Hôm nay,  

Tô Đăng Khoa: Hãy để Tổ Quốc Trăm Năm phán xét chúng ta

19/09/202622:58:00(Xem: 1438)

Tô Đăng Khoa: Hãy để Tổ Quốc Trăm Năm phán xét chúng ta
 

--- Lời phát biểu trong buổi ra mắt sách của Lê Lạc Giao
 

(Việt Báo: Buổi ra mắt sách TỔ QUỐC TRĂM NĂM, Hồi Ký Tiểu Thuyết của Lê Lạc Giao, đã thực hiện chiều Thứ Bảy 19/9/2026 tại Coffee Factory, Westminster. Với MC ThụyVy. Các ca sĩ Thương Linh, Thái Hoàng, Lại Tôn Dũng, Băng Tâm (đoàn Lạc Hồng). Các diễn giả Phạm Quốc Bảo, Vũ Hoàng Thư, Tô Đăng Khoa và Phan Tấn Hải.)
 
blank 

Thưa quý vị,

Giữa gần bảy trăm trang của Tổ Quốc Trăm Năm, điều giữ tôi lại lâu nhất không phải một cuộc chuyển trại hay một nhận định chính trị. Đó là một ổ bánh mì.

Sau nhiều năm trong các trại miền Bắc, Hảo nhận được bánh: “Anh chăm chú nhìn nó như gặp lại người thân bấy lâu xa cách của mình.” Ở Little Saigon, ta còn đủ sung túc để tranh luận tiệm nào ngon hơn, nhưng ít ai nhìn bánh mì như nhìn người thân.

Tại sao lịch sử chứa nổi cuộc chiến mà không chứa nổi ánh mắt kia?

Lịch sử cần số người bị giam, chính sách và trại tù. Nhưng khi khái quát, một người dễ bị hút vào phạm trù “tù cải tạo.” Bánh mì thành bằng chứng của thiếu thốn. Ánh mắt Hảo biến mất. Đó là ý nghĩa của câu: Ký ức chống lại sự hấp thụ của lịch sử. Ký ức không chống sự thật; nó không để đời sống trở thành con số.
blankblank

Vũ Hoàng Thư đọc tác phẩm như biên niên sử của miền Nam thất trận: Hảo vừa là nạn nhân, vừa là nhân chứng. Tổ Quốc Trăm Năm mở ra vị thế thứ ba: thân chứng.

Là nạn nhân, Hảo bị gọi từ sĩ quan thành “ngụy quân,” “đối tượng cải tạo,” rồi tù nhân. Là nhân chứng, ông nói: việc ấy đã xảy ra; người này đã từng sống. Ông gọi lại những người lịch sử đã gom thành đám đông.

Thân chứng đi xa hơn sự xác nhận. Kinh nghiệm đi qua thân thể rồi thay đổi cách người ấy hiểu lịch sử. Nạn nhân hỏi: “Họ đã làm gì với tôi?” Nhân chứng nói: “Điều ấy đã xảy ra.” Thân chứng hỏi: “Tôi phải hiểu lại điều gì?”

blankblank

Sử liệu xác nhận tù nhân bị đói. Nhân chứng kể mình nhận bánh. Nhưng “nhìn nó như gặp lại người thân” truyền sang người đọc cái đói, phẩm giá và cảm giác được trở về làm người. Đó là độc điểm mà phạm trù “thiếu thốn vật chất” không giữ được. Văn chương trả lại phần đời sống lịch sử để rơi.

Người thắng gọi lịch sử là “giải phóng,” người thua gọi đó là “mất nước,” bộ máy gọi Hảo là “ngụy quân.” Lê Lạc Giao đưa ra một tên khác: Tổ Quốc Trăm Năm. Tên gọi ấy đặt chế độ dưới một thước đo dài hơn nó. Chính quyền có thể hưng vong; tổ quốc vẫn mang hậu quả.

blank
Đây là chỗ thân chứng khác nhân chứng. Nhân chứng giúp lịch sử gọi đúng tên sự kiện. Thân chứng giành lại quyền gọi tên chính lịch sử. Người từng bị lịch sử gọi tên nay đặt tên cho thời đại đã đi qua mình.

Ổ bánh mì không thay đổi lịch sử. Nhưng nếu lịch sử không còn chỗ cho ánh mắt ấy, nó đã trở nên quá chật đối với con người.

Tổ Quốc Trăm Năm mở lại chỗ ấy: “Hãy để Tổ Quốc Trăm Năm phán xét chúng ta.” Và tôi đồng cảm với anh Lê Lạc Giao và anh Vũ Hoàng Thư, đó là câu nói mang sức nặng triết học nhất của tác phẩm.

Tô Đăng Khoa
19/9/2026



Trang đầuTrang trước456457458459460461462Trang sauTrang cuối

Đại Hội Đồng Liên Hiêp Quốc lần thứ 77 đã khai mạc tại New York hôm 20-9-2022, trong bối cảnh thế giới đối mặt với hàng loạt khủng hoảng, đang bị chia rẽ vì nhiều vấn đề: Cuộc chiến Ukraine, khủng hoảng khí hậu, mất an ninh lương thực, khủng hoảng năng lượng, và nạn dịch Covid-19 vẫn chưa chấm dứt...

Theo đại diện của Tổng thống Zelenskyy, Nga có gài gián điệp trong lĩnh vực quốc phòng của Ukraine, họ chuyển thông tin đến Moscow và cho phép Nga dự đoán các kế hoạch của Ukraine trên chiến trường. Fedir Venislavskyi nói trong một cuộc họp báo: "Chúng ta không thể đánh giá thấp kẻ thù. Thật không may, tình báo của họ gài nhiều điệp viên, kể cả trong lĩnh vực quốc phòng của chúng ta.

Một tổ chức think-tank có trụ sở tại Mỹ nhận định dựa trên hình ảnh vệ tinh, Bắc Triều Tiên có thể đang chuẩn bị ra mắt loại tàu ngầm mới được cho là có khả năng bắn hỏa tiễn đạn đạo, theo trang Reuters đưa tin ngày Thứ Tư, 21 tháng 9 năm 2022. Các hình ảnh về nhà máy đóng tàu Sinpo South, trên bờ biển phía đông của Bắc Triều Tiên, từ ngày 18 tháng 9 cho thấy sáu sà lan và tàu tập trung xung quanh cảng xây dựng, theo 38 North, tổ chức chuyên quan sát Bắc Triều Tiên.

Lãi suất tăng đều đặn đã khiến người tiêu dùng và doanh nghiệp ngày càng tốn kém khi đi vay – để mua nhà, xe và các giao dịch hàng hóa khác. Và gần như chắc chắn sắp tới sẽ có thêm nhiều đợt tăng lãi suất nữa. Các viên chức FED được cho là sẽ phát tín hiệu lãi suất chuẩn có thể lên tới 4.5% vào đầu năm tới. Một chuỗi các đợt tăng lãi suất sẽ khiến nền kinh tế Mỹ có nguy cơ rơi vào suy thoái, đồng nghĩa với thất nghiệp, sa thải nhân viên và tạo áp lực lên giá chứng khoán. Bài này nêu lên những thắc mắc và trả lời thiết thực dành cho người tiêu dùng.

Trong quyết định dài 29 trang với lời lẽ cứng rắn, Tòa Phúc Thẩm Liên Bang Khu Vực 11 đã ngăn chặn một phần án lệnh của tòa cấp dưới, trong đó Thẩm phán Aileen Cannon tạm thời cấm Bộ Tư Pháp sử dụng các tài liệu mật trong cuộc điều tra hình sự của họ đối với Trump. Đối với lập luận của Bộ Tư Pháp cho rằng “Tòa liên bang có thể đã sai trong việc thực thi quyền tài phán khi cấm chính phủ Hoa Kỳ sử dụng các tài liệu mật trong cuộc điều tra hình sự, và đòi hỏi chính phủ phải giao nộp những tài liệu đánh dấu là ‘Classified’ cho một chuyên gia đặc biệt thẩm tra,” phán quyết của hội đồng 3 vị thẩm phán phán: “Chúng tôi đồng tình.”

Đẩy mạnh cuộc chiến chống lạm phát dài đăng đẳng, Cục Dự trữ Liên bang hôm nay đã tăng lãi suất cơ bản vào thứ Tư lên 3/4 điểm/phần trăm trong lần thứ ba liên tiếp, một tốc độ làm tăng nguy cơ suy thoái. Việc Fed đã thúc đẩy lãi suất ngắn hạn, ảnh hưởng đến nhiều khoản cho vay tiêu dùng và kinh doanh, lên phạm vi từ 3% đến 3,25%, mức cao nhất kể từ đầu năm 2008. Các nhà hoạch định chính sách cũng báo hiệu rằng vào đầu năm 2023, họ dự kiến sẽ có thêm một đợt tăng lãi suất cao hơn so với dự kiến hồi tháng Sáu.

Tổng thống Nga Vladimir Putin đã tăng tốc nỗ lực chiến tranh ở Ukraine vào hôm thứ Tư, thông báo một chiến dịch mới sẽ kêu gọi khoảng 300.000 quân dự bị cho quân đội đồng thời thách thức trực tiếp phương Tây về sự ủng hộ của họ đối với Ukraine với ẩn ý đe dọa sử dụng vũ khí hạt nhân. Trong một bài phát biểu hiếm hoi trước công chúng Nga, Tổng thống Nga đã nêu ẩn ý đe dọa sử dụng vũ khí hạt nhân. Phát biểu tại Liên Hiệp Quốc, Tổng thống Biden nói rằng cuộc chiến là về việc "dập tắt quyền tồn tại của Ukraine."

Trong đỉnh điểm của cuộc điều tra kéo dài nhiều năm và hàng loạt cuộc đụng độ pháp lý, hôm nay, bà bộ trưởng tư pháp New York, Letitia James, đã mở hồ sơ truy tố cáo buộc cựu tổng thống Trump và ba người con lớn của Ông tội khai man giá trị tài sản của mình một cách có hệ thống. Bà James cho biết các tổ chức tài chính liên quan đến vụ kiện, trong một số trường hợp, đang hợp tác hoặc đang bị điều tra. Vụ kiện cáo buộc cựu tổng thống trục lợi từ một vụ gian lận ‘đáng kinh ngạc’. Donald J. Trump, doanh nghiệp gia đình của ông và ba người con đã lớn của ông đã nói dối lừa gạt những người cho vay và công ty bảo hiểm trong hơn một thập kỷ, đánh giá cao tài sản của ông hàng tỷ đô la trong một kế hoạch ngổn ngang, theo đơn kiện của luật sư New York hôm thứ Tư, Letitia James, bộ trưởng tư pháp New York, người đang tìm cách ngăn cản Trump tiếp tục điều hành công việc kinh doanh ở tiểu bang này.

Ở góc ngã ba Euclid và Century là bảng hiệu tranh cử của bà Dân Biểu Liên Bang Michelle Steel với dòng chữ tiếng Việt thiệt là bự: “Đả Đảo Cộng Sản”!

Chuyện bây giờ mới kể. Một cựu viên chức tố giác rằng môn võ Taekwondo đã trở thành một môn thể thao Thế vận Olympic sau khi các quan chức nhận hối lộ bằng tiền mặt và xe hơi. Ho Kim, 66 tuổi, người Nam Hàn, kể rằng ông đã thực hiện các vụ hối lộ khi đang làm giám đốc tiếp thị và truyền thông tại Liên đoàn Taekwondo Thế giới (World Taekwondo Federation) trước Thế vận hội Mùa hè 2000 tại Sydney, khi môn võ này được đưa vào thi đấu Thế vận lần đầu tiên.

“Nếu bên chính phủ cung cấp cho tôi bằng chứng khả tín (có nghĩa về luật là một sự việc được cho là đúng trừ khi nó bị bác bỏ) rằng các tài liệu bị tịch thu đó là tài liệu mật, mà các vị quyết định không đưa ra tuyên bố về việc giải mật ... theo tôi thì chả còn gì để tranh cãi", Dearie nói với luật sư của Trump trong buổi điều trần đầu tiên.

Các khu vực do Nga kiểm soát ở miền đông và miền nam Ukraine đã công bố kế hoạch biểu quyết ngay trong tuần này để trở thành một phần lãnh thổ của Nga, theo trang APNews đưa tin ngày Thứ Ba, 20 tháng 9 năm 2022. Những nỗ lực ‘nuốt trọn’ 4 khu vực do Điện Kremlin hậu thuẫn có thể tạo tiền đề cho Moscow leo thang chiến tranh sau những thắng lợi của Ukraine trên chiến trường.

Bão Fiona đổ bộ vào quần đảo Turks và Caicos như một cơn bão cấp 3 mạnh mẽ, mang theo mưa lớn và lũ lụt đe dọa tính mạng của cư dân, theo trang Reuters đưa tin ngày Thứ Ba, 20 tháng 9 năm 2022.

Sau một đợt tấn công chớp nhoáng, quân Ukraine phải quyết định xem nên phòng thủ hay tấn công tiếp.

Chính quyền quân sự ở Myanmar đã không kích rồi đưa quân bộ chiến càn quét các khu vực dân sự trong đó có 1 trường học, làm chết ít nhất 13 người, trong đó có 7 trẻ em, theo lời các quan chức Liên Hiệp Quốc hôm thứ ba. Quỹ trẻ em LHQ, tức là UNICEF, cho biết cuộc tấn công xảy ra tại thị trấn Tabayin ở khu vực Sagaing của Tây Bắc Myanmar vào cuối tuần trước.
Trang đầuTrang trước456457458459460461462Trang sauTrang cuối
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.