Bản Tin Cà Phê Sáng Thứ Ba, 20/10/2026
- Long Beach: Công dân Mỹ bị ICE tấn công
- Trump công bố chương trình trợ giúp nông dân $8 tỷ để bù đắp chi phí diesel
- Cắt giảm vệ tinh thời khiến Mỹ tụt hậu gần 10 năm
- Dân Chủ gửi thông điệp cho Musk: ‘Coi chừng đấy!’
- Trump và Vance đổ lỗi di dân gây bạo loạn tại Pháp
- Pháp ra lệnh giới nghiêm tại nhiều thành phố sau bạo loạn toàn quốc
- Bộ Trưởng Tư Pháp Mississippi nói cảnh sát ‘đúng’ khi bắn chết bé trai 1 tuổi
- Hơn 30 văn phòng Quốc Hội nhận thư chứa bột trắng lạ
- Bộ Tư Pháp điều tra điều kiện nhà tù D.C. có vi phạm Hiến Pháp hay không
Các đoạn video lan truyền trên mạng xã hội cho thấy người đàn ông bị ghì xuống đất, liên tục kêu cứu. (Hình: Cắt từ video)
Long Beach: Công dân Mỹ bị ICE tấn công
Một người đàn ông được xác nhận là công dân Mỹ bị thương trong lúc bị nhân viên Cơ Quan Di Trú và Thuế Quan (ICE) khống chế tại thành phố Long Beach vào cuối tuần qua. Các đoạn video lan truyền trên mạng xã hội cho thấy người đàn ông bị ghì xuống đất, liên tục kêu cứu. Ông bị còng tay và ghì sát lề đường bởi những nhân viên mặc áo có dòng chữ “Police ICE.” Ông liên tục kêu “Cứu tôi!” và nói cánh tay mình bị gãy, trong lúc rên rỉ vì đau đớn. Tuy nhiên, video không ghi lại những diễn biến trước khi ông bị khống chế. Giới chức cũng chưa đưa ra lời giải thích đầy đủ về nguyên nhân dẫn đến vụ việc.
Thị Trưởng Long Beach Rex Richardson hôm thứ Hai xác định người đàn ông là Ricardo Gonzalez, cư dân địa phương và cựu nhân viên thành phố. Dân Biểu Liên Bang Robert Garcia, đại diện khu vực có Long Beach, cùng gia đình ông Gonzalez cho biết ông là công dân Hoa Kỳ. Ông Garcia gọi đoạn video là “đáng lo ngại vô cùng” và yêu cầu điều tra. Thị Trưởng Richardson cho rằng vụ việc đặt ra những quan ngại nghiêm trọng về tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của lực lượng liên bang.
Theo Sở Cảnh Sát Long Beach, hôm thứ Bảy, các nhân viên di trú liên bang yêu cầu cảnh sát địa phương hỗ trợ khẩn cấp vì có vụ phá hoại xe cộ và một người cần được chăm sóc y tế. Khi đến nơi, cảnh sát gặp một vụ xô xát đông người có liên quan đến nhân viên ICE. Họ phát hiện ông Gonzalez bị còng tay và chảy máu trong lúc bị ICE tạm giữ.
Cảnh sát đưa ông đến một trạm cứu hỏa gần đó và tháo còng tay trước khi nhân viên cứu hỏa chuyển ông đến bệnh viện điều trị.
Theo Thị Trưởng Richardson, ông Gonzalez đã gọi cảnh sát địa phương để xin giúp đỡ trong lúc xảy ra cuộc đối đầu với nhân viên di trú liên bang. Trong đơn khiếu nại chính thức gửi Bộ Nội An (DHS), ông Richardson nói ông Gonzalez được cho là đã bị sử dụng súng điện Taser nhiều lần, bị khống chế bằng vũ lực và chịu những thương tích nghiêm trọng.
Con gái ông Gonzalez cũng cáo buộc trên mạng rằng cha cô bị xe của ICE tông trúng và bị chích súng điện hai lần. Những chi tiết này chưa được xác minh độc lập.
Tính đến hôm thứ Hai, DHS chưa trả lời các yêu cầu bình luận từ truyền thông. Nguyên nhân khiến ông Gonzalez bị tạm giữ, mức độ thương tích chính xác và liệu nhân viên ICE có vi phạm quy định hay không vẫn chưa được làm rõ.
Vụ việc xảy ra trong bối cảnh chiến dịch siết chặt thực thi luật di trú của chính quyền Trump tiếp tục gây tranh cãi, với nhiều hoạt động truy bắt dẫn đến biểu tình và sự chỉ trích từ giới chức địa phương. Cuộc điều tra sẽ giúp xác định những gì thực sự xảy ra tại Long Beach và liệu các nhân viên liên bang có tuân thủ những quy định cần thiết hay không.
Trump công bố chương trình trợ giúp nông dân $8 tỷ để bù đắp chi phí diesel
Donald Trump hôm thứ Hai, 19/10, công bố chính quyền sẽ dành $8 tỷ để trợ giúp nông dân Mỹ đang phải đối mặt với giá nhiên liệu và chi phí sản xuất tăng cao, trong bối cảnh giá dầu diesel gây thêm áp lực lên lợi nhuận của ngành nông nghiệp vào mùa thu hoạch.
Theo Reuters, Trump phát biểu tại một buổi vận động tranh cử ở Kansas, cho biết Bộ Nông Nghiệp Hoa Kỳ (USDA) sẽ triển khai chương trình mới mang tên Harvest Fuel Relief Program, nhằm bù đắp một phần chi phí dầu diesel cho nông dân trong mùa thu hoạch. Công thức này dựa trên diện tích gieo trồng đã khai báo, chi phí sản xuất ước tính, sản lượng mùa màng và giá cả thị trường. USDA dự kiến công bố mức trợ cấp cho các loại nông sản chính vào tháng 11, chi tiết dành cho những loại nông sản đủ điều kiện khác sẽ được thông báo sau.
“Tối nay, tôi cũng vui mừng thông báo Bộ Nông Nghiệp sẽ khai triển một chương trình hỗ trợ nhiên liệu mùa thu hoạch mới, cung cấp $8 tỷ để giúp nông dân bù đắp chi phí dầu diesel trong mùa thu hoạch này,” Trump tuyên bố.
Khoản tiền sẽ được phân phối thông qua các đợt trợ cấp một lần, nhằm giúp nông dân đối phó với những biến động tạm thời của thị trường và chi phí đầu vào gia tăng. Cơ Quan Dịch Vụ Nông Trại (FSA), trực thuộc USDA, sẽ quản lý chương trình và áp dụng một công thức thống nhất để tính toán phần thiệt hại ước tính của nông dân trong niên vụ 2026.
Chương trình được đưa ra khi nông dân phải gánh chịu mức tăng mạnh của giá dầu diesel, nhiên liệu dùng để vận hành máy kéo, máy gặt đập liên hợp và các thiết bị phục vụ thu hoạch. Theo số liệu AAA được hãng thông tấn AP dẫn lại, giá dầu diesel trung bình trên toàn quốc vào giữa tháng 10, đạt khoảng $6.30 một gallon, cao hơn 70% so với cùng kỳ năm trước.
Cắt giảm vệ tinh thời khiến Mỹ tụt hậu gần 10 năm
Việc chính quyền Trump cắt giảm chương trình vệ tinh thời tiết thế hệ mới có thể làm suy yếu khả năng dự báo thời tiết của Hoa Kỳ trong khoảng 10 năm, khiến các chuyên gia khí tượng thiếu dữ liệu quan trọng để theo dõi bão, lốc xoáy, cháy rừng và những hiện tượng thời tiết nguy hiểm khác.
Theo báo cáo mới của Văn phòng Trách nhiệm Giải trình Chính phủ Hoa Kỳ (GAO), được công bố hôm 16 Tháng Mười, những thay đổi đối với chương trình vệ tinh GeoXO của Cơ Quan Khí Quyển và Đại Dương Quốc Gia (NOAA) có nguy cơ làm gián đoạn việc thu thập các dữ liệu thời tiết thiết yếu. Các dân biểu Dân Chủ cũng bày tỏ quan ngại trong thư gửi NOAA hôm Thứ Hai, 19/10.
Việc tái cơ cấu chương trình nhằm giảm tổng chi phí trong suốt vòng đời dự án từ $19.6 tỷ xuống còn $13 tỷ. Tuy nhiên, chính quyền cũng giảm số vệ tinh dự kiến từ sáu xuống còn bốn, đồng thời cắt số thiết bị khoa học trên mỗi vệ tinh từ năm xuống còn hai, theo báo cáo của GAO.
Những thay đổi này có thể tạo ra khoảng trống trong hệ thống quan sát thời tiết khi các vệ tinh thuộc chương trình GOES-R hiện nay dần hết thời hạn hoạt động, trong khi vệ tinh GeoXO đầu tiên dự kiến chỉ có thể đưa vào sử dụng năm 2032. GAO cảnh báo khoảng trống này có thể kéo dài nhiều tháng, khiến các nhà dự báo mất đi những dữ liệu quan trọng và làm giảm độ chính xác của dự báo.
Các thiết bị bị loại bỏ bao gồm hệ thống theo dõi phẩm chất không khí và khói cháy rừng, thiết bị nghiên cứu dòng hải lưu, phẩm chất nước và một thiết bị lập bản đồ sét.
Thiết bị theo dõi sét đã giúp các nhà khoa học đánh giá nguy cơ lốc xoáy, theo dõi sự tăng cường nhanh chóng của bão nhiệt đới và bão lớn, đồng thời hỗ trợ dự báo thời tiết hàng không và giám sát cháy rừng. Việc loại bỏ thiết bị này đồng nghĩa thế hệ vệ tinh mới sẽ mất đi một khả năng quan sát vốn có trên hệ thống hiện hành.
Dân Chủ gửi thông điệp cho Musk: ‘Coi chừng đấy!’
Các thành viên Dân Chủ đang nhắm đến nhiều mục tiêu khi lên kế hoạch điều tra tham nhũng trong và xung quanh chính quyền của Donald Trump, trong trường hợp họ giành quyền kiểm soát Hạ viện vào tháng tới.
Trong số đó, Elon Musk là một trong những cái tên đáng chú ý nhất, theo Politico. Người giàu nhất thế giới, đồng thời là nhà tài trợ hào phóng cho đảng Cộng hòa với số tiền lên tới hàng trăm triệu đô la, đã trở thành tâm điểm chú ý của nhiều ứng viên tiềm năng cho vị trí chủ tịch các ủy ban, chưa kể đến đông đảo các thành viên Dân chủ, những người đang nhìn thấy nhiều khía cạnh có thể tiến hành điều tra.
Các vấn đề này bao gồm quãng thời gian của Musk trên cương vị người đứng đầu Bộ Hiệu quả Chính phủ, các hợp đồng trị giá hàng tỷ đô la giữa các công ty của ông với chính phủ liên bang; và gần đây nhất là vai trò có thể có của ông trong việc hạn chế quyền truy cập internet thiết yếu đối với quân đội Ukraine.
“Chuyện gì sẽ xảy ra khi một cá nhân nhận được hợp đồng khổng lồ từ chính phủ, rồi lại sử dụng nó để thực hiện hành động làm gián đoạn thông tin liên lạc trong một cuộc chiến mà việc hỗ trợ Ukraine có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với Hoa Kỳ?” – dân biểu Dân chủ Pramila Jayapal (tiểu bang Washington), thành viên Ủy ban Đối ngoại, phát biểu trong một cuộc phỏng vấn. “Có rất nhiều khía cạnh khác nhau liên quan đến sự tham nhũng xoay quanh Musk.”
Phát ngôn viên của Elon Musk chưa phản hồi yêu cầu bình luận từ báo chí.
Một số không đợi đến khi có kết quả bầu cử mới bắt tay vào hành động. Tháng trước, các thành viên Đảng Dân chủ trong Ủy ban An ninh Nội địa Hạ viện đã yêu cầu Musk phải ra làm chứng dưới tuyên thệ liên quan đến một báo cáo từ Văn phòng Trách nhiệm Chính phủ (GAO) – báo cáo này cho rằng DOGE đã phóng đại các khoản tiết kiệm đạt được. Trong khi đó, Ủy ban Thuế vụ Hạ viện cũng đã lên tiếng kêu gọi điều tra vụ việc nghi vấn đánh cắp dữ liệu từ Cơ quan An ninh Xã hội (Social Security) có liên quan đến DOGE.
Trump và Vance đổ lỗi di dân gây bạo loạn tại Pháp
Tổng thống Donald Trump và Phó Tổng thống JD Vance quy trách nhiệm cho vấn đề di dân về tình trạng bạo động tại Pháp, đồng thời dùng những hình ảnh hỗn loạn để kêu gọi siết chặt biên giới và chỉ trích đảng Dân Chủ trước cuộc bầu cử giữa kỳ tại Hoa Kỳ ngày 3/11.
“Pháp đang bốc cháy!” Trump viết hôm Chủ Nhật trên mạng xã hội Truth Social, cáo buộc làn sóng di dân đến từ “một thế giới hoàn toàn khác” đã làm tổn hại nước Pháp, đồng thời kêu gọi chính quyền Paris “đóng cửa biên giới và giành lại quyền kiểm soát.”
JD Vance đưa ra thông điệp tương tự trên mạng xã hội X, viết rằng những người theo đường lối cấp tiến tại phương Tây đã “đưa thế giới thứ ba vào Pháp và các quốc gia khác” nhân danh sự đa dạng và lòng trắc ẩn. Ông cho rằng các nhà lãnh đạo châu Âu đã bỏ qua những vấn đề về khả năng hội nhập và sự tương thích văn hóa, đồng thời cảnh báo người Mỹ rằng đảng Dân Chủ muốn đưa Hoa Kỳ đi theo con đường tương tự.
Hai lãnh đạo Hoa Kỳ cũng viện dẫn tình hình tại Pháp để cảnh báo rằng chính sách di trú của đảng Dân Chủ có thể dẫn đến những biến động tương tự ở Mỹ. Những tuyên bố này đưa tình hình bất ổn tại Pháp vào cuộc tranh luận chính trị ở Hoa Kỳ, dù các cuộc biểu tình tại Pháp xuất phát từ nhiều bất mãn kinh tế và dịch vụ công khác nhau.
Tuy nhiên, các cuộc biểu tình tại Pháp bắt nguồn từ nhiều tuần bất mãn về trường học xuống cấp, thiếu giáo viên, giá nhiên liệu tăng và sức mua của người dân suy giảm. Các cuộc xuống đường ban đầu do học sinh khởi xướng sau đó mở rộng, với sự tham gia của các nghiệp đoàn đòi tăng lương, cải thiện lương hưu và nâng cao chất lượng dịch vụ công.
Giới chức Pháp quy trách nhiệm cho các nhóm cực đoan và những người cướp phá. Thủ Tướng Sébastien Lecornu cáo buộc các phần tử cực tả tìm cách gây bất ổn đất nước. Những tường thuật hiện có chưa xác lập rằng di dân là nguyên nhân của các cuộc biểu tình hoặc bạo lực.
Pháp ra lệnh giới nghiêm tại nhiều thành phố sau bạo loạn toàn quốc
Chính quyền Pháp hôm Thứ Hai, 19/10, áp đặt lệnh giới nghiêm ban đêm tại một số khu vực ở Paris và nhiều thành phố khác, sau một cuối tuần xảy ra biểu tình bạo lực, cướp phá cửa hàng và phá hoại các tòa nhà công cộng. Diễn biến này khiến chính phủ phải đối mặt với những chỉ trích về khả năng bảo đảm an ninh.
Thủ Tướng Sébastien Lecornu kêu gọi áp dụng các biện pháp giới nghiêm giới hạn tại từng địa phương, thay vì cấm người dân đi lại trên toàn bộ thành phố. “Quyết tâm lập lại trật tự của tôi là tuyệt đối,” ông nói với báo giới sau cuộc họp khẩn cấp của chính phủ, theo Reuters.
Cảnh sát Paris cấm biểu tình tại một số khu vực từ 8 giờ tối thứ Hai, đồng thời áp đặt lệnh giới nghiêm từ 11 giờ đêm đến 6 giờ sáng hôm sau tại khu vực Place de la République và khu thương mại Les Halles. Đây là những nơi đã xảy ra bạo loạn hoặc cướp phá trong những ngày trước đó. Cảnh sát cho biết các biện pháp này nhằm bảo vệ người dân và tài sản.
Lệnh giới nghiêm cũng được áp dụng tại Lille và ba thị trấn lân cận ở miền Bắc nước Pháp. Những biện pháp tại các địa phương này hạn chế trẻ vị thành niên ra đường từ 8 giờ tối đến 6 giờ sáng trong hai đêm. Một số chính quyền địa phương khác cũng ban hành những hạn chế riêng. Tại Marseille, thành phố lớn thứ hai nước Pháp, chính quyền cấm biểu tình và tụ tập trong một phần ngày thứ Hai.
Bộ Trưởng Tư Pháp Mississippi nói cảnh sát ‘đúng’ khi bắn chết bé trai 1 tuổi
Văn phòng bộ trưởng Tư Pháp Mississippi Lynn Fitch hôm Thứ Hai, 19/10, kết luận một cảnh sát viên đã sử dụng vũ lực “chính đáng” trong vụ nổ súng hồi tháng 6, khiến bé trai 1 tuổi Kohen Wiley thiệt mạng. Quyết định này làm gia tăng lời kêu gọi của gia đình nạn nhân và các tổ chức dân quyền, yêu cầu nhà chức trách công khai bằng chứng về vụ việc. Thông báo của văn phòng tổng chưởng lý cho biết cuộc xem xét hồ sơ đã hoàn tất và kết luận “việc sử dụng vũ lực là chính đáng.” Tuy nhiên, thông báo không trình bày chi tiết các bằng chứng làm cơ sở cho quyết định.
Vụ nổ súng xảy ra ngày 14/6 tại bãi đậu xe một cửa hàng Walmart ở Senatobia, cách Memphis, Tennessee, khoảng 40 dặm về phía Nam. Cảnh sát được gọi đến sau tin báo nghi có người lấy trộm tã lót và quần áo trẻ em. Khi đó, Kohen đang ở trong xe cùng mẹ là Vellesiya Wiley và một người bạn của gia đình.
Theo Cơ Quan Điều Tra Mississippi, cảnh sát tìm cách chặn chiếc xe khi những người bên trong chuẩn bị rời đi. Cơ quan này nói tài xế đã lái xe về phía các cảnh sát, suýt tông trúng một người, khiến một cảnh sát nổ súng vào xe. Kohen bị bắn chết, còn người lái xe bị thương.
Luật sư dân quyền Ben Crump, đại diện gia đình Kohen, yêu cầu công bố hình ảnh từ máy quay gắn trên người cảnh sát và các video liên quan. Ông viện dẫn kết quả khám nghiệm tử thi sơ bộ do một chuyên gia độc lập thực hiện, cho rằng đường đạn cho thấy Kohen bị bắn từ bên hông xe. Chi tiết này làm dấy lên nghi vấn về lời giải thích chính thức rằng chiếc xe đang lao thẳng về phía cảnh sát.
Ông Crump đặt câu hỏi làm thế nào nhà chức trách có thể kết luận vụ nổ súng là chính đáng trong khi gia đình và công chúng vẫn chưa được xem video từ máy quay của cảnh sát.
Quyết định của bộ trưởng Tư Pháp Mississippi tiếp tục làm căng thẳng quan hệ giữa cảnh sát Senatobia và cộng đồng người da đen tại địa phương. Sở cảnh sát này từng bị giám sát sau nhiều vụ việc gây tranh cãi, trong đó có những cáo buộc về hành vi phân biệt chủng tộc của cựu cảnh sát trưởng.
Hơn 30 văn phòng Quốc Hội nhận thư chứa bột trắng lạ
Hơn ba chục văn phòng của các thành viên Quốc Hội Hoa Kỳ bị nhắm mục tiêu bằng những phong bì chứa bột trắng đáng ngờ, khiến các cơ quan liên bang mở cuộc điều tra và tăng cường an ninh chưa đầy ba tuần trước cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3/11.
Các điều tra viên nhận thấy những phong bì có một số đặc điểm chung. Nhiều thư được xử lý tại một trung tâm phân loại bưu phẩm ở miền Bắc Texas và mang dấu bưu điện hoặc dòng chữ “Thinking of You”. Phần lớn thư đã bị nhân viên bưu điện hoặc các cơ sở kiểm tra an ninh chặn lại trước khi đến tay người nhận.
Vụ mới nhất xảy ra hôm thứ Hai, 19/10, khi văn phòng địa hạt của Dân Biểu Suhas Subramanyam, thuộc đảng Dân Chủ tại Virginia, ở Leesburg phải sơ tán sau khi nhận được một phong bì khả nghi. Kết quả kiểm tra sơ bộ cho thấy chất bột bên trong không nguy hiểm.
“Những hành vi đe dọa nhằm gây áp lực chính trị không có chỗ đứng tại đất nước chúng ta,” ông Subramanyam tuyên bố. FBI, Cảnh Sát Quốc Hội Hoa Kỳ và Cơ Quan Thanh Tra Bưu Chính Hoa Kỳ đang điều tra các vụ gửi thư này. Các nguồn tin thực thi pháp luật nói với ABC News rằng hơn 100 lá thư nghi vấn có thể đang lưu hành trong hệ thống bưu điện, dù giới chức liên bang chưa xác nhận tổng số.
Các văn phòng thuộc cả hai đảng Cộng Hòa và Dân Chủ đều bị nhắm mục tiêu. Phía Dân Chủ có Lãnh Tụ Thiểu Số Thượng Viện Chuck Schumer của New York, Thượng Nghị Sĩ Alex Padilla của California và Lãnh Tụ Thiểu Số Hạ Viện Hakeem Jeffries của New York. Các Thượng Nghị Sĩ Cộng Hòa Ted Cruz của Texas, Mike Rounds của South Dakota, Pete Ricketts của Nebraska và Susan Collins của Maine cũng cho biết văn phòng của họ nhận được loại thư này.
Cuộc điều tra cũng bao gồm những lá thư đáng ngờ gửi đến các văn phòng bầu cử cấp tiểu bang trên toàn quốc. FBI cho biết một số thư chứa chất chưa xác định và các cơ quan hữu trách đang phối hợp để tìm ra người chịu trách nhiệm. Nhà chức trách chưa xác định nghi can. Các giới chức an ninh Quốc Hội cảnh báo có thể còn thêm thư được gửi đến trong những ngày tới và yêu cầu các văn phòng tuân thủ quy trình xử lý bưu phẩm an toàn.
Bộ Tư Pháp điều tra điều kiện nhà tù D.C. có vi phạm Hiến Pháp hay không
Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ hôm Thứ Hai, 19/10, loan báo mở cuộc điều tra liên bang nhằm xác định liệu điều kiện giam giữ tại hệ thống nhà tù của thủ đô Washington, D.C., có vi phạm các quyền hiến định của tù nhân và người bị tạm giam hay không.
Cuộc điều tra sẽ xem xét liệu Sở Cải Huấn D.C. có vi phạm quyền của tù nhân một cách có hệ thống hay không, trong đó có những cáo buộc về sử dụng vũ lực quá mức, không cung cấp đầy đủ dịch vụ y tế, để người bị giam giữ sống trong môi trường không an toàn, mất vệ sinh và không được cung cấp thực phẩm đầy đủ dinh dưỡng.
Thông báo được đưa ra chỉ vài ngày sau khi nhật báo The Washington Post tường thuật về một vụ kiện tập thể do các tù nhân hiện tại và trước đây đệ đơn chống chính quyền D.C. Đơn kiện cáo buộc thức ăn trong nhà tù nhiều lần có chuột, côn trùng và các chất bẩn khác, khiến người bị giam phải ăn thực phẩm không bảo đảm vệ sinh.
Các nguyên đơn cho rằng tình trạng này vi phạm quyền được bảo vệ theo Tu Chính Án Thứ Năm của Hiến Pháp Hoa Kỳ. Tuy nhiên, đây hiện vẫn là những cáo buộc trong đơn kiện, chưa phải kết luận của tòa án.
Nhà tù D.C. từ nhiều năm qua đã bị chỉ trích vì các báo cáo về nấm mốc lan rộng, hệ thống ống nước xuống cấp và dịch vụ chăm sóc sức khỏe không đạt yêu cầu. Cơ sở này cũng từng thu hút sự chú ý trên toàn quốc khi những người bị truy tố liên quan đến vụ tấn công Điện Capitol ngày 6 Tháng Giêng, 2021, than phiền về điều kiện giam giữ.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình