Thủ tướng Takaichi họp với Chủ Tịch Tô Lâm tháng 11, sẽ ra tuyên cáo chung: Nhật sẽ hỗ trợ dầu VN, sẽ mua đất hiếm VN, thảo luận về Biển Đông tự do và rộng mở.// VN kết thân an ninh với Nam Hàn và Philippines trong khi quân TQ mở căn cứ ở Lào, Campuchia
.
Bản tin sau là của thông tấn Kyodo, đăng trên báo Mainichi Japan ngày 10/10/2026, cho biết: Nhật Bản dự kiến tổ chức hội nghị thượng đỉnh với Việt Nam tại Tokyo vào tháng 11 để thảo luận về năng lượng và an ninh.
TOKYO (Kyodo) -- Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đang cân nhắc việc gặp Chủ tịch nước Việt Nam Tô Lâm tại Tokyo vào đầu tháng tới để thảo luận về hợp tác trong lĩnh vực năng lượng và an ninh, theo các nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết hôm thứ Sáu.
Bà Takaichi và ông Tô Lâm – người đồng thời là Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam – có thể sẽ đưa ra tuyên bố chung tại cuộc hội đàm dự kiến này. Động thái này diễn ra trong bối cảnh có những lo ngại về nguồn cung năng lượng sau cuộc xung đột tại Trung Đông cũng như sự gia tăng ảnh hưởng quân sự và kinh tế của Trung Quốc, các nguồn tin cho hay.
Hội nghị thượng đỉnh này – dự kiến diễn ra vào ngày 9 tháng 11 – sẽ tiếp nối cuộc gặp giữa bà Takaichi và ông Lâm tại Hà Nội vào tháng 5, khi bà bày tỏ ý định mời ông đến thăm Nhật Bản vào cuối năm nay.
Hai nhà lãnh đạo dự kiến sẽ thảo luận về việc Nhật Bản có thể hỗ trợ các quốc gia châu Á khác – những nước có dự trữ dầu chiến lược hạn chế – tăng cường kho dự trữ thông qua một cơ chế tài chính do Tokyo dẫn dắt nhằm đảm bảo nguồn cung năng lượng ổn định, theo các nguồn tin.
Tổ hợp Lọc hóa dầu Nghi Sơn tại Việt Nam đã được chọn vào tháng 5 là dự án đầu tiên thuộc chương trình này, trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu bị gián đoạn do việc đóng cửa thực tế tại Eo biển Hormuz trong cuộc chiến Mỹ-Iran bùng phát vào cuối tháng 2.
Bà Takaichi cũng sẽ tìm kiếm thỏa thuận với ông Lâm về việc tăng cường chuỗi cung ứng khoáng sản thiết yếu, bao gồm cả đất hiếm, trong bối cảnh Trung Quốc áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất cảng đối với Nhật Bản, các nguồn tin cho biết. Việt Nam được cho là sở hữu trữ lượng đất hiếm dồi dào.
Về vấn đề an ninh, tầm nhìn ngoại giao của Nhật Bản về một "Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở" cũng nhiều khả năng sẽ được thảo luận, theo các nguồn tin. Khái niệm này được xem rộng rãi như một biện pháp đối phó gián tiếp trước sự gia tăng thái độ quyết liệt của Trung Quốc trong khu vực.
Mặc dù có tranh chấp lãnh thổ với Trung Quốc ở Biển Đông, Việt Nam vẫn duy trì cách tiếp cận ngoại giao cân bằng đối với Bắc Kinh; ông Lâm đã đến thăm Trung Quốc vào tháng 4 để hội đàm với Chủ tịch Tập Cận Bình.
Về phần mình, Nhật Bản vẫn đang có bất đồng với Trung Quốc liên quan đến các hòn đảo không người ở trên Biển Hoa Đông – nơi Nhật Bản đang quản lý nhưng Trung Quốc cũng tuyên bố chủ quyền.
.
Bản tin không nói rõ, nhưng tình hình hiện nay cho thấy quân đội Trung Quốc đã bố trí các căn cứ quân sự ở Lào, Campuchia, về mặt địa lý là mai phục chung quanh Việt Nam, do vậy Việt Nam phải kết thân an ninh với Nhật Bản, Nam Hàn và Philippines, ba nước không thỏa hiệp an ninh với TQ.
Hiện nay VN đã hợp tác an ninh với Nam Hàn (Hàn Quốc), nâng tầm lên đối tác chiến lược toàn diện, đi vào chiều sâu với nhiều thỏa thuận thực chất:
- Hợp tác an ninh và công nghiệp quốc phòng: Việt Nam và Hàn Quốc thường xuyên duy trì các cuộc đối thoại chiến lược cấp bộ quốc phòng. Đáng chú ý, Hàn Quốc đã bàn giao các tàu tuần tra đã qua sử dụng cho Cảnh sát biển Việt Nam và thúc đẩy các hợp đồng thương mại quân sự (như thương vụ pháo tự hành K-9 và chuyển giao công nghệ sản xuất liên quan).
- An ninh nội địa và tình báo: Trong chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng thống Nam Hàn đến Hà Nội, Bộ Công an Việt Nam và Cơ quan Cảnh vệ Tổng thống Hàn Quốc đã ký kết Biên bản ghi nhớ (MoU) về hợp tác bảo vệ an ninh.
- An ninh mạng và phòng chống tội phạm: Hai bên tăng cường phối hợp chặt chẽ trong việc phòng chống tội phạm xuyên quốc gia, an ninh mạng, và bảo đảm an ninh chuỗi cung ứng công nghệ cao.
.
Đồng thời VN hợp tác an ninh với Philippines: quốc gia này hiện là đối tác chiến lược duy nhất của Việt Nam trong khối ASEAN, và mối quan hệ này vừa được nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Tăng cường (Enhanced Strategic Partnership) trong chuyến thăm của ông Tô Lâm đến Manila.
- Ký kết Biên bản ghi nhớ (MoU) Quốc phòng mới: Hai quốc gia đã chính thức làm mới và nâng cấp thỏa thuận hợp tác quốc phòng. Thỏa thuận này tập trung vào việc nâng cao năng lực chung về an ninh hàng hải, giáo dục quân sự và ứng phó thiên tai.
- An ninh Biển Đông: Cả Việt Nam và Philippines đều là các bên tuyên bố chủ quyền tại quần đảo Trường Sa. Hai bên cam kết giải quyết hòa bình các tranh chấp dựa trên luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS 1982). Lực lượng Cảnh sát biển của hai nước cũng triển khai thiết lập đường dây nóng và tổ chức các cuộc diễn tập chung trên biển.
- An ninh mạng và tội phạm xuyên quốc gia: Hai nước nhất trí hợp tác triệt phá các mạng lưới tội phạm công nghệ cao, lừa đảo qua mạng (cyber scams), buôn bán người và di cư bất hợp pháp.
Nhìn chung, dù Việt Nam vẫn gìn giữ chính sách quốc phòng "4 không", việc gia tăng diễn tập cứu hộ, chia sẻ thông tin tình báo, hàng hải và hợp tác kỹ thuật quân sự với Nhật Bản, Nam Hàn và Philippines cho thấy nỗ lực thiết lập mạng lưới an ninh.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình