Hôm nay,  

Tô Đăng Khoa: Hãy để Tổ Quốc Trăm Năm phán xét chúng ta

19/09/202622:58:00(Xem: 1221)

Tô Đăng Khoa: Hãy để Tổ Quốc Trăm Năm phán xét chúng ta
 

--- Lời phát biểu trong buổi ra mắt sách của Lê Lạc Giao
 

(Việt Báo: Buổi ra mắt sách TỔ QUỐC TRĂM NĂM, Hồi Ký Tiểu Thuyết của Lê Lạc Giao, đã thực hiện chiều Thứ Bảy 19/9/2026 tại Coffee Factory, Westminster. Với MC ThụyVy. Các ca sĩ Thương Linh, Thái Hoàng, Lại Tôn Dũng, Băng Tâm (đoàn Lạc Hồng). Các diễn giả Phạm Quốc Bảo, Vũ Hoàng Thư, Tô Đăng Khoa và Phan Tấn Hải.)
 
blank 

Thưa quý vị,

Giữa gần bảy trăm trang của Tổ Quốc Trăm Năm, điều giữ tôi lại lâu nhất không phải một cuộc chuyển trại hay một nhận định chính trị. Đó là một ổ bánh mì.

Sau nhiều năm trong các trại miền Bắc, Hảo nhận được bánh: “Anh chăm chú nhìn nó như gặp lại người thân bấy lâu xa cách của mình.” Ở Little Saigon, ta còn đủ sung túc để tranh luận tiệm nào ngon hơn, nhưng ít ai nhìn bánh mì như nhìn người thân.

Tại sao lịch sử chứa nổi cuộc chiến mà không chứa nổi ánh mắt kia?

Lịch sử cần số người bị giam, chính sách và trại tù. Nhưng khi khái quát, một người dễ bị hút vào phạm trù “tù cải tạo.” Bánh mì thành bằng chứng của thiếu thốn. Ánh mắt Hảo biến mất. Đó là ý nghĩa của câu: Ký ức chống lại sự hấp thụ của lịch sử. Ký ức không chống sự thật; nó không để đời sống trở thành con số.
blankblank

Vũ Hoàng Thư đọc tác phẩm như biên niên sử của miền Nam thất trận: Hảo vừa là nạn nhân, vừa là nhân chứng. Tổ Quốc Trăm Năm mở ra vị thế thứ ba: thân chứng.

Là nạn nhân, Hảo bị gọi từ sĩ quan thành “ngụy quân,” “đối tượng cải tạo,” rồi tù nhân. Là nhân chứng, ông nói: việc ấy đã xảy ra; người này đã từng sống. Ông gọi lại những người lịch sử đã gom thành đám đông.

Thân chứng đi xa hơn sự xác nhận. Kinh nghiệm đi qua thân thể rồi thay đổi cách người ấy hiểu lịch sử. Nạn nhân hỏi: “Họ đã làm gì với tôi?” Nhân chứng nói: “Điều ấy đã xảy ra.” Thân chứng hỏi: “Tôi phải hiểu lại điều gì?”

blankblank

Sử liệu xác nhận tù nhân bị đói. Nhân chứng kể mình nhận bánh. Nhưng “nhìn nó như gặp lại người thân” truyền sang người đọc cái đói, phẩm giá và cảm giác được trở về làm người. Đó là độc điểm mà phạm trù “thiếu thốn vật chất” không giữ được. Văn chương trả lại phần đời sống lịch sử để rơi.

Người thắng gọi lịch sử là “giải phóng,” người thua gọi đó là “mất nước,” bộ máy gọi Hảo là “ngụy quân.” Lê Lạc Giao đưa ra một tên khác: Tổ Quốc Trăm Năm. Tên gọi ấy đặt chế độ dưới một thước đo dài hơn nó. Chính quyền có thể hưng vong; tổ quốc vẫn mang hậu quả.

blank
Đây là chỗ thân chứng khác nhân chứng. Nhân chứng giúp lịch sử gọi đúng tên sự kiện. Thân chứng giành lại quyền gọi tên chính lịch sử. Người từng bị lịch sử gọi tên nay đặt tên cho thời đại đã đi qua mình.

Ổ bánh mì không thay đổi lịch sử. Nhưng nếu lịch sử không còn chỗ cho ánh mắt ấy, nó đã trở nên quá chật đối với con người.

Tổ Quốc Trăm Năm mở lại chỗ ấy: “Hãy để Tổ Quốc Trăm Năm phán xét chúng ta.” Và tôi đồng cảm với anh Lê Lạc Giao và anh Vũ Hoàng Thư, đó là câu nói mang sức nặng triết học nhất của tác phẩm.

Tô Đăng Khoa
19/9/2026



Trang đầuTrang trước353354355356357358359Trang sauTrang cuối

Florida: xô xát nhau, súng nổ, 9 người bị thương vào khoảng 7 giờ tối thứ Hai. Súng nổ dọc theo lối đi dạo bên bờ biển ở Hollywood, Florida, khiến mọi người chạy tìm chỗ ẩn nấp dọc theo bãi biển đông đúc vào Ngày Memorial.

SAN SALVADOR – Một tòa án ở El Salvador đã kết án cựu Tổng Thống Mauricio Funes và cựu bộ trưởng tư pháp hơn một thập niên tù giam vì có quan hệ với các nhóm tội phạm và vô trách nhiệm, theo tin Reuters.

SEOUL – Hãng truyền thông nhà nước KCNA cho biết, Bắc Hàn sẽ phóng vệ tinh trinh sát quân sự đầu tiên vào tháng 6 để trực tiếp giám sát các hoạt động quân sự của Hoa Kỳ, theo tin Reuters.

MOSCOW – Bộ Nội Vụ Nga đã ban hành lệnh bắt giữ Thượng Nghị Sĩ Hoa Kỳ Lindsey Graham sau những bình luận của ông liên quan đến cuộc giao tranh ở Ukraine, theo tin từ APNews.

Nếu chả may mà sự việc có xẩy ra bi thảm như vậy chăng nữa thì cái chết của ông cũng khiến cho đám thường dân đỡ phần tủi hổ. Chúng tôi cảm thấy vô cùng yên ủi khi biết rằng dù quê hương rơi vào hoàn cảnh bi đát đến thế nào chăng nữa thì đất nước này vẫn còn có những vị nhân sĩ đáng kính, hết lòng vì dân tộc, chứ không chỉ thuần là một lũ trí thức trùm chăn hay một đám cơ hội ăn theo...

Dường như con người có thể phát tiết ra khả năng kỳ lạ để thích ứng với môi trường và hoàn cảnh sống mà có lẽ chính họ đôi khi cũng không ngờ. Khi một người bị khuyết tật từ thuở ấu thời thì họ có thể phát triển một thứ khả năng kỳ diệu đến mức bất khả tư nghì đề bù đắp lại phần bị mất mát. Người chị Thứ Ba của tôi là điển hình như thế. / It appears to be that people can foster an uncanny capacity to adjust to conditions and circumstances that they may not know about. When a person has a disability since childhood, they can have an incredible ability to compensate for the loss. My Third Sister is such an example.

OKlahoma: tiệm phở Việt dùng robot làm nhân viên. Theo một quan chức thành phố, khách hàng tại một nhà hàng Việt Nam ở Campus Corner là những người đầu tiên ở thị trấm Norman được phục vụ bằng robot. Nguyen Pham, chủ tiệm Phở House, 331 White St., gần đây đã lập trình một robot để dọn món phở, chả giò, cơm chiên, mì sợi và các món ngon khác cho khách hàng quen.

KYIV – Nga đã tung ra các đợt không kích nhắm vào Kyiv, được cho là cuộc tấn công bằng máy bay không người lái lớn nhất vào thành phố vào dịp kỷ niệm ngày thành lập thủ đô Ukraine, theo tin Reuters.

HOA KỲ – Ngày 30 tháng 5 năm 2022, giá xăng đã lên đến 4.72 đô la/gallon và đến tháng 6 thì lên hơn 5 đô la/gallon. Giá dầu diesel cũng cao ngất ngưởng, khiến cho mọi chi phí tăng vọt đối với tất cả những thứ phải di chuyển bằng xe tải, tàu thuyền hoặc máy bay. Tuy nhiên, năm nay, tình hình đi lại có vẻ ‘dễ thở’ hơn; giá xăng dao động quanh mức 3.57 đô la/gallon, giảm so với cả tháng trước và năm trước. Theo Cơ quan U.S. Energy Information Administration, giá xăng giảm thấp là do giá dầu thô giảm. Giá dầu thô đã giảm khoảng 35% so với năm ngoái.

Sáng Chủ Nhật ngày 27 tháng 05 năm 2023, dưới ánh nắng hạ ấm áp, tại chùa An Lạc, thành phố San Jose, miền Bắc California, Hoa Kỳ, chư tôn đức ni hân hoan tổ chức Đại Lễ Tưởng Niệm Đức Thánh Tổ Ni Đại Ái Đạo và Chư ni tiền bối hữu công, nhân bảy ngày an cư kiết hạ của Chư Ni vừa hoàn mãn.

Đại hội điện ảnh Cannes 2023: Trần Anh Hùng đoạt giải Đạo Diễn Xuất Sắc Nhất, Phạm Thiên Ân đoạt giải Phim Đầu Tay Xuất Sắc Nhất.

Trần Anh Hùng, đạo diễn gốc Việt nổi tiếng với phim "Mùa Đu Đủ Xanh" hay "Xích-lô" vừa đoạt giải Đạo Diễn Xuất Sắc Cannes thuộc về với cuốn phim “The Pot au Feu” tại Cannes Film Festival. Lấy bối cảnh thế giới ẩm thực Pháp năm 1885, bộ phim dựa trên cuốn tiểu thuyết năm 1924 của Marcel Rouffe “The Passionate Epicure” kể về một nhân vật hư cấu sôi nổi, Dodin Bouffant, người được truyền cảm hứng từ nhà ẩm thực nổi tiếng người Pháp Jean Anthelme Brillat-Savarin.

“Thế giới đã thay đổi đáng kể,” phó tổng thống Harris nói với khoảng 950 học viên tốt nghiệp. Bà đề cập đến đại dịch toàn cầu đã cướp đi sinh mạng của hàng triệu người, cũng như những thay đổi lớn trong nền chính trị toàn cầu ở châu Âu và châu Á. Bà nói: “Rõ ràng là các bạn tốt nghiệp trong một thế giới ngày càng bất ổn, nơi các nguyên tắc lâu đời có nguy cơ bị đe dọa." Bà khuyên các học viên nên cảnh giác với Trung Quốc, vì nước này đang nhanh chóng hiện đại hóa quân đội và sức mạnh để kiểm soát các vùng biển, bề ngoài ám chỉ các tranh chấp đang nhen nhóm ở Biển Đông.

Trong thời gian từ ngày 1 đến ngày 15/6/2023, Bộ Tài chính sẽ thâm hụt hơn 100 tỷ đô la, theo phân tích dữ liệu của Bộ Tài chính do Trung tâm Bipartisan Policy Center. Bộ có thể chọn trì hoãn một số khoản thanh toán nhất định cho các chương trình An sinh xã hội, Medicare và Medicaid (3 chương trình giúp hàng chục triệu người có lương hưu và chi phí chăm sóc sức khỏe).

✱The White House: Hoa Kỳ sẵn sàng hợp tác với CHND Trung Hoa về các vấn đề gây quan ngại xuyên quốc gia - cả hai bên đều nhận ra tầm quan trọng của việc giao tiếp ở cấp lãnh đạo như một phương tiện để ổn định mối quan hệ và quản lý cạnh tranh. ✱Global Times: Cuộc họp tại Vienna kéo dài hơn 10 giờ đồng hồ với việc hai bên đã có những trao đổi "thẳng thắn, sâu sắc, thực chất và mang tính xây dựng" về các chủ đề lớn, trong đó có quan hệ song phương. ✱TT Biden: Chúng tôi sẽ gặp nhau - chúng tôi đang tìm cách làm giảm thiểu rủi ro và đa dạng hóa mối quan hệ của chúng tôi với Trung Quốc.
Trang đầuTrang trước353354355356357358359Trang sauTrang cuối
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.