CHIỀU THU CHƯA QUA - NHƯNG…
Thích Nhuận Hùng
Nắng kia – nắng dại – nắng khờ… nắng trong tâm tưởng - nắng ngoài biên cương. Nắng ơi! Nắng hỡi – nắng hà… nắng trong khe đá - nắng vươn lên đồi, nắng dọi nhành cây…! Ngờ đâu, gió thổi Thu qua nhẹ nhàng, qua từng con phố hắt hiu- điu tàn, gió kia còn chút luyến lưu chưa tàn, chạnh lòng mang chút thanh tao muôn vàn, nàng Thu cũng lại, nỗi niềm riêng ai…mơ hồ mà chẳng biết tên chi là gì….
Trên bình diện thơ – văn tôi vẫn biết các bạn thích những buổi chiều Thu lãng đãng – nhẹ tênh - phiêu bồng... Không hẹn, không chờ, chẳng cần mục đích đến để làm chi. Cứ thong dong bước qua những con đường chưa quen, để mặc gió dẫn mình đi về phía những chân trời chưa từng đặt chân tới. Để cho biết nàng Thu đã về…. Về đâu thì mặc cho gió trời… Có lẽ, đời người cũng cần đôi lần lạc lối. Không phải để tìm đường trở lại, mà để khám phá những miền sâu kín trong chính tâm hồn mình.
Một chiếc lá vàng vừa rời cành, nhẹ nhàng đáp xuống bên thềm đá. Tôi nhìn theo, chợt nghĩ: hóa ra có những cuộc chia xa đẹp đến thế. Không tiếng thở dài, không lời từ biệt, chỉ một khoảnh khắc buông mình giữa đất trời. Phải chăng sau những tháng ngày xanh thắm, chiếc lá đã hiểu rằng tự do đôi khi bắt đầu từ chính sự rời xa?
.
Tôi ghé vào một quán nhỏ bên đường. Tách trà nóng, một bản nhạc không lời và khoảng trời nghiêng nắng phía ngoài hiên. Mọi thứ bình thường đến lạ, vậy mà lòng bỗng thấy an nhiên.
Bất chợt, một bóng người đi ngang qua khung cửa. Chỉ thoáng thôi, chẳng kịp nhìn rõ, nhưng có điều gì đó khiến tôi ngẩn ngơ. Một nụ cười chăng? Một dáng hình quen thuộc chăng? Hay chỉ là chút rung động còn sót lại từ một miền ký ức xa xôi? Tôi mỉm cười với chính mình.
Thì ra, dù đã đi qua bao mùa thương nhớ, trái tim vẫn có những phút giây bất chợt xao động. Người ta có thể học cách buông bỏ, nhưng đâu nhất thiết phải thôi mộng mơ. Có thể không còn chờ đợi một ai, nhưng vẫn vui khi bắt gặp một ánh mắt dịu dàng giữa dòng đời xuôi ngược.
Đó có lẽ là một thứ tự tại rất riêng.
Tôi từng nghĩ thiền là phải lặng im trước mọi biến động, là không vui buồn trước những cuộc đến - đi. Nhưng càng đi qua năm tháng, tôi càng hiểu: thiền không phải là làm cho lòng mình hóa đá. Thiền là vẫn biết thương, biết nhớ, biết rung động, nhưng không để những điều ấy trói buộc bước chân.
.
“Quê hương em đó - Mẹ vẫn đợi chờ
Chiếc lá vàng úa - Âm thầm ước mơ…”
.
Một áng mây cứ trôi, một dòng sông cứ chảy, một cuộc gặp gỡ cứ đến rồi đi. Đâu phải cần mọi thứ ở lại mới gọi là đẹp, những thứ cuốn đi vẫn nhớ trọn trong lòng...!
.
“…Nhiều hấp lực cuốn theo thị hiếu
Kiếp hải hồ yêu nét đơn phương
Một quá khứ em là nhân chứng
Cali – buồn tâm tưởng quê hương
Bao thế kỷ hành trang dâng hiến
Lối mòn nào em đã đi qua
Em nhớ mãi một chiều ly loạn
Mắt mẹ buồn tiễn bước chân cha”
-- (Cali – Chiều Thu) Thanh Trí Cao
.
Chiều Thu mỗi lúc - một tím. Tôi rời quán trọ nhỏ, tiếp tục cuộc hành trình không định hướng. Con đường phía trước hun hút -xa vời, những ngọn đèn phố thị vừa lóe lên, hiện lên thành phố kiêu xa – mỹ miều… Xa xa có một dòng sông lấp lánh từ ánh hoàng hôn. Tôi bỗng muốn đi xa thêm chút nữa, qua một cây cầu, đến một miền đất lạ - thật xa, nơi chẳng ai biết, đến mình. Mà mình chẳng, cần biết ai…
Có thể ở đó sẽ có một quán trà nhỏ, một người khách lạ, một câu chuyện tình cờ, hoặc chẳng có gì ngoài tiếng gió và khoảng trời mênh mang. Giữa bầu trời bao la, nơi thôn dã vươn mùa cỏ dại, xa xa những mái nhà tranh cũ kỹ - thô xơ…! Nhưng không sao!
Đôi khi, niềm vui không nằm ở nơi ta đến, mà nằm trong chính những bước chân còn đủ tự do để rong chơi, đây đó…! Chiều Thu chưa qua, mà lòng đã thấp thoáng một mùa hoa – cỏ khác lạ…
Tôi chợt nhận ra, sau bao nhiêu mùa lá rụng, tâm hồn vẫn có quyền chờ đợi một điều đẹp đẽ. Không phải chờ một người quay lại, cũng chẳng phải mong một giấc mộng thành hình. Chỉ đơn giản là tin rằng cuộc đời, dù đã đi qua bao nhiêu ngả rẽ, vẫn còn những điều bất ngờ chưa hé lộ.
Thôi thì cứ để gió đưa mình đi thật xa…! Dù là góc bể - chân trời…
Thương cứ thương những gì đáng thương, mơ cứ mơ những điều đáng mơ, cứ bình thản trước những gì không thuộc về mình.
Và nếu một ngày nào đó, giữa một chiều Thu năm khác, ta vô tình gặp lại một ánh mắt từng quen, xin cứ mỉm cười như gặp một người bạn cũ thời gian. Chẳng bận tâm – nhưng chẳng luyến lưu…! Cứ như thế! Lòng ta thanh thảnh…Đi càng xa – nhưng lòng mãi mãi chưa thôi…! Đến bao giờ ta mới dừng lại?
Không cần hỏi vì sao đã đến, cũng chẳng cần hỏi vì sao ta đã đi.
Bởi sau cùng, tôi muốn giữ cho mình một tâm hồn đủ tĩnh để hiểu vô thường, nhưng cũng đủ nồng nàn để yêu cuộc sống.
Chiều Thu rồi sẽ qua… nhưng lòng người, nếu còn biết mơ, thì hoàng hôn chưa bao giờ là dấu chấm hết. Hãy nhớ rằng Chiều Thu Chưa Qua…Nhưng Lòng…. Hẹn kỳ tới, mong sẽ gặp lại các bạn trẻ nhé! Khi mùa Thu đã đến!
.
--- California. Santa Ana ngày 1/10/2026
Thích Nhuận Hùng
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình