Hôm nay,  

Tô Đăng Khoa: Hãy để Tổ Quốc Trăm Năm phán xét chúng ta

19/09/202622:58:00(Xem: 1117)

Tô Đăng Khoa: Hãy để Tổ Quốc Trăm Năm phán xét chúng ta
 

--- Lời phát biểu trong buổi ra mắt sách của Lê Lạc Giao
 

(Việt Báo: Buổi ra mắt sách TỔ QUỐC TRĂM NĂM, Hồi Ký Tiểu Thuyết của Lê Lạc Giao, đã thực hiện chiều Thứ Bảy 19/9/2026 tại Coffee Factory, Westminster. Với MC ThụyVy. Các ca sĩ Thương Linh, Thái Hoàng, Lại Tôn Dũng, Băng Tâm (đoàn Lạc Hồng). Các diễn giả Phạm Quốc Bảo, Vũ Hoàng Thư, Tô Đăng Khoa và Phan Tấn Hải.)
 
blank 

Thưa quý vị,

Giữa gần bảy trăm trang của Tổ Quốc Trăm Năm, điều giữ tôi lại lâu nhất không phải một cuộc chuyển trại hay một nhận định chính trị. Đó là một ổ bánh mì.

Sau nhiều năm trong các trại miền Bắc, Hảo nhận được bánh: “Anh chăm chú nhìn nó như gặp lại người thân bấy lâu xa cách của mình.” Ở Little Saigon, ta còn đủ sung túc để tranh luận tiệm nào ngon hơn, nhưng ít ai nhìn bánh mì như nhìn người thân.

Tại sao lịch sử chứa nổi cuộc chiến mà không chứa nổi ánh mắt kia?

Lịch sử cần số người bị giam, chính sách và trại tù. Nhưng khi khái quát, một người dễ bị hút vào phạm trù “tù cải tạo.” Bánh mì thành bằng chứng của thiếu thốn. Ánh mắt Hảo biến mất. Đó là ý nghĩa của câu: Ký ức chống lại sự hấp thụ của lịch sử. Ký ức không chống sự thật; nó không để đời sống trở thành con số.
blankblank

Vũ Hoàng Thư đọc tác phẩm như biên niên sử của miền Nam thất trận: Hảo vừa là nạn nhân, vừa là nhân chứng. Tổ Quốc Trăm Năm mở ra vị thế thứ ba: thân chứng.

Là nạn nhân, Hảo bị gọi từ sĩ quan thành “ngụy quân,” “đối tượng cải tạo,” rồi tù nhân. Là nhân chứng, ông nói: việc ấy đã xảy ra; người này đã từng sống. Ông gọi lại những người lịch sử đã gom thành đám đông.

Thân chứng đi xa hơn sự xác nhận. Kinh nghiệm đi qua thân thể rồi thay đổi cách người ấy hiểu lịch sử. Nạn nhân hỏi: “Họ đã làm gì với tôi?” Nhân chứng nói: “Điều ấy đã xảy ra.” Thân chứng hỏi: “Tôi phải hiểu lại điều gì?”

blankblank

Sử liệu xác nhận tù nhân bị đói. Nhân chứng kể mình nhận bánh. Nhưng “nhìn nó như gặp lại người thân” truyền sang người đọc cái đói, phẩm giá và cảm giác được trở về làm người. Đó là độc điểm mà phạm trù “thiếu thốn vật chất” không giữ được. Văn chương trả lại phần đời sống lịch sử để rơi.

Người thắng gọi lịch sử là “giải phóng,” người thua gọi đó là “mất nước,” bộ máy gọi Hảo là “ngụy quân.” Lê Lạc Giao đưa ra một tên khác: Tổ Quốc Trăm Năm. Tên gọi ấy đặt chế độ dưới một thước đo dài hơn nó. Chính quyền có thể hưng vong; tổ quốc vẫn mang hậu quả.

blank
Đây là chỗ thân chứng khác nhân chứng. Nhân chứng giúp lịch sử gọi đúng tên sự kiện. Thân chứng giành lại quyền gọi tên chính lịch sử. Người từng bị lịch sử gọi tên nay đặt tên cho thời đại đã đi qua mình.

Ổ bánh mì không thay đổi lịch sử. Nhưng nếu lịch sử không còn chỗ cho ánh mắt ấy, nó đã trở nên quá chật đối với con người.

Tổ Quốc Trăm Năm mở lại chỗ ấy: “Hãy để Tổ Quốc Trăm Năm phán xét chúng ta.” Và tôi đồng cảm với anh Lê Lạc Giao và anh Vũ Hoàng Thư, đó là câu nói mang sức nặng triết học nhất của tác phẩm.

Tô Đăng Khoa
19/9/2026



Trang đầuTrang trước289290291292293294295Trang sauTrang cuối

Vào khoảng thời gian này bốn năm trước, các viên chức Trung Quốc bắt đầu điều tra nguyên nhân của căn bệnh hô hấp bí ẩn ở Vũ Hán, rồi đợt bùng phát đại dịch COVID-19 đã làm xáo trộn cuộc bầu cử năm 2020 và thay đổi thế giới của chúng ta mãi mãi. Dự đoán tình hình chính trị là một trò chơi đầy rủi ro, đặc biệt là trong thời đại liên tục xảy ra hiện tượng thiên nga đen (black swan: thiên nga đen là từ dùng để chỉ những hiện tượng mà khả năng xảy ra rất hiếm, không thể dự đoán trước được nhưng có thể gây ra các tác động vô cùng nghiêm trọng). Thay vì tìm hiểu những dự đoán hay lời tiên tri, trang Axios chỉ ra 5 yếu tố quan trọng mà họ sẽ quan sát về những tác động của chúng đối với cuộc bầu cử trong năm 2024.

Bước đi như vậy rõ ràng là không cần lưu dấu; nhưng chính là bước đi siêu tuyệt của bậc đại nhân, đại sĩ: không dấu tích mà lại tràn đầy công đức, lợi ích cho dân tộc, đạo pháp và nhân loại nhiều thế kỷ sau.

Cảnh sát ở California cho biết một cậu bé 10 tuổi đã tìm thấy một khẩu súng trong xe của cha mình rồi dùng nó bắn chết một cậu bé 10 tuổi khác. Tờ Los Angeles Times đưa tin cảnh sát đã trả lời các báo cáo về vụ nổ súng ở Quận Sacramento vào chiều thứ Bảy và phát hiện nạn nhân không phản ứng và chảy máu trong bãi đậu xe của một tòa nhà chung cư.

Lãnh đạo phe đối lập Hàn Quốc Lee Jae-Myung đã bị đâm vào cổ sáng ngày 2 tháng 1 giờ địa phương trong chuyến thăm thành phố Busan, theo hãng tin Yonhap.

Nhật Bản đang chật vật đánh giá phạm vi thiệt hại do trận động đất xảy ra ở bờ biển phía tây, khiến ít nhất 8 người chết, phá hủy các tòa nhà và đường sá, cũng như khiến nhiều nơi bị mất điện trong thời tiết lạnh giá, theo Reuters.

Cảnh sát Hòa Lan cho biết hơn 200 người đã bị bắt vào đêm giao thừa năm 2024 trong các cuộc bạo loạn trên khắp đất nước, khiến hàng chục sĩ quan cảnh sát bị thương, theo Reuters.

Nhật Bản chuẩn bị kịch bản Trump thắng cử Tổng Thống Mỹ năm 2024, Nhật sẽ tự lực về quân sự vì Trump sẽ không bảo vệ Đài Loan, như thế mở ra những hiểm họa từ Trung Quốc và Bắc Hàn. Năm 2024 sẽ chứng kiến các cuộc bầu cử quan trọng ở một số nước lớn và có ý nghĩa địa chính trị như Nga, Ấn Độ, Indonesia, Nam Hàn và Đài Loan, nhưng cuộc đua tổng thống Mỹ cho đến nay sẽ có tác động lớn nhất đến các nhà hoạch định chính sách Nhật Bản.

Theo một kết quả nghiên cứu của Viện Đại học University of Wisconsin, Madison ở Hoa Kỳ, người lớn ngồi thiền hoặc tập các bài tập thể dục thông thường như đi bộ nhanh, trong hai tháng sẽ ít bị bệnh cảm lạnh hơn so với những người không làm gì. Nghiên cứu phát hiện ra rằng những người ngồi thiền có số ngày nghỉ việc do bệnh ít hơn 76% trong khoảng thời gian 9 tháng từ tháng 9 đến tháng 5 so với những người không ngồi thiền. Những người chỉ tập thể dục nghỉ ít hơn 48% trong giai đoạn này. Ngoài ra, các nghiên cứu trước đó đã cho thấy thiền chánh niệm có thể làm giảm căng thẳng thần kinh trong cuộc sống, làm cho tâm được an lạc và tăng cường khả năng của hệ miễn dịch.

Sydney cho biết trong một tuyên bố: Nhiều cảnh sát hơn bao giờ hết đã được triển khai trên khắp Sydney để đảm bảo an toàn khi hơn 1 triệu người - tương đương với 1/5 dân số thành phố - hội tụ về bến cảng để có tầm nhìn tốt nhất. Nhiều người vui chơi đã cắm trại ở những vị trí thuận lợi nhất kể từ sáng Chủ nhật. Chính quyền địa phương Sydney, nơi gọi thành phố của mình là “Thủ đô đêm giao thừa của thế giới” cũng đã đặt 7.000 đầu nổ pháo bông trên Cầu Cảng Sydney, muốn nó “khiêu vũ với màu sắc”.

Khoảng 122 người mắc kẹt khi đang câu cá trên tảng băng vỡ ra trên sông Minnesota đã được giải cứu hôm thứ Sáu. Những người câu cá đang ở trên một tảng băng ở khu vực phía đông nam của Hồ Upper Red ở Quận Beltrami—cách Minneapolis khoảng 200 dặm về phía tây bắc—thì tảng băng vỡ, trôi ra khỏi bờ biển.

Google LLC của Alphabet Inc. đã đồng ý giải quyết vụ kiện trị giá 5 tỷ USD về quyền riêng tư liên quan đến cáo buộc chiếm dụng dữ liệu người dùng. Vụ kiện cáo buộc Google "theo dõi" người dùng trình duyệt Internet Chrome ngay cả khi họ đang sử dụng chế độ "Ẩn danh", theo dõi các tìm kiếm, thói quen mua sắm và các dữ liệu liên quan khác của họ và do đó tạo ra một "kho thông tin không thể đếm được".

Thế giới đang ở trong những ngày cuối năm 2023. Vừa mới hát Silent Night để đón mừng Giáng Sinh, nay chuẩn bị tiễn năm cũ với ca khúc bất tử Auld Lang Syne. Năm 2023 khép lại với nhiều chuyện vui lẫn chuyện buồn. Ở một thế giới chia rẽ như hiện nay, niềm vui của người này có thể là nỗi buồn của người khác. Vui hay buồn còn tùy theo quan điểm của cá nhân. Chọn ra những sự kiện nào được xem là quan trọng đối với thế giới trong năm 2023 là khó, và cũng tùy thuộc vào quan điểm cá nhân. Hãy cùng điểm qua một số sự kiện đáng chú ý theo sự lựa chọn của hai trang mạng Council on Foreign Relations và Business Standard.

Còn không tới một năm nữa là sẽ diễn ra cuộc bầu cử tổng thống, và các vấn đề kinh tế một lần nữa lại là mối quan tâm hàng đầu của cử tri ở Hoa Kỳ. Bất chấp sự phục hồi nhanh chóng của nền kinh tế sau đại dịch, Tổng thống Biden vẫn gặp khó khăn trong việc thuyết phục người dân Hoa Kỳ rằng các chính sách của ông đang cải thiện tình hình tài chánh của họ. Trong các cuộc thăm dò, đa số người dân Hoa Kỳ vẫn nói rằng họ tin tưởng vào cách lèo lái nền kinh tế của cựu tổng thống Donald Trump hơn là của Biden.

Ngày 8 tháng 12, Cơ Quan Kiểm Soát Thực-Dược phẩm Hoa Kỳ đã phê duyệt liệu pháp chỉnh sửa gen CRISPR/Cas9 đầu tiên trên thế giới. Phương pháp điều trị này được gọi là Casgevy, nhắm vào bệnh hồng cầu hình lưỡi liềm (sickle cell), giúp cơ thể bệnh nhân tạo ra huyết sắc tố khỏe mạnh. Ở những người mắc bệnh hồng cầu hình lưỡi liềm, huyết sắc tố bất thường khiến cho các tế bào hồng cầu trở nên cứng và có hình lưỡi liềm, có thể gây tắc nghẽn mạch máu. Đến tháng 3 năm 2024, FDA sẽ ra quyết định liệu liệu pháp tương tự có thể được sử dụng để điều trị bệnh beta-thalassemia, một chứng rối loạn làm giảm sản xuất huyết sắc tố, hay không.

Mấy tháng nay chúng ta nghe nói nhiều đến bệnh phổi, “hội chứng phổi trắng” (White Lung Syndrome” và dịch sưng phổi hay “pneumonia” ở trẻ em bên Trung Quốc và ở Mỹ với tin đồn rằng có con vi khuẩn hay siêu vi mới gây ra bệnh này.
Trang đầuTrang trước289290291292293294295Trang sauTrang cuối
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.