn dự trữ của Quỹ Tín thác Bảo hiểm Tuổi già và Người sống sót (OASI) dự kiến sẽ cạn kiệt vào quý IV năm 2032. Sau thời điểm đó, chương trình An sinh Xã hội sẽ chỉ có thể chi trả 78% mức trợ cấp đã cam kết. Mức cắt giảm trung bình mỗi người thụ hưởng sẽ vào khoảng 500 đô la mỗi tháng.
"Hội đồng Quản trị khuyến nghị các nhà lập pháp cần giải quyết kịp thời tình trạng thiếu hụt ngân sách quỹ tín thác dự kiến, nhằm triển khai dần dần các thay đổi cần thiết và tạo điều kiện cho người lao động cũng như người thụ hưởng có thời gian thích nghi.
"Chi phí hàng năm của chương trình dự kiến sẽ vượt quá thu nhập hàng năm vào năm 2026 và duy trì ở mức cao hơn trong suốt giai đoạn dự báo 75 năm. Tổng chi phí đã bắt đầu vượt quá tổng thu nhập từ năm 2021. Chi phí của An sinh Xã hội đã vượt quá nguồn thu không tính lãi suất kể từ năm 2010," Hội đồng Quản trị cho biết trong báo cáo của họ.
"Việc thực hiện các thay đổi sớm sẽ cho phép nhiều thế hệ cùng chia sẻ gánh nặng từ việc tăng nguồn thu hoặc cắt giảm các khoản trợ cấp theo kế hoạch," họ nói thêm.
An sinh Xã hội cung cấp trợ cấp cho hơn 70 triệu người lao động đã nghỉ hưu và người khuyết tật. Phần lớn kinh phí cho An sinh Xã hội được chi trả thông qua các loại thuế tiền lương chuyên biệt và thuế đánh vào các khoản trợ cấp. Tuy nhiên, bất kỳ khoản thiếu hụt nào cũng sẽ được bù đắp bởi các quỹ tín thác.
Trong 16 năm qua, các khoản chi trả của An sinh Xã hội đã vượt quá nguồn thu tiền mặt, buộc chương trình phải sử dụng đến nguồn dự trữ của quỹ để chi trả trợ cấp. Theo luật định, chương trình không được phép chi trả trợ cấp nhiều hơn số thu nhập nhận được; do đó, một khi quỹ tín thác cạn kiệt, việc cắt giảm trợ cấp sẽ là điều tất yếu.
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng thiếu hụt này, bao gồm các đợt cắt giảm thuế từ đạo luật "One Big Beautiful Bill" (tạm dịch: Dự luật Lớn, Đẹp đẽ và Quan trọng) của Tổng thống Trump và đáng chú ý nhất là tình trạng già hóa dân số tại Hoa Kỳ, với số lượng người Mỹ nhận trợ cấp ngày càng tăng trong khi số người đóng góp thông qua thuế tiền lương lại giảm. Các nhóm vận động đã kêu gọi Quốc hội sớm hành động để giải quyết vấn đề thiếu hụt ngân sách này."Thông qua các cuộc thảo luận dựa trên thông tin đầy đủ, tư duy sáng tạo và hành động lập pháp kịp thời, An sinh Xã hội sẽ tiếp tục bảo vệ các thế hệ tương lai," Hội đồng Quản trị khẳng định.
.
---- Nhật Bản: động đất 6.0, bị thương 37 người. Cơ quan Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ (USGS) và Trung tâm Địa chấn Địa Trung Hải - Châu Âu (EMSC) cho biết một trận động đất mạnh 6,0 độ đã xảy ra tại vùng biển ngoài khơi đảo Hokkaido của Nhật Bản vào Chủ nhật. Theo USGS, trận động đất xảy ra ở độ sâu 42,9 km. EMSC xác định tâm chấn nằm cách thị trấn ven biển Urakawa thuộc Hokkaido 33 km. Trận động đất được ghi nhận vào khoảng 22:45 giờ địa phương.
Ít nhất 37 người đã bị thương. Trong số những người bị thương, có 15 người ở Tokyo, 9 người ở Saitama, 8 người ở Kanagawa, 4 người ở Chiba và 1 người ở Ibaraki. Sự kiện này diễn ra chưa đầy một ngày sau khi một trận động đất mạnh 5,8 độ tấn công miền trung Nhật Bản.
.
---- Nevada: cháy dữ dội, thiêu 10.500 mẫu Anh, di tản khẩn cấp 14.000 ngôi nhà. Đám cháy Hawk Fire bùng phát dữ dội và lan rộng từ vùng chân đồi Sierra về phía trung tâm thành phố Reno vào sáng sớm Chủ nhật, thiêu rụi diện tích hơn 10.500 mẫu Anh (khoảng 4.250 héc-ta). Theo hãng tin AP, lệnh di tản đã được ban hành đối với gần 14.000 ngôi nhà, và khu vực thuộc diện "Rời đi ngay lập tức" (G0 NOW) đã lan tới sát khuôn viên Đại học Nevada. Các quan chức phụ trách tình trạng khẩn cấp tại Quận Washoe, Nevada đã mở Trung tâm Hội nghị Reno-Sparks để tiếp nhận người di tản, nhưng thông báo rằng họ không được mang theo thú cưng; thay vào đó, các loại vật nuôi (cả động vật nhỏ và lớn) phải được đưa đến hai địa điểm khác.
Thống đốc Joe Lombardo đã ban bố tình trạng khẩn cấp tại Quận Washoe và huy động Lực lượng Vệ binh Quốc gia Nevada tham gia hỗ trợ chữa cháy từ trên không với hai tổ bay trực thăng, đồng thời điều động 60 binh sĩ hỗ trợ cảnh sát bảo vệ an ninh tại các khu dân cư đã sơ tán. Theo thông báo từ Sở Cứu hỏa & Cứu hộ Truckee Meadows—đơn vị tham gia chữa cháy từ khu vực giáp ranh tiểu bang California—đám cháy dường như bắt đầu vào thứ Bảy và lan rộng nhanh chóng trong ngày do tác động của gió mạnh, độ ẩm thấp và thảm thực vật khô cằn.
.
---- Bưu Điện đổi cách gửi phiếu bầu qua thư theo ý Trump, bất kể lệnh tòa cấm. Các tài liệu cho thấy Dịch vụ Bưu chính Hoa Kỳ (USPS) đã soạn thảo quy định cuối cùng nhằm thay đổi cách thức tổ chức bỏ phiếu qua thư theo sắc lệnh hành pháp của Tổng thống Donald Trump, bất chấp hai lệnh cấm của tòa án đối với biện pháp này.
Một bản dự thảo quy định chưa được công bố chính thức đã được nộp lên Công báo Liên bang vào cuối ngày thứ Sáu, cho thấy USPS có ý định tiếp tục triển khai biện pháp mà chính quyền cho là cần thiết để ngăn chặn gian lận trong bỏ phiếu qua thư – một phương thức bỏ phiếu phổ biến nhưng bị ông Trump gọi là "vốn dĩ đã gian lận".
Tuy nhiên, những người chỉ trích cho rằng tình trạng gian lận thực tế trong bỏ phiếu qua thư là cực kỳ hiếm gặp. Họ lên án biện pháp này là một trong những nỗ lực nghiêm trọng nhất của chính quyền nhằm thâu tóm quyền kiểm soát bầu cử về cấp liên bang, vi phạm Hiến pháp Hoa Kỳ – văn bản quy định quyền hạn này thuộc về các tiểu bang.
Mười ngày trước, một thẩm phán liên bang đã mở rộng phạm vi của lệnh cấm trước đó đối với sắc lệnh hành pháp của ông Trump; sắc lệnh này vốn yêu cầu USPS phải quyết định xem ai là người được nhận phiếu bầu qua thư.
Lệnh cấm này ngăn chặn việc thực thi Mục 3 của sắc lệnh đối với cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm nay – cuộc bầu cử mà hầu hết các cuộc thăm dò đều dự báo sẽ có lợi cho các ứng cử viên Quốc hội thuộc Đảng Dân chủ. Đa số những người bầu qua thư là cử tri Dân Chủ, vì ngày bầu cử luôn luôn là Thứ Ba trong tuần, ngày mà người lao động nghèo phải làm việc, không thể ra phòng phiếu xếp hàng để bầu.
Bất chấp các phán quyết của tòa án, USPS vẫn ban hành quy định cuối cùng thông qua việc nộp hồ sơ vào thứ Sáu, qua đó mở đường cho việc công bố chính thức trên Công báo Liên bang vào thứ Tư. Theo lý thuyết, quy định này sẽ có hiệu lực ngay lập tức sau khi được công bố, mặc dù nó vẫn sẽ bị chặn đối với cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm nay trừ khi tòa án có phán quyết khác.
Hồ sơ hiện tại là phiên bản đã được sửa đổi từ đề xuất ban đầu, vốn đã nhận được hơn 200.000 ý kiến đóng góp trong giai đoạn xem xét.
Trump đã ký sắc lệnh vào ngày 31 tháng 3, chỉ đạo Bộ An ninh Nội địa lập danh sách công dân dựa trên dữ liệu liên bang, sau đó chuyển danh sách này cho các quan chức bầu cử cấp tiểu bang.
Theo đó, USPS sẽ chỉ gửi phiếu bầu vắng mặt hoặc phiếu bầu qua thư cho những người được xác định là đủ điều kiện bỏ phiếu; đồng thời, Bộ trưởng Tư pháp Hoa Kỳ sẽ điều tra và truy tố các quan chức bầu cử cấp phiếu bầu liên bang cho những người không đủ điều kiện bỏ phiếu.
Hai mươi ba tiểu bang – phần lớn do Đảng Dân chủ lãnh đạo – đã đệ đơn kiện nhằm ngăn chặn sắc lệnh này, và Thẩm phán Tòa án Quận Hoa Kỳ Indira Talwani đã đứng về phía các nguyên đơn.
Chính quyền đã kháng cáo phán quyết này nhưng không thành công. Họ tiếp tục kháng cáo lên Tòa án Tối cao vào ngày 27 tháng 7, nhưng tòa án này vẫn chưa đưa ra phán quyết. "Quy định mới về bỏ phiếu qua thư được đưa ra hôm qua là một nỗ lực nhằm biến USPS thành công cụ chính trị phục vụ âm mưu thâu tóm các cuộc bầu cử của chính quyền Trump," Michael McNulty, đại diện nhóm cải cách chính trị lưỡng đảng Issue One, cho biết trong một tuyên bố đưa ra hôm thứ Bảy.
"Nếu quy định này được tòa án chấp thuận, vai trò của nhân viên bưu điện sẽ thay đổi: từ những người vận chuyển trung lập trong quy trình do tiểu bang điều hành, họ sẽ trở thành 'người gác cổng' cấp liên bang đối với các lá phiếu gửi đi của tiểu bang. Theo đó, các tiểu bang buộc phải cung cấp cho USPS thông tin chi tiết về lá phiếu của từng cử tri, đồng thời trao cho USPS quyền bác bỏ những lá phiếu không đáp ứng các yêu cầu mới của liên bang."
Ông bác bỏ những lo ngại thường thấy của ông Trump về gian lận bầu cử, coi đó là "những thuyết âm mưu cũ rích và đã bị bác bỏ, được dùng để biện minh cho việc giành quyền kiểm soát các phương thức bỏ phiếu an toàn, đã được kiểm chứng và hiệu quả — bao gồm cả bỏ phiếu qua thư — nhằm tạo lợi thế không công bằng" cho các ứng viên Đảng Cộng hòa.
.
---- Các luật gia nghi ngờ Trump tính tuyên bố khẩn cấp quốc gia tuần sau để liên bang chiếm quyền bầu cử giữa kỳ tháng 11. Trump tăng tốc gieo rắc nghi ngờ về tính toàn vẹn của các cuộc bầu cử tại Mỹ, gây lo ngại cho các chuyên gia về bầu cử và cổ xúy những người phủ nhận kết quả bầu cử. Báo Guardian ghi nhận Nhà Trắng và các cơ quan liên bang đã công bố nhiều tài liệu—bao gồm các bản phân tích gây tranh cãi về cáo buộc người không phải công dân tham gia bỏ phiếu và các bản ghi nhớ tình báo cũ—làm dấy lên đồn đoán rằng Trump có thể ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia để kiểm soát cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. Trong một bài phát biểu vào giờ vàng hồi tháng 7, Trump đã nhắc lại các tuyên bố cho rằng bầu cử Mỹ dễ bị nước ngoài can thiệp, đồng thời khẳng định sai lệch rằng cuộc bầu cử năm 2020 đã bị đánh cắp.
Steve Bannon, cựu chiến lược gia của Trump, dự đoán rằng Trump sẽ ban bố tình trạng khẩn cấp về an ninh quốc gia để "bảo vệ" bầu cử, và cho rằng điều này có thể diễn ra ngay trong tuần cuối tháng 8. Các chuyên gia lưu ý rằng ngay cả khi ông Trump ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia, các giới hạn hiến pháp cũng ngăn cản tổng thống thay đổi các quy tắc quản lý bầu cử; chưa từng có tổng thống nào sử dụng quyền ban bố tình trạng khẩn cấp để kiểm soát việc bỏ phiếu.
Khi được hỏi về khả năng ban bố tình trạng khẩn cấp an ninh quốc gia liên quan đến bầu cử, ông Trump không phủ nhận điều này mà nói rằng "những chuyện lạ lùng hơn thế cũng từng xảy ra rồi". Nhiều luật gia tin rằng chính quyền đang chuẩn bị cơ sở để biện minh cho việc ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia nhằm thâu tóm quyền kiểm soát bầu cử.
Các nhóm vận động về quyền bầu cử và giới chuyên gia cảnh báo rằng ông Trump đang xa rời thực tế; họ nhấn mạnh sự cần thiết phải chuẩn bị cho mọi kịch bản, trong đó tập trung vào việc tối đa hóa tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu để đối phó với các nguy cơ can thiệp.
Các nhà lập pháp Dân chủ và các tổ chức cấp tiến đang lên kế hoạch ứng phó với những hành động hành pháp có thể xảy ra—chẳng hạn như các chiến dịch tung tin giả hay việc triển khai đặc vụ ICE tại các điểm bỏ phiếu.
.
---- Iran: nếu Trump "ra tay dữ dội", Iran sẽ đánh trả mạnh như động đất; nếu các nước láng giềng hùa theo Mỹ, Iran sẽ mở rộng chiến tranh, sẽ không cho giọt dầu nào rời vùng Vịnh và eo biển Hormuz. Mohsen Rezaei, quan chức an ninh hàng đầu của Iran, đã đe dọa sẽ có hành động đáp trả "mạnh mẽ như một trận động đất" nếu Tổng thống Mỹ Donald Trump thực hiện thêm bất kỳ động thái nào. Tehran cũng cảnh báo các nước láng giềng vùng Vịnh không nên tham gia vào các biện pháp trừng phạt được ví như "Ngày D về kinh tế" của ông Trump, sau khi Mỹ tuyên bố sẽ nhắm vào các lợi ích tài chính của Iran.
Ông Rezaei tuyên bố: "Nếu ông Trump 'ra tay', cuộc đối đầu của chúng tôi sẽ dữ dội như một trận động đất". Ông nói thêm: "Nếu các quốc gia láng giềng của Iran hùa theo Mỹ trong cuộc chiến kinh tế này, sẽ không một giọt dầu nào có thể rời khỏi vùng Vịnh và eo biển Hormuz; chúng tôi cũng sẽ nhắm mục tiêu vào các tuyến đường xuất khẩu dầu khác từ khu vực này".
Trump đã cam kết tiến hành "cuộc chiến tranh kinh tế và cô lập ở quy mô chưa từng có" đối với Iran, thông qua những gì ông gọi là "các biện pháp trừng phạt khắc nghiệt nhất trong lịch sử". Đáp lại, Tehran cáo buộc ông Trump đang đe dọa thực hiện hành vi "khủng bố kinh tế".
Hôm thứ Bảy, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmaeil Baghaei, cho rằng việc Mỹ sắp công bố các biện pháp trừng phạt kinh tế mới đối với Iran là hành động "khẳng định quyền tài phán vượt ra ngoài biên giới quốc gia đối với mọi quốc gia thành viên độc lập của Liên Hợp Quốc".
.
---- Iran: bắt 163 người đưa 997 máy nối sóng vệ tinh Starlink vào Iran trong 4 tháng. Ông Hossein Rahimi, Cảnh sát trưởng phụ trách An ninh Kinh tế của Iran, hôm Chủ nhật thông báo rằng giới chức nước này đã tịch thu 997 thiết bị và phụ kiện Starlink, bắt giữ 163 nghi phạm và thu giữ 15 phương tiện trong khoảng thời gian 4 tháng tính đến hết tháng 7.
Ông cho biết thêm rằng phần lớn số thiết bị bị phát hiện đã được đưa vào nước này qua các tuyến biên giới phía tây và tây bắc, cụ thể là từ Azerbaijan và Vùng Kurdistan. Các tuyến đường thủy và đường bộ ở phía nam, đi qua Qatar, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) và Oman, cũng là những con đường khác được sử dụng để vận chuyển loại thiết bị này.
Việc sử dụng thiết bị của dịch vụ này tại Iran chịu sự hạn chế và cấm đoán theo các quy định trong nước liên quan đến thiết bị viễn thông và vệ tinh.
.
---- Iran-Pháp trục xuất 2 nhà ngoại giao của nhau. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmail Baghaei, phát biểu với báo giới bên lề sự kiện "Tuần lễ các Tổ chức Quốc gia và Sự tham gia của Xã hội" rằng hai nhà ngoại giao Pháp có hành vi "can thiệp vào công việc nội bộ của Iran" buộc phải rời khỏi nước này và sẽ không được phép quay trở lại.
"Chúng tôi tin rằng quan hệ giữa các quốc gia, bao gồm cả Pháp, cần dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau và tuân thủ mọi quy tắc, quy định của luật pháp quốc tế, trong đó có nguyên tắc không can thiệp vào công việc nội bộ của các quốc gia. Theo đó, chúng tôi duy trì quan hệ với tất cả các nước trên cơ sở này và sẽ thực hiện các biện pháp cần thiết khi có yêu cầu," ông nói thêm.
Tuần trước, Bộ Ngoại giao Iran đã tuyên bố hai nhà ngoại giao Pháp đang làm việc tại Đại sứ quán Pháp ở Tehran là "nhân vật không được hoan nghênh" (persona non grata). Một ngày sau đó, Ngoại trưởng Pháp Jean-Noel Barrot đã trục xuất hai nhà ngoại giao Iran.
.
---- Báo Anh: tin tặc Iran đánh sập 1 nhà máy điện Anh trong 4 ngày. Tờ The Telegraph, dẫn lời các nguồn tin am hiểu vụ việc, đưa tin rằng các tin tặc có liên hệ với Iran đã khiến một nhà máy điện của Anh phải ngừng hoạt động trong bốn ngày do một cuộc tấn công mạng.
Theo báo cáo, cơ sở bị ảnh hưởng có quy mô tương đối nhỏ và sự trục trặc ngừng hoạt động này không gây gián đoạn cho hệ thống cung cấp điện chung của Vương quốc Anh. Vụ tấn công diễn ra vào tháng trước này được cho là lần đầu tiên tin tặc có liên hệ với Iran thành công trong việc buộc một cơ sở điện lực tại Anh phải ngừng hoạt động, đồng thời được xem là cuộc tấn công mạng thuộc loại hình này thành công nhất từng xảy ra tại quốc gia này. Sự cố này dường như không nhằm mục đích gây hại cho dân thường và được cho là hầu như không bị công chúng chú ý.
Một người phát ngôn của chính phủ Anh được cho là đã xác nhận vụ việc liên quan đến một cơ sở phát điện quy mô nhỏ và khẳng định rằng "hoàn toàn không có rủi ro nào đối với hệ thống năng lượng nói chung."
.
---- Nga: dự kiến Trump-Putin sẽ họp với nhau ở thượng đỉnh APEC tại Thâm Quyến, TQ, tháng 11/2026. Trợ lý chính sách đối ngoại của Putin, Yury Ushakov cho biết hôm Chủ nhật rằng Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump và người đồng cấp Nga Vladimir Putin dự kiến sẽ phát biểu tại hội nghị thượng đỉnh APEC ở Trung Quốc vào tháng 11 nếu cả hai đều tham dự.
"Vẫn còn rất lâu mới đến hội nghị thượng đỉnh APEC. Nhưng nếu các nhà lãnh đạo cùng tham dự một sự kiện, tôi nghĩ họ chắc chắn sẽ gặp nhau và nói chuyện", Ushakov nói khi trả lời câu hỏi về khả năng gặp nhau giữa Putin và Trump.
Hội nghị thượng đỉnh APEC sẽ diễn ra tại Thâm Quyến, Trung Quốc vào ngày 18 và 19/11.
.
---- Trump: Canada muốn hưởng lợi như 1 tiểu bang Mỹ mà không chịu sáp nhập Mỹ. Rạng sáng hôm nay, Chủ nhật, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã lên tiếng chỉ trích Canada trên mạng xã hội Truth Social vì nước này muốn hưởng các lợi ích như một tiểu bang của Mỹ mà không thực sự trở thành một tiểu bang, sau khi rút lui khỏi "một thỏa thuận tồi" với Hoa Kỳ.
"Canada muốn hưởng lợi như một tiểu bang, nhưng lại không chịu trở thành một tiểu bang!!! Trong nhiều năm qua, họ cũng đã áp đặt mức thuế quan khổng lồ lên những người nông dân tuyệt vời của chúng ta. Chuyện này sẽ chấm dứt ngay!!!" ông Trump viết.
Trong một tuyên bố đưa ra hôm thứ Sáu, Thủ tướng Canada Mark Carney cho biết nước này sẽ tạm dừng các cuộc đàm phán thương mại và triệu hồi đoàn đàm phán về Ottawa. Ông lập luận rằng những thay đổi vào phút chót trong lập trường của Mỹ là bất công, phi lý về mặt kinh tế và làm dấy lên nghi ngờ về độ tin cậy của bất kỳ thỏa thuận nào. Canada cũng đã ấn định áp dụng các biện pháp thuế quan trả đũa bắt đầu từ ngày 8 tháng 9.
.
---- Chiến tranh kinh tế Mỹ-Canada bùng nổ: thuế quan 50%. Thủ tướng Canada: Trump áp thuế bao nhiêu, Canada sẽ đánh trả thuế quan tương đương. inh tế Mỹ-Canada sẽ cùng thiệt hại, lo nhất là ngành xe hơi Mỹ. Cuộc chiến thuế quan giữa Mỹ và Canada đã leo thang khi cả hai bên đều giữ lập trường cứng rắn; các mức thuế mới của Mỹ đã có hiệu lực vào thứ Bảy, và Thủ tướng Mark Carney tuyên bố phía Mỹ có thể sẽ đối mặt với hành động đáp trả tương tự trong bối cảnh hai nước láng giềng đang ở trong tình trạng "chiến tranh thương mại". Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết hiện không có kế hoạch đàm phán mới nào và Mỹ sẽ tiếp tục lộ trình hiện tại.
Mỹ đã áp thuế lên tới 50% đối với lượng hàng hóa xuất cảng trị giá 20 tỷ USD của Canada, nhắm vào nhiều loại sản phẩm đa dạng như gỗ dán, khăn giấy, đồ uống có cồn, âu phục và mật ong—những mặt hàng thường do các doanh nghiệp quy mô nhỏ sản xuất, vốn có thể không trụ vững trước cú sốc lớn về doanh số. Chính phủ Canada dự kiến áp thuế trả đũa bắt đầu từ ngày 8 tháng 9 đối với thép, các sản phẩm từ sữa, thiết bị gia dụng, máy móc nông nghiệp, bột giấy, giấy và đồ điện tử, đồng thời cung cấp khoản hỗ trợ trị giá hàng tỷ USD cho các doanh nghiệp bị ảnh hưởng. Các mức thuế của Mỹ đã chính thức có hiệu lực vào hôm qua thứ Bảy.
Các nhà phân tích nhận định rằng nếu tình trạng leo thang tiếp diễn, dòng vốn đầu tư xuyên biên giới có thể bị kìm hãm, ngành sản xuất chịu áp lực và nỗ lực kiểm soát lạm phát của Cục Dự trữ Liên bang (Fed) trở nên phức tạp hơn, đặc biệt khi Canada dự kiến sẽ nhắm vào các lĩnh vực nhạy cảm về mặt chính trị như ngành xe hơi.
Theo hãng tin AP, ông Augustine Lo—người điều hành một công ty luật chuyên tư vấn về thương mại quốc tế—cho rằng: "Hầu hết các ngành công nghiệp và lĩnh vực nghề nghiệp đều có nguy cơ chịu tác động dây chuyền từ cuộc tranh chấp thương mại đang ngày càng leo thang này". Một số nhà lập pháp, bao gồm Thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ Peter Welch (tiểu bang Vermont), đã chỉ trích gay gắt động thái này, coi đó là đòn giáng mạnh vào các doanh nghiệp tại những tiểu bang giáp biên giới. Trong khi đó, những người khác cho rằng bế tắc này có thể sẽ diễn biến theo kịch bản quen thuộc của chính quyền Trump: tạo ra thế đối đầu căng thẳng trước, rồi mới đi đến thỏa thuận sau.
.
---- Mỹ trục xuất di dân tới Liberia, 5 người không chịu xuống phi cơ liền bị trục xuất sang nước thứ 3 khác. Mỹ đã gặp phải một trở ngại dường như chưa từng có tiền lệ trong chiến dịch trục xuất mạnh tay của mình: Năm người di cư được đưa bằng máy bay từ Mỹ đến Liberia đã từ chối rời khỏi máy bay, theo tin từ tờ New York Times. Nhóm người này—được các luật sư xác định gồm bốn người Cuba, một người Brazil và một người Cameroon—ban đầu được thông báo rằng họ sẽ được đưa trở lại Mỹ, nhưng thay vào đó lại bị đưa đến Guinea Xích đạo; tại đây, họ bị buộc phải rời khỏi máy bay và hiện vẫn đang bị giam giữ cùng những người di cư khác, theo Reuters.
Năm người này nằm trong số khoảng 20 người di cư trên chuyến bay đến Liberia theo thỏa thuận trục xuất sang "nước thứ ba" giữa Mỹ và quốc gia châu Phi này. Về cơ bản, những người di cư tuyên bố tính mạng của họ sẽ bị đe dọa nếu bị trục xuất về nước gốc sẽ được đưa đến một nước thứ ba—trong trường hợp này là Liberia—thay vì về nước mình. Guinea Xích đạo cũng có một thỏa thuận trục xuất riêng với Mỹ.
"Sự việc này—một nhóm đông người từ chối việc trục xuất tại điểm đến ban đầu rồi sau đó lại bị chuyển tiếp sang một quốc gia khác—là điều cực kỳ bất thường," Claire Trickler-McNulty, cựu cố vấn cấp cao của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE), chia sẻ với tờ Times. Bộ An ninh Nội địa cho biết những người di cư từ chối rời máy bay tại Liberia vào tuần trước đã bị "trục xuất sang một nước thứ ba an toàn" theo đúng quy định của pháp luật.
.
---- Đại hội Robot hình người Thế giới ở TQ với 51 nội dung thi đấu: phá vỡ kỷ lục chạy 100 mét ở người, nhảy cao hơn người. Trong ngày khai mạc sự kiện World Humanoid Robot Games (Đại hội Robot hình người Thế giới) tại Bắc Kinh vào thứ Bảy—một sự kiện được ví như Thế vận hội dành cho robot—các robot hình người của Trung Quốc đã phá vỡ nhiều kỷ lục do con người thiết lập, bao gồm cả việc vượt qua kỷ lục thế giới chạy nước rút 100 mét của Usain Bolt. Theo ban tổ chức, có hơn 2.000 robot hình người tham gia sự kiện này.
Theo hãng tin AP, đại hội kéo dài 5 ngày (đây là năm thứ hai sự kiện được tổ chức) là màn trình diễn thể hiện bước tiến nhanh chóng của Trung Quốc trong lĩnh vực robot tiên tiến, trong bối cảnh cuộc đua công nghệ với Mỹ đang trở nên gay gắt; sự kiện bao gồm 51 nội dung thi đấu và hơn 1.000 lượt tranh tài ở các môn như chạy bộ, bóng bàn và bóng đá.
Đại hội diễn ra tại Nhà thi đấu Trượt băng Tốc độ Quốc gia (được xây dựng cho Thế vận hội Mùa đông 2022) và khai mạc cùng tuần với Hội nghị Robot Thế giới 2026 tại Bắc Kinh, nơi các công ty trưng bày khoảng 3.000 sản phẩm, bao gồm cả robot hình người. Trung Quốc hiện sản xuất phần lớn số lượng robot hình người trên thế giới, trong khi Mỹ đang tăng cường giám sát các loại robot từ quốc gia này.
Tại đại hội hôm thứ Bảy, ban tổ chức và các nhà sản xuất cho biết robot hình người của Trung Quốc đã vượt qua các kỷ lục thế giới của con người, đồng thời hàng trăm robot đã diễn hành theo đội hình vào sân trong một màn trình diễn phối hợp đồng bộ quy mô lớn. Ở nội dung chạy nước rút 100 mét, một robot hình người đã đạt thành tích 9,39 giây, phá vỡ kỷ lục 9,58 giây của vận động viên người Jamaica Usain Bolt thiết lập năm 2009.
Ở nội dung nhảy cao tại chỗ, một robot hình người đã đạt mức 2,88 mét, vượt xa thành tích tốt nhất 0,95 mét của robot hình người tại kỳ đại hội đầu tiên năm ngoái. Thành tích này cũng vượt qua kỷ lục nhảy cao của con người là 2,45 mét do vận động viên người Cuba Javier Sotomayor thiết lập năm 1993. Cả hai robot này đều do công ty X-Humanoid có trụ sở tại Bắc Kinh chế tạo.
Đại hội năm nay—với sự tham gia của 16 quốc gia bao gồm Đức, Nhật Bản và Mỹ—còn có các nội dung thi đấu khác như cử tạ và kéo co. Các chuyên gia nhận định rằng robot hình người hiện chủ yếu được sử dụng cho mục đích trình diễn, biểu diễn và nghiên cứu, còn việc triển khai rộng rãi trong thực tế vẫn còn là chuyện của tương lai. Một số khán giả bày tỏ sự hào hứng trước khả năng ngày càng được cải thiện nhanh chóng của các robot hình người này. "Những môn thể thao này hoàn toàn bình thường đối với con người, nhưng giờ đây robot cũng có thể thực hiện được. Tôi thấy điều đó thật tuyệt vời," một người nói.
.
---- Một nhân viên bán xe hơi vừa được công nhận là hoàng tử Bỉ sau khi em trai của nhà vua xác nhận anh là người con trai bí mật của mình. Khoảng sáu tháng trước, Hoàng tử Laurent (63 tuổi) – em trai của Vua Philippe – đã xác nhận Clément Vandenkerckhove (26 tuổi) là con trai mình; các thông tin chi tiết về sự việc này mới được công bố vào thứ Tư. Vị hoàng tử mới này có quyền lợi ngang bằng đối với khối tài sản riêng của cha mình so với ba người anh chị em khác: Công chúa Louise (20 tuổi, chị/em cùng cha khác mẹ), cùng hai người em trai cùng cha khác mẹ là Hoàng tử Nicolas (20 tuổi) và Hoàng tử Aymeric (19 tuổi).
Dù đón nhận tước hiệu mới, Vandenkerckhove sẽ không nhận trợ cấp hoàng gia, không thực hiện các nhiệm vụ hoàng gia và cũng không nằm trong danh sách kế vị ngai vàng Bỉ. Anh vẫn chưa quyết định liệu có lấy họ Saxe-Coburg của Hoàng tử Laurent hay không. "Tôi tự hào về cái tên Vandenkerckhove," vị hoàng tử trẻ chia sẻ. "Nếu từ bỏ họ này, tôi sẽ phản bội lại tất cả những gì mẹ đã làm cho tôi." Vandenkerckhove – người được nuôi dạy bởi mẹ là bà Wendy Van Wanten, một ca sĩ kiêm nhân vật nổi tiếng trong giới thượng lưu Bỉ. Anh đã được xác nhận thân phận hoàng gia của mình trong một bộ phim tài liệu phát sóng trên đài truyền hình VTM của Bỉ vào tháng 9 năm ngoái.
.
---- Texas: máy laptop bốc cháy trên chuyến bay American Airlines, 1 hành khách bỏng. Một chiếc máy tính xách tay đã bốc cháy trên chuyến bay của hãng American Airlines khi máy bay đang hạ cánh xuống Sân bay Quốc tế Dallas-Fort Worth; một hành khách đã được điều trị bỏng sau khi máy bay hạ cánh. Chuyến bay số hiệu 2398 của American Airlines đã khởi hành từ Sân bay Quốc tế Hartsfield-Jackson Atlanta vào hôm thứ Sáu.
"Chuyến bay 2398 của American Airlines đã hạ cánh an toàn tại DFW sau khi có báo cáo về khói bốc ra từ thiết bị của một hành khách trong quá trình hạ cánh," hãng hàng không cho biết trong một thông cáo gửi tới truyền thông. Một hành khách đã được điều trị tại chỗ và sau đó được cho phép rời đi.
Cục Hàng không Liên bang (FAA) cho biết trong một tuyên bố: "Các tiếp viên hàng không đã khống chế đám cháy bằng túi chuyên dụng chống cháy (thermal containment bag)."
FAA ghi nhận 58 trường hợp liên quan đến pin lithium-ion gây ra khói hoặc hỏa hoạn trên các chuyến bay chở khách trong năm nay. "Tất cả các loại pin lithium-ion đều có nguy cơ bị quá nhiệt và xảy ra hiện tượng gọi là 'thoát nhiệt' (thermal runaway)," FAA nêu trên trang web của mình, đồng thời đưa ra các khuyến nghị an toàn khi mang theo loại pin này lên máy bay. "Hiện tượng thoát nhiệt có thể xảy ra bất ngờ do nhiều yếu tố, bao gồm việc pin bị hư hỏng, quá nhiệt, tiếp xúc với nước, sạc quá mức hoặc đóng gói không đúng quy cách. Thoát nhiệt cũng có thể tự xảy ra do lỗi sản xuất." FAA quy định rằng pin lithium-ion chỉ được phép để trong hành lý xách tay.
.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình