Hôm nay,  

Tô Đăng Khoa: Hãy để Tổ Quốc Trăm Năm phán xét chúng ta

19/09/202622:58:00(Xem: 1431)

Tô Đăng Khoa: Hãy để Tổ Quốc Trăm Năm phán xét chúng ta
 

--- Lời phát biểu trong buổi ra mắt sách của Lê Lạc Giao
 

(Việt Báo: Buổi ra mắt sách TỔ QUỐC TRĂM NĂM, Hồi Ký Tiểu Thuyết của Lê Lạc Giao, đã thực hiện chiều Thứ Bảy 19/9/2026 tại Coffee Factory, Westminster. Với MC ThụyVy. Các ca sĩ Thương Linh, Thái Hoàng, Lại Tôn Dũng, Băng Tâm (đoàn Lạc Hồng). Các diễn giả Phạm Quốc Bảo, Vũ Hoàng Thư, Tô Đăng Khoa và Phan Tấn Hải.)
 
blank 

Thưa quý vị,

Giữa gần bảy trăm trang của Tổ Quốc Trăm Năm, điều giữ tôi lại lâu nhất không phải một cuộc chuyển trại hay một nhận định chính trị. Đó là một ổ bánh mì.

Sau nhiều năm trong các trại miền Bắc, Hảo nhận được bánh: “Anh chăm chú nhìn nó như gặp lại người thân bấy lâu xa cách của mình.” Ở Little Saigon, ta còn đủ sung túc để tranh luận tiệm nào ngon hơn, nhưng ít ai nhìn bánh mì như nhìn người thân.

Tại sao lịch sử chứa nổi cuộc chiến mà không chứa nổi ánh mắt kia?

Lịch sử cần số người bị giam, chính sách và trại tù. Nhưng khi khái quát, một người dễ bị hút vào phạm trù “tù cải tạo.” Bánh mì thành bằng chứng của thiếu thốn. Ánh mắt Hảo biến mất. Đó là ý nghĩa của câu: Ký ức chống lại sự hấp thụ của lịch sử. Ký ức không chống sự thật; nó không để đời sống trở thành con số.
blankblank

Vũ Hoàng Thư đọc tác phẩm như biên niên sử của miền Nam thất trận: Hảo vừa là nạn nhân, vừa là nhân chứng. Tổ Quốc Trăm Năm mở ra vị thế thứ ba: thân chứng.

Là nạn nhân, Hảo bị gọi từ sĩ quan thành “ngụy quân,” “đối tượng cải tạo,” rồi tù nhân. Là nhân chứng, ông nói: việc ấy đã xảy ra; người này đã từng sống. Ông gọi lại những người lịch sử đã gom thành đám đông.

Thân chứng đi xa hơn sự xác nhận. Kinh nghiệm đi qua thân thể rồi thay đổi cách người ấy hiểu lịch sử. Nạn nhân hỏi: “Họ đã làm gì với tôi?” Nhân chứng nói: “Điều ấy đã xảy ra.” Thân chứng hỏi: “Tôi phải hiểu lại điều gì?”

blankblank

Sử liệu xác nhận tù nhân bị đói. Nhân chứng kể mình nhận bánh. Nhưng “nhìn nó như gặp lại người thân” truyền sang người đọc cái đói, phẩm giá và cảm giác được trở về làm người. Đó là độc điểm mà phạm trù “thiếu thốn vật chất” không giữ được. Văn chương trả lại phần đời sống lịch sử để rơi.

Người thắng gọi lịch sử là “giải phóng,” người thua gọi đó là “mất nước,” bộ máy gọi Hảo là “ngụy quân.” Lê Lạc Giao đưa ra một tên khác: Tổ Quốc Trăm Năm. Tên gọi ấy đặt chế độ dưới một thước đo dài hơn nó. Chính quyền có thể hưng vong; tổ quốc vẫn mang hậu quả.

blank
Đây là chỗ thân chứng khác nhân chứng. Nhân chứng giúp lịch sử gọi đúng tên sự kiện. Thân chứng giành lại quyền gọi tên chính lịch sử. Người từng bị lịch sử gọi tên nay đặt tên cho thời đại đã đi qua mình.

Ổ bánh mì không thay đổi lịch sử. Nhưng nếu lịch sử không còn chỗ cho ánh mắt ấy, nó đã trở nên quá chật đối với con người.

Tổ Quốc Trăm Năm mở lại chỗ ấy: “Hãy để Tổ Quốc Trăm Năm phán xét chúng ta.” Và tôi đồng cảm với anh Lê Lạc Giao và anh Vũ Hoàng Thư, đó là câu nói mang sức nặng triết học nhất của tác phẩm.

Tô Đăng Khoa
19/9/2026



Trang đầuTrang trước597598599600601602603Trang sauTrang cuối

Tuần đầu tháng 11 năm 2021, hình ảnh Bộ trưởng Công an Tô Lâm ăn thịt bò dát vàng tại nước Anh được tung lên mạng xã hội đã trở thành một xì-căng-đan lớn khiến có không ít người phẫn nộ vì hành vi tỏ rõ tư cách tệ lậu, đáng phỉ nhổ của một viên chức chính phủ đi công vụ nước ngoài. Tuy thế, phần nhiều những phản ứng từ người dân là sự mỉa mai châm biếm. Nhạc sĩ Trần Chí Phúc, vì là nhạc sĩ, nên đã sáng tác một "biếm ca" về chuyện này như sau:

Tư tưởng Phật là thăng hoa, vượt lên thân phận cay đắng, nghiệt ngã của kiếp người và hành động của Phật là cứu độ, hòa bình và thân ái. Trong Phật có Nho nhưng trong Nho không có Phật. Trong Phật có Lão nhưng trong Lão không có Phật. Dù nói Tam Giáo Đồng Quy nhưng Phật siêu việt lên trên giống như đỉnh ngọn tháp.

Tổng Thống Nga Vladimir Putin nói rằng Liên Xô sụp đổ đã là cái kết thúc của "nước Nga lịch sử," và nói rằng ông từng thỉnh thoảng lái xe taxi để bổ sung cho tiền lương sau khi Liên Xô sụp đổ. Trung thành với Liên Xô, Putin từng gọi sự tan rã Liên Xô là "tai họa địa chính trị lớn nhất của thế kỷ 20."

Mạng Lưới Nhân Quyền Việt Nam cử hành Ngày Quốc tế Nhân Quyền Lần Thứ 73 và Lễ Trao Giải Nhân Quyền Việt Nam lần thứ 20.

Lạm phát ở Hoa Kỳ đang ở mức cao một cách đáng kinh ngạc, theo trang APnews đưa tin ngày Chủ Nhật, 12 tháng 12 năm 2021. Chỉ số Giá tiêu dùng tăng 6,8% trong 12 tháng, tính tới tháng 11 năm 2021, đạt mức cao nhất trong 39 năm. Nhiều nhà kinh tế dự đoán lạm phát sẽ tiếp tục duy trì ở mức gần mức hiện tại trong vài tháng nữa, sau đó sẽ ở mức vừa phải cho đến hết năm 2022. Và họ dự đoán sẽ không lặp lại những năm 1970 hoặc đầu những năm 1980, thời điểm đáng sợ mà lạm phát tăng trên 10% trong suốt một thời gian dài.

Các bộ trưởng ngoại giao từ Hoa Kỳ, Anh và các nước còn lại của nhóm G-7, với sự tham gia của người đứng đầu các vấn đề đối ngoại của Liên minh châu Âu, đã đưa ra một tuyên bố chung về việc “thống nhất lên án việc xây dựng quân sự của Nga và những lời lẽ hung hăng đối với Ukraine.” G-7 kêu gọi Nga hãy “giảm leo thang, theo đuổi các kênh ngoại giao và tuân thủ các cam kết quốc tế về tính minh bạch của các hoạt động quân sự,” đồng thời ca ngợi “sự kiềm chế” của Ukraine. “Mọi hành vi sử dụng vũ lực để thay đổi biên giới đều bị nghiêm cấm theo luật pháp quốc tế. Nga nên chắc chắn rằng việc tiếp tục gây hấn quân sự đối với Ukraine sẽ gây ra những hậu quả lớn và cái giá phải trả là rất đắt,” tuyên bố viết.

Trong cuộc họp nhóm chiến lược hàng năm gần đây của Đảng Dân chủ, Annette Taddeo, thượng nghị sĩ đảng Dân chủ đang tranh cử chức Thống đốc, cho biết bà nhận thấy rõ ràng về những khó khăn phía trước. “Tất nhiên cuộc chiến sẽ không dễ dàng, nhưng nó sẽ còn khó khăn hơn rất nhiều, và với tư cách là những người theo Đảng Dân chủ Florida, chúng tôi đã thua rất nhiều lần đến nỗi các nhà tài trợ và chuyên gia đã nản chí với chúng tôi,” bà nói. Tuy nhiên, bà cũng nói thêm, “Tôi tin và tôi biết chúng tôi có thể giành chiến thắng nếu chúng tôi có thể tạo ra liên minh cử tri cần thiết để giành chiến thắng trong một tiểu bang mà những quyết định được đưa ra bởi 1% hoặc ít hơn.”

Các trận bão và mưa lớn mang theo nhiều tuyết sẽ tới California vào tuần tới, theo bản tin của CNN tường thuật hôm Chủ Nhật, 12 tháng 12 năm 2021. Trận bão đang di chuyển từ vùng Vịnh Alaska và sẽ từ từ đi xuống phía nam từ bờ Tây Bắc Thái Bình Dương vào Chủ Nhật tới Miền Nam California vào Thứ Ba. Trận bão này sẽ “đổ tuyết lớn nhất trong mùa này,” theo các nhà tiên đoán khí tượng tại Cơ Quan Thời Tiết Quốc Gia (NWS) tại Sacramento cho biết vào sáng Chủ Nhật.

Theo thống kê của trang Reuters, tính đến Chủ Nhật, 12 tháng 12 năm 2021, số người chết do COVID-19 ở Hoa Kỳ đã lên tới 800.000, khi đất nước đối mặt với nguy cơ gia tăng các ca nhiễm do thời gian ở trong nhà nhiều hơn vì thời tiết lạnh hơn và biến thể Omicron có khả năng lây lan cao, trang Reuters đưa tin ngày Chủ Nhật, 12 tháng 12 năm 2021. Cột mốc đau lòng có nghĩa là số người chết do một loại vi rút ở Hoa Kỳ hiện đã nhiều hơn toàn bộ dân số của Bắc Dakota. Ngay cả khi vắc xin được cung cấp rộng rãi và miễn phí, Hoa Kỳ vẫn có nhiều người chết vì COVID-19 trong năm 2021 so với năm 2020 do biến thể Delta dễ lây lan hơn và một số người dân từ chối tiêm chủng.

Trong Phật giáo, Thần Chú là một câu nói hay âm tiết linh thiêng có tác dụng thần bí. Thần chú chứa nhiều âm tiết không hiểu nghĩa. Trì Chú tức lập đi lập lại liên tục từ trăm lần trở lên. Trì chú không chủ động cũng không thụ động; nó là một sự tiếp thu cảm hứng.

Tưởng là ngồi chật sân vận động, vậy mà trống quá nhiều. Dĩ nhiên, Trump mất hứng. Sự kiện hôm Thứ Bảy 11/12/2021 do Trump và Bill O'Reilly (cựu bình luận viên Fox News) tại sân FLA Live Arena ở thị trấn Sunrise, Florida là buổi đầu tiên trong 4 sự kiện Trump gọi là "Chuyến Đi Tour Lịch Sử" cùng với O'Reilly. Ngày Chủ Nhật 12/12/2021 sẽ là sự kiện ở Orlando.

Tôi mới chỉ có dịp được biết thêm về Trương Tửu qua những bài tiểu luận viết với công tâm của vài vị thức giả thôi (Thụy Khuê, Lê Hoài Nguyên, Đỗ Ngọc Thạch, Lại Nguyên Ân…) nhưng cũng đã có được một hình ảnh về một Trương Tửu khác. “Ai kiềm chế được quá khứ, kẻ đó kiểm soát được tương lai. Ai kiểm soát được hiện tại, kẻ đó kiềm chế được quá khứ. Who controls the past, controls the future; who controls the present, controls the past.” Khi viết dòng chữ trên, trong tác phẩm Nineteen Eighty Four, vào năm 1948, George Orwell đã có thể hình dung ra được tất cả những thủ đoạn ma mãnh (của những chế độ toàn trị) trong việc ngụy tạo lịch sử. Điều mà George Orwell không ngờ tới là kỹ thuật truyền thông tân tiến ngày nay đã đưa nhân loại bước vào Thời Đại Thông Tin. Ở thời đại này, mọi cố gắng đánh tráo dĩ vãng đều trở thành vô vọng, và chỉ tạo ra được những trò hề lố bịch mà thôi.

Nhân sự việc Hoa Kỳ không mời Việt Nam tham gia Hội nghị Thượng đỉnh về Dân chủ tuần lễ vừa qua, tác giả Điệp Mỹ Linh đã có một bài chính luận đầy phẫn nộ về nhà nước và đảng Cộng sản Việt Nam. Kính mời bạn đọc theo dõi.

Hơn 30 trận gió lốc đã được báo cáo tại ít nhất 6 tiểu bang, gồm Missouri, Tennessee và Mississippi. Một trận gió lốc kéo dài hơn 250 dặm từ Arkansas tới Kentucky có thể đã bị thiệt hại bởi cơn gió lốc chạy dài hung bạo, theo nhà khí tượng của CNN cho biết. “Tôi chắc chắn số người chết tại Kentucky là 70 và có thể, trên thực tế vượt quá 100 trước cuối ngày,” theo Thống Đốc Kentucky Andy Beshear cho biết vào trưa Thứ Bảy. “Mức độ tàn phá không giống bất cứ thứ gì mà tôi đã từng thấy.” Một trong những nơi bị tàn phá nặng nề nhất là thành phố Mayfield thuộc tây nam của Kentucky, nơi gió lốc tàn phá xưởng làm nến Mayfield Consumer Products vào tối Thứ Sáu trong khi nhiều người đang làm việc ở đó. Khoảng 110 người lúc đó đang bên trong xưởng và hàng chục người bị lo sợ đã chết tại đó, theo Beshear cho hay.

Một người đàn ông tại thành phố Fountain Valley, Quận Cam, hôm Thứ Sáu, 10 tháng 12 năm 2021, đã bị kết tội giết người và âm mưu thực hiện giết người với người đàn ông khác trên biển vào đêm khuya trên chuyến đi bằng thuyền trên biển ngoài khơi Hải Cảng Dana Point Harbor, theo Báo Orange County Register tường thuật hôm Thứ Sáu. Hoang “Wayne” Xuan Le đã bị cáo buộc âm mưu với Sheila Ritze để dụ Tri “James” Minh Dao vào chiếc thuyền của Ritze hôm 14 tháng 10 năm 2019 với lời hứa về chuyến đi câu cá qua đêm.
Trang đầuTrang trước597598599600601602603Trang sauTrang cuối
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.