Hộ Pháp

Thực hành giáo pháp một cách đúng đắn, nghiêm mật, chính là cách hay để duy trì và hoằng truyền Chánh Pháp. Nhưng chưa đủ. Bởi sự tu tập—được hình dung như nỗ lực chiến đấu để vượt thắng phiền não, tham, sân, si... (nội ma, nội chướng), nhằm đạt đến mục tiêu tối hậu là chứng ngộ, giải thoát—vẫn phải gặp những chướng duyên ngoại tại (ngoại ma, ngoại chướng) trực tiếp hoặc gián tiếp từ tha nhân, xã hội, từ nhân tai, thiên tai. Hành giả thực hành nội quán tương đối có thể được an ổn nơi rừng sâu núi thẳm, nơi không có bóng dáng con người, không cần giao tiếp xã hội. Nhưng đi trên con đường Bồ-tát, tất cần sự gần gũi với con người để cảm hóa, hướng dẫn, làm lợi ích cho họ; mà gần gũi với con người tức là chấp nhận nhập thế, chịu những hậu quả từ tương tác xã hội. Thế nên, hành giả thực hành và truyền bá Phật Pháp, là mặc nhiên đảm nhận trách nhiệm hộ pháp: phải biết phân biệt chánh/tà, chân/ngụy; biết bẻ gãy, phá đổ những ngụy thuyết đi ngược với chân lý để làm hiển lộ Chánh Pháp (1).

Đã biết phân biệt chánh/tà, chân/ngụy thì,

- đối với việc ác, kẻ ác, nếu không nói được lời can ngăn, khuyên nhủ thì cũng không nên cất lời ca tụng, vinh danh hoặc tỏ ý ủng hộ, hùa theo.

- đối với việc thiện, kẻ thiện, nếu vì lý do gì không thể tán dương, yểm trợ thì cũng không nên có những lời gièm pha, chê trách hoặc có hành động chống báng, cản ngăn (2).

Lịch sử Phật giáo chưa từng có sự kiện vì Chánh Pháp mà tổn hại kẻ khác, nhưng đã có rất nhiều trường hợp bảo vệ Phật Pháp bằng chính sinh mệnh của mình. Đó là hộ pháp.

Việc hộ pháp không thể giao khoán cho các vị thiện thần khuất mặt, mà phải do chính mình—những người con Phật am hiểu và thực hành Phật Pháp—trong công phu tu tập và trong tiếp xử hàng ngày với gia đình và xã hội, nên hiển lộ nhận thức chân thật (chánh kiến) và cẩn trọng thể hiện sự chân thật ấy qua lời nói, hành vi và sinh hoạt hàng ngày (chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng).

Không như vậy thì đạo pháp sẽ ngày càng suy vong, không đến từ ngoại chướng mà đến từ những sư tử trùng Phật Pháp (3).

_________________

(1) Tồi tà phụ chánh (摧邪傅正), hoặc tồi tà hiển chánh (摧邪顯正): trách nhiệm bảo vệ và xiển dương Chánh Pháp của các vị hộ pháp, thiện thần là triệt tiêu, phá vỡ những tà thuyết, tà môn, những mưu đồ của ác nhân, để làm hiển lộ chánh giáo. Trong nghi thức Sám Pháp, Lạy thù ân buổi khuya do Đại lão Hòa Thượng Thích Trí Thủ biên soạn, gồm 108 lạy, xướng và hòa, trong đó câu kệ xướng thứ 103, hướng về chư vị hộ pháp thiện thần như sau: “Thần công phả trắc, mật hạnh nan tư, thị dõng kiện ư thiên luân tồi tà phụ chánh, thọ di chúc ư Đại giác hộ pháp an tăng, ngưỡng khởi thần thông phủ thùy chiếu giám... Duy nguyện bất vi bổn thệ lân mẫn phàm tình, phóng đại oai quang mật thùy gia hộ, sử pháp luân chuyển xứ nội chướng ngoại chướng dĩ tiệm tiêu, tăng hải hòa thời ác hữu ác ma nhi vĩnh lỵ. Nhân nhân ngộ Tỳ Lô tánh hải, cá cá nhập Phổ Hiền hạnh môn, cung phụng đàn na huân triêm thắng tích.” Cư sĩ Hạnh Cơ dịch Việt: “Thần lực không lường, Mật hạnh khó suy, Uy dũng hơn trời rồng, phá tà hiển chánh, Vâng phó chúc của Phật, hộ pháp an tăng. Ngưỡng mong khởi thần thông, Rủ lòng xin chứng giám... Cúi xin các ngài, không quên lời thề nguyện của chính mình, thương xót chốn phàm trần, phóng ánh sáng uy nghiêm thầm gia hộ, khiến cho những nơi chánh pháp đang lưu truyền, nội ngọai chướng đều tiêu trừ, chúng tăng hòa hợp, bạn ác ma mị vĩnh viễn tránh xa. Người người ngộ biển tánh Tì Lô, nơi nơi nhập hạnh nguyện Phổ Hiền. Cầu cho đàn na tín thí đều thấm nhuần lợi lạc.”

(2) Vĩnh Hảo qua bài viết “Nghĩ về Phật giáo Việt Nam” (năm 2004), tiểu mục “Tồi tà phụ chánh – Con đường trở về”, đăng trên trang Rộng Mở Tâm Hồn (https://rongmotamhon.net/xem-sach_nghi-ve-phat-giao-viet_glcdmgst_show.html), có “đề nghị những bước cụ thể như sau, đi từ tích cực đến tiêu cực”:
• “Chống ác, hành thiện: Nếu biết rằng thế lực đó tà ác, chỉ làm hại cho đạo pháp và dân tộc, hãy tích cực chống lại dù phải hy sinh cả thân mạng, đồng thời thực hiện tất cả những điều lành, ủng hộ người hiền lương để phục vụ nhân loại, chúng sanh;
• Không chống ác, hành thiện: Nếu biết thế lực kia là ác nhưng mình không đủ sức chống chọi, không đủ sức tách ra khỏi vòng kềm chế của họ, thì cứ giữ mình, không chống đối, nhưng đối với cái thiện, tập thể thiện, bằng hữu thiện… (đều là anh em một nhà của mình) phải hết sức ủng hộ;
• Không hợp tác với ác, không chống thiện: Biết rằng thế lực kia tà ác, không thể chống lại họ được thì cũng giữ thái độ bất hợp tác (vì tiếp tay với họ, đứng vào hàng ngũ của họ có nghĩa là mình cố tình làm ác, gián tiếp làm ác); đã không hợp tác với ác mà vẫn sợ không dám ủng hộ cho điều thiện thì cũng đừng chống báng điều thiện (vì chống báng điều thiện lại chính là làm ác).”
(3) Sư tử trùng (chữ Hán: 獅子蟲) là một hình ảnh ẩn dụ trong Phật giáo, xuất phát từ câu thành ngữ “Sư tử trùng thực sư tử nhục” (con trùng sinh ra từ thân con sư tử lại ăn thịt chính thịt của sư tử). Ý nói Chánh Pháp không thể bị tà pháp, ngoại nhân phá hoại, nhưng có thể bị hủy diệt từ chính những người bên trong.

CHÁNH PHÁP Số 178, tháng 09.2026

NỘI DUNG SỐ NÀY:

· THƯ TÒA SOẠN, trang 2

· NGUYÊN TẮC ĐOÀN KẾT VÀ NGUYÊN TẮC NHIẾP CHÚNG (Nguyên Siêu), trang 3

· TỨ ÂN (thơ Minh Đạo), trang 8

· GIỚI THIỆU KINH DUY MA CẬT (HT Thích Tuệ Sỹ), trang 9

· THÔNG ĐIỆP VU LAN 2026 (HĐGP GHPGVNTNHK), trang 13

· TỨ CÚ LỤC BÁT “QUAY VỀ” (thơ Vĩnh Hữu Tâm Không), trang 14

· TỪ “VÔ TỰ CHÂN KINH” ĐẾN “NHẤT THIẾT SIÊU THĂNG PHẬT ĐÀI” (Thích Nhuận Châu), trang 15

· CÂU CHUYỆN ĐÁM MÂY, CÕI TRỌ, KHÚC MƯA KHUYA (thơ Tịnh Bình), trang 19

· BÌNH THƯỜNG TÂM LÀ ĐẠO (TN Hằng Như), trang 20

· VỀ THĂM ĐẤT TỔ, HOA VẪN NỞ (thơ Diệu Viên), trang 23

· VỀ NÚI (Uyển Nhiên), trang 24

· TRÒ VUI GIẢ DỐI (thơ TM Ngô Tằng Giao), trang 25

· CÁC PHÁP CHẲNG BIẾT NHAU (Nguyễn Thế Đăng), trang 26

· HỌC PHẬT ĐỂ LÌA THAM SÂN SI (Nguyên Giác), trang 28

· NHỮNG THỦY CHUNG NGHE THẬT CŨ (thơ Thy An), trang 30

· TẾT TRUNG THU, CHUYỆN TRÒ VỚI CÁC EM OANH VŨ (Phật Pháp Thứ Năm – Nhóm Áo Lam), trang 31

· BẬC TĂNG TRƯỞNG VÀ ĐẠO THỐNG (Khế Đạt), trang 33

· RẰM THÁNG 7, NHỚ NGÀY VU LAN 2026 (thơ Hoàng Thục Uyên), trang 36

· CHỖ KHÔNG CÒN ĐIỀU GÌ ĐỂ CHỨNG MINH (Phạm Hiền Mây), trang 39

· MÙA VU LAN HIẾU HẠNH (Vĩnh Hữu Tâm Không), trang 42

· BẢN SANH: TRUYỆN 12 – JATAKA TALES: STORY 12 (Nguyên Giác), trang 44

· ĐẠT MA TỔ SƯ (thơ Lý Thừa Nghiệp), trang 47

· BA THỪA MỘT ĐÍCH ĐẾN MÀ THÔI (Mai Thị Như Ý), trang 48

· ĐƯỜNG VỀ QUÊ HƯƠNG (thơ Huệ Trân), trang 49

· GIÁO DỤC TRONG ĐẠO PHẬT (Lãng Thanh), trang 50

· TÌM (thơ Quy Hồng), trang 52

· TRUYỆN CỰC NGẮN (Steven N), trang 54

· KHÔNG ĐỀ 1, KHÔNG ĐỀ 2 (thơ Trần Hoàng Vy), trang 55

· KHỔ HẠNH VÀ TỰ DO NỘI TÂM TRONG ĐỜI SỐNG PHẬT GIÁO (Lôi Am), trang 56

· MỤC ĐÍCH VÀ YÊU CẦU CỦA HUẤN LUYỆN TRẠI HUYỀN TRANG... (Tâm Thường Định), trang 58

· SỰ TÍCH BÁNH CỐM (Truyện cổ Phật Giáo), trang 61

· NHƯ THỊ (thơ Lãng Thanh), trang 66

· CỞI TRÓI tập 2 – chương 24 (truyện dài Vĩnh Hảo), tr. 67

https://chanhphap.us/CHANH%20PHAP%20BO%20MOI/Muc%20luc%202026/CP%20so%20178%20(09.26).htm 

• Chúc Mừng Cháu Trương Quang Lộc
• WHO, MRC: Coi Chừng Bạo Lực
• Bóng Tròn Một Vòng Thế Giới
• Cựu Viên Chức Ngoại Giao Bắc Hàn Đào Tị Tại Anh Đề Nghị: Mỹ Nên Gửi Thông Tin Tới Dân Bắc Hàn