
BẢN TIN cà phê sáng Chủ Nhật 4/10/2026:
- Cosco bị kiện vì mua hạt điều VN từ các trại lao động cưỡng bức và lao động trẻ em VN.
- Nhật Bản siết nhập cư: GS Nhật nói có quá nhiều tin giả để thổi phồng số lượng người nhập cư gây tội phạm, lạm dụng phúc lợi xã hội, và nỗi lo nhập cư ồ ạt. Dân gốc Việt than trời.
- Biển Đông: Hải quân Philippines truy bắt 1 tàu lạ bị nghi đánh bắt cá bằng thuốc nổ, 2 tàu Hải Cảnh TQ và 1 trực thăng TQ tới quậy phá, cứu tàu lạ.
- Trump đe dọa áp thuế 300% nếu các hãng Nam Hàn, TQ, Nhật, Canada không mở xưởng ở Mỹ. Nam Hàn lo ngại có dự án sẽ lỗ. Nếu bị thuế 300%, thùng mì gói Nam Hàn 10 USD sẽ bán giá 40 USD?
- Iran: Mỹ đang xét thỏa thuận do Iran đề ra // Iraq bắt những người xúc phạm quốc kỳ Mỹ trong cuộc biểu tình vì chủ quyền // Anh: 1 tàu dầu Anh bị phi đạn lạ bắn trúng, bể phòng máy.
- Trump thành lập Lực lượng Siêu trí tuệ (SIF), tận dụng trí tuệ nhân tạo vào đời sống.
- Trump tới Ohio kêu gọi bầu cho các ứng cử viên Cộng Hòa, hăm dọa nếu Dân Chủ thắng Ohio, Trump sẽ cắt viện trợ liên bang đối với Ohio.
- Sau nhiều tháng vu khống bầu qua thư là gian lận, Trump lên mạng hối thúc cử tri Cộng Hòa bầu phiếu qua thư, đừng chần chờ.
- Thăm dò tranh cử Thượng nghị sĩ: 5 tiểu bang Cộng Hòa (Texas, Alaska, Ohio, Kansas và Iowa) nơi Trump thắng lớn năm 2024 chuyển sang ủng hộ Dân Chủ vì cử tri muốn giá xăng thấp và đừng gây chiến Iran.
- Mỹ-Nga thương thuyết: đại diện Trump là Jared Kushner và Steve Witkoff thu xếp giúp Nga bán hãng dầu Lukoil.
- Tuyệt vọng vì Cộng Hòa sẽ thua trong bầu cử giữa kỳ, Trump hứa: sẽ gửi 90 USD tới 20 triệu người Medicare để giúp bảo hiểm Phần B từ quỹ mà Trump từng vu khống là quỹ đen do Dân Chủ sử dụng.
- Viện trưởng Đại học Cornell gửi thông điệp video 8 phút tới toàn trường, bày tỏ đau đớn, lo ngại cho cô SV bị cưỡng hiếp, hứa hỗ trợ tiểu bang điều tra, tham gia xét lại nghiêm túc vai trò các hội nam, nữ sinh viên.
.
____ CHI TIẾT:
.
---- Cosco bị kiện vì mua hạt điều VN từ các trại lao động cưỡng bức và lao động trẻ em VN. Costco đang đối mặt với một vụ kiện mới ở cấp liên bang tại Oregon, trong đó cáo buộc nhà bán lẻ này kinh doanh hàng trăm sản phẩm có liên quan đến lao động trẻ em và lao động cưỡng bức.
Theo tờ The Oregonian, đơn kiện cáo buộc rằng các sản phẩm như sô-cô-la, hạt điều và tôm có nguồn gốc từ việc bóc lột người lao động. Cụ thể, sô-cô-la được sản xuất bởi trẻ em tại Tây Phi một cách bất hợp pháp; hạt điều được thu hoạch bởi lao động chưa đủ tuổi và lao động cưỡng bức tại Brazil, Việt Nam và Guinea-Bissau; còn tôm được chế biến bởi những người lao động bị bóc lột tại Ấn Độ.
"Vấn đề kinh tế rất rõ ràng: Các nhà sản xuất sử dụng lao động trẻ em và lao động cưỡng bức có thể cắt giảm chi phí," đơn kiện dài 95 trang nêu rõ. "Các cuộc thăm dò cho thấy đại đa số người Mỹ không muốn mua những sản phẩm mà họ biết có liên quan đến lao động trẻ em, đồng thời sẵn sàng trả giá cao hơn cho những sản phẩm mà họ tin tưởng là có nguồn gốc đạo đức."
Vụ kiện này được đệ trình theo hình thức kiện tập thể, yêu cầu bồi thường 200 USD cho mỗi thành viên Costco đủ điều kiện tại Oregon. Ngoài ra, đơn kiện cũng đề nghị tòa án buộc Costco chấm dứt các hoạt động kinh doanh bị cho là "bất hợp pháp" này.
"Để tận dụng nhu cầu này, bị đơn Costco Wholesale Corporation tự định vị là nhà bán lẻ các sản phẩm 'có nguồn gốc đạo đức' và 'bền vững', đồng thời đưa ra những cam kết chung, mạnh mẽ với người mua hàng về khả năng ngăn chặn lao động trẻ em và lao động cưỡng bức trong chuỗi cung ứng các sản phẩm mà họ kinh doanh," đơn kiện viết.
Costco hiện chưa đưa ra phản hồi về các cáo buộc này. Costco nhận lại 184 triệu USD tiền hoàn thuế quan, dự định chuyển phần tiết kiệm này cho người mua hàng. Tuần trước, Costco thông báo đã nhận được khoản hoàn thuế quan trị giá 184 triệu USD từ chính quyền liên bang và dự kiến sẽ còn nhận thêm các khoản hoàn trả khác.
Theo tờ The Seattle Times, công ty bán lẻ có trụ sở tại Issaquah này cho biết họ sẽ sử dụng số tiền hoàn lại để giảm giá các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu và các sản phẩm phi thực phẩm.
Costco báo cáo doanh thu quý IV đạt gần 96 tỷ USD, tăng 11% so với cùng kỳ năm ngoái. Lợi nhuận ròng cũng tăng 15%.
.
---- Nhật Bản siết nhập cư: GS Nhật nói có quá nhiều tin giả để thổi phồng số lượng người nhập cư gây tội phạm, lạm dụng phúc lợi xã hội, và nỗi lo nhập cư ồ ạt. Dân gốc Việt than trời. Dịch theo báo Japan Times ấn bản hôm Thứ Bảy 4/10/2026. Anh Nguyễn Phú Khánh (có thể là Khanh), một người Việt Nam đến Nhật Bản theo diện học bổng vào năm 2014, nhận thấy sự thay đổi rõ rệt trong thái độ đối với người nước ngoài tại Nhật Bản tính đến năm 2026, đi kèm với căng thẳng chính trị gia tăng và sự thiếu tin tưởng lẫn nhau giữa cộng đồng người Nhật và cộng đồng người nước ngoài. Là người đã nhập tịch và có trình độ học vấn cao, anh Nguyễn Phú Khánh so sánh trải nghiệm tương đối thuận lợi của mình với những khó khăn mà lao động trẻ Việt Nam không có tay nghề phải đối mặt, bao gồm mức lương thấp và áp lực phải gửi tiền về quê nhà.
Anh cảnh báo về một vòng luẩn quẩn của sự ngờ vực và bài ngoại, nơi những định kiến tiêu cực cùng sự oán giận giữa người Nhật và người nước ngoài làm trầm trọng thêm thái độ thù địch và sự xa lánh của xã hội. Kể từ năm 2025, sự trỗi dậy của đảng cánh hữu Sanseito và lập trường cứng rắn hơn của Đảng Dân chủ Tự do (LDP) dưới thời Thủ tướng Sanae Takaichi đã dẫn đến các chính sách nhập cư nghiêm ngặt hơn, lệ phí thị thực cao hơn và các yêu cầu về thị thực khắt khe hơn. Chính phủ lý giải những thay đổi này là nhằm đưa Nhật Bản tiệm cận với các nước phát triển khác và thúc đẩy sự chung sống hòa bình, đồng thời nhấn mạnh nỗ lực giải quyết các hành vi sai trái bị cáo buộc của người nước ngoài.
Bối cảnh chính trị, kết hợp với những thách thức kinh tế như mức lương thấp và đồng nội tệ mất giá, đã khiến một số người nước ngoài cân nhắc lại tương lai của họ tại Nhật Bản. Hiệp hội Hỗ trợ Tomoiki Nhật-Việt ghi nhận nhu cầu ngày càng tăng về việc hỗ trợ giải quyết các thay đổi trong quy định nhập cư, trong đó người Việt Nam chiếm 15,9% tổng số người nước ngoài tại Nhật Bản.
Các phương tiện truyền thông ngày càng tập trung đưa tin về các trường hợp cư trú quá hạn thị thực và tội phạm liên quan đến người nước ngoài, góp phần tạo ra hình ảnh tiêu cực về cộng đồng người Việt trong mắt công chúng và làm gia tăng lo ngại trong xã hội. Sự ủng hộ của công chúng đối với việc tiếp nhận thêm lao động nước ngoài đã giảm xuống dưới mức 60%; trong đó, 74% những người phản đối viện dẫn nỗi lo ngại về tình trạng cư trú bất hợp pháp quá hạn và các vấn đề an ninh công cộng.
Anh Nguyễn Phú Khánh chỉ trích việc đánh đồng những cư dân nước ngoài tuân thủ pháp luật với những người vi phạm (dù là lỗi nhỏ hay nghiêm trọng), tình trạng này càng trở nên trầm trọng hơn do mạng xã hội khuếch đại các sự việc đó. Các nội dung trực tuyến thường khắc họa hình ảnh tiêu cực về người Việt Nam và các công dân nước ngoài khác, đi kèm với những lời kêu gọi trục xuất hàng loạt và cáo buộc lợi dụng hệ thống của Nhật Bản.
Giáo sư Shinichi Yamaguchi (International University of Japan), người đưa ra cuộc nghiên cứu riêng năm 2024 về nhập cư, đã nhấn mạnh tình trạng lan truyền rộng rãi các thông tin sai lệch; vấn đề này càng trở nên tồi tệ hơn do công nghệ AI xóa bỏ rào cản ngôn ngữ, khiến việc phân biệt giữa sự thật và hư cấu trở nên khó khăn hơn. Yamaguchi chỉ ra ba quan niệm sai lệch phổ biến: sự gia tăng tội phạm liên quan đến người nước ngoài, các số liệu sai lệch về việc lạm dụng phúc lợi xã hội, và nỗi lo sợ bị thay thế về mặt nhân khẩu học cũng như làn sóng nhập cư ồ ạt. Những quan niệm này rất khó bác bỏ vì chúng thường dựa trên các giả định và được thổi phồng từ những vụ việc riêng lẻ, vốn bị coi là bằng chứng cho các xu hướng rộng lớn hơn. Ngay cả những hành động tích cực của người nước ngoài – chẳng hạn như việc lao động Việt Nam hỗ trợ trong trận động đất tại Kumamoto – cũng vấp phải sự hoài nghi và những cáo buộc tuyên truyền trên mạng xã hội. Một số chính trị gia, như Bộ trưởng Kimi Onoda, đôi khi làm gia tăng lo ngại bằng cách nhấn mạnh sự liên quan của người nước ngoài đến các vụ phạm tội, bất chấp các số liệu thống kê cho thấy sự tập trung quá mức vào vấn đề này so với thực tế.
Nghị sĩ Hạ viện Yoshimasa Hayashi nhấn mạnh vai trò của truyền thông trong việc diễn giải đúng bối cảnh của các số liệu thống kê tội phạm, đồng thời đề xuất chính quyền địa phương hỗ trợ các nỗ lực nâng cao hiểu biết về truyền thông nhằm chống lại tin giả trên mạng xã hội.
Bất chấp những thách thức, anh Nguyễn Phú Khánh vẫn tích cực nỗ lực thúc đẩy mối quan hệ cộng đồng tốt đẹp thông qua các sáng kiến như "Book Camp" – chương trình nhằm phát huy bản sắc văn hóa và sự hòa nhập cho các gia đình Việt Nam tại Nhật Bản. "Book Camp" hướng tới việc giúp trẻ em duy trì tiếng Việt và bản sắc dân tộc trong quá trình trưởng thành tại xã hội Nhật Bản, đồng thời giải quyết những tác động tâm lý do nạn phân biệt đối xử gây ra cho trẻ. Anh Nguyễn Phú Khánh hy vọng có thể mở rộng mô hình "Book Camp" từ Nagoya sang các thành phố khác, qua đó nhấn mạnh tầm quan trọng của những tấm gương tích cực và sự ủng hộ của cộng đồng trong việc thay đổi những quan niệm tiêu cực.
.
---- Biển Đông: Hải quân Philippines truy bắt 1 tàu lạ nghị đánh bắt cá bằng thuốc nổ, 2 tàu Hải Cảnh TQ và 1 trực thăng TQ tới quậy phá, cứu tàu lạ. Theo tin Reuters ngày 4/10/2026. Lực lượng Tuần tra Bờ biển Philippines hôm Chủ nhật cho biết các tàu Trung Quốc đã cản trở một hoạt động thực thi pháp luật của Philippines nhắm vào một tàu cá nước ngoài bị nghi ngờ đánh bắt bằng thuốc nổ gần đảo Thitu (đảo Thị Tứ) do Manila kiểm soát ở Biển Đông.
Họ mô tả sự hiện diện của một trực thăng hải quân Trung Quốc là "hành động đe dọa không cần thiết". Đây là vụ việc mới nhất trong chuỗi các cuộc đối đầu trên biển gần đây giữa Manila và Bắc Kinh.
Hoạt động này có sự tham gia của nhân viên thuộc Lực lượng Tuần tra Bờ biển Philippines (PCG), Hải quân Philippines và Nhóm Hàng hải thuộc Cảnh sát Quốc gia Philippines nhằm phản ứng trước thông tin về nghi vấn đánh bắt bằng thuốc nổ gần các bãi Sandy Cays 2 và 3, cách đảo Thitu (tên Philippines là Pag-asa) khoảng ba hải lý về phía tây.
PCG cho biết hai tàu của Cảnh sát biển Trung Quốc đã hú còi, phát tín hiệu vô tuyến chất vấn nhóm của Philippines, sau đó bám theo và chặn các tàu của họ. Một trực thăng của Hải quân Trung Quốc cũng đã bay lượn bốn vòng phía trên các nhân viên Philippines.
Nhóm của Philippines đã ra lệnh cho tàu cá nước ngoài dừng lại và phát tín hiệu vô tuyến nhiều lần, nhưng tàu này phớt lờ các mệnh lệnh và chạy về hướng tây nam tới Đá Subi (Subi Reef) – một trong bảy đảo nhân tạo mà Trung Quốc đã xây dựng tại quần đảo Trường Sa nhằm củng cố các yêu sách chủ quyền của mình.
Các cơ quan chức năng Philippines đã chấm dứt cuộc truy đuổi vì lý do an toàn và quay trở lại đảo Thitu. PCG khẳng định Cảnh sát biển Trung Quốc "không có thẩm quyền thực thi pháp luật" trong vùng lãnh hải của đảo Thitu và cho rằng hành động của họ "tạo điều kiện cho đối tượng bị nghi vi phạm tẩu thoát". Họ cũng bác bỏ mọi tuyên bố của Trung Quốc cho rằng các tàu của Philippines đã bị xua đuổi khỏi khu vực này.
Với diện tích chỉ 37 héc-ta (0,14 dặm vuông) và được bao quanh bởi các rạn san hô, Thitu là thực thể lớn nhất và quan trọng nhất trong số chín thực thể do Philippines kiểm soát tại quần đảo Trường Sa, nằm cách đất liền 450 km (280 dặm).
Trong một diễn biến khác, quân đội cho biết một máy bay chiến đấu J-16 của Trung Quốc đã nhiều lần tiếp cận và cơ động ở cự ly gần với một máy bay tuần tra của Philippines trên khu vực bãi cạn Scarborough đang có tranh chấp vào hôm thứ Bảy, gây ra rủi ro về an toàn hàng không. Lực lượng Vũ trang Philippines cho biết vụ này là một phần trong "chuỗi hành vi thiếu an toàn và mang tính cưỡng ép tái diễn" nhắm vào các tàu và máy bay của Philippines đang thực hiện các hoạt động hợp pháp.
.
---- Trump đe dọa áp thuế 300% nếu các hãng Nam Hàn, TQ, Nhật, Canada không mở xưởng ở Mỹ. Nam Hàn lo ngại có dự án sẽ lỗ. Theo tin Korea Herald: Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa áp thuế lên tới 300% đối với các công ty nước ngoài không xây dựng nhà máy tại Mỹ. Trump dành cho các công ty nước ngoài khoảng 18 tháng để thiết lập nhà máy tại Mỹ trước khi mức thuế từ 150% đến 300% được áp dụng. Nam Hàn, cùng với Trung Quốc, Nhật Bản và Canada, đã được đích danh nhắc đến liên quan đến các chính sách thuế quan và đầu tư của ông Trump.
Nam Hàn đang chịu áp lực từ Mỹ về cam kết đầu tư trị giá 350 tỷ USD tại Mỹ, vốn là một phần của thỏa thuận thương mại và đầu tư. Gói đầu tư 350 tỷ USD này bao gồm 150 tỷ USD cho hợp tác đóng tàu và 200 tỷ USD cho các khoản đầu tư chiến lược. Một điểm gây tranh cãi chính là việc Nam Hàn tham gia vào dự án khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) tại Alaska; ông Trump cho rằng dự án này nằm trong gói đầu tư chiến lược nói trên. Nam Hàn khẳng định họ mới chỉ đồng ý xem xét dự án LNG Alaska chứ chưa cam kết đầu tư. Dự án LNG Alaska có chi phí rất lớn, ước tính từ 44,5 tỷ đến 54,5 tỷ USD, với chi phí sản xuất cao hơn so với các dự án LNG khác tại Mỹ. Dự án bao gồm việc xây dựng một đường ống dẫn khí dài 800 dặm (khoảng 1.287 km) từ khu vực North Slope của Alaska đến Nikiski, cùng với một nhà máy xử lý khí và trạm hóa lỏng.
Tổng thống Nam Hàn Lee Jae-myung nhấn mạnh tính khả thi về mặt thương mại và việc chia sẻ rủi ro là những vấn đề đàm phán quan trọng với Mỹ.
Nam Hàn thúc đẩy việc đưa các điều khoản "hợp lý về mặt thương mại" vào thỏa thuận đầu tư để tránh những cam kết không mang lại lợi nhuận.
Bộ trưởng Công nghiệp Kim Jung-kwan nhấn mạnh rằng Nam Hàn nên tránh đầu tư vào các dự án không đáp ứng tiêu chuẩn thương mại, nhưng cũng thừa nhận nguy cơ bị áp thuế nếu Nam Hàn rút lui. Dự án đầu tiên được xác nhận trong gói đầu tư chiến lược là một nhà máy điện khí tại Encinal, tiểu bang Texas.
Các cuộc thảo luận về việc xây dựng tám lò phản ứng hạt nhân cỡ lớn vẫn đang diễn ra, nhưng các dự án này cần được xem xét kỹ lưỡng hơn trước khi đưa ra quyết định đầu tư cuối cùng.
.
Nếu bị thuế 300%, thùng mì gói Nam Hàn bây giờ bán giá 10 USD sẽ bán giá 40 USD? Đúng về mặt toán học, nhưng chưa chắc đúng về giá bán thực tế. Nếu một thùng mì gói Nam Hàn có giá nhập cảng là 10 USD và bị áp thuế nhập 300%, thì: Giá gốc: 10 USD; Thuế nhập cảng (300% × 10 USD): 30 USD. Tổng giá sau thuế: 40 USD. Nhưng thuế nhập cảng không nhất thiết làm giá bán lẻ tăng đúng 300%. Giá bán thực tế còn phụ thuộc vào chi phí vận chuyển, lợi nhuận của nhà nhập cảng, nhà phân phối và cửa hàng, cũng như việc doanh nghiệp có chấp nhận chịu một phần thuế hay không. Vì vậy, nếu áp thuế 300%, thùng mì giá nhập 10 USD có thể khiến giá bán tăng đáng kể, nhưng không thể khẳng định chắc chắn người tiêu dùng sẽ phải trả 40 USD. Một điểm quan trọng: Thuế 300% được tính trên giá trị hàng hóa nhập cảng, chứ không phải cộng thêm 300% vào giá bán lẻ cuối cùng. Nhưng hiển nhiên là sẽ có giá trên trời, mì gói VN sẽ hưởng lợi.
.
---- Iran: Mỹ đang xem xét thỏa thuận do Iran đề ra // Iraq bắt những người xúc phạm quốc kỳ Mỹ trong cuộc biểu tình vì chủ quyền // Anh: 1 tàu dầu Anh bị phi đạn lạ bắn trúng.
Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi hôm Chủ nhật cho biết phản hồi của Washington đối với đề xuất của Tehran đang được xem xét nội bộ, và lập trường cuối cùng của Iran về vấn đề này sẽ được thông báo qua các kênh thích hợp. Đồng thời, vị Thứ trưởng Ngoại giao cũng lưu ý rằng Iran vẫn sẵn sàng cho "các kịch bản khác".
Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump từng tuyên bố rằng xung đột với quốc gia Trung Đông này có thể được giải quyết theo "cách cứng rắn" hoặc "cách dễ dàng", đồng thời cảnh báo rằng Tehran sẽ phải ký một thỏa thuận "rất công bằng" nếu không muốn đối mặt với nguy cơ bị xóa sổ.
.
Iraq: Văn phòng Thủ tướng Ali Faleh Al-Zaidi hôm Chủ nhật cho biết chính quyền Iraq đã bắt giữ những người liên quan đến hành vi xúc phạm quốc kỳ Mỹ trong một cuộc diễu hành tại Baghdad nhân dịp kỷ niệm Ngày Chủ quyền. Người phát ngôn Sabah Al-Numan cho biết lệnh bắt giữ được đưa ra bởi ông Al-Zaidi và bất kỳ ai bị phát hiện có liên quan sẽ phải đối mặt với các biện pháp xử lý theo pháp luật.
"Chính phủ khẳng định rằng việc tôn trọng các biểu tượng của các quốc gia thân thiện và các cơ quan đại diện ngoại giao của họ tại Iraq là nghĩa vụ pháp lý và ngoại giao; mọi hành vi vi phạm hay xúc phạm trong vấn đề này sẽ phải chịu trách nhiệm trước pháp luật."
.
Anh: Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) hôm Chủ nhật thông báo đã nhận được tin báo về việc một tàu bị trúng vật thể lạ tại eo biển Hormuz.
UKMTO cho biết buồng máy của chiếc tàu chở dầu đã bị hư hại sau vụ va chạm. Cơ quan này nói thêm: "Toàn bộ thủy thủ đoàn đều an toàn và chưa ghi nhận tác động nào đến môi trường vào thời điểm hiện tại. Các cơ quan chức năng đang tiến hành điều tra."
Cơ quan hàng hải của Anh cũng khuyến cáo các tàu thuyền khi đi qua tuyến đường thủy huyết mạch này cần thận trọng và báo cáo mọi hoạt động "đáng ngờ".
.
---- Trump thành lập Lực lượng Siêu trí tuệ (SIF), tận dụng trí tuệ nhân tạo vào đời sống. Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump hôm Chủ nhật đã thông báo quyết định thành lập Lực lượng Siêu trí tuệ (SIF: Super Intelligence Force). Lực lượng này sẽ do các nhân vật sau đây lãnh đạo: Giám đốc Tình báo Quốc gia Jay Clayton, Chủ tịch Ủy ban Thương mại Liên bang Andrew Ferguson, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng phụ trách Nghiên cứu và Kỹ thuật kiêm Giám đốc Công nghệ Emil Michael, và Giám đốc Văn phòng Quản lý Nhân sự Scott Kupor. Họ sẽ báo cáo trực tiếp cho ông Trump và Chánh văn phòng Nhà Trắng Susie Wiles.
"Lực lượng Siêu trí tuệ sẽ điều phối sự tương tác của Chính phủ Liên bang với người tiêu dùng, các nhóm vì lợi ích công cộng, các tổ chức tôn giáo, các đơn vị cung cấp cơ sở hạ tầng thiết yếu và các công ty về siêu trí tuệ," ông Trump viết trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social.
Tổng thống Hoa Kỳ khẳng định rằng Hoa Kỳ đang dẫn đầu trong lĩnh vực siêu trí tuệ – lĩnh vực mà nhiều người cho rằng có tầm quan trọng lớn hơn cả Cách mạng Công nghiệp hay Internet – và công nghệ này sẽ bảo vệ lợi ích cũng như cải thiện cuộc sống của tất cả người dân Mỹ.
.
---- Trump tới Ohio kêu gọi bầu cho các ứng cử viên Cộng Hòa, hăm dọa nếu Dân Chủ thắng Ohio, Trump sẽ cắt viện trợ liên bang đối với Ohio. Theo tin Reuters: Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tổ chức một cuộc mít tinh tại Ohio để ủng hộ các ứng cử viên Đảng Cộng hòa, bao gồm Thượng nghị sĩ Jon Husted và ứng cử viên thống đốc Vivek Ramaswamy. Trump đã sử dụng ngôn từ thô tục để công kích Đảng Dân chủ và kêu gọi cử tri ủng hộ Đảng Cộng hòa nhằm đảm bảo nguồn hỗ trợ tài chính cho Ohio.
Trump hăm dọa rằng nếu Đảng Dân chủ giành chiến thắng ở Ohio, ông sẽ không muốn hợp tác với Ohio và sẽ cắt giảm viện trợ liên bang với Ohio. Cả ông Husted và ông Ramaswamy đều đang đối mặt với những cuộc đua gay cấn trước các đối thủ thuộc Đảng Dân chủ lần lượt là Sherrod Brown và Amy Acton.
Ohio là tiểu bang chiến trường quan trọng trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, với các cuộc đua vào Thượng viện đầy cạnh tranh cùng những vấn đề gây tranh cãi như trung tâm dữ liệu và phẫu thuật chuyển giới cho thanh thiếu niên. Trump dự đoán Đảng Cộng hòa sẽ tạo ra bất ngờ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ bất chấp các cuộc thăm dò dư luận đang nghiêng về phía Đảng Dân chủ. Trump tuyên bố rằng các thành viên Đảng Cộng hòa tại Ohio thường xuyên yêu cầu ông cấp ngân sách liên bang, điều mà ông sẽ từ chối nếu đó là Đảng Dân chủ.
Trump đã giành được hơn 55% số phiếu bầu tại Ohio vào năm 2024, nhưng tỷ lệ ủng hộ ông đã sụt giảm do giá xăng tăng và những lo ngại về kinh tế. Giá xăng tại Ohio đã tăng 35% trong năm qua, và các mức thuế quan đối với Canada – vốn liên quan đến chính sách thương mại của ông Trump – đã gây ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động xuất khẩu của bang này.
Các cử tri độc lập bày tỏ lo ngại về tình trạng giá xăng tăng cao và vẫn chưa đưa ra quyết định lựa chọn trong cuộc đua vào Thượng viện.
.
---- Sau nhiều tháng vu khống bầu qua thư là gian lận, Trump lên mạng hối thúc cử tri Cộng Hòa bầu phiếu qua thư, đừng chần chờ. Nhằm tạo ra bước ngoặt cho phe Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, Tổng thống Donald Trump đang quay sang một phương thức mà trước đây ông từng kịch liệt phản đối để khuyến khích cử tri Cộng hòa đi bỏ phiếu: bỏ phiếu qua thư.
Hôm thứ Bảy, ông Trump đã đăng một video lên mạng xã hội Truth Social với nội dung: "Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đang đến gần, và tôi kêu gọi mọi người yêu nước hãy đi bỏ phiếu. Đây là một trong những cuộc bầu cử quan trọng nhất trong đời chúng ta; vì vậy, để biết cách thức và địa điểm bỏ phiếu, hãy truy cập trang web swampthevoteusa.com. Nếu tiểu bang của bạn có quy định bỏ phiếu sớm, đừng chần chừ. Hãy đi bỏ phiếu ngay. Hãy bỏ phiếu sớm, bỏ phiếu qua thư hoặc bỏ phiếu trực tiếp vào ngày bầu cử 3 tháng 11, để chúng ta có thể đánh bại phe cánh tả cực đoan — những kẻ mà tôi gọi là 'Dumocrats' (từ ghép mỉa mai giữa 'Dumb' - ngu ngốc và 'Democrats' - đảng Dân chủ) — bằng một chiến thắng áp đảo đến mức không thể gian lận được. Chúng ta phải đánh bại phe 'Dumocrats'. Tôi gọi họ là 'Dumocrats' vì chính sách của họ quá tồi tệ."
Thái độ này hoàn toàn trái ngược với chỉ vài tháng trước, khi ông Trump ký sắc lệnh hành pháp nhằm hạn chế bỏ phiếu qua thư, rồi sau đó chỉ trích gay gắt Tòa án Tối cao vì đã bác bỏ sắc lệnh đó. Ông Trump từng cáo buộc Tòa án đã "bật đèn xanh" cho đảng Dân chủ gian lận.
"Phe Cộng hòa vừa phải nhận thêm một phán quyết bất lợi từ Tòa án Tối cao Hoa Kỳ — một phán quyết mà hệ thống tòa án đã trì hoãn rất lâu mới đưa ra, rồi lại đổ lỗi một phần cho việc không còn đủ thời gian để triển khai giải pháp khắc phục 'thảm họa' bỏ phiếu qua thư vốn hoàn toàn THỐI NÁT và mất kiểm soát của chúng ta. Hệ thống này đang trở thành trò cười trên toàn thế giới, và chúng ta là quốc gia duy nhất phải gánh chịu một chiêu trò LỪA ĐẢO hủy hoại đất nước như vậy," ông Trump viết cách đây hơn hai tuần.
Trong khi đó, bản thân Trump vẫn tiếp tục bỏ phiếu qua thư trong các cuộc bầu cử tại Florida, và giờ đây Trump đang khuyến khích cử tri Cộng hòa làm điều tương tự — ít nhất là vào thời điểm hiện tại. Tờ New York Times đưa tin rằng bài đăng hôm thứ Bảy "là động thái thay đổi lập trường mới nhất của ông Trump về vấn đề bỏ phiếu qua thư. Trong nhiều năm qua, ông liên tục đưa ra những cáo buộc vô căn cứ cho rằng hình thức bỏ phiếu này đầy rẫy gian lận, đồng thời tìm cách hạn chế quyền bỏ phiếu qua thư của người dân Mỹ — một nỗ lực vốn đã bị các nhà lập pháp và tòa án ngăn chặn. Mới hồi tháng 7, ông từng tuyên bố rằng 'phiếu bầu qua thư về bản chất là gian lận'." Thực tế không có bằng chứng nào cho thấy tình trạng gian lận tràn lan trong việc bỏ phiếu qua thư.
.
---- Thăm dò tranh cử Thượng nghị sĩ: 5 tiểu bang Cộng Hòa (Texas, Alaska, Ohio, Kansas và Iowa) nơi Trump thắng lớn năm 2024 chuyển sang ủng hộ Dân Chủ vì cử tri muốn giá xăng thấp và đừng gây chiến Iran. Cử tri tại một loạt các tiểu bang vốn thường ủng hộ đảng Cộng hòa trong các cuộc bầu cử Thượng viện đang ngày càng tỏ ra cởi mở với việc ủng hộ đảng Dân chủ vào mùa thu này. Các cuộc thăm dò mới từ tờ New York Times và Đại học Siena cho thấy đảng Dân chủ đang dẫn trước hoặc ngang bằng đối thủ tại năm tiểu bang mà Tổng thống Trump từng giành chiến thắng trước đây: Texas, Alaska, Ohio, Kansas và Iowa.
Kết quả này cho thấy đảng Dân chủ hiện có nhiều con đường—dù vẫn đầy thách thức—để giành lấy bốn ghế Thượng nghị sĩ do đảng Cộng hòa nắm giữ, điều kiện cần thiết để họ giành lại quyền kiểm soát Thượng viện. "Không chỉ có sự chuyển dịch lá phiếu rời xa đảng Cộng hòa so với năm 2024, mà sự chuyển dịch này dường như còn mạnh mẽ hơn ở các khu vực ủng hộ Cộng hòa (tiểu bang đỏ) so với các khu vực ủng hộ Dân chủ (tiểu bang xanh)," theo David Hopkins, giáo sư khoa học chính trị tại Đại học Boston, nhận định với Reuters. "Điều này khiến các tiểu bang mà ông Trump từng thắng dễ dàng nay trở thành những chiến trường cạnh tranh gay gắt."
Theo dữ liệu từ tờ NY Times, đảng Dân chủ đang dẫn trước 6 điểm tại Texas và 7 điểm tại Alaska, nắm lợi thế sít sao ở Ohio, ngang bằng tỷ lệ ủng hộ tại Kansas và chỉ kém 1 điểm tại Iowa. Sự thay đổi này dường như xuất phát từ nỗi bất bình về chi phí sinh hoạt cũng như cách ông Trump xử lý vấn đề liên quan đến Iran và giá xăng dầu; trên cả năm bang này, gần một nửa số cử tri mong muốn một thượng nghị sĩ có vai trò giám sát và kiềm chế ông Trump, trong khi chỉ hơn một phần tư ủng hộ ứng viên sẽ hậu thuẫn ông. Các cử tri độc lập đang nghiêng mạnh về phía đảng Dân chủ; đảng này cũng nắm lợi thế lớn (với cách biệt hai con số) về mức độ tin cậy của cử tri trong các vấn đề như chăm sóc sức khỏe, chi phí sinh hoạt và việc "hành động vì lợi ích tốt nhất cho người dân bình thường".
Một cử tri độc lập 30 tuổi tại Texas cho biết anh từng bỏ phiếu cho ông Trump nhưng nay lại ủng hộ ứng viên Thượng viện của đảng Dân chủ là James Talarico, chủ yếu do gánh nặng chi phí gia tăng. "Ông Talarico là người thực sự lắng nghe và thấu hiểu rằng đó là những vấn đề cấp thiết," Austin Vaughn chia sẻ. "Trong khi đó, phe Cộng hòa lại tìm cách thao túng dư luận và phủ nhận rằng đó là những vấn đề có thật."
.
---- Mỹ-Nga thương thuyết: đại diện Trump là Jared Kushner và Steve Witkoff thu xếp giúp Nga bán hãng dầu Lukoil. Các cuộc đàm phán hòa bình và vấn đề dầu khí đang đan xen trong cách tiếp cận của chính quyền Trump nhằm chấm dứt cuộc chiến của Nga tại Ukraine. Tờ The New York Times đưa tin rằng các cuộc thảo luận không chính thức giữa Mỹ và Nga hiện bao gồm đề xuất mua lại các tài sản toàn cầu của tập đoàn năng lượng khổng lồ Lukoil (Nga) với trị giá hàng tỷ đô la. Thương vụ này có thể mang lại lợi ích cho các doanh nhân Trung Đông có mối quan hệ với những đồng minh của ông Trump là Jared Kushner và Steve Witkoff – hai người đang trực tiếp dẫn dắt các cuộc đàm phán. Danh sách bên mua tiềm năng bao gồm Todd Boehly (đồng sở hữu đội bóng chày Los Angeles Dodgers và là nhà tài trợ lớn cho ông Trump), hai anh em người Qatar là Moutaz và Ramez Al-Khayyat, cùng một quỹ đầu tư từ Abu Dhabi có liên hệ với quan chức an ninh cấp cao của UAE – Sheikh Tahnoon bin Zayed; bên cạnh đó còn có sự tham gia góp vốn từ một cơ quan chính phủ Mỹ.
Theo tờ NY Times, thương vụ này – vốn cần sự phê chuẩn từ cả phía Mỹ và Nga – đã được Tổng thống Nga Vladimir Putin đề cập trong cuộc gặp tại Điện Kremlin vào ngày 5 tháng 9 với Kushner và Witkoff. Các chuyên gia về đạo đức đã lên tiếng cảnh báo về sự chồng chéo đáng lo ngại giữa các hoạt động kinh doanh của ông Trump cùng các đồng minh (bao gồm cả công ty tiền mã hóa World Liberty Financial của ông) với quá trình ra quyết định về chính sách đối ngoại của Mỹ. Hiện tại, thương vụ này vẫn chưa được chốt lại. Những người trong cuộc cho biết các quyết định then chốt đều xuất phát từ Nhà Trắng.
.
---- Tuyệt vọng vì Cộng Hòa sẽ thua trong bầu cử giữa kỳ, Trump hứa: sẽ gửi 90 USD tới 20 triệu người Medicare để giúp bảo hiểm Phần B từ quỹ mà Trump từng vu khống là quỹ đen do Dân Chủ sử dụng. Khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ chỉ còn một tháng nữa là diễn ra, Tổng thống Trump lại hứa sẽ cấp tiền cho người dân Mỹ. Trong một bài đăng vào đêm thứ Sáu trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump cho biết chính quyền của ông sẽ ngay lập tức bắt đầu gửi khoản tiền khoảng 90 USD cho hơn 20 triệu người thụ hưởng Medicare để hỗ trợ chi trả phí bảo hiểm Phần B (Part B). Các khoản thanh toán này sẽ được chi trả từ nguồn ngân sách mà ông gọi là Quỹ Cải thiện Medicare (Medicare Improvement Fund) – một tài khoản trị giá 2 tỷ USD mà ông từng gán cho cái tên "quỹ đen vô nghĩa" (slush fund) do phe Dân chủ sử dụng.
Theo tờ USA Today, việc liệu Nhà Trắng có thể hợp pháp chuyển hướng số tiền đó hay không vẫn còn là điều chưa chắc chắn. Theo Washington Post, cả Nhà Trắng và Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh (cơ quan quản lý quỹ này) đều không phản hồi các câu hỏi về thẩm quyền phân phối lại số tiền đó.
"Đây lại là một nỗ lực tuyệt vọng nữa của một vị tổng thống thất bại nhằm trốn tránh sự ghê tởm của người dân Mỹ đối với chương trình nghị sự thất bại của ông ta; khoản tiền này chỉ tương đương với một bình xăng có giá đã bị đẩy lên cao dưới thời Trump," Thượng nghị sĩ Dân chủ Ron Wyden – thành viên cấp cao nhất của đảng ông trong Ủy ban Tài chính (cơ quan cũng có vai trò giám sát) – nhận định.
Ông Trump cũng nhắc lại lời hứa sẽ cấp 5.000 USD cho mỗi người trưởng thành tại Mỹ "nếu và khi phe Cộng hòa giành chiến thắng" trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ; đây là khoản chi trả mà cả phe Dân chủ lẫn một số thành viên Cộng hòa cho rằng nghe chẳng khác nào một vụ hối lộ. Theo USA Today, việc thực hiện các cam kết cấp tiền trước đây của ông Trump không đồng đều: Khoảng 1,45 triệu quân nhân đã nhận được các tấm séc "cổ tức chiến binh" trị giá 1.776 USD, nhưng người dân Mỹ chưa bao giờ thấy khoản "cổ tức thuế quan" 2.000 USD hay các tấm séc tiết kiệm từ Bộ Hiệu quả Chính phủ như đã hứa. Ông Trump đăng tải rằng tấm séc 90 USD này sẽ giúp người dân Mỹ yên tâm rằng ông sẽ thực hiện lời hứa về khoản tiền 5.000 USD kia.
.
---- Viện trưởng Đại học Cornell gửi thông điệp video 8 phút tới toàn trường, bày tỏ đau đớn, lo ngại cho cô SV bị cưỡng hiếp, hứa hỗ trợ tiểu bang điều tra, tham gia xét lại nghiêm túc vai trò các hội nam, nữ sinh viên. Vào hôm thứ Bảy, Viện trưởng Đại học Cornell đã gọi vụ việc một sinh viên bị cáo buộc bị cưỡng hiếp tập thể tại nhà của một hội nam sinh vào năm 2024 là điều "gây chấn động sâu sắc"; ông cho biết vụ việc sẽ còn ảnh hưởng đến nhà trường trong nhiều năm tới và cam kết sẽ minh bạch hơn trong bối cảnh làn sóng phẫn nộ ngày càng tăng về cách nhà trường giải quyết vụ việc. Theo tin từ AP, trong một thông điệp video dài 8 phút gửi tới cộng đồng Cornell, ông Michael Kotlikoff mô tả tuần vừa qua là một trong những tuần khó khăn nhất trong lịch sử nhà trường, đồng thời thừa nhận những câu hỏi đáng lo ngại xoay quanh quá trình điều tra sau khi có cáo buộc. "Lòng tôi đau nhói khi nghĩ về những gì cô ấy đã phải trải qua," ông Kotlikoff nói. "Vụ việc này đặt ra những vấn đề đau lòng và đáng lo ngại về tấn công tình dục, sự chà đạp lên phẩm giá con người, cũng như các khía cạnh của văn hóa tiệc tùng, việc sử dụng rượu và ma túy."
Ông Kotlikoff tái khẳng định cam kết ủng hộ việc đánh giá độc lập về cách Cornell xử lý vụ việc – một yêu cầu từ Thống đốc New York Kathy Hochul – và cho biết Hội đồng Quản trị nhà trường sẽ công bố chi tiết vào tuần tới. Ông cũng bày tỏ sự ủng hộ đối với quyết định của bà Hochul trong việc chuyển giao cuộc điều tra hình sự cho Bộ trưởng Tư pháp tiểu bang. "Tôi muốn thừa nhận một điều mà các tổ chức thường khó nói ra," ông Kotlikoff chia sẻ. "Chúng tôi chưa có tất cả câu trả lời, nhưng chúng tôi cam kết sẽ điều tra và tìm ra những câu trả lời mà cộng đồng của chúng ta xứng đáng được biết."
Tại một buổi họp mặt sinh viên vào thứ Năm – dịp để sinh viên bày tỏ lo ngại và thảo luận các đề xuất nhằm cải thiện cách Cornell ứng phó với vấn nạn tấn công tình dục – một số người phát biểu đã kêu gọi ông Kotlikoff từ chức. Khi được hỏi vào thứ Sáu liệu ông Kotlikoff có nên từ chức vì cách nhà trường xử lý vụ việc hay không, Thống đốc Hochul đã từ chối đưa ra quan điểm, cho biết bà chưa có đủ thông tin. Ông Kotlikoff thừa nhận sự bất mãn của mọi người về việc Cornell chưa thông tin đầy đủ, và cho rằng điều này đã dẫn đến sự thiếu tin tưởng. Dù viện dẫn "những hạn chế thực tế về pháp lý và quyền riêng tư" đối với các thông tin mà nhà trường có thể công bố, ông vẫn cam kết sẽ minh bạch hơn và tạo thêm cơ hội để sinh viên, phụ huynh cũng như các bên liên quan có thể trao đổi trực tiếp với ban lãnh đạo nhà trường. Ông cũng cam kết Cornell sẽ ủng hộ các nỗ lực lập pháp nhằm thay đổi luật pháp của tiểu bang New York về tấn công tình dục. Vụ việc này đã làm dấy lên sự xem xét kỹ lưỡng đối với một đạo luật tiểu bang vốn gây khó khăn cho việc truy tố các vụ tấn công tình dục liên quan đến những người tự nguyện sử dụng rượu hoặc ma túy, ngay cả khi họ rơi vào trạng thái quá say hoặc phê thuốc đến mức không còn khả năng đưa ra sự đồng thuận.
Ông Kotlikoff cũng kêu gọi "xem xét nghiêm túc vai trò của các hội nam sinh và nữ sinh (fraternities và sororities) trong đời sống học đường", đồng thời khẳng định Cornell sẽ phối hợp với sinh viên, cựu sinh viên và các bên liên quan để tìm cách duy trì những lợi ích của mô hình hội nhóm này, song song với việc tăng cường trách nhiệm giải trình và sự minh bạch. "Việc là thành viên của một hội nhóm không bao giờ có thể làm giảm bớt trách nhiệm cá nhân đối với hành động của chính mình, đối với cách chúng ta đối xử với người khác, hay trách nhiệm lên tiếng khi nhận thấy ai đó có thể đang gặp nguy hiểm," ông nói.
.


Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình