VN tăng giao thương nông sản, nguyên liệu với Iran, bất kể Mỹ đang phong tỏa Iran.
.
Bản tin sau là của báo Tehran Rimes hôm 6/10/2026, do phóng viên Mahnaz Abdi tường thuật, tựa đề "Vietnamese trade delegation in Tehran; exclusive interview on expanding bilateral ties" (Phái đoàn thương mại Việt Nam tại Tehran: phỏng vấn độc quyền về việc mở rộng quan hệ song phương). Bản tin cho thấy Mỹ phong tỏa Iran chỉ là hành động đơn phương của Mỹ, nên không hẳn là kín bưng.
TEHRAN - Một phái đoàn thương mại của Việt Nam đã đến Tehran vào thứ Ba, ngày 6 tháng 10, và dự kiến sẽ lưu lại đây đến ngày 18 tháng 10. Trong thời gian này, phái đoàn có lịch trình hoạt động kinh doanh dày đặc, bao gồm các chuyến thăm đến nhiều khu vực khác nhau của Iran, đánh giá cơ hội hợp tác và các cuộc gặp gỡ thương mại.
Nhân dịp này, tờ Tehran Times đã thực hiện một cuộc phỏng vấn độc quyền với Trưởng đoàn – ông Nguyễn Đăng Định, người đang có chuyến thăm Iran lần thứ ba.
Dưới đây là toàn văn cuộc phỏng vấn:
-- Điều gì đã thôi thúc ông tham gia phái đoàn doanh nghiệp đến Iran lần này, và ông hy vọng sẽ khám phá những cơ hội cụ thể nào trong chuyến thăm?
. Chúng tôi tham gia phái đoàn này nhằm mở rộng phạm vi hoạt động thương mại tại Trung Đông và tiếp cận trực tiếp thị trường rộng lớn của Iran. Cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam đặt mục tiêu thúc đẩy xuất cảng trực tiếp các mặt hàng nông sản (cà phê, hạt điều, hồ tiêu, gạo) và hàng tiêu dùng, đồng thời tìm kiếm cơ hội nhập cảng các loại nguyên liệu và vật tư công nghiệp chất lượng cao từ Iran để phục vụ sản xuất trong nước.
.
-- Trong bối cảnh các lệnh trừng phạt và hạn chế về ngân hàng hiện nay, đâu là những lo ngại chính của ông khi kinh doanh với Iran, và theo ông, những cơ chế thanh toán hay tài chính thiết thực nào có thể giúp vượt qua các rào cản này?
. Mối lo ngại lớn nhất trong hoạt động kinh doanh là sự thiếu vắng các kết nối ngân hàng xuyên biên giới trực tiếp và thông suốt. Để tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại đối với hàng hóa dân dụng và hàng tiêu dùng, chúng tôi khuyến khích các cơ quan thương mại và tổ chức tài chính hỗ trợ các cơ chế thanh toán linh hoạt, chẳng hạn như cơ chế trao đổi hàng hóa (barter) song phương hoặc các giải pháp thanh toán bù trừ bằng nội tệ tuân thủ quy định, nhằm giảm thiểu chi phí hối đoái và các trở ngại trong giao dịch.
.
-- Kim ngạch thương mại chính thức giữa Việt Nam và Iran đạt khoảng 170 triệu USD, nhưng phần lớn hoạt động thương mại thực tế có thể đang diễn ra thông qua các nước thứ ba. Ông đánh giá thế nào về tiềm năng thực sự của thương mại song phương, và cần làm gì để các luồng giao thương này trở nên trực tiếp và minh bạch hơn?
. Tiềm năng kinh tế thực sự giữa Việt Nam và Iran lớn hơn nhiều so với các số liệu hiện tại, bởi cơ cấu kinh tế của hai nước mang tính bổ trợ lẫn nhau thay vì cạnh tranh. Để giúp dòng chảy thương mại trở nên trực tiếp và minh bạch hơn, doanh nghiệp hai bên cần tiếp cận tốt hơn với thông tin thị trường, tích cực tham gia các triển lãm thương mại và sử dụng các nền tảng kết nối doanh nghiệp chính thức nhằm giảm sự phụ thuộc vào các bên trung gian từ nước thứ ba.
.
-- Theo ông, những lĩnh vực nào mang lại cơ hội hợp tác thiết thực và có thể triển khai ngay giữa Việt Nam và Iran, và tại sao? Ví dụ: nông nghiệp, chế biến thực phẩm, khai khoáng, logistics, công nghệ, y tế hoặc hóa dầu.
. Các lĩnh vực thiết thực nhất để hợp tác thương mại ngay lập tức bao gồm:
- Nông nghiệp & Chế biến thực phẩm: Xuất cảng cà phê, thủy hải sản và gia vị của Việt Nam; nhập cảng trái cây sấy khô, nhụy hoa nghệ tây (saffron) và các loại hạt từ Iran.
. Nguyên liệu công nghiệp: Nhập cảng các loại hóa chất chuyên dụng, vật liệu xây dựng và polymer từ Iran.
. Y tế & Dược phẩm: Thúc đẩy giao thương về thiết bị y tế, hoạt chất dược phẩm và các sản phẩm công nghệ sinh học.
.
-- Dựa trên kinh nghiệm của ông, đâu là những trở ngại lớn nhất về logistics, vận tải, tiêu chuẩn chất lượng và việc xác minh đối tác kinh doanh giữa hai nước, và ông/bà đề xuất những giải pháp nào?
. Các nút thắt chính trong chuỗi cung ứng bao gồm thời gian vận chuyển kéo dài, chi phí vận chuyển cao và sự khác biệt về các quy định tuân thủ chất lượng (chẳng hạn như chứng nhận Halal). Các giải pháp thiết thực bao gồm thiết lập kết nối trực tiếp với các nhà cung cấp dịch vụ logistics trong khu vực và thúc đẩy sự công nhận lẫn nhau giữa các cơ quan quản lý nhằm chuẩn hóa quy trình kiểm tra chất lượng cũng như đẩy nhanh thủ tục thông quan.
.
-- Việt Nam đã ký kết 17 hiệp định thương mại tự do (FTA) và có khả năng tiếp cận thị trường của 60 nền kinh tế. Làm thế nào để các công ty Iran và Việt Nam có thể hợp tác—thông qua liên doanh, sản xuất tại Việt Nam hoặc các mô hình khác—nhằm quản lý rủi ro liên quan đến lệnh trừng phạt và tiếp cận thị trường khu vực cũng như toàn cầu?
. Mạng lưới rộng khắp gồm 17 FTA của Việt Nam mang lại cơ hội tiếp cận ưu đãi tới các thị trường lớn trên toàn cầu. Các doanh nghiệp Iran có thể hợp tác với doanh nghiệp Việt Nam thông qua hình thức liên doanh hoặc thiết lập cơ sở chế biến tại địa phương. Bằng cách gia tăng giá trị cho nguyên liệu thô ngay tại Việt Nam, hai bên có thể cùng tiếp cận thị trường tiêu dùng ASEAN và quốc tế thông qua các thỏa thuận thương mại tuân thủ quy định.
.
-- Những kết quả cụ thể nào sẽ đánh dấu sự thành công của chuyến công tác này đối với ông, và chính phủ, các phòng thương mại cũng như khu vực tư nhân cần thực hiện những bước tiếp theo nào để chuyển hóa các cuộc thảo luận này thành quan hệ đối tác thương mại và đầu tư dài hạn?
. Đối với cộng đồng doanh nghiệp, một chuyến công tác thành công đồng nghĩa với việc thiết lập được các đầu mối kinh doanh đã qua xác thực, đạt được các hợp đồng thương mại ban đầu và ký kết các biên bản ghi nhớ (MOU) đối với các mặt hàng không nằm trong danh mục bị trừng phạt. Trong thời gian tới, các phòng thương mại và cơ quan xúc tiến thương mại cần duy trì kênh liên lạc trực tiếp cũng như tổ chức các đoàn trao đổi định kỳ nhằm chuyển hóa những thảo luận ban đầu này thành quan hệ đối tác thương mại lâu dài.
.
Chỗ này có thể giải thích theo một nhà bình luận rằng: Việc Hoa Kỳ thực hiện phong tỏa hải quân và áp đặt lệnh trừng phạt lên Iran là các biện pháp trừng phạt đơn phương từ phía Mỹ. Việt Nam chỉ tuân thủ nghiêm ngặt các lệnh cấm vận chính thức từ Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc. Việt Nam thực hiện chính sách đối ngoại đa phương hóa, đa dạng hóa, làm bạn với tất cả các nước dựa trên nguyên tắc tôn trọng luật pháp quốc tế. Bản tin và cuộc phỏng vấn cho thấy chuyến đi chủ yếu thúc đẩy xuất nhập cảng các mặt hàng nông sản và tiêu dùng thiết yếu như cà phê, hạt điều, hạt tiêu, gạo. Các mặt hàng lương thực, thực phẩm và nông nghiệp dân sự này thường nằm ngoài phạm vi cấm vận thương mại thông thường vì mục đích nhân đạo. Nếu mua bán dầu thì là chuyện khác. Thêm nữa, giao thương có nghĩa là chỗ nào có tiền thi tới.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình