Hôm nay,  

Tô Đăng Khoa: Hãy để Tổ Quốc Trăm Năm phán xét chúng ta

19/09/202622:58:00(Xem: 1277)

Tô Đăng Khoa: Hãy để Tổ Quốc Trăm Năm phán xét chúng ta
 

--- Lời phát biểu trong buổi ra mắt sách của Lê Lạc Giao
 

(Việt Báo: Buổi ra mắt sách TỔ QUỐC TRĂM NĂM, Hồi Ký Tiểu Thuyết của Lê Lạc Giao, đã thực hiện chiều Thứ Bảy 19/9/2026 tại Coffee Factory, Westminster. Với MC ThụyVy. Các ca sĩ Thương Linh, Thái Hoàng, Lại Tôn Dũng, Băng Tâm (đoàn Lạc Hồng). Các diễn giả Phạm Quốc Bảo, Vũ Hoàng Thư, Tô Đăng Khoa và Phan Tấn Hải.)
 
blank 

Thưa quý vị,

Giữa gần bảy trăm trang của Tổ Quốc Trăm Năm, điều giữ tôi lại lâu nhất không phải một cuộc chuyển trại hay một nhận định chính trị. Đó là một ổ bánh mì.

Sau nhiều năm trong các trại miền Bắc, Hảo nhận được bánh: “Anh chăm chú nhìn nó như gặp lại người thân bấy lâu xa cách của mình.” Ở Little Saigon, ta còn đủ sung túc để tranh luận tiệm nào ngon hơn, nhưng ít ai nhìn bánh mì như nhìn người thân.

Tại sao lịch sử chứa nổi cuộc chiến mà không chứa nổi ánh mắt kia?

Lịch sử cần số người bị giam, chính sách và trại tù. Nhưng khi khái quát, một người dễ bị hút vào phạm trù “tù cải tạo.” Bánh mì thành bằng chứng của thiếu thốn. Ánh mắt Hảo biến mất. Đó là ý nghĩa của câu: Ký ức chống lại sự hấp thụ của lịch sử. Ký ức không chống sự thật; nó không để đời sống trở thành con số.
blankblank

Vũ Hoàng Thư đọc tác phẩm như biên niên sử của miền Nam thất trận: Hảo vừa là nạn nhân, vừa là nhân chứng. Tổ Quốc Trăm Năm mở ra vị thế thứ ba: thân chứng.

Là nạn nhân, Hảo bị gọi từ sĩ quan thành “ngụy quân,” “đối tượng cải tạo,” rồi tù nhân. Là nhân chứng, ông nói: việc ấy đã xảy ra; người này đã từng sống. Ông gọi lại những người lịch sử đã gom thành đám đông.

Thân chứng đi xa hơn sự xác nhận. Kinh nghiệm đi qua thân thể rồi thay đổi cách người ấy hiểu lịch sử. Nạn nhân hỏi: “Họ đã làm gì với tôi?” Nhân chứng nói: “Điều ấy đã xảy ra.” Thân chứng hỏi: “Tôi phải hiểu lại điều gì?”

blankblank

Sử liệu xác nhận tù nhân bị đói. Nhân chứng kể mình nhận bánh. Nhưng “nhìn nó như gặp lại người thân” truyền sang người đọc cái đói, phẩm giá và cảm giác được trở về làm người. Đó là độc điểm mà phạm trù “thiếu thốn vật chất” không giữ được. Văn chương trả lại phần đời sống lịch sử để rơi.

Người thắng gọi lịch sử là “giải phóng,” người thua gọi đó là “mất nước,” bộ máy gọi Hảo là “ngụy quân.” Lê Lạc Giao đưa ra một tên khác: Tổ Quốc Trăm Năm. Tên gọi ấy đặt chế độ dưới một thước đo dài hơn nó. Chính quyền có thể hưng vong; tổ quốc vẫn mang hậu quả.

blank
Đây là chỗ thân chứng khác nhân chứng. Nhân chứng giúp lịch sử gọi đúng tên sự kiện. Thân chứng giành lại quyền gọi tên chính lịch sử. Người từng bị lịch sử gọi tên nay đặt tên cho thời đại đã đi qua mình.

Ổ bánh mì không thay đổi lịch sử. Nhưng nếu lịch sử không còn chỗ cho ánh mắt ấy, nó đã trở nên quá chật đối với con người.

Tổ Quốc Trăm Năm mở lại chỗ ấy: “Hãy để Tổ Quốc Trăm Năm phán xét chúng ta.” Và tôi đồng cảm với anh Lê Lạc Giao và anh Vũ Hoàng Thư, đó là câu nói mang sức nặng triết học nhất của tác phẩm.

Tô Đăng Khoa
19/9/2026



Trang đầuTrang trước650651652653654655656Trang sauTrang cuối

Ứng cử viên Thủ tướng Liên bang Armin Laschet (CDU) đi cùng một nhóm chuyên gia trong đợt tổng kết cuối cùng trước cuộc bầu cử Quốc hội liên bang. Ông Laschet tại trụ sở CDU ở Berlin cho biết 23 ngày trước cuộc bầu cử, bây giờ là về nội dung. " Bây giờ mang những ý tưởng sáng tạo đến "trọng điểm", đó là những gì chúng tôi đặt ra để làm." Nhóm của ông bao gồm "các chuyên gia nam nữ làm một cái gì đó khác hơn là những thí nghiệm đơn giản có tính chất ý thức hệ ".

Việc làm ngoài nông nghiệp tại Hoa Kỳ tăng thêm 235,000 trong tháng 8/2021, theo bản báo cáo của Sở Thống Kê Lao Động hôm Thứ Sáu. Tỷ lệ thất nghiệp giảm 0.2% để còn 5.2% trong tháng 8/2021.

Nước Mỹ đã chính thức chấm dứt cuộc chiến kéo dài nhất trong lịch sử tại Afghanistan sau khi kết thúc cuộc di tản người Mỹ, người Afghans làm việc cho Mỹ và các kiều dân ngoại quốc khác vào đúng hạn chót 31 tháng 8 năm 2021 mà Tổng Thống Joe Biden đã đưa ra. Trong khi đó tình hình đại dịch tại Việt Nam cũng chưa thấy có gì khả quan, với số người bị lây nhiễm Covid-19 tại Sài Gòn vẫn còn gia tăng.

Ông viết trong tuyên bố rằng, “Giờ đây những người hoàn toàn xa lạ được trao quyền cho chính họ từ chối trong những quyết định sức khỏe cá nhân và riêng tư nhất bị đối diện bởi các phụ nữ.” Biden nói rằng ông đang tung ra một nỗ lực “toàn bộ chính phủ” để đối phó với luật này, trao nhiệm vụ cho Bộ Y Tế và Bộ Tư Pháp “để xem những bước gì mà Chính Phủ Liên Bang có thể làm để bảo đảm rằng các phụ nữ tại Texas có thể tiếp cận việc phá thai an toàn và hợp pháp.” Ông cho biết nỗ lực này sẽ được lãnh đạo từ trong Bạch Ốc.

“Và rồi chúng tôi phải trả lương cao để có nhân viên từ tiểu bang khác tới tiểu bang của chúng tôi,” theo Coule nói. Lương trung bình cho một y tá di chuyển đã tăng từ $1,000 lên tới $2,000 một tuần trước đại dịch và hiện nay lên từ $3,000 tới $5,000, the Sophia Morris, phó chủ tịch công ty nhân viên chăm sóc sức khỏe Aya Healthcare có trụ sở tại San Diego, cho biết. Cô nói rằng Aya đang tuyển dụng 48,000 y tá di chuyển.

Bờ Biển Miền Đông Hoa Kỳ sửng sốt đối diện với tử vong đang gia tăng, mực nước sông dâng cao, thiệt hại do bão lốc và tiếp tục kêu gọi cứu cấp hôm Thứ Năm, 2 tháng 9 năm 2021, sau khi tàn dư của Bão Ida bao trùm khắp khu vực với mưa lớn kỷ lục, làm hơn 40 người chết đuối trong nhà và trong xe của họ, theo bản tin của Hãng Thông Tấn Mỹ AP tường thuật hôm Thứ Năm.

Hơn 1,300 người tại quận Thanh Xuân ở Hà Nội đã được đưa đi cách ly là nơi trở thành ổ dịch lớn nhất tại thành phố này, với 388 người bị nhiễm Covid-19 kể từ ngày 23 tháng 8 tới nay, theo bản tin của Đài Á Châu Tự Do (RFA) tường thuật hôm Thứ Năm, 2 tháng 9 năm 2021.

Vào ngày 25 tháng Tám, AARP đã tổ chức một buổi thảo luận trực tuyến mang tên – “Cuộc Thảo Luận về #StopAsianHate của AARP: Bảo Vệ Những Người Lớn Tuổi Trong Cộng Đồng AAPI Của Chúng Ta Bằng Các Dữ Liệu” – để giải quyết các sự thù hận đối với người Á Châu từ góc nhìn về dữ liệu. Sự kiện này có bao gồm một bài thuyết trình từ các chuyên gia nghiên cứu về các phát hiện khảo sát mới nhất có liên quan đến cộng đồng AAPIs 50-Plus, theo sau đó là một buổi thảo luận về các chủ đề như sự ảnh hưởng về tinh thần và sức khỏe của dịch COVID-19 trên những người AAPIs lớn tuổi, việc tư khai báo các sự việc thù hận đới với người AAPI, và tác động của các sự việc thù hận đối với những người phụ nữ AAPI trên 50 tuổi.

Những người Mỹ gốc Việt đến Hoa Kỳ tị nạn hơn 40 năm trước và con cái của họ đang vận động để giúp đỡ những người Afghanistan mà họ thấy cùng chia sẻ một quá khứ vào thời điểm kết thúc hỗn loạn một cuộc chiến kéo dài khác ở châu Á.

Hôm Thứ Tư, báo Atlanta Journal-Constitution loan tin 1 cậu bé 13 tuổi tại Georgia chết đột ngột vì COVID — mặc dù trường hợp này không có vẻ gì nguy hiểm, theo các bác sĩ. Cậu bé Porter Helms xét nghiệm dương tính từ tháng trước, phải tự cách ly ở nhà, được 1 tuần lễ thì khi thân phụ về nhà nhận thấy cậu nằm bất tỉnh.

Tiếp tục chương trình giúp đỡ cư dân gốc Việt ở Vùng Little Saigon điền đơn thi quốc tịch miễn phí, Văn Phòng Vận Động Tranh Cử của cựu Dân Biểu Liên Bang Harley Rouda (HarleyForCongress) xin mời quí cư dân đến với ngày trợ giúp điền đơn nhập tịch trong tháng

Viên chức tài trợ sinh viên tại California Patrick Perry đã bắt đầu kiểm tra thường xuyên các hồ sơ tài trợ tiền học liên bang trong vài tuần qua khi ông bắt gặp một con số bí ẩn: 60,000 hồ sơ xin tiền học từ một nhóm sinh viên đặc biệt trong năm nay nhiều hơn năm ngoái, theo bản tin của Báo Los Angeles Times tường thuật hôm Thứ Tư, 1 tháng 9 năm 2021 được phổ biến trang mạng Yahoo News. Họ là những người nạp đơn xin lần đầu đối với các trường cao đẳng cộng đồng California là những người hơn 30 tuổi, có lợi tức thấp hơn $40,000 một năm và đang tìm cách học để lấy bằng cao đẳng 2 năm thay vì chứng chỉ huấn nghệ. Họ có khắp tiểu bang, nạp đơn xin tại 105 trong số 116 trường trong hệ thống Cao Đẳng Cộng Đồng California – với con số nhiều nhất tại Cerritos, Pasadena, Chaffey, Merced và Antelope Valley. Và các hồ sơ nạp xin tiền học của họ đã bắt đầu gia tăng từ tháng 5 đến giữa tháng 8.

Tổ Chức Y Tế Thế Giới (WHO) đã đặt tên chủng Mu là một biến thể được quan tâm hôm Thứ Hai, là biến thể thứ 5 được đặt tên. Các quan ngại của nhiều viên chức về biến thể phát xuất từ các đột biến của nó, mà cho thấy nó có thể có khả năng trốn tránh các thuốc chích ngừa, và, trong khi các trường hợp lây nhiễm là thấp, WHO lưu ý trong một phúc trình rằng chúng đang gia tăng liên tục tại Colombia, nơi nó phát xuất, và tại Ecuador.

Lãnh Đạo Cộng Hòa tại Thượng Viện Mitch McConnell đã dập tắt tin đồn rằng Tổng Thống Joe Biden sẽ bị luận tội về việc ông rút quân đội Mỹ ra khỏi Afghanistan, theo bản tin của NBC News tường thuật hôm Thứ Tư, 1 tháng 9 năm 2021. Tại một sự kiện ở thành phố Pikeville thuộc tiểu bang Kentucky, vào xế trưa Thứ Tư, McConnell nói rằng, “sẽ không có bất cứ cuộc luận tội nào” với Biden sau vụ rút lui lộn xộn, theo liverstream về sự kiện này của chi nhánh Đài CBS cho thấy.

Tướng Lục Quân Hoa Kỳ Mark Milley, chủ tịch hội đồng Tham Mưu Trưởng Liên Quân, hôm Thứ Tư, 1 tháng 9 năm 2021, nói rằng “có thể” Hoa Kỳ sẽ tìm cách hợp tác với Taliban trong các cuộc không kích khủng bố tại Afghanistan chống lại các dân quân Nhà Nước Hồi Giáo và những nhóm khác, theo Hãng Thông Tấn Mỹ AP tường thuật hôm Thứ Tư.
Trang đầuTrang trước650651652653654655656Trang sauTrang cuối
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.