Hôm nay,  

Tô Đăng Khoa: Hãy để Tổ Quốc Trăm Năm phán xét chúng ta

19/09/202622:58:00(Xem: 1174)

Tô Đăng Khoa: Hãy để Tổ Quốc Trăm Năm phán xét chúng ta
 

--- Lời phát biểu trong buổi ra mắt sách của Lê Lạc Giao
 

(Việt Báo: Buổi ra mắt sách TỔ QUỐC TRĂM NĂM, Hồi Ký Tiểu Thuyết của Lê Lạc Giao, đã thực hiện chiều Thứ Bảy 19/9/2026 tại Coffee Factory, Westminster. Với MC ThụyVy. Các ca sĩ Thương Linh, Thái Hoàng, Lại Tôn Dũng, Băng Tâm (đoàn Lạc Hồng). Các diễn giả Phạm Quốc Bảo, Vũ Hoàng Thư, Tô Đăng Khoa và Phan Tấn Hải.)
 
blank 

Thưa quý vị,

Giữa gần bảy trăm trang của Tổ Quốc Trăm Năm, điều giữ tôi lại lâu nhất không phải một cuộc chuyển trại hay một nhận định chính trị. Đó là một ổ bánh mì.

Sau nhiều năm trong các trại miền Bắc, Hảo nhận được bánh: “Anh chăm chú nhìn nó như gặp lại người thân bấy lâu xa cách của mình.” Ở Little Saigon, ta còn đủ sung túc để tranh luận tiệm nào ngon hơn, nhưng ít ai nhìn bánh mì như nhìn người thân.

Tại sao lịch sử chứa nổi cuộc chiến mà không chứa nổi ánh mắt kia?

Lịch sử cần số người bị giam, chính sách và trại tù. Nhưng khi khái quát, một người dễ bị hút vào phạm trù “tù cải tạo.” Bánh mì thành bằng chứng của thiếu thốn. Ánh mắt Hảo biến mất. Đó là ý nghĩa của câu: Ký ức chống lại sự hấp thụ của lịch sử. Ký ức không chống sự thật; nó không để đời sống trở thành con số.
blankblank

Vũ Hoàng Thư đọc tác phẩm như biên niên sử của miền Nam thất trận: Hảo vừa là nạn nhân, vừa là nhân chứng. Tổ Quốc Trăm Năm mở ra vị thế thứ ba: thân chứng.

Là nạn nhân, Hảo bị gọi từ sĩ quan thành “ngụy quân,” “đối tượng cải tạo,” rồi tù nhân. Là nhân chứng, ông nói: việc ấy đã xảy ra; người này đã từng sống. Ông gọi lại những người lịch sử đã gom thành đám đông.

Thân chứng đi xa hơn sự xác nhận. Kinh nghiệm đi qua thân thể rồi thay đổi cách người ấy hiểu lịch sử. Nạn nhân hỏi: “Họ đã làm gì với tôi?” Nhân chứng nói: “Điều ấy đã xảy ra.” Thân chứng hỏi: “Tôi phải hiểu lại điều gì?”

blankblank

Sử liệu xác nhận tù nhân bị đói. Nhân chứng kể mình nhận bánh. Nhưng “nhìn nó như gặp lại người thân” truyền sang người đọc cái đói, phẩm giá và cảm giác được trở về làm người. Đó là độc điểm mà phạm trù “thiếu thốn vật chất” không giữ được. Văn chương trả lại phần đời sống lịch sử để rơi.

Người thắng gọi lịch sử là “giải phóng,” người thua gọi đó là “mất nước,” bộ máy gọi Hảo là “ngụy quân.” Lê Lạc Giao đưa ra một tên khác: Tổ Quốc Trăm Năm. Tên gọi ấy đặt chế độ dưới một thước đo dài hơn nó. Chính quyền có thể hưng vong; tổ quốc vẫn mang hậu quả.

blank
Đây là chỗ thân chứng khác nhân chứng. Nhân chứng giúp lịch sử gọi đúng tên sự kiện. Thân chứng giành lại quyền gọi tên chính lịch sử. Người từng bị lịch sử gọi tên nay đặt tên cho thời đại đã đi qua mình.

Ổ bánh mì không thay đổi lịch sử. Nhưng nếu lịch sử không còn chỗ cho ánh mắt ấy, nó đã trở nên quá chật đối với con người.

Tổ Quốc Trăm Năm mở lại chỗ ấy: “Hãy để Tổ Quốc Trăm Năm phán xét chúng ta.” Và tôi đồng cảm với anh Lê Lạc Giao và anh Vũ Hoàng Thư, đó là câu nói mang sức nặng triết học nhất của tác phẩm.

Tô Đăng Khoa
19/9/2026



Trang đầuTrang trước316317318319320321322Trang sauTrang cuối

NINEVEH Hơn 100 người chết và 150 người bị thương trong vụ hỏa hoạn xảy ra tại một tiệc cưới ở quận Hamdaniya, tỉnh Nineveh của Iraq, theo Reuters.

In literature as well as in reality, people often refer to autumn as the season of falling leaves. However, few people realize that in all four seasons, leaves actually fall.// Trong văn học cũng như trong thực tế, người ta thường đề cập đến mùa thu có lá rơi, nhưng ít ai lại thấy thực tế hơn, chính xác hơn là trong bốn mùa, mùa nào cũng có lá rơi rụng cả.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Wang Webin hôm thứ Ba cảnh báo chính quyền Philippines tránh đừng gây ra vấn đề nghiêm trọng hơn ở khu vực tranh chấp ở Biển Đông, sau khi Cảnh sát biển Philippines gỡ bỏ hàng rào nổi do Trung Quốc vây lên nhằm ngăn chặn các tàu đánh cá Philippines đi vào vùng nước tranh chấp.

Sau chuyến thám hiểm không gian kéo dài bảy năm, khoang tàu chứa mẫu vật từ tiểu hành tinh Bennu của tàu vũ trụ Osiris-Rex của NASA đã hạ cánh xuống sa mạc Utah vào Chủ nhật. Các nhà khoa học hy vọng rằng những mẫu vật gồm đá và đất từ tiểu hành tinh Bennu có thể giúp giải đáp một số câu hỏi về nguồn gốc sự sống trên Trái Đất và thuở sơ khai của hệ Mặt Trời.

Theo U.S. National Snow and Ice Data Center (NSIDC), lớp băng biển bao phủ đại dương xung quanh Nam Cực đã giảm xuống mức thấp kỷ lục trong mùa đông này, khiến các khoa học gia càng thêm lo ngại rằng tác động của biến đổi khí hậu đang gia tăng ở Nam Cực, theo Reuters.

Looking closely at yourself, you will notice that you rarely live in the present moment. Instead, you often find yourself reminiscing about the past or preoccupied with thoughts and calculations about the future.//Nếu chúng ta nhìn kỹ lại bản thân thì sẽ thấy là dường như chúng ta ít khi thực sự sống ngay trong giây phút hiện tại, mà thường để tâm trí hồi tưởng về những việc trong quá khứ hoặc suy nghĩ, tính toán tới những chuyện sẽ xảy ra trong tương lai.

Trong nhiều năm qua, Trưởng Lão Hòa Thượng Thích Tuệ Sỹ, Chánh Thư Ký kiêm Xử Lý Thường Vụ Viện Tăng Thống GHPGVNTN, dù thân mang trọng bệnh vẫn tận tụy ngày đêm trong việc điều hành Phật sự của Viện Tăng Thống GHPGVNTN và công trình phiên dịch Tam Tạng Thánh Điển Phật Giáo sang tiếng Việt.

Bản tin Reuters ghi nhận rằng, theo hai công ty liên quan, Việt Nam có kế hoạch khởi động lại mỏ đất hiếm lớn nhất của mình vào năm tới với một dự án do phương Tây hậu thuẫn, có thể sánh ngang với dự án lớn nhất thế giới, như một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn nhằm giảm bớt sự thống trị của Trung Quốc trong lĩnh vực hỗ trợ các công nghệ tiên tiến.

Philippines hôm Chủ nhật đã lên án lực lượng Cảnh sát biển Trung Quốc vì cáo buộc lắp đặt một “hàng rào nổi” tại vùng lãnh thổ tranh chấp ở Biển Đông. Trong một tuyên bố, người phát ngôn của Cảnh sát biển Jay Tarriela cho biết một hàng rào nổi có chiều dài ước tính khoảng 300 mét đã được phát hiện vào thứ Sáu

Vốn dĩ con người được hợp lại từ bốn yếu tố lớn nên được gọi là thân tứ đại, là sự cấu hợp liên tục của ngũ uẩn, tức là những yếu tố sinh lý, tâm lý (sắc, thọ, tưởng, hành, thức). Vì thế con người khi mất đi vẫn còn linh hồn, tuy linh hồn con người đến nay vẫn còn là điều bí ẩn nhưng chưa ai có thể khẳng định rằng nó không tồn tại. Thế thì đối với con vật, chúng có linh hồn sau khi mất đi hay không?

Bộ Quốc phòng Anh, trong báo cáo về cuộc chiến Ukraine-Nga hôm thứ Bảy, đã thu hút sự chú ý đến xu hướng đáng lo ngại trong ban lãnh đạo của một trong những trung đoàn không quân uy tín của Nga, vốn đã phải đối mặt với tình trạng hỗn loạn trong năm qua

Cựu Thủ tướng Úc Malcolm Turnbull nói rằng nước Mỹ sẽ không bao giờ phải chịu đựng Tổng thống Donald Trump nếu không có Rupert Murdoch và “hệ sinh thái giải trí” Fox News của ông ta. Malcolm Turnbull đã nắm quyền ba năm với tư cách là người đứng đầu Đảng Tự do trung hữu trước khi vấp phải sự phản đối của dư luận—phần lớn là do báo chí của Murdoch thúc đẩy—về vấn đề biến đổi khí hậu vào năm 2018.

Viện Bảo Tàng Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa tọa lạc tại địa chỉ 9842 Bolsa Ave #205, Thành phố Westminster, CA 92683 do Hậu Duệ Bác Sĩ Nguyễn Hoàng Quân làm Giám Đốc đã tổ chức Tết Trung Thu cho các em Thiếu Nhi trong hai ngày Thứ Bảy và Chủ Nhật 16-17 tháng 9 năm 2023.

Mùa thu này, Lãnh Đạo Đảng Dân Chủ Thượng Viện Chuck Schumer dự kiến sẽ dẫn đầu một nhóm TNS lưỡng đảng của Hoa Kỳ công du đến Trung Quốc. Theo kế hoạch, chuyến công du này cũng sẽ giống như những chuyến thăm Trung Quốc gần đây của các viên chức cấp cao của Hoa Kỳ: nhằm mục đích cải thiện mối quan hệ Mỹ-Trung.

Một loạt các biến thể mới của Omicron đang khiến số ca nhiễm COVID-19 gia tăng và số trường hợp bị bệnh nặng cũng nhiều hơn. Trong tuần cuối cùng của tháng 8, đã có hơn 650 người chết vì COVID-19, tăng 10% so với tuần trước đó, và có 17,000 trường hợp mới phải vào bệnh viện.
Trang đầuTrang trước316317318319320321322Trang sauTrang cuối
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.