Bản Tin Cà Phê Sáng Thứ Hai 28/9/2026:

BẢN TIN cà phê sáng Thứ Hai 28/9/2026:
- Canada-VN ký kết cho bay thẳng 14 chuyến chở khách, 7 chuyến chở hàng mỗi tuần. Air Canada sẽ bay thẳng tuyến Vancouver-Sàigon từ 2027.
- Đăng trên báo chí các thông tin xuyên tạc lịch sử; phủ nhận thành tựu cách mạng; xúc phạm dân tộc, anh hùng dân tộc sẽ bị phạt đến 500 triệu đồng (=19,248 USD). Đăng trên không gian mạng sẽ bị phạt tới 50.000.000 đồng (=1925 USD).
- TQ lần đầu tiên đưa phi cơ robot (UAV) tối tân nhất WZ-7 tới Biển Đông tập trận.
- Đại sứ quán Mỹ tại Philippines lên án TQ quậy phá Biển Đông. Đại sứ quán TQ tố Mỹ đổ dầu vào lửa.
- Thái Lan: mưa 3 ngày, 41 tỉnh lụt, Bangkok ngập ngang hông, 8 người chết, thiệt hại 327 triệu USD
- Đức Giáo Hoàng kêu gọi hãy hòa nhập người nhập cư như trong gia đình vì cùng là con Chúa Trời. Tổng Thống Pháp dự lễ tiễn Ngài về Ý, sau nhiều buổi họp riêng.
- Mỹ-Iran họp gián tiếp hôm nay, hy vọng mở eo biển Hormuz // Anh nghi đặc vụ Iran theo ghe di dân vượt biên vào Anh // Iran: không hề dính vụ khủng bố căn cứ Mỹ ở Anh (5 người bị bắt đều là công dân Anh) // Mỹ: đã áp giải 1 tỷ thùng dầu qua eo biển Hormuz mấy tháng qua.
- Iran: Biển Ả Rập sẽ sạch bóng quân thù (ám chỉ Mỹ) // Iran kiện lên LHQ về lệnh cấm bay do Mỹ áp đặt // Iran nói đang kiểm soát Eo biển Hormuz hoàn toàn // Iran dọa nếu Mỹ tái tấn công, Iran có thể đóng cửa cả Iran có thể đóng cửa cả eo biển Hormuz và eo biển Bab el-Mandeb // NBC: Iran bắn tên lửa, làm 8 lính TQLC Mỹ bị thương tại eo biển Hormuz.
- Đoàn 600 người di cư đi bộ tới gần biên giới Mỹ, nghi dàn dựng để kiếm phiếu cho Cộng Hòa vì sẽ chụp mũ rằng Dân Chủ mềm yếu với di dân.
- Có xác suất 10% xảy ra trường hợp AI tiêu diệt nhân loại.
- TQ giảm thuế quan nông sản Mỹ, chỉ trừ đậu nành còn bị áp thuế bổ sung
- Công tố điều tra lại vụ 7 nam sinh viên Đại học Cornell gài thuốc và hiếp tập thể 1 nữ SV năm 2024. Đại học Cornell bị tố dìm vụ án, chỉ phạt các nam SV viết bài luận thay vì đưa ra hình sự.
- California khu vực 10: DB tiểu bang đương nhiệm Stephanie Nguyen (Dân Chủ) bị Vinaya Singh (Cộng Hòa) tranh ghế.
- Canada: Khoa Trần (36 tuổi) bị tòa phán có tội giết người hàng xóm vì cãi chuyện khói nướng thịt. Vợ Trần là Quynh Nguyen (30 tuổi) bị phán là đồng phạm. Tòa sẽ tuyên án ngày 26/10.
.
____ ____ CHI TIẾT:
.
---- Canada-VN ký kết cho bay thẳng 14 chuyến chở khách, 7 chuyến chở hàng mỗi tuần. Air Canada sẽ bay thẳng tuyến Vancouver-Sàigon từ 2027. Theo báo Daily Hive. Canada và Việt Nam đã ký kết một thỏa thuận vận tải hàng không mở rộng, cho phép thực hiện các chuyến bay thẳng giữa hai nước lần đầu tiên, cho phép các hãng hàng không của mỗi nước khai thác tối đa 14 chuyến bay chở khách và 7 chuyến bay chuyên chở hàng hóa mỗi tuần. Các hãng hàng không có thể vận chuyển hàng hóa giữa hai nước như một phần của các dịch vụ bắt đầu hoặc kết thúc tại quốc gia sở tại, qua đó tăng tính linh hoạt cho các tuyến vận chuyển hàng hóa. Như thế sẽ loại bỏ rào cản pháp lý lớn đối với việc thiết lập các chuyến bay thẳng, không điểm dừng giữa Sân bay Quốc tế Vancouver (YVR) và Việt Nam.
Các hãng hàng không vẫn cần tự đưa ra quyết định về việc có triển khai các đường bay thẳng này hay không. Bà Tamara Vrooman, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành của YVR, nhận định Việt Nam là thị trường tăng trưởng đầy hứa hẹn nhờ nhu cầu lớn về đi lại của hành khách và hoạt động thương mại. Trong năm 2025, có khoảng 58.000 hành khách di chuyển giữa YVR và Việt Nam thông qua Singapore, cho thấy nhu cầu đủ lớn cho các chuyến bay thẳng.
Air Canada có kế hoạch ngừng khai thác đường bay thẳng Singapore-Vancouver vào tháng 1/2027, điều này có thể tạo điều kiện về năng lực khai thác cho một đường bay mới đến Việt Nam. Một lượng lớn hàng hóa giá trị cao (hải sản, nông sản, linh kiện máy móc, nhựa, sản phẩm công nghệ) được vận chuyển giữa miền Tây Canada và Việt Nam, rất phù hợp cho hình thức vận tải hàng không.
Air Canada đang chuẩn bị triển khai dịch vụ bay thẳng, không điểm dừng giữa YVR và Thành phố Sài Gòn, với mục tiêu thực hiện vào năm 2027. Hội đồng Kinh doanh Canada-ASEAN ủng hộ kết nối hàng không trực tiếp mới này vì nó sẽ thúc đẩy thương mại, du lịch, đầu tư và các hoạt động hợp tác kinh doanh. Vietnam Airlines cũng đã bày tỏ sự quan tâm đến việc bổ sung Vancouver vào mạng lưới điểm đến quốc tế của mình.
Việt Nam là đối tác thương mại lớn nhất của Canada trong khối ASEAN, với kim ngạch thương mại hai chiều đạt 20,6 tỷ đô la Canada vào năm 2025 và xuất khẩu của Canada sang Việt Nam tăng trưởng 30%. Cộng đồng người Việt tại Canada với khoảng 275.000 người là nguồn cầu quan trọng đối với các đường bay mới.
.
--- Trên báo chí đăng thông tin xuyên tạc lịch sử; phủ nhận thành tựu cách mạng; xúc phạm dân tộc, anh hùng dân tộc sẽ bị phạt đến 500 triệu đồng (=19,248 USD). Trên không gian mạng sẽ bị phạt tới 50.000.000 đồng (=1925 USD). Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà thay mặt Chính phủ ký ban hành Nghị định 367/2026/NĐ-CP ngày 25/9/2026 (hiệu lực từ ngày 26/09/2026) quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực báo chí.
-- Trong lĩnh vực báo chí. Khung phạt từ 400.000.000 đồng (=15,398 USD) đến 500.000.000 đồng áp dụng cho tổ chức vi phạm. Mức phạt tối đa trong lĩnh vực báo chí là 500.000.000 đồng đối với tổ chức và 250.000.000 đồng (=9,624 USD) đối với cá nhân.
-- Trên không gian mạng và mạng xã hội: Các hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin sai sự thật, xuyên tạc trên mạng xã hội tùy thuộc vào mức độ gây ảnh hưởng hoặc vai trò quản trị (như không ngăn chặn, gỡ bỏ thông tin xuyên tạc) cũng sẽ bị xử phạt từ 20.000.000 đồng (=770 USD) đến 50.000.000 đồng (=1925 USD). Ngoài ra, trang thông tin hoặc hội nhóm vi phạm có thể bị khóa vĩnh viễn.
Các mức phạt tiền nêu trên chỉ áp dụng cho các vi phạm hành chính chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Nếu hành vi cấu thành tội phạm (ví dụ: xúc phạm danh dự nghiêm trọng, gây phương hại đến an ninh quốc gia), người vi phạm sẽ bị khởi tố và xử lý theo Bộ luật Hình sự.
.
---- TQ lần đầu tiên đưa phi cơ robot (UAV) tối tân nhất WZ-7 tới Biển Đông tập trận. Theo báo South China Morning Post. Trung Quốc lần đầu tiên triển khai máy bay không người lái (UAV) trinh sát tầm cao tiên tiến WZ-7 tới Biển Đông trong khuôn khổ cuộc tập trận chung giữa không quân và hải quân gần bãi cạn Scarborough đang tranh chấp. Quân đội TQ đã tiến hành các cuộc tập trận này tại vùng biển và không phận quanh bãi cạn Scarborough – một điểm nóng tranh chấp lãnh thổ quan trọng giữa Trung Quốc và Philippines. Bãi cạn Scarborough là khu vực mà cả Trung Quốc (gọi là đảo Hoàng Nham) và Philippines (gọi là bãi cạn Panatag) đều tuyên bố chủ quyền.
Loại UAV tối tân nhất WZ-7, còn được gọi là "Tường Long" (Xianglong) hay "Rồng bay" (Soaring Dragon), đã tham gia cùng nhiều loại máy bay chiến đấu khác; đây là lần đầu tiên việc triển khai thực tế của nó được xác nhận. WZ-7 cung cấp thông tin tình báo hình ảnh phục vụ công tác trinh sát chiến lược và chiến thuật, bao gồm tuần tra biên giới, giám sát vùng lãnh hải và theo dõi các vùng đặc quyền kinh tế.
Mẫu UAV này có thông số kỹ thuật: dài 14m, cao 3,9m, sải cánh 22,8m; độ cao hành trình hơn 18.000m, tầm hoạt động hơn 4.500km và thời gian bay liên tục vượt quá 6,5 giờ. WZ-7 được mô tả là loại máy bay không người lái thứ hai trên thế giới có khả năng bay cắt ngang các đường bay dân dụng một cách tự do và hoạt động ở độ cao lớn hơn so với các máy bay thương mại thông thường. Khả năng hoạt động tầm cao và duy trì bay trong thời gian dài cho phép nó cung cấp thông tin nhận thức chiến trường theo thời gian thực trên các vùng biển rộng lớn mà không cần phải triển khai từ các căn cứ ngay tại Biển Đông.
Các hình ảnh ghi lại cho thấy chiếc WZ-7 cất cánh từ một căn cứ quân sự ở miền nam Trung Quốc và bay về hướng Biển Đông. Biển Đông, đặc biệt là khu vực quanh bãi cạn Scarborough, đóng vai trò là nơi thử nghiệm các công nghệ quân sự không người lái mới nhất của Trung Quốc. Các loại UAV tầm cao như WZ-7 phù hợp với khu vực này hơn so với UAV cánh cố định triển khai từ tàu chiến, vốn chịu nhiều hạn chế về khả năng vận hành.
Các cuộc tập trận này được xem là thông điệp chủ yếu nhắm vào Philippines – quốc gia đang tranh chấp quyền kiểm soát của Trung Quốc đối với bãi cạn Scarborough.
Trung Quốc đã kiểm soát bãi cạn Scarborough từ năm 2012 và vào năm 2024 đã công bố các đường cơ sở cho vùng lãnh hải xung quanh khu vực này nhằm củng cố các tuyên bố chủ quyền theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển. Philippines đã thách thức các tuyên bố của Trung Quốc bằng cách điều tàu và máy bay vào khu vực này, đồng thời đệ trình bản đồ đường cơ sở của mình lên Liên Hợp Quốc vào tháng 7 năm 2024.
.
---- Thái Lan: mưa 3 ngày, 41 tỉnh lụt, Bangkok ngập ngang hông, 8 người chết, thiệt hại 327 triệu USD. Bangkok đã hứng chịu tình trạng ngập lụt nghiêm trọng, với mực nước dâng cao tới ngang eo ở một số khu vực sau những trận mưa lớn vào cuối tuần, buộc hàng nghìn người phải tìm nơi trú ẩn tại các trung tâm sơ tán. Lượng mưa đo được trong khoảng hai đến ba ngày là khoảng 320 mm (12,6 inch), gần bằng tổng lượng mưa trung bình của thành phố trong tháng 9.
Nhiều khu dân cư và hệ thống thoát nước tại Bangkok bị quá tải trước tình trạng ngập lụt. Dân phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt lương thực và gặp khó khăn trong việc chuẩn bị ứng phó sớm với lũ lụt. Lũ lụt đã ảnh hưởng đến 41 tỉnh của Thái Lan kể từ ngày 16 tháng 9, khiến ít nhất 8 người thiệt mạng và tác động đến hơn 580.000 hộ gia đình. Hơn 80.000 cư dân tại các vùng ngập lụt đang bị mắc kẹt trong nhà; công tác cứu trợ bao gồm việc triển khai các bếp ăn lưu động và sử dụng thuyền để cung cấp bữa ăn. Thiệt hại kinh tế do lũ lụt ước tính ít nhất là 11 tỷ baht (327 triệu USD) trên toàn quốc, và con số này có thể tăng thêm nếu tình hình trở nên tồi tệ hơn. Lũ lụt dự kiến ​​sẽ làm giảm tốc độ tăng trưởng GDP của Thái Lan 0,3 điểm phần trăm trong năm nay và 0,5 điểm phần trăm trong quý III.
Bangkok và khu vực phía Đông sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề nhất về mặt kinh tế, đặc biệt là các ngành bán buôn, bán lẻ, công nghiệp và nông nghiệp. Tại các khu dân cư bị ngập như Bang Kapi, người bán hàng đã thích nghi bằng cách bán hàng trên các bệ nổi hoặc đứng ngay trong dòng nước ngập ngang đầu gối. Gần 5.901 người tại Bangkok đã di dời đến 234 trung tâm sơ tán. Bangkok rất dễ bị ngập lụt do địa hình thấp (chỉ cao 1,5 mét so với mực nước biển) và tình trạng sụt lún đất đang diễn ra.
.
---- Đức Giáo Hoàng kêu gọi hãy hòa nhập người nhập cư như trong gia đình vì cùng là con Chùa Trời. Tổng Thống Pháp dự lễ tiễn Ngài về Ý, sau nhiều buổi họp riêng. Hôm thứ Hai, Đức Giáo hoàng Leo XIV đã kêu gọi người dân châu Âu hãy hòa nhập người nhập cư "như thể họ là thành viên trong chính gia đình mình." Đức Giáo hoàng hiện đang kết thúc chuyến thăm chính thức tới Pháp; tại thành phố Metz, ngài đã có bài phát biểu với sự hiện diện của Tổng thống Emmanuel Macron. Người đứng đầu Giáo hội Công giáo nhắc nhở người dân châu Âu về vô số người đang "chạy trốn chiến tranh và sự đàn áp, tìm kiếm một cuộc sống tốt đẹp hơn, thoát khỏi cảnh nghèo đói và gian khổ." Ngài kêu gọi họ không chỉ trao cho người nhập cư "cơ hội phát triển tài năng, năng lực và tâm hồn," mà còn hãy để họ "hòa nhập vào đời sống gia đình."
"Kitô giáo dạy rằng mọi người đều bình đẳng về bản chất, là con cái của cùng một Thiên Chúa và được cứu chuộc bởi cùng một Đấng Kitô, bất kể chủng tộc," Đức Giáo hoàng Leo nhấn mạnh, đồng thời đề cao "tính phổ quát của các giá trị nền tảng châu Âu."
Trong một thay đổi lịch trình vào phút chót, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã quyết định tham dự thánh lễ bế mạc chuyến thăm Pháp kéo dài bốn ngày của Giáo hoàng Leo XIV, trước khi chính thức tiễn đưa Giáo hoàng tại lễ tiễn biệt. Tổng thống Pháp cũng tham gia vào nghi thức tiễn biệt chính thức.
Tờ nhật báo Le Parisien của Pháp đưa tin về những căng thẳng hậu trường khi Vatican từ chối một số đề xuất của ông Macron, bao gồm cả cuộc gặp gỡ với những người thợ thủ công đã tham gia trùng tu Nhà thờ Đức Bà Paris sau khi công trình này bị hư hại nặng nề bởi vụ hỏa hoạn năm 2019.
Dù vậy, Emmanuel Macron và Đức Giáo hoàng Leo XIV đã có nhiều cuộc gặp gỡ trong ngày thứ Sáu. Tổng thống Pháp đã đón Đức Giáo hoàng khi ngài đến sân bay Orly, trước khi tiến hành các cuộc hội đàm riêng tại Điện Élysée. Sau đó, cả hai đã có bài phát biểu trước các quan chức Pháp và đoàn ngoại giao.
.
---- Mỹ-Iran họp gián tiếp hôm nay, hy vọng mở eo biển Hormuz // Anh nghi đặc vụ Iran theo ghe di dân vượt biên vào Anh // Iran: không hề dính vụ khủng bố căn cứ Mỹ ở Anh (5 người bị bắt đều là công dân Anh) // Mỹ: đã áp giải 1 tỷ thùng dầu qua eo biển Hormuz mấy tháng qua.
Theo tin từ hãng thông tấn AP hôm thứ Hai, các cuộc đàm phán gián tiếp giữa Hoa Kỳ và Iran dự kiến ​​sẽ tiếp tục trong ngày hôm nay; thông tin này được dẫn lời từ ba quan chức am hiểu vấn đề. Các nhà đàm phán được cho là vẫn đang làm việc với cả hai bên nhằm mở lại eo biển Hormuz và chấm dứt xung đột.
Theo truyền thông Iran, phái đoàn nước này tham dự Đại hội đồng Liên Hợp Quốc đã chuyển tải lập trường của chính phủ tới chính quyền Trump thông qua các bên trung gian và đang chờ phản hồi, đồng thời loại trừ khả năng đàm phán trực tiếp với Washington.
Ông Nigel Farage, lãnh đạo đảng Reform UK, hôm Chủ nhật tuyên bố rằng ông đã nhận được tin tình báo cho thấy Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đang cử các đặc vụ thâm nhập Vương quốc Anh thông qua các thuyền chở người di cư.
Ông Farage đã lên tiếng trên mạng xã hội X về âm mưu tấn công khủng bố nhắm vào căn cứ không quân RAF Fairford, đồng thời ca ngợi Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump vì đã cảnh giác trước các mối đe dọa khủng bố do IRGC thực hiện thông qua con đường nhập cư. "Chúng ta đã cho phép những người có thể sẽ sát hại chính người dân của mình được phép nhập cảnh," ông nói trong một thông điệp video.
Ông Farage cáo buộc Công đảng quan tâm đến dư luận quốc tế và các quyết định của tòa án quốc tế nhiều hơn là an ninh quốc gia, đồng thời khẳng định chưa từng có chính phủ nào tại Anh lại ít quan tâm đến sự an toàn của công dân mình như vậy.
.
Đại sứ quán Iran tại Vương quốc Anh đã bác bỏ các cáo buộc cho rằng Tehran có liên quan đến vụ việc xảy ra hôm Chủ nhật tại căn cứ RAF Fairford – nơi đồn trú của quân đội Hoa Kỳ.
Trong một bài đăng trên mạng xã hội hôm thứ Hai, Đại sứ quán tuyên bố họ "kiên quyết bác bỏ và lên án mạnh mẽ những đồn đoán vô căn cứ và ác ý gần đây do một số cá nhân và cơ quan truyền thông Anh đưa ra, nhằm liên kết Iran với vụ bắt giữ năm nghi phạm ở khu vực lân cận căn cứ RAF Fairford". Họ nói thêm rằng những cáo buộc này nhằm mục đích "thúc đẩy tâm lý bài Iran" tại Anh và khẳng định sẽ thực hiện "các biện pháp pháp lý thích hợp" nếu cần thiết.
Trước đó một ngày, cảnh sát chống khủng bố Anh cho biết họ đang điều tra xem liệu Iran có liên quan đến âm mưu đặt bom bị nghi ngờ này hay không. Thực tế: 5 người bị bắt đều là công dân Anh.
.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ (CENTCOM) hôm thứ Hai thông báo rằng hơn một tỷ thùng dầu đã được vận chuyển qua eo biển Hormuz trong vài tháng qua. Trong một bài đăng trên mạng xã hội X, quân đội Mỹ đã bác bỏ những tuyên bố gần đây cho rằng Iran nắm quyền "kiểm soát hoàn toàn" tuyến đường thủy huyết mạch này, đồng thời khẳng định quốc gia Trung Đông này không còn lực lượng hải quân "vì đã bị quân đội Mỹ đánh chìm".
"Iran không kiểm soát Eo biển Hormuz; minh chứng là hàng nghìn tàu thuyền đã tự do qua lại, cùng với hơn 1 tỷ thùng dầu được vận chuyển qua đây chỉ trong vài tháng qua", quân đội Mỹ lập luận.
.
---- Iran: Biển Ả Rập sẽ sạch bóng quân thù (ám chỉ Mỹ) // Iran kiện lên LHQ về lệnh cấm bay do Mỹ áp đặt // Iran nói đang kiểm soát Eo biển Hormuz hoàn toàn // Iran dọa nếu Mỹ tái tấn công, Iran có thể đóng cửa cả Iran có thể đóng cửa cả eo biển Hormuz và eo biển Bab el-Mandeb // NBC: Iran bắn tên lửa, làm 8 lính TQLC Mỹ bị thương tại eo biển Hormuz.
Trong một tuyên bố bằng văn bản được công bố hôm thứ Hai, Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei khẳng định rằng kẻ thù của đất nước ông không thể vượt qua Biển Ả Rập (Arabian Sea), và vùng biển này cũng sẽ sớm sạch bóng họ. "Do những đòn giáng đau đớn phải hứng chịu từ các chiến binh dũng cảm và lực lượng bảo vệ Eo biển Hormuz, họ không thể tiến xa hơn Biển Ả Rập. Mỗi khi liều lĩnh làm điều đó, chính họ lại phải gánh chịu thiệt hại; và sẽ không lâu nữa, Biển Ả Rập cũng sẽ thoát khỏi sự hiện diện của họ," ông Khamenei nói.
Nhà lãnh đạo Iran cũng cho rằng, mặc dù một số người coi Iran là "siêu cường thứ tư của thế giới" dựa trên "những tính toán trần tục", nhưng nếu xét theo "những tính toán của Thượng đế", Iran mới là "cường quốc hàng đầu thế giới".
.
Theo hãng tin nhà nước IRNA của Iran, ông Abouzar Shiroudi - người đứng đầu Tổ chức Hàng không Dân dụng Iran - cho biết hôm thứ Hai rằng nước này đã đệ đơn khiếu nại chính thức lên Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO) thuộc Liên Hợp Quốc để phản đối các hạn chế bay "bất hợp pháp" do Hoa Kỳ áp đặt.
"Nhằm bảo vệ các quyền lợi chính đáng của ngành hàng không và đáp trả những hạn chế bất hợp pháp do Hoa Kỳ áp đặt, Cộng hòa Hồi giáo Iran đã soạn thảo và đệ trình văn bản phản đối chính thức lên Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO). Văn bản này nêu rõ những ý kiến ​​phản đối của Iran cùng các tài liệu chứng minh liên quan đến những gián đoạn trong hoạt động bay," ông Shiroudi cho biết.
Người đứng đầu ngành hàng không dân dụng Iran cũng cho biết ICAO đã ra phán quyết có lợi cho Tehran liên quan đến các vụ tấn công và ném bom vào sân bay cũng như máy bay, tuy nhiên vụ việc vẫn đang được Tòa án The Hague xem xét và chưa rõ liệu Iran có nhận được khoản bồi thường nào hay không.
.

"Mỹ cần biết rằng nếu họ phạm sai lầm và có ý định xâm phạm lãnh thổ của chúng tôi, eo biển Hormuz và Bab el-Mandeb – hai điểm nghẽn huyết mạch về năng lượng của thế giới – sẽ bị đóng cửa," ông Velayatmadar phát biểu với truyền thông Iran. Ông lưu ý rằng việc đóng cửa hai eo biển này không phải là điều khó khăn đối với Iran, bởi lẽ cho đến nay, nước này vẫn duy trì việc mở cửa các tuyến đường này chỉ vì lý do "kiềm chế".
Ông Velayatmadar cảnh báo các nước châu Âu rằng việc ủng hộ các chính sách chống Iran của Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ dẫn đến sự gián đoạn lớn trong hoạt động xuất khẩu năng lượng và khiến giá cả leo thang.
.
Một vụ tấn công bằng tên lửa hành trình của Iran đã khiến 8 lính thủy quân lục chiến Mỹ bị thương tại eo biển Hormuz cách đây hai tuần, theo tin từ NBC News dẫn lời ba quan chức Mỹ giấu tên. Báo cáo cho biết các vết thương xảy ra khi tên lửa tấn công con tàu mà họ đang vận hành không quá nghiêm trọng. Các binh sĩ này bị ngạt khói và có thể bị chấn thương sọ não, do họ xuất hiện các triệu chứng chấn động não như đau đầu.
Tất cả họ đều đã trở lại làm việc ngay sau vụ tấn công. Họ không ở trên tàu của Hải quân Mỹ và các quan chức từ chối tiết lộ loại tàu cụ thể.
.
---- Đoàn 600 người di cư đi bộ tới gần biên giới Mỹ, dàn dựng để kiếm phiếu cho Cộng Hòa vì sẽ chụp mũ rằng Dân Chủ mềm yếu với di dân. Hơn 600 người di cư đang di chuyển về phía bắc qua Mexico trong một đoàn người mang tên "Fe y Esperanza" ("Niềm tin và Hy vọng"); đoàn người này xuất phát từ Honduras và bao gồm cả những người đến từ El Salvador, Guatemala, Ecuador và Haiti. Hành trình bắt đầu vào ngày 20 tháng 9/2026, khi 200-400 người di cư Honduras rời San Pedro Sula theo từng nhóm nhỏ để hướng tới biên giới Guatemala. Đến ngày 28 tháng 9, quy mô đoàn người đã tăng lên hơn 600 người khi họ di chuyển từ Tapachula, miền nam Mexico, về phía biên giới Hoa Kỳ.
Những người di cư cho biết khó khăn kinh tế là lý do chính khiến họ rời đi; một số người thừa nhận việc đến được Hoa Kỳ là rất khó khăn nhưng vẫn quyết tâm thử sức. Công dân Honduras có thể nhập cảnh Guatemala mà không cần thị thực theo hiệp định CA-4, nhưng thường cần thị thực để vào Mexico (trừ một số trường hợp ngoại lệ). Thành phần của đoàn người đã thay đổi khi có thêm những người di cư đang ở miền nam Mexico gia nhập, do đó đoàn người không chỉ bao gồm công dân Honduras. Đoàn người vẫn còn cách biên giới Hoa Kỳ hàng trăm dặm, và chưa rõ có bao nhiêu người sẽ đến được miền bắc Mexico hoặc tìm cách vào Hoa Kỳ. Trước đây, chính quyền Mexico thường chặn và giải tán các đoàn người di cư, bao gồm việc bắt giữ hoặc di dời họ đến các địa điểm khác trong nội địa Mexico.
.
Kể từ khi trở lại nắm quyền vào tháng 1 năm 2025, chính quyền Trump đã thực hiện các biện pháp trấn áp mạnh mẽ đối với tình trạng nhập cư bất hợp pháp, bao gồm: Ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia tại khu vực biên giới phía nam; Triển khai quân đội chính quy và lực lượng Vệ binh Quốc gia; Hạn chế nghiêm ngặt đối với quyền xin tị nạn; Bắt giữ và trục xuất người di cư thay vì để họ được tự do.
Các biện pháp này đã làm giảm đáng kể số vụ vượt biên; vào tháng 8 năm 2026, số vụ bắt giữ của Lực lượng Tuần tra Biên giới thấp hơn 94% so với mức trung bình hàng tháng dưới thời chính quyền Biden. Trong suốt 16 tháng liên tiếp, không có người di cư nào được Lực lượng Tuần tra Biên giới cho phép vào nội địa Hoa Kỳ. Quyền tiếp cận quy chế tị nạn đã bị hạn chế nghiêm trọng bởi các chính sách của ông Trump – những chính sách hiện đang vấp phải nhiều thách thức pháp lý. - Các cơ quan chức năng Hoa Kỳ đã cảnh báo người di cư về việc nhập cảnh bất hợp pháp, đồng thời nhấn mạnh nguy cơ bị trục xuất và những hiểm nguy trong suốt hành trình. Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Tegucigalpa và Bộ An ninh Nội địa đã đưa ra các cảnh báo trên mạng xã hội nhằm ngăn chặn tình trạng di cư bất hợp pháp.
.
Đoàn người di cư này đã châm ngòi cho các cuộc tranh luận chính trị tại Hoa Kỳ trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11:
- Đảng Cộng hòa sử dụng sự kiện này để làm nổi bật những lo ngại về an ninh biên giới.
- Một số thành viên Đảng Cộng hòa cho rằng người di cư đang đặt kỳ vọng vào việc Đảng Dân chủ sẽ kiểm soát Quốc hội.
- Một số ý kiến ​​khác lại đặt câu hỏi về thời điểm diễn ra cuộc di cư và cáo buộc Đảng Cộng hòa đang chính trị hóa vấn đề này. Cựu Dân Biểu Cộng Hòa Marjorie Taylor Greene nói rằng đoàn người di cư do chính phủ Trump xúi giục trước bầu cử để làm cử tri lo sợ sẽ bầu cho Cộng Hòa, nhằm quy chụp Dân Chủ mềm yếu với di dân.
.
---- Có xác suất 10% xảy ra trường hợp AI tiêu diệt nhân loại. Những người đang phát triển các hệ thống AI tiên tiến nhất cảnh báo rằng công nghệ này có thể dẫn đến sự diệt vong của nhân loại, và tạp chí The New Yorker đã đi sâu phân tích viễn cảnh đó sẽ diễn ra như thế nào. Trong cuộc trò chuyện với cây bút chuyên về AI Joshua Rothman, Tyler Foggatt đã tìm hiểu lý do tại sao những người trong ngành đột nhiên công khai các nỗi lo ngại mà họ vốn chỉ dám chia sẻ riêng tư suốt nhiều năm qua—từ lời cảnh báo đi kèm quyết định từ chức của nhà nghiên cứu Jacob Coxon (thuộc công ty Anthropic) cho đến lời kêu gọi "kiểm soát tốc độ phát triển" AI của CEO Dario Amodei. Rothman đưa ra ước tính "P(doom)"—tức xác suất AI gây ra thảm họa—ở mức khoảng 10%, một con số mà ông cho là cao đến mức đáng sợ.
Ông cũng điểm lại những thay đổi gần đây, bao gồm các tác nhân AI tự hành tham gia vào vụ tấn công mạng gây chấn động nhắm vào Hugging Face, các mô hình AI hỗ trợ giải những bài toán tưởng chừng nan giải, và những nỗ lực lạm dụng công nghệ này để nghiên cứu vũ khí sinh học. Cuộc thảo luận phân biệt rõ giữa viễn cảnh "AI thống trị thế giới" thường thấy trong phim khoa học viễn tưởng với những rủi ro cấp bách hơn hiện nay: đó là việc các hệ thống AI bị lợi dụng—hoặc gặp sự cố vận hành—theo những cách làm trầm trọng thêm các mối đe dọa sẵn có, từ tấn công mạng đến vũ khí tự hành.
Bài viết cũng đề cập đến việc liệu có thể tách biệt lợi ích tiềm năng của AI khỏi những nguy cơ của nó hay không; lý do ngành công nghiệp này mong muốn có quy định quản lý ngay cả khi cựu Tổng thống Trump coi rủi ro từ AI chỉ là một "trò lừa bịp"; và ý nghĩa của thực tế rằng, vào thời điểm hiện tại, những nhân vật như Amodei dường như là niềm hy vọng lớn nhất của chúng ta trong việc ngăn chặn các rủi ro này. "Điều khiến tôi bất an nhất là... chúng ta đang sống trong một thế giới mà công nghệ này hiện hữu, nhưng chính phủ sẽ không thể cứu chúng ta," Rothman chia sẻ. "Việc cứu lấy chúng ta thực sự phụ thuộc vào những nhà lãnh đạo công nghệ này."
.
---- TQ giảm thuế quan nông sản Mỹ, chỉ trừ đậu nành còn bị áp thuế bổ sung. Bản tin Reuters hôm Thứ Hai. Trung Quốc có kế hoạch giảm thuế quan đối với nhiều loại nông sản của Mỹ, bao gồm bắp, lúa mì, thịt và các sản phẩm từ sữa. Đậu nành, mặt hàng nông sản nhập khẩu hàng đầu của Mỹ vào Trung Quốc, không nằm trong danh sách được giảm thuế. Việc cắt giảm thuế này là một phần của gói giảm thuế tương hỗ trị giá 60 tỷ USD do Ủy ban Thương mại đàm phán. Danh sách các mặt hàng được giảm thuế bao gồm cao lương (sorghum), dầu thực vật và khô dầu (như dầu đậu nành và khô đậu nành), thịt, các sản phẩm từ sữa và những mặt hàng khác. Thời điểm áp dụng các mức thuế mới vẫn chưa được công bố cụ thể.
Hơn 90% các sản phẩm trong danh sách sẽ được miễn thuế bổ sung và áp dụng mức thuế suất dành cho quốc gia được hưởng quy chế tối huệ quốc (MFN). Đậu nành Mỹ vẫn chịu mức thuế bổ sung 10%, mức thuế được cho là quá cao để các doanh nghiệp ép dầu tư nhân có thể tự gánh chịu chi phí. Các đơn vị thu mua nhà nước của Trung Quốc đã tăng cường nhập khẩu đậu nành bất chấp mức thuế hiện hành.
Đậu nành có ý nghĩa chính trị quan trọng đối với Trung Quốc, tạo lợi thế trong các cuộc đàm phán thương mại với Mỹ, đặc biệt là trước thềm cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ. Các doanh nghiệp nhà nước của Trung Quốc là Sinograin và COFCO đã mua hơn 12 triệu tấn đậu nành Mỹ; con số này chiếm gần một nửa trong cam kết mua 25 triệu tấn mỗi năm mà Trung Quốc được cho là đã đưa ra cho giai đoạn đến năm 2028.
Kim ngạch thương mại nông sản thuộc danh sách giảm thuế công bố hôm thứ Hai đạt khoảng 17 tỷ USD trong năm 2024, tương đương với cam kết mua hàng của Trung Quốc (không tính đậu nành). Trung Quốc chưa chính thức xác nhận bất kỳ mục tiêu cụ thể nào về việc nhập khẩu đậu nành. Các doanh nghiệp nhà nước sẽ tiếp tục mua đậu nành Mỹ, và việc giảm thuế đối với các mặt hàng khác sẽ giúp Trung Quốc hoàn thành cam kết trị giá 17 tỷ USD. Nếu không tính thuế, giá nhập khẩu (giá tại cảng đến) của đậu nành Mỹ và Brazil vào khoảng 595 USD/tấn; trong đó đậu nành Brazil được ưa chuộng hơn nhờ hàm lượng dầu và protein cao.
Các doanh nghiệp ép dầu tư nhân của Trung Quốc đang hoạt động với biên lợi nhuận âm do mức giá và thuế quan hiện tại. Hợp đồng tương lai đậu nành giao dịch sôi động nhất trên Sàn giao dịch Chicago (CBOT) đã giảm 1,38%, xuống còn 13,75 USD/giạ (bushel) vào thời điểm báo cáo.
.
---- Công tố điều tra lại vụ 7 nam sinh viên Đại học Cornell gài thuốc và hiếp tập thể 1 nữ SV năm 2024. Đại học Cornell bị tố dìm vụ án, chỉ phạt các nam SV viết bài luận thay vì đưa ra hình sự. Theo báo New York Post. Các công tố viên tại khu vực trung tâm New York đang mở lại cuộc điều tra về cáo buộc cho rằng bảy thành viên hội nam sinh viên tại Đại học Cornell đã chuốc thuốc và cưỡng hiếp tập thể một cựu sinh viên vào năm 2024. Nạn nhân, được gọi bằng tên giả là Jane Doe, đã đệ đơn kiện dân sự cáo buộc Matthew Ingalls, Johnathan Newell, Winston Lee, Gillio Lopes, Diego Sarabia, Scott Norris và Scott Kretzschmar ép buộc cô sử dụng ma túy và tấn công tình dục cô tại nhà của hội nam sinh viên Chi Phi.
Đơn kiện bao gồm các bằng chứng như tin nhắn trên Snapchat từ Newell rủ rê các thành viên khác trong hội tham gia vụ tấn công sau khi cô Doe đã rơi vào trạng thái gần như mất khả năng tự vệ. Biện lý Quận Tompkins, ông Matthew Van Houten, cho biết các cáo buộc trong vụ kiện dân sự khác biệt đáng kể so với lời khai ban đầu của nạn nhân; ông cũng thừa nhận văn phòng của mình đã không tự mình điều tra vụ việc ngay từ đầu mà dựa vào lực lượng cảnh sát của Đại học Cornell.
Văn phòng của ông Van Houten đã không nhận được đoạn tin nhắn nhóm được luật sư của Jane Doe – ông Thomas P. Giuffra – coi là bằng chứng then chốt; luật sư Giuffra cũng chỉ trích việc thiếu các bước theo dõi và quy trình xử lý chuyên biệt đối với vụ việc của nạn nhân.
Đơn kiện mô tả chi tiết một đêm xảy ra hành vi chuốc thuốc, tấn công tình dục và cưỡng hiếp tập thể kéo dài nhiều giờ, với sự tham gia của nhiều thành viên hội nam sinh và có sử dụng ketamine, cần sa cùng rượu.
Vụ tấn công được trình báo lên cảnh sát trường và cảnh sát địa phương khoảng một tuần sau đó, dẫn đến việc đình chỉ tạm thời các thành viên hội nam sinh bị cáo buộc cũng như chính hội nam sinh này. Đại học Cornell bị cáo buộc đã cho phép các thành viên hội nam sinh liên quan nộp bài luận để giải trình nhằm giảm nhẹ mức độ vi phạm thay vì áp dụng các hình phạt nghiêm khắc hơn.
Vụ này đã gây ra làn sóng phẫn nộ rộng khắp; các nhân vật công chúng như Dân Biểu Alexandria Ocasio-Cortez đã lên án Đại học Cornell và các cơ sở giáo dục danh giá vì hành động bao che kẻ phạm tội và dung túng cho văn hóa tấn công tình dục. Nữ diễn viên Florence Pugh cũng bày tỏ bất mãn, chỉ trích các đại học vì đã không bảo vệ được phụ nữ và tiếp tay cho những hành vi gây hại. Văn phòng biện lý quận dự định trình vụ này lên đại bồi thẩm đoàn với sự hợp tác của Jane Doe để xác định xem liệu có đủ cơ sở để khởi tố vụ án hình sự hay không.
.
---- California khu vực 10: DB tiểu bang đương nhiệm Stephanie Nguyen (Dân Chủ) bị Vinaya Singh (Cộng Hòa) tranh ghế. Stephanie Nguyen (đảng Dân chủ) và Vinaya Singh (đảng Cộng hòa) tiếp tục cạnh tranh cho ghế Dân Biểu Hạ viện California ở Khu vực bầu cử số 10, nơi bao gồm Elk Grove, khu Pocket và một phần phía nam Sacramento thuộc Quận Sacramento. Đây là khu vực có thế mạnh về đảng Dân chủ, với hơn 50% cử tri đăng ký theo đảng Dân chủ và khoảng 19% theo đảng Cộng hòa trong tổng số 275.094 cử tri. Khu vực này rất đa dạng: khoảng 27% là người gốc Tây Ban Nha/Latinh, 12% người Mỹ gốc Phi, 29% người gốc Á và 22% người da trắng. Thu nhập trung vị của hộ gia đình trong khu vực là khoảng 93.800 USD.
Stephanie Nguyen đã đại diện cho khu vực này từ năm 2022, giành chiến thắng sít sao trước một ứng viên khác của đảng Dân chủ là Eric Guerra. Bà Nguyen là con gái của những người tị nạn Việt Nam, đã sống cả đời tại Sacramento và tốt nghiệp Đại học Sacramento State. Trước khi vào Hạ viện, bà Nguyen từng là ủy viên hội đồng thành phố và phó thị trưởng Elk Grove, với kinh nghiệm trong lĩnh vực kinh doanh, tài chính và điều hành các chương trình hỗ trợ tiền thuê nhà trong đại dịch COVID-19.
Các ưu tiên của bà Nguyen bao gồm hỗ trợ người có thu nhập thấp, người nhập cư, người từng ngồi tù và các nhóm dân cư dễ bị tổn thương. Bà từng là giám đốc điều hành của Asian Resources, Inc., một tổ chức phi lợi nhuận cung cấp các dịch vụ xã hội cho người nhập cư và các đối tượng khác. Trong nhiệm kỳ của mình, bà Nguyen đã tham gia nhiều ủy ban của Hạ viện và giữ chức phó chủ tịch Nhóm Nghị sĩ gốc Á và các đảo Thái Bình Dương (Asian American and Pacific Islander Caucus). Bà Nguyen đã vận động thành công khoản ngân sách 30 triệu USD cho tổ chức Special Olympics California và 60 triệu USD cho các Ngân hàng Thực phẩm (Food Banks) tại California.
Thống đốc Newsom đã ký dự luật của bà Nguyen nhằm mở rộng quyền hạn của tòa án trong việc từ chối chuyển hướng điều trị sức khỏe tâm thần thay vì xét xử hình sự đối với các bị cáo; động thái này được xem là một thắng lợi cho an toàn công cộng.
Tính đến tháng 6, bà Nguyen đã huy động được khoảng 770.700 USD và chi hơn 1.082.300 USD, với số dư tiền mặt hiện có là hơn 500.000 USD. Các nhà tài trợ chính của bà Nguyen bao gồm các ủy ban hành động chính trị (PAC) của doanh nghiệp, các công ty trong lĩnh vực xe hơi, năng lượng, bán lẻ, cùng các cá nhân như luật sư Ahn Phoong.
Bà Nguyen nhận được sự ủng hộ từ các quan chức nổi bật, bao gồm Phó Thống đốc Eleni Kounalakis, Hạ nghị sĩ Hoa Kỳ Ami Bera, Thị trưởng thành phố Elk Grove Bobbie Singh-Allen, Đảng Dân chủ California, Hiệp hội Giáo viên California và Nghiệp đoàn Quốc tế các Kỹ sư Vận hành (International Union of Operating Engineers).
.
---- Canada: Khoa Trần (36 tuổi) bị tòa phán có tội giết người hàng xóm vì cãi chuyện khói nướng thịt. Vợ Trần là Quynh Nguyen (30 tuổi) bị phán là đồng phạm. Tòa sẽ tuyên án ngày 26/10. Một vụ tranh cãi về khói nướng thịt giữa những người hàng xóm tại khu Liberty Village, Toronto, đã dẫn đến cái chết của nhà làm phim Reeyaz Habib. Thi thể của Habib bị giấu trong máy nén rác của khu chung cư nơi ông sinh sống.
Ba năm sau, Khoa Trần (36 tuổi) bị tòa xử là có tội giết người cấp độ hai, nhưng chưa tuyên án. Vợ của Trần, Quỳnh (Isabelle) Nguyễn (30 tuổi), bị kết tội đồng phạm sau khi vụ án xảy ra (liên quan đến tội ngộ sát) và có hành vi xúc phạm thi thể. Phiên tòa tuyên án diễn ra vào ngày 9 và 10 tháng 9; mức án cuối cùng vẫn đang chờ được công bố. Ngày 26/10/2026 tòa sẽ tuyên án.
Habib sống ở căn hộ ngay phía trên Trần và Nguyễn; mâu thuẫn bắt nguồn từ việc khói từ bếp nướng của Trần bay sang ban công nhà Habib. Vào sáng sớm ngày 6 tháng 6/2023, Trần bị cáo buộc đã hành hung Habib; hàng xóm nghe thấy tiếng la hét nhưng không có nhân chứng trực tiếp hay hình ảnh camera an ninh nào ghi lại được vụ tấn công. Hai ngày sau, thi thể Habib được tìm thấy trong máy nén rác, được quấn trong chăn, khăn tắm và băng dính, kèm theo những mảnh giấy ghi chú nhằm đánh lạc hướng điều tra.
Các bằng chứng pháp y cho thấy Trần và Nguyễn có liên quan đến việc phi tang thi thể cũng như các vật dụng cá nhân của Habib. Trần cũng sử dụng thiết bị mở cửa (key fob) của Habib để tạo ra vẻ như nạn nhân vẫn còn sống. Habib từng là chuyên gia ngân hàng đầu tư chuyển sang làm phim và đang hoàn thiện bộ phim điện ảnh đầu tay vào thời điểm qua đời. Gia đình nạn nhân đã bày tỏ nỗi đau buồn sâu sắc và sự suy sụp tinh thần trong phiên tòa.
Bên công tố đề nghị mức án 18 năm tù không được hưởng ân xá đối với Trần, viện dẫn các bằng chứng về việc lên kế hoạch và che giấu tội ác; đồng thời đề nghị mức án 4 đến 6 năm tù đối với Nguyễn vì vai trò đánh lạc hướng cảnh sát và tạo bằng chứng ngoại phạm giả. Luật sư của cô Nguyễn đề nghị mức án treo kèm quản thúc tại gia do lo ngại về các hậu quả liên quan đến vấn đề nhập cư. Luật sư của Trần đề nghị mức án 12 đến 13 năm tù không được hưởng ân xá; Trần từ chối phát biểu do đang chờ kháng cáo, trong khi cô Nguyễn đã gửi lời xin lỗi tới gia đình nạn nhân. Phiên tòa tuyên án dự kiến diễn ra vào ngày 26/10/2026; mức phạt cuối cùng vẫn chưa được quyết định.
.

• Target: Thương Vụ Sút Vì Amazon Cạnh Tranh
• Hãng Hàng Không TQ Mua 12 Chiếc Dreamliner 787
• GS Có Giải Nobel Kinh Tế: Rút Lui Vì Cộng Hòa Chống
• Nhìn Lại 60 Năm Qua