Bản tin cà phê sáng Chủ Nhật 13/9/2026:
- Indonesia: tàu khách chở 243 người, bị chìm ở Biển Java, 107 người được vớt, 6 người chết, 130 người còn mất tích
- Giá dầu giảm nhẹ hôm nay, nhưng vẫn cao hơn 8% so với tuần trước. Nhiều trạm xăng California phải ghi giá dầu diesel ở mức 9,999 USD/gallon (giá tối đa trên màn hình). Nguồn cung dầu mới từ Venezuela sẽ vào Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược Hoa Kỳ, chưa cho tinh lọc ra thị trường.
- Trump kêu gọi Ukraine ngưng tấn công các nhà kho, nhà máy lọc dầu của Nga để giảm giá dầu thế giới.// Mỹ: Nga đòi Ukraine nhượng đất đổi hòa bình, Mỹ hứa hỗ trợ kinh tế hậu chiến, Ukraine nói không cắt đất.
- Tập: TQ đi đầu thúc đẩy hợp tác về AI giữa các nước BRICS.// BRICS kêu gọi hòa bình Trung Đông, yêu cầu bảo vệ dân Palestine.
- Tập hăm dọa Trump: sẽ không thăm Trump ở Nhà Trắng ngày 24/9 như dự định, nếu Mỹ bán vũ khí mới cho Đài Loan.// Mỹ tố cáo, TQ chối: hình vệ tinh TQ giúp Iran bắn phi đạn vào căn cứ Mỹ, chết 3 lính Mỹ.
- Iran: chỉ mở lại eo biển Hormuz nếu Mỹ thực hiện lại Bản ghi nhớ đã ký tháng 6 // Anh: 1 tàu hàng bị bắn cháy khi qua eo biển Hormuz, thủy thủ đoàn di tản // Iran: có thể sẽ rút khỏi Hiệp ước Không phổ biến Vũ khí Hạt nhân // Iran: tàu hàng Iran ở eo biển Hormuz bị bắn, làm 1 người chết, 3 bị thương
- Trump lộ ý hòa giải: thương ước Mỹ-Canada có thể sớm đạt được để ngưng cuộc chiến thuế quan qua lại, mà Canada áp thuế 400% vào nông sản Mỹ.
- Trump tuyên bố khi thăm Ireland: mong muốn một nước Ireland thống nhất. Ireland hiện chia đôi, phía Nam độc lập theo Công Giáo, phía Bắc thuộc Anh theo Tin Lành.// Anh bác bỏ Trump về chuyện Trump muốn Ireland thống nhất, nói Anh không đàm phán lại về Quần đảo Falkland.
- Anthony Scaramucci kể lại: bị sa thải khỏi chức Giám đốc Truyền thông Nhà Trắng năm 2017 vì Trump chỉ nghe nịnh, không ưa lời nói thẳng, trong khi Trump càng lúc càng đầy lòng căm thù và kỳ thị chủng tộc.
- Cuộc chiến Nga-Ukraine hôm nay 13/9/2026: Tàu robot Ukraine bắn chìm tàu robot Nga ở Biển Đen.// Máy bay robot Ukraine bắn chìm nhiều tàu bóng tối của Nga tại Biển Azov.// Nga phóng 450 UAV tự sát khắp Ukraine, bị bắn chận 409 chiếc, nhưng trúng nhiều nhà cao tầng, chết nhiều dân Ukraine // Liên Âu OK 6 tỷ euro để Ukraine mua vũ khí phòng không.// Ukraine: hạ sát 1.520 quân nhân Nga trong 24 giờ qua.
- San Francisco: 2 cô cậu mang súng đi xe taxi robot tự lái, bị xe dừng lại, gọi cảnh sát tới bắt.
- Thái Lan: Nhà sư trụ trì bị hoàn tục và cô bồ 47 tuổi sẽ bị tạm giam 12 ngày chờ thủ tục truy tố, tài sản bị truy vết có thể tới 6,5 triệu USD. Hai người sẽ bị truy tố tội biển thủ tài sản công (chùa hoàng gia), tham nhũng và rửa tiền (không phải tội lụy tình), đều có nguy cơ phải ngồi tù hàng chục năm.
.
____ ____ CHI TIẾT:
.
---- Indonesia: tàu khách chở 243 người, bị chìm ở Biển Java, 107 người được vớt, 6 người chết, 130 người còn mất tích. Lực lượng cứu hộ tại Indonesia cho biết 6 người đã chết và 130 người mất tích sau khi một tàu chở khách bị lật trên Biển Java. Theo Basarnas - cơ quan tìm kiếm và cứu nạn của Indonesia, tàu Virgo Transport 8 chở tổng cộng 243 hành khách và thủy thủ đoàn đã mất liên lạc với đơn vị vận hành vào rạng sáng Chủ nhật. Con tàu khởi hành từ Surabaya trên đảo Java (Indonesia) vào thứ Bảy và đang trên đường đến Banjarmasin, một thành phố cảng trên đảo Borneo.
Trong thông báo cập nhật mới nhất, Basarnas cho biết 6 người đã thiệt mạng và 130 người mất tích, đồng thời xác nhận 107 người đã được cứu sống. Trên tàu có 213 hành khách và 30 thành viên thủy thủ đoàn. Giới chức trách vẫn chưa xác định được nguyên nhân khiến tàu chìm. Ông I Putu Sudayana, người đứng đầu văn phòng tìm kiếm và cứu nạn địa phương tại Banjarmasin, cho biết con tàu đã gặp thời tiết xấu.
Theo AFP, vị trí cuối cùng được ghi nhận của chiếc phà là trên Biển Java, cách Banjarmasin khoảng 81 hải lý (tương đương khoảng 150 km). Các tàu cứu hộ và một trực thăng đang tiến hành tìm kiếm trong khu vực; ông Sudayana cho biết những con sóng cao tới 2,5 mét (8,2 feet) đã gây khó khăn cho công tác cứu hộ.
Người dân tại Indonesia – quốc gia quần đảo với 17.000 hòn đảo – thường sử dụng phà như một phương tiện giao thông chủ yếu, do các tuyến đường biển có chi phí rẻ hơn và phổ biến hơn so với đường hàng không.
.
---- Giá dầu giảm nhẹ hôm nay, nhưng vẫn cao hơn 8% so với tuần trước. Nhiều trạm xăng California phải ghi giá dầu diesel ở mức 9,999 USD/gallon (giá tối đa trên màn hình). Nguồn cung dầu mới từ Venezuela sẽ vào Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược Hoa Kỳ, chưa cho tinh lọc ra thị trường.
Tính đến hôm nay, Chủ Nhật, ngày 13 tháng 9 năm 2026, thị trường năng lượng toàn cầu đang chịu áp lực nặng nề và biến động ở mức kỷ lục. Giá dầu thô NYMEX chốt phiên thứ Sáu ở mức 95,94 USD/thùng sau một phiên giao dịch đầy sóng gió, trong khi dầu Brent – loại dầu chuẩn quốc tế – đã giảm nhẹ từ mức đỉnh gần 110 USD trong đêm xuống còn 104,61 USD/thùng. Bất chấp đà giảm vào cuối tuần, giá dầu thô vẫn ghi nhận mức tăng 8% trong tuần qua.
Tình hình còn nghiêm trọng hơn nhiều đối với các sản phẩm dầu đã qua tinh chế. Giá dầu diesel trung bình trên toàn nước Mỹ đã vượt mốc 6 USD/gallon lần đầu tiên trong lịch sử, chính thức chạm mức 6,05 USD/gallon. Cuộc khủng hoảng diễn ra gay gắt nhất tại các khu vực như California, nơi tình trạng thiếu hụt nguồn cung cục bộ buộc nhiều trạm xăng phải niêm yết giá dầu diesel ở mức 9,999 USD/gallon – mức giá tối đa mà màn hình hiển thị trên các cột bơm cơ học có thể hiển thị. Giá xăng thông thường cũng đang dao động ở mức cao kỷ lục theo mùa, với mức trung bình toàn quốc là 4,31 USD/gallon.
. Một trọng tâm chính trong chiến lược của Mỹ đối với nguồn cung dầu mới từ Venezuela là bắt đầu dần bổ sung vào Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược (SPR) vốn đã cạn kiệt; kho dự trữ này từng giảm xuống mức thấp kỷ lục sau các đợt xả dầu khẩn cấp trong những cuộc xung đột địa chính trị trước đó. Điều này đồng nghĩa với việc lượng dầu thô này sẽ không ngay lập tức đi vào các đường ống tinh chế thương mại để chuyển đổi thành xăng hoặc dầu diesel phục vụ người tiêu dùng.
Tiềm năng nguồn cung trong tương lai từ Nam Mỹ hoàn toàn bị lu mờ bởi những gián đoạn tức thời tại Trung Đông. Cuộc chiến đang diễn ra liên quan đến Iran đã gây tắc nghẽn nghiêm trọng hoạt động vận tải bằng tàu chở dầu thương mại qua eo biển Hormuz huyết mạch. Đồng thời, các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng của Đường ống Đông-Tây (East-West Pipeline) tại Saudi Arabia và các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine nhắm vào các nhà máy lọc dầu của Nga đã càng làm thắt chặt thêm nguồn cung dự phòng toàn cầu đối với dầu diesel và các sản phẩm dầu tinh chế khác.
.
---- Trump kêu gọi Ukraine ngưng tấn công các nhà kho, nhà máy lọc dầu của Nga để giảm giá dầu thế giới. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gây sức ép buộc người đồng cấp Ukraine Volodymyr Zelensky phải chấm dứt các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) nhắm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga, với lý do cụ thể là tác động của chúng đối với thị trường nhiên liệu toàn cầu.
"Ông Zelensky cần làm một việc: Ông ấy phải ngừng phá hủy nguồn cung dầu diesel tại Nga. Hãy để ông ấy tấn công các mục tiêu khác nhưng đừng nhắm vào dầu diesel, bởi vì hành động đó đang gây ra tình trạng thiếu hụt loại nhiên liệu này. Tình trạng này không phải do Trung Đông gây ra, mà là hệ quả từ những gì đang diễn ra giữa Nga và Ukraine," ông phát biểu trước các phóng viên trong một cuộc họp báo ngẫu hứng tại giải golf Irish Open hôm Chủ nhật.
Ông Trump cũng nhắc lại rằng Iran đang "rất muốn" đạt được thỏa thuận với Mỹ và khẳng định Washington rốt cuộc sẽ "rút chân" khỏi cuộc xung đột này. Về vấn đề Bắc Ireland, ông Trump tái khẳng định quan điểm cho rằng việc tái thống nhất với Ireland là "một điều tự nhiên nên làm". Ngoài ra, ông cũng cho biết mình đã thảo luận với Thủ tướng Anh Andy Burnham về "vấn đề tua-bin gió".
.
---- Mỹ: Nga đòi Ukraine nhượng đất đổi hòa bình, Mỹ hứa hỗ trợ kinh tế hậu chiến, Ukraine nói không cắt đất. Jared Kushner, con rể và là đặc phái viên của Tổng thống Trump, thú nhận Ukraine không chịu nhường lãnh thổ để đổi hòa bình theo yêu cầu của Nga. Putin muốn Ukraine nhượng lại vùng Donbas – khu vực phía đông Ukraine nơi hiện đang bị Nga chiếm đóng một phần. Kushner nói Putin đòi như thế trong cuộc hội đàm tại Moscow vào ngày 5 tháng 9.
Trong khi đó, Ukraine kêu gọi ngừng bắn dọc theo chiến tuyến hiện tại và tìm kiếm các đảm bảo an ninh do phương Tây hậu thuẫn để ngăn chặn hành động gây hấn trong tương lai của Nga. Trong khi Kushner khuyến khích các bên nhìn xa hơn vấn đề lãnh thổ để xem xét các cơ hội phát triển kinh tế thời hậu chiến. Mỹ dự kiến sẽ công bố các bước tiếp theo trong tiến trình đàm phán hòa bình vào những tuần tới. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky dự báo cuộc chiến sẽ còn tiếp diễn trong những tháng mùa đông.
.
---- Tập: TQ đi đầu thúc đẩy hợp tác về AI giữa các nước BRICS.// BRICS kêu gọi hòa bình Trung Đông, yêu cầu bảo vệ dân Palestine. Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cho biết nước này sẽ đi đầu trong việc thúc đẩy hợp tác về trí tuệ nhân tạo (AI) giữa các nước BRICS tại hội nghị thượng đỉnh BRICS diễn ra ở New Delhi.
Trong tuyên bố do Bộ Ngoại giao công bố hôm Chủ nhật, ông Tập cho biết Trung Quốc có kế hoạch thành lập cộng đồng mã nguồn mở về AI của BRICS, hỗ trợ phát triển và ứng dụng các mô hình ngôn ngữ lớn, cũng như tổ chức các hội thảo và chương trình đào tạo về AI.
Bắc Kinh cũng sẽ nỗ lực xây dựng hệ sinh thái AI mở và thiết lập nền tảng đám mây cho hệ sinh thái kỹ thuật số BRICS, song song với các sáng kiến về đào tạo kỹ năng số, trao đổi công nghệ và hợp tác công nghiệp. Ngoài ra, ông Tập còn đề xuất thành lập liên minh đào tạo kỹ sư BRICS và chương trình giao lưu thanh niên tập trung vào đổi mới sáng tạo khoa học - công nghệ.
Hội nghị Thượng đỉnh BRICS lần thứ 18 vừa diễn ra trong hai ngày 12 và 13 tháng 9 năm 2026 tại trung tâm hội nghị Bharat Mandapam, thủ đô New Delhi, Ấn Độ. Sự kiện năm nay do Ấn Độ làm chủ tịch và có sự tham dự trực tiếp của nhiều nhà lãnh đạo lớn bao gồm Thủ tướng nước chủ nhà Narendra Modi, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian.
BRICS thúc đẩy nền kinh tế phi đô-la hóa, giao thương bằng đồng nội tệ giữa các nước thành viên, xây dựng chuỗi cung ứng bền vững và giảm sự phụ thuộc vào hệ thống tài chính phương Tây. Tuyên bố chung đã kêu gọi các bên "kiềm chế tối đa" đối với cuộc xung đột tại khu vực Trung Đông và phản đối việc ép buộc di tản người dân Palestine.
.
---- Tập hăm dọa Trump: sẽ không thăm Trump ở Nhà Trắng ngày 24/9 như dự định, nếu Mỹ bán vũ khí mới cho Đài Loan.// Mỹ tố cáo, TQ chối: hình vệ tinh TQ giúp Iran bắn phi đạn vào căn cứ Mỹ, chết 3 lính Mỹ. TQ cảnh báo Mỹ rằng họ sẽ hủy bỏ hội nghị thượng đỉnh sắp tới giữa Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Trump nếu Mỹ phê duyệt các thương vụ bán vũ khí mới cho Đài Loan. Hội nghị thượng đỉnh dự kiến diễn ra vào ngày 24 tháng 9 tại Nhà Trắng và là cuộc gặp trực tiếp thứ ba giữa hai nhà lãnh đạo trong vòng một năm. Trump coi cuộc gặp này là yếu tố quan trọng để nâng cao tỷ lệ ủng hộ của mình trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.
TQ coi vấn đề Đài Loan là "lằn ranh đỏ" trong quan hệ Mỹ-Trung và đã bày tỏ sự phản đối mạnh mẽ đối với việc Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan. Vào tháng 12, chính quyền Trump đã công bố gói bán vũ khí trị giá 11 tỷ USD cho Đài Loan, gây ra sự phẫn nộ tại Bắc Kinh. Mỹ đã tạm hoãn một thương vụ bán vũ khí riêng biệt trị giá 14 tỷ USD cho Đài Loan vào tháng 5 để ưu tiên vũ khí cho cuộc xung đột với Iran. TQ đe dọa sẽ hủy hội nghị thượng đỉnh nếu bất kỳ thương vụ bán vũ khí mới nào cho Đài Loan được phê duyệt; điều này sẽ gây bất lợi cho ông Trump ngay trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ.
TQ đã gia tăng các hoạt động quân sự gần eo biển Đài Loan, bao gồm vụ thử tên lửa đạn đạo liên lục địa qua Thái Bình Dương vào tháng 7 năm 2024. Tập Cận Bình nhấn mạnh Đài Loan là vấn đề quan trọng nhất trong quan hệ Mỹ-Trung và cảnh báo về nguy cơ xung đột nếu vấn đề này không được xử lý thỏa đáng. Cả hai nước đều muốn tránh các quyết định có thể gây nguy hại cho thỏa thuận đình chiến thương mại hiện tại.
.
Cuộc chiến với Iran cũng là một chủ đề trọng tâm của hội nghị thượng đỉnh, do nó đã làm gia tăng căng thẳng giữa Mỹ và Trung Quốc. TQ là đối tác thương mại lớn nhất của Iran và có thể chịu ảnh hưởng bởi các lệnh trừng phạt của Mỹ nhắm vào các đối tác kinh doanh của Iran. Các quan chức Mỹ cho biết Iran đã sử dụng hình ảnh vệ tinh của Trung Quốc để thực hiện một cuộc tấn công vào tháng 7 khiến ba binh sĩ Mỹ thiệt mạng, cho thấy sự hỗ trợ của Trung Quốc đã dẫn đến hậu quả chết người.
Trung Quốc phủ nhận việc cung cấp hình ảnh độ phân giải cao cho Iran bất chấp các cảnh báo từ phía Mỹ. TQ chưa chính thức công bố kế hoạch thăm Mỹ của ông Tập Cận Bình.
.
---- Iran: chỉ mở lại eo biển Hormuz nếu Mỹ thực hiện lại Bản ghi nhớ đã ký tháng 6 // Anh: 1 tàu hàng bị bắn cháy khi qua eo biển Hormuz, thủy thủ đoàn di tản // Iran: có thể sẽ rút khỏi Hiệp ước Không phổ biến Vũ khí Hạt nhân // Iran: tàu hàng Iran ở eo biển Hormuz bị bắn, làm 1 người chết, 3 bị thương.
Hôm Chủ nhật, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tái khẳng định rằng Tehran sẽ không mở lại eo biển Hormuz cho đến khi Hoa Kỳ thực hiện lại các cam kết trong biên bản ghi nhớ Islamabad – văn bản đã được ký kết vào tháng 6 và hết hạn vào tháng 8.
Ông Araghchi cho biết thêm rằng các quan chức Iran sẽ gặp gỡ phía Oman vào ngày mai (Thứ Hai) để tiếp tục thảo luận về tương lai của eo biển này. Theo ông, chương trình nghị sự của cuộc họp sẽ tập trung vào một "tuyến đường hàng hải mới" đi qua eo biển Hormuz, có thể là tuyến đường giúp tránh sự phong tỏa của Mỹ đối với các cảng biển của Iran.
.
Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) đưa tin, một tàu đi qua eo biển Hormuz đã bị trúng một vật thể không xác định vào Chủ nhật, đồng thời cho biết thêm rằng đám cháy đã bùng phát trên tàu sau vụ tấn công.
Theo thông tin có được, chính quyền địa phương đang có mặt tại hiện trường và hỗ trợ di tản thủy thủ đoàn. Hiện chưa rõ mức độ thiệt hại cũng như số lượng thương vong có thể xảy ra.
.
Hôm Chủ nhật, người phát ngôn Quốc hội Iran, ông Abbas Goudarzi, cảnh báo rằng Iran có thể xem xét lại lập trường hạt nhân của mình do những căng thẳng trong cuộc xung đột với Hoa Kỳ. Theo đài Iran International, ông cho biết việc thay đổi học thuyết hạt nhân của Tehran cũng như rút khỏi Hiệp ước Không phổ biến Vũ khí Hạt nhân (NPT) là những bước đi "hoàn toàn khả thi và có thể thực hiện ngay lập tức".
Ông Goudarzi liên hệ trực tiếp các biện pháp tiềm năng này với cuộc xung đột, khẳng định rằng chúng sẽ giúp "dạy cho Hoa Kỳ và tay sai của họ một bài học đích đáng". Ông cũng cho rằng hòa bình với Washington đồng nghĩa với việc buộc Iran phải "đầu hàng", và rằng Mỹ sẽ chỉ phản ứng trước "ngôn ngữ của sức mạnh".
.
Ông Amir Teymouri, Thống đốc đảo Qeshm, xác nhận ít nhất một người đã chết và 3 người khác bị thương trong một vụ tấn công nhắm vào tàu thương mại của Iran tại khu vực giữa đảo Qeshm và đảo Hengam thuộc eo biển Hormuz vào Chủ nhật. Trước đó trong đêm, Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) đã thông báo về việc một con tàu bị tấn công nhưng không cung cấp thêm chi tiết.
Giới chức Qeshm chưa xác định được nguyên nhân hay nguồn gốc của vụ tấn công. Vụ việc xảy ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump một lần nữa khẳng định rằng cuộc chiến với Iran sẽ kết thúc "rất sớm".
.
---- Trump lộ ý hòa giải: thương ước Mỹ-Canada có thể sớm đạt được để ngưng cuộc chiến thuế quan qua lại, mà Canada áp thuế 400% vào nông sản Mỹ. Tổng thống Donald Trump bày tỏ sự lạc quan về việc giải quyết cuộc chiến thương mại với Canada, cho rằng một thỏa thuận có thể đạt được "khá sớm", nhưng không tiết lộ chi tiết liệu các cuộc đàm phán chính thức đã được nối lại hay chưa. Trump nhấn mạnh Canada cần đối xử tốt hơn với nông dân Mỹ, đồng thời chỉ trích mức thuế lên tới 400% áp đặt lên các sản phẩm nông nghiệp của Mỹ.
Xung đột thương mại Mỹ-Canada đã leo thang vượt xa vấn đề thuế quan, đe dọa các chuỗi cung ứng xuyên biên giới vốn đóng vai trò thiết yếu đối với các ngành công nghiệp như sản xuất ô tô. Các cuộc đàm phán thương mại quy mô rộng hơn trước đó đã đổ vỡ vào tháng 8, khiến ông Trump áp thuế 50% lên hàng hóa Canada. Canada đã đáp trả bằng cách áp thuế lên hàng tiêu dùng và các sản phẩm thép của Mỹ, nâng mức thuế lên 50%. Trump đã đáp lại bằng các biện pháp đối phó bổ sung, bao gồm lệnh cấm sản phẩm và mở rộng phạm vi áp thuế đối với hàng hóa Canada.
Tranh chấp này đã biến thành một cuộc đối đầu trên diện rộng hơn, khi ông Trump chế giễu Canada và Thủ tướng nước này, qua đó thổi bùng tâm lý chống Trump tại Canada. Trump đã ra lệnh đổi tên Hồ Ontario trên bản đồ Mỹ thành "Hồ America", khiến quan hệ hai nước càng thêm căng thẳng. Cuộc chiến thương mại gây ra rủi ro chính trị cho Đảng Cộng hòa trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11, đặc biệt là tại các tiểu bang biên giới quan trọng như Michigan. Xung đột này có thể làm trầm trọng thêm tình trạng lạm phát và giá cả leo thang – những vấn đề cử tri đặc biệt quan tâm – qua đó có khả năng ảnh hưởng đến sự ủng hộ dành cho Đảng Cộng hòa.
.
---- Trump tuyên bố khi thăm Ireland: mong muốn một nước Ireland thống nhất. Ireland hiện chia đôi, phía Nam độc lập theo Công Giáo, phía Bắc thuộc Anh theo Tin Lành. Chưa rõ liệu những bình luận của Trump có báo hiệu một chính sách mới của Mỹ hay chỉ là những lời nói ngẫu hứng trong lúc trao đổi với báo chí. Cựu Dân Biểu Cộng hòa Mick Mulvaney, đặc phái viên của ông Trump tại Bắc Ireland, khẳng định các phát biểu này không cho thấy sự thay đổi trong chính sách đối ngoại của Mỹ và tái khẳng định cam kết đối với Hiệp định Thứ Sáu Tuần Thánh để chia đôi Ireland, phía Nam đa số Công Giáo đã lập nhà nước độc lập (nay là Cộng hòa Ireland), phía Bắc đa số Tin Lành tiếp tục thuộc Vương quốc Anh với tên gọi Bắc Ireland. Dân Biểu Dân chủ Brendan Boyle cũng bày tỏ sự ủng hộ của cả hai đảng đối với Hiệp định Thứ Sáu Tuần Thánh và cho biết lập trường của Mỹ không thay đổi.
Trump nhắc lại quan điểm ủng hộ thống nhất trong bài phát biểu trước các nhà lãnh đạo doanh nghiệp Ireland và người Mỹ gốc Ireland; bài phát biểu cũng đề cập đến nhiều vấn đề nội bộ của Mỹ. Trump ca ngợi những thành tựu của mình trong các vấn đề nhập cư, các thỏa thuận và sản xuất quốc phòng, đồng thời chỉ trích sự ủng hộ của Anh đối với các hành động quân sự của ông tại Iran. Đối tượng mục tiêu của bài phát biểu không rõ ràng—có thể là các nhà lãnh đạo doanh nghiệp Ireland đang có mặt hoặc cử tri gốc Ireland tại Mỹ.
Khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 đang đến gần, đảng Cộng hòa phải đối mặt với áp lực và nguy cơ mất quyền kiểm soát Quốc hội. Khoảng 10% dân số Mỹ có nguồn gốc Ireland, nhưng họ không phải là một nhóm cử tri thống nhất; nhiều người là cử tri dao động, thường thay đổi sự ủng hộ giữa các đảng. Một số người Mỹ gốc Ireland ủng hộ việc thống nhất Ireland, và điều này có thể đã ảnh hưởng đến những phát biểu của ông Trump như một phần trong chiến lược tranh cử.
.
---- Anh bác bỏ Trump về chuyện Trump muốn Ireland thống nhất, nói Anh không đàm phán lại về Quần đảo Falkland. Hôm Chủ nhật, Bộ trưởng Gia cư Vương quốc Anh Angela Rayner đã bác bỏ những lời kêu gọi về một nước Ireland thống nhất, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump nhận định rằng đó sẽ là một "điều tuyệt vời" và sớm muộn gì cũng sẽ xảy ra.
Bà Rayner cho biết ông Trump thường "nói thẳng những gì mình nghĩ", nhưng nhấn mạnh rằng chính phủ Anh "thực sự coi trọng Hiệp định Thứ Sáu Tuần Thánh". Bà nói thêm rằng bà "tin chắc" Thủ tướng Andy Burnham đã "có các cuộc thảo luận" về vấn đề này.
.
Khi được hỏi về nhận định gần đây của ông Trump rằng Washington có thể sẽ không hỗ trợ Anh nếu Argentina tìm cách tái chiếm Quần đảo Falkland, bà Rayner khẳng định: "Về vấn đề Falkland, chúng tôi không đàm phán lại. Chúng tôi không mở lại bất kỳ cuộc thảo luận nào về khu vực đó", đồng thời nhấn mạnh rằng tình trạng của quần đảo này vẫn giữ nguyên như "vốn dĩ từ trước đến nay". Quần đảo Falkland nằm trong vùng biển được gọi là Biển Argentina và là là một Lãnh thổ hải ngoại thuộc Anh từ năm 1833 đến nay (ngoại trừ 74 ngày bị quân đội Argentina chiếm đóng vào năm 1982 trước khi bị Anh đẩy lùi).
Người dân trên đảo (đa số là da trắng gốc Anh) tự quản lý các vấn đề nội bộ, trong khi chính phủ Anh chịu trách nhiệm về quốc phòng và ngoại giao. Trong cuộc trưng cầu dân ý năm 2013, có tới 99,8% người dân trên đảo đã bỏ phiếu lựa chọn tiếp tục duy trì địa vị là một lãnh thổ thuộc Anh. Dù Anh kiểm soát toàn diện, Argentina chưa bao giờ từ bỏ tuyên bố chủ quyền đối với toàn bộ quần đảo này. Argentina coi đây là một phần lãnh thổ bị Anh chiếm đóng bất hợp pháp vì xa London (Anh) 12.000 km, và liên tục kêu gọi đàm phán quốc tế thông qua Liên Hợp Quốc.
.
---- Anthony Scaramucci kể lại: bị sa thải khỏi chức Giám đốc Truyền thông Nhà Trắng năm 2017 vì Trump chỉ nghe nịnh, không ưa lời nói thẳng, trong khi Trump càng lúc càng đầy lòng căm thù và kỳ thị chủng tộc. Anthony Scaramucci, người từng giữ chức Giám đốc Truyền thông Nhà Trắng dưới thời Tổng thống Donald Trump trong 10 ngày vào tháng 7/2017, mô tả quãng thời gian làm việc cho Trump là một chuỗi sai lầm, khiến ông phải đối mặt với sự hỗn loạn và những hiềm khích nội bộ trong chính quyền. Chính quyền Trump bị chia rẽ thành các phe phái đối địch: nhóm của Jared Kushner, Ủy ban Quốc gia Đảng Cộng hòa do Reince Priebus đứng đầu, và phe cánh hữu cực đoan MAGA của Steve Bannon. Cả Priebus và Bannon đều phản đối sự tham gia của Scaramucci và tìm cách gạt ông ra ngoài lề bằng việc đề xuất bổ nhiệm ông làm đại sứ.
Sau khi nhậm chức giám đốc truyền thông, Scaramucci được cảnh báo rằng ông đang thu hút quá nhiều sự chú ý và có nguy cơ bị sa thải chỉ vì làm quá tốt công việc của mình. Trong chiến dịch tranh cử, ông Trump sẵn sàng lắng nghe những lời khuyên thẳng thắn từ Scaramucci, nhưng sau khi đắc cử, Trump lại muốn được tâng bốc liên tục và tỏ ra khó chịu trước sự trung thực. Scaramucci đã khuyên ông Trump không nên phủ quyết dự luật trừng phạt Nga, giải thích rằng Quốc hội có thể bác bỏ quyền phủ quyết đó—một thông tin khiến ông Trump ngạc nhiên.
Jared Kushner cảnh báo Scaramucci rằng ông đã làm ông Trump mất mặt và có nguy cơ mất việc; điều này rốt cuộc đã thực sự xảy ra. Đến năm 2019, Scaramucci cảm thấy ngày càng khó khăn khi phải bảo vệ ông Trump do các chính sách liên tục thay đổi và việc ông Trump lợi dụng nỗi đau khổ của người dân để thỏa mãn cái tôi cá nhân. Scaramucci công khai cắt đứt quan hệ với ông Trump và Đảng Cộng hòa sau khi ông Trump đưa ra những phát ngôn mang tính phân biệt chủng tộc nhắm vào các nghị sĩ Đảng Dân chủ; sự kiện này đã dẫn đến một cuộc tự vấn sâu sắc về mặt cá nhân và đạo đức.
Ông chứng kiến nhiều nhân vật nổi bật của Đảng Cộng hòa rời bỏ đảng hoặc quay sang ủng hộ hoàn toàn đảng Cộng hòa (GOP) đã bị ông Trump thay đổi bản chất. Trải nghiệm này giúp Scaramucci thấu cảm hơn, hiểu rõ bản thân hơn và có cái nhìn phản biện về cuộc khủng hoảng của đất nước, đồng thời thừa nhận rằng ông suýt nữa đã đánh mất chính mình khi ủng hộ ông Trump.
.
---- Cuộc chiến Nga-Ukraine hôm nay 13/9/2026: Tàu robot Ukraine bắn chìm tàu robot Nga ở Biển Đen.// Máy bay robot Ukraine bắn chìm nhiều tàu bóng tối của Nga tại Biển Azov.// Nga phóng 450 UAV tự sát khắp Ukraine, bị bắn chận 409 chiếc, nhưng trúng nhiều nhà cao tầng, chết nhiều dân Ukraine // Liên Âu OK 6 tỷ euro để Ukraine mua vũ khí phòng không.// Ukraine: hạ sát 1.520 quân nhân Nga trong 24 giờ qua.
. Trận chiến tàu mặt nước robot: Hải quân Ukraine xác nhận một tàu robot có vũ trang của họ (mang tên Sargan) đã giao chiến và tiêu diệt thành công một tàu không người lái của Nga trên Biển Đen. Đây là trận chiến trực tiếp đầu tiên được ghi nhận trên thế giới giữa 2 tàu chiến robot trên mặt nước.
. Máy bay robot: Các bầy đàn máy bay không người lái (UAV) của Ukraine đang săn lùng một cách có hệ thống các tài sản hàng hải của Nga, được cho là đã phá hủy nhiều tàu thuộc "đội tàu bóng tối" của Nga tại Biển Azov.
. Các đợt tấn công bằng UAV quy mô kỷ lục: Nga đã thực hiện một cuộc oanh tạc quy mô lớn trong đêm, triển khai hơn 450 máy bay không người lái tự sát (kamikaze) trên khắp Ukraine. Hệ thống phòng không Ukraine đã đánh chặn thành công 409 trong tổng số 453 chiếc được phóng đi. Các cuộc tấn công của Nga nhắm vào miền Tây Ukraine, đánh trúng một khu công nghiệp/biên giới gần cửa khẩu Yahodyn giáp Ba Lan, tấn công một trạm xăng và gây hư hại các tòa nhà ở Lviv. Nga cũng tấn công và gây thiệt hại nặng nề cho kho dược phẩm lớn thứ hai của Ukraine.
. Công tác cứu hộ đã kết thúc tại một tòa nhà cao tầng 25 tầng ở Odesa sau khi tòa nhà bốc cháy do các cuộc tấn công của Nga, khiến 2 người thiệt mạng và 25 người bị thương. Đồng thời, các vụ pháo kích tại vùng Donetsk đã làm 3 thường dân thiệt mạng.
. Liên minh Châu Âu (EU) đã chính thức hoàn tất gói viện trợ quốc phòng trị giá 6 tỷ euro dành cho Ukraine, chủ yếu để mua các hệ thống phòng thủ tên lửa Patriot đang rất cần thiết nhằm chuẩn bị cho mùa đông. Bất chấp khoản viện trợ từ EU, một thách thức kinh tế lớn đang nảy sinh khi Brussels lúng túng trước yêu cầu bất ngờ từ Kyiv về khoản ngân sách bổ sung 27 tỷ USD để duy trì nền kinh tế thời chiến.
. Các cuộc điều tra an ninh tiết lộ rằng tin tặc được nhà nước Nga hậu thuẫn đã sử dụng phần mềm AI Claude của Anthropic để viết mã điều khiển cho các máy bay không người lái tấn công "kamikaze" tinh vi và thực hiện hoạt động gián điệp nhắm vào các mạng lưới quân sự, chính phủ và ngoại giao của Ukraine. Theo dữ liệu do Bộ Tổng tham mưu Lực lượng Vũ trang Ukraine công bố, Nga đã mất khoảng 1.520 quân nhân trong 24 giờ qua, nâng tổng số thương vong ước tính vượt mốc 1,5 triệu người kể từ tháng 2 năm 2022.
.
---- San Francisco: 2 cô cậu mang theo súng đi xe taxi robot tự lái, bị xe dừng lại, gọi cảnh sát tới bắt. Hai người trẻ tuổi đi trên một chiếc xe taxi tự lái đã bị bắt tại San Francisco sau khi giới chức phát hiện họ mang theo một khẩu súng ma "ghost gun" (súng tự chế không có số sê-ri). Sở Cảnh sát San Francisco không công bố danh tính công ty điều hành chiếc xe tự lái, nhưng một người phát ngôn của Waymo đã xác nhận với tờ Los Angeles Times rằng vụ này có liên quan đến một trong những chiếc xe của hãng. Công ty Waymo đã cho xe dừng lại sau khi phát hiện "vi phạm điều khoản dịch vụ liên quan đến súng đạn". Công ty đã thông báo cho các cơ quan khẩn cấp và "hợp tác toàn diện" với cảnh sát San Francisco.
Vụ này xảy ra vào khoảng gần 4 giờ sáng ngày 3 tháng 9 tại Quận Richmond của thành phố, theo thông báo của Sở Cảnh sát hôm thứ Năm. Cảnh sát đã thực hiện quy trình "dừng xe có nguy cơ cao" và tạm giữ 2 hành khách vị thành niên — một nam và một nữ. Thông báo không cung cấp danh tính của họ. Cảnh sát khám xét xe và phát hiện một khẩu súng trường tấn công kiểu AR đã nạp đạn, cùng với "thứ nghi là cần sa và bình xịt hơi cay", giới chức cho biết trong thông báo. Hai hành khách đã bị bắt và đưa đến trại giam người chưa thành niên.
Đây không phải là lần đầu tiên Waymo báo cáo về những người có hành vi gây rối. Vào tháng 7, công ty Waymo đã liên hệ với Sở Cảnh sát San Mateo sau khi phát hiện 2 thanh thiếu niên đang uống rượu và bắn súng đồ chơi ở ghế sau xe.
.
---- Thái Lan: Nhà sư trụ trì bị hoàn tục và cô bồ 47 tuổi sẽ bị tạm giam 12 ngày chờ thủ tục truy tố, tài sản bị truy vết có thể tới 6,5 triệu USD. Hai người sẽ bị truy tố tội biển thủ tài sản công (chùa hoàng gia), tham nhũng và rửa tiền (không phải tội lụy tình), đều có nguy cơ phải ngồi tù hàng chục năm.
Nhà sư vương lụy Phra Wachirayan Wi (66 tuổi) – vị trụ trì nổi tiếng của ngôi chùa hoàng gia lịch sử Wat Phutthaisawan (có từ thế kỷ 14) tại Ayutthaya – cùng người tình 47 tuổi là bà Punyawee Rungrueang (còn được truyền thông địa phương gọi là "Ae") đã bị bắt về hành vi trộm cắp tài sản chùa một cách có hệ thống.
Các điều tra viên phát hiện ra rằng vị trụ trì đã sử dụng các giấy tờ chứng nhận tu sửa chùa giả mạo để chuyển hơn 92 triệu baht (khoảng 2,8 triệu USD) tiền quyên góp công đức vào tài khoản ngân hàng cá nhân của bà Punyawee. Khi khám xét nơi ở của họ, cảnh sát đã thu giữ hơn 100 triệu baht tiền mặt, cùng 1,5 kg vàng thỏi, trang sức đắt tiền và 35 tấm bùa hộ mệnh bằng vàng. Sự phẫn nộ của công chúng càng dâng cao sau khi cảnh sát phát hiện và để lộ đoạn phim CCTV ghi lại cảnh cặp đôi này có hành vi quan hệ tình dục trên bàn ăn ngay trong khu vực tu viện của trụ trì.
Hiện chưa có ngày xét xử chính thức do vụ án đang ở giai đoạn đầu của quy trình tố tụng. Hôm thứ Sáu, ngày 11 tháng 9/2026, tòa án bác bỏ yêu cầu tại ngoại của vị sư và người tình do lo ngại nguy cơ họ sẽ xóa bằng chứng tài chính hoặc bỏ trốn. Tòa ra lệnh tạm giam họ trong thời hạn ban đầu là 12 ngày, trong khi Cục trấn áp Tội phạm và Văn phòng Chống Rửa tiền (AMLO) tiến hành truy vết dòng tiền và tài sản có quy mô lớn hơn, ước tính có thể lên tới hơn 215 triệu baht (6,5 triệu USD).
Sau khi bị từ chối cho tại ngoại, vị cựu trụ trì (nay được gọi bằng tên đời thường là Atichot) và cô bồ Punyawee đã được chuyển đến Nhà tù Tỉnh Saraburi. Họ sẽ bị giam giữ tại đây trong các đợt gia hạn tạm giam 12 ngày của cảnh sát cho đến khi hoàn tất thủ tục buộc tội chính thức và ấn định ngày xét xử tại tòa về tội biển thủ tài sản công và rửa tiền (tòa không xét tội gian dâm).
Có tin đồn trên mạng xã hội rằng vị sư này đã hứa sẽ kết hôn với bà Punyawee sau khi mãn hạn tù, nhưng không có bản tin được kiểm chứng nào từ phía các điều tra viên Thái Lan. Mặc dù vị cựu trụ trì đã chính thức thừa nhận với cảnh sát về mối quan hệ tình cảm tự nguyện với bà Punyawee trong suốt hai năm qua, nhưng những lời khai chỉ tập trung vào mối quan hệ này và các giao dịch tài chính liên quan. Do các nghi phạm hiện đang bị giam không tại ngoại vì đối mặt với những cáo buộc hình sự nghiêm trọng—bao gồm biển thủ tài sản công, tham nhũng và đồng phạm rửa tiền—cả hai đều có nguy cơ phải ngồi tù hàng chục năm.
.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình