BẢN TIN cà phê sáng Thứ Hai 9/11/2026:
- Báo Fortune: Cựu Đại sứ Mỹ Marc Knapper thanh minh cho VN: tỷ lệ rất nhỏ hàng VN sang Mỹ là diện trung chuyển bất hợp pháp.// Trump muốn tăng thuế quan với VN // TQ không xem VN là trung chuyển, mà chủ yếu thị trường đầu tư, tiêu thụ.
- Thủ tướng Takaichi: Nhật, VN đồng thuận tăng hợp tác về thương mại, công nghệ, quốc phòng và an ninh năng lượng // 2 hãng hàng không All Nippon Airways và Vietnam Airlines sẽ lập liên doanh hợp tác du lịch, kinh doanh.// Hãng Nhật Sojitz mua lại 5% cổ phần tại nhà sản xuất vonfram Việt Nam - Masan High-Tech Materials
- 2 công ty TQ được Trump cho Jensen Huang bán chip tối tân H200 chỉ là văn phòng trống do các hãng bình phong đang bị Mỹ trừng phạt và dính tới quân đội TQ.
- Cổ phiếu Nvidia sáng Thứ Hai giảm 5%, ảnh hưởng sau khi CEO Jensen Huang xin lỗi vợ và công ty vì đã dan díu tình cảm với cô Alice Huang, Giám đốc 1 công ty Singapore và là người bị nghi là gián điệp TQ.// Bộ Ngoại Giao TQ: nói cô Alice Huang là gián điệp TQ là bịa đặt và bôi nhọ.
- Thống đốc Josh Shapiro (Dân Chủ, Pennsylvania): Dân Chủ cần ưu tiên hồi phục bảo hiểm y tế và trợ cấp thực phẩm cho dân nghèo đã bị Trump cắt; cần giảm chi và kết thúc chiến tranh để cải thiện đời sống dân Mỹ; Dân Chủ cần buộc chính quyền Trump phải chịu trách nhiệm về tham nhũng.
- Trump thú nhận: vì quá cứng rắn với di dân lậu, nên thua bầu cử giữa kỳ, lẽ ra không nên trục xuất di dân lậu đang làm việc và có đóng thuế.// Tài sản Trump tăng 3 tỷ USD kể từ khi tái đắc cử năm 2024, nâng tổng tài sản Trump lên khoảng 7 tỷ USD.
- DB Dân Chủ Hakeem Jeffries (dự kiến sẽ là Chủ tịch Hạ Viện từ 2027): ủng hộ luận tội để lột chức Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth vì lạm quyền, phạm luật khi chiến tranh với Iran, gây tốn kém ngân sách.
- Calley Means (cựu quan chức của Trump) đe dọa kiện bà Susie Wiles (cựu Chánh văn phòng Nhà Trắng của Trump) về tham nhũng, gây quỹ mà Trump không biết. Dân Biểu Dân Chủ Robert Garcia (sắp nhận chức chủ tịch Ủy ban Giám sát Hạ viện) nói sẽ điều tra vụ nghi tham nhũng này.
- Ukraine bác bỏ đề xuất trưng cầu dân ý cư dân vùng Nga chiếm đóng xem có muốn ở lại với Ukraine hay sáp nhập Nga: bỏ phiếu khi bị chiếm đóng sẽ không đúng // Trump: Ukraine sẽ sớm có hòa bình với một bản đồ lãnh thổ khác biệt.
- Cựu TT Joe Biden: ung thư làm chậm việc đi lại ra mắt sách hồi ký.
- Trump: chỉ nói giỡn khi đề nghị võ sĩ Dana White giữ chức thư ký báo chí Nhà Trắng.
- Florida, ghế Dân Biểu khu vực 27: sáng nay đếm phiếu lại vì đương nhiệm DB Cộng Hòa María Elvira Salazar hơn Eliott Rodriguez (Dân Chủ) chỉ 1.090 phiếu. Có đơn kiện nói giám đốc bầu cử thị trấn Miami-Dade là Cộng Hòa thiên vị Salazar.
- California: Ngày 11 tháng 12/2026 sẽ đúc kết bầu cử giữa kỳ. Đếm phiếu hiện nay: DB/TB Trí Tạ (Cộng Hòa, CA-70) và Chi Charlie Nguyen (Thị trưởng Westminster) viễn ảnh thất cử.
.
____ ____ CHI TIẾT:
.
---- Báo Fortune: Cựu Đại sứ Mỹ Marc Knapper thanh minh cho VN: tỷ lệ rất nhỏ hàng VN sang Mỹ là diện trung chuyển bất hợp pháp.// Trump muốn tăng thuế quan với VN // TQ không xem VN là trung chuyển, mà chủ yếu thị trường đầu tư, tiêu thụ. Chỉ một “tỷ lệ rất nhỏ” hàng hóa Việt Nam xuất cảng sang Hoa Kỳ là thuộc diện chuyển tải bất hợp pháp (transshipment), theo lời ông Marc Knapper, cựu Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam, phát biểu vào ngày 3 tháng 11. Nhận định này được đưa ra trong bối cảnh chính quyền Trump đang tìm cách áp dụng thuật ngữ này cho phạm vi rộng hơn các hoạt động trong chuỗi cung ứng. “Thuật ngữ ‘chuyển tải’ (transshipment) hiện mang những ý nghĩa khác nhau tùy theo cách hiểu của mỗi người,” ông Knapper – người từng là nhà ngoại giao cấp cao nhất của Hoa Kỳ tại Việt Nam giai đoạn 2022–2026 – giải thích tại Hội nghị Fortune Southeast Asia 500 diễn ra ở Thành phố Sài Gòn.
Chuyển tải bất hợp pháp là hành vi làm giả thông tin về quốc gia xuất xứ của hàng hóa nhằm mục đích né tránh thuế quan. Chẳng hạn, một doanh nghiệp xuất cảng Việt Nam nhập khẩu thành phẩm từ Trung Quốc, sau đó dán nhãn “xuất xứ từ Việt Nam” rồi xuất cảng sang Hoa Kỳ, thì đó chính là hành vi chuyển tải bất hợp pháp. Ông Knapper khẳng định đây là hành vi “gian lận”, đồng thời cho biết Việt Nam đang “mạnh tay trấn áp” vấn đề này thông qua việc hợp tác với các cơ quan hải quan đối tác, bao gồm Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Hoa Kỳ (CBP).
Tuy nhiên, một số thành phần trong chính quyền Trump lại đưa ra định nghĩa rộng hơn về thuật ngữ này, bao gồm cả những gì ông Knapper gọi là “các hoạt động chuỗi cung ứng rộng hơn… vốn là điều mà mọi quốc gia, bao gồm cả Hoa Kỳ, đều thực hiện: lắp ráp sản phẩm dựa trên các đầu vào từ những quốc gia láng giềng”. Ông nói thêm rằng “một số bên đã gán nhãn sai các hoạt động chuỗi cung ứng thông thường thành hành vi chuyển tải”.
Chính quyền Trump cho rằng hoạt động này – tức chuyển một phần chuỗi cung ứng từ Trung Quốc sang các quốc gia khác để tận dụng mức thuế quan thấp hơn – gây tổn hại cho nền kinh tế Hoa Kỳ và khiến nước này thất thu thuế quan. Vào tháng 8, Văn phòng Chính sách Thương mại và Sản xuất thuộc Nhà Trắng đã cáo buộc hơn 40 nền kinh tế tham gia vào một “cú lừa bằng cách chuyển tải quy mô lớn” (Great Transshipment Scam), gây thiệt hại cho ngân sách liên bang ước tính từ 19 đến 26 tỷ USD mỗi năm.
Trong mười tháng đầu năm nay, thặng dư thương mại hàng hóa của Việt Nam với Hoa Kỳ đã đạt mức 140 tỷ USD. Ông Knapper chỉ ra rằng thặng dư này vẫn tăng “bất chấp các mức thuế quan mà Hoa Kỳ áp đặt lên Việt Nam… Người tiêu dùng và các nhà sản xuất Hoa Kỳ đều ưa chuộng hàng hóa ‘sản xuất tại Việt Nam’.”
Theo một thỏa thuận thương mại sơ bộ được công bố vào tháng 7 năm 2025, Việt Nam đã chấp nhận mức thuế 20% đối với các mặt hàng xuất cảng thông thường sang Hoa Kỳ, và mức thuế 40% đối với hàng hóa bị coi là trung chuyển từ Trung Quốc – mặc dù thỏa thuận này không nêu rõ phương thức tính toán cụ thể. (Thỏa thuận đó hiện đang rơi vào tình trạng bấp bênh sau khi Tòa án Tối cao Hoa Kỳ đưa ra phán quyết vào tháng 2, tuyên bố rằng phần lớn các mức thuế quan do cựu Tổng thống Donald Trump áp đặt là bất hợp pháp).
Hiện tại, Hoa Kỳ đang áp thuế 12,5% đối với nhiều mặt hàng của Việt Nam; mức thuế này được đưa ra sau khi một cuộc điều tra theo Mục 301 (Section 301) cáo buộc rằng Việt Nam chưa thực hiện đầy đủ các biện pháp chống lại tình trạng lao động cưỡng bức.
Trong những năm gần đây, nhiều công ty đã chuyển một phần chuỗi cung ứng của họ từ Trung Quốc sang Đông Nam Á – một chiến lược thường được gọi là “Trung Quốc cộng một” (China plus one). Chủ nghĩa bảo hộ thương mại gia tăng tại Hoa Kỳ, chi phí sản xuất tại Trung Quốc ngày càng cao, cùng với nhu cầu tăng cường khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng, chính là những yếu tố thúc đẩy sự dịch chuyển này.
Các doanh nghiệp Trung Quốc cũng rất tích cực mở rộng sang khu vực này, không chỉ coi đây là một địa điểm sản xuất mà còn là một thị trường tiêu dùng mới. Ông Yap Kwong Weng, Giám đốc điều hành (CEO) của Vietnam SuperPort, cho biết: “Họ gọi đây là chiến lược ‘xuất ngoại’ (chuhai) – tức là rời khỏi Trung Quốc để kinh doanh tại Đông Nam Á và Việt Nam. Câu hỏi đặt ra là: liệu các công ty này có thể thâm nhập vào Việt Nam ngay lúc này, nắm bắt cơ hội và thực sự tạo dựng được lợi thế cạnh tranh hay không?”
Vào tháng 8, Quốc hội Việt Nam đã phê duyệt thêm 3,3 tỷ USD cho một dự án đường sắt kết nối Việt Nam với Trung Quốc. Mặc dù dự án từng gặp trở ngại do chậm trễ trong công tác giải phóng mặt bằng, các quan chức vẫn đặt mục tiêu hoàn thành công trình này vào năm 2030.
.
---- Thủ tướng Takaichi: Nhật, VN đồng thuận tăng hợp tác về thương mại, công nghệ, quốc phòng và an ninh năng lượng // 2 hãng hàng không All Nippon Airways và Vietnam Airlines sẽ lập liên doanh hợp tác du lịch, kinh doanh.
Theo báo Nippon: Nhật Bản và Việt Nam đã đồng thuận tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực thương mại, công nghệ, quốc phòng và an ninh năng lượng. Thỏa thuận này đạt được trong cuộc gặp giữa các nhà lãnh đạo hai nước tại Tokyo vào thứ Hai, trong bối cảnh cả hai bên đều mong muốn củng cố quan hệ kinh tế và chiến lược trước những căng thẳng về địa chính trị và thương mại đang gia tăng trong khu vực.
“Chuyến thăm Nhật Bản lần này sẽ là cơ hội để sự hợp tác giữa hai nước tiến triển mạnh mẽ và sâu rộng hơn nữa, trong khuôn khổ quan hệ đối tác chiến lược toàn diện vì hòa bình và thịnh vượng tại châu Á cũng như trên thế giới,” Thủ tướng Sanae Takaichi phát biểu sau cuộc hội đàm với Chủ tịch nước, Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Tô Lâm.
Trong chuyến thăm đầu tiên của một người đứng đầu Đảng Cộng sản Việt Nam tới Nhật Bản sau 11 năm, hai quốc gia đã công bố 10 thỏa thuận và cam kết thúc đẩy kim ngạch thương mại song phương lên tới 100 tỷ USD vào năm 2030. Theo bà Takaichi, hai bên cũng thảo luận về các dự án phát điện sử dụng khí đốt và khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) có sự tham gia của các doanh nghiệp Nhật Bản, cũng như hợp tác trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân.
.
Hôm thứ Hai, All Nippon Airways (ANA) và Vietnam Airlines đã ký kết thỏa thuận hướng tới việc thành lập liên doanh, nhằm đáp ứng nhu cầu đi lại ngày càng tăng giữa Nhật Bản và Việt Nam trong các lĩnh vực kinh doanh, du lịch và công việc. Đơn vị thành viên của tập đoàn ANA Holdings Inc. (Nhật Bản) và hãng hàng không quốc gia Việt Nam sẽ xem xét các phương án tối ưu hóa lịch bay, thiết lập giá vé chung trên các đường bay giữa hai nước, cùng nhiều biện pháp khác.
Trước đó, hai hãng hàng không đã triển khai các chuyến bay liên danh (codeshare) và thực hiện các hoạt động hợp tác khác trong khuôn khổ liên minh vốn và kinh doanh được thiết lập từ năm 2016 giữa ANA Holdings và Vietnam Airlines.
.
Tập đoàn Sojitz của Nhật Bản dự kiến mua lại 5% cổ phần tại nhà sản xuất vonfram Việt Nam - Masan High-Tech Materials, đơn vị khai thác khoáng sản thuộc tập đoàn đa ngành Masan Group. Masan Group và Sojitz đã ký kết biên bản ghi nhớ vào thứ Hai. Theo đó, tập đoàn Nhật Bản sẽ mua lại số cổ phần này từ Masan Horizon LLC – một công ty con do Masan Group sở hữu 100% vốn. Giá trị giao dịch sẽ không thấp hơn mức giá mà đối tác chiến lược đến từ Hoa Kỳ, The Elmet Group, đã chi trả khi đầu tư vào MSR.
Bên cạnh việc đầu tư vốn, Sojitz dự định ký kết các thỏa thuận thương mại dài hạn để phân phối các sản phẩm vonfram và florit của MSR tại thị trường Nhật Bản. Hai bên đặt mục tiêu hoàn tất các thỏa thuận chính thức vào cuối năm 2026, sau khi hoàn thành quá trình thẩm định chuyên sâu (due diligence) cũng như đạt được các phê duyệt cần thiết từ cơ quan quản lý và nội bộ doanh nghiệp. Sojitz sẽ đảm nhận vai trò phân phối các sản phẩm vonfram của MSR tại Nhật Bản, hướng tới các khách hàng trong các lĩnh vực như: chất bán dẫn, cơ sở hạ tầng trí tuệ nhân tạo, hàng không vũ trụ, năng lượng, sản xuất xe hơi, hợp kim cứng và hóa chất.
.
---- 2 công ty TQ được Trump cho Jensen Huang bán chip tối tân H200 chỉ là văn phòng trống do các hãng bình phong đang bị Mỹ trừng phạt và dính tới quân đội TQ. Một cuộc điều tra đã phát hiện ra rằng địa chỉ của hai công ty Trung Quốc được cấp phép mua chip H200 của Nvidia thực chất chỉ là những văn phòng trống, và nhân viên lễ tân tại các tòa nhà này hoàn toàn không biết gì về các công ty đó. Theo tờ The New York Times, những đơn vị này không chỉ có văn phòng trống rỗng, mà các lãnh đạo của họ còn thường xuyên có mối liên hệ với những doanh nghiệp khác đang bị Hoa Kỳ trừng phạt do hợp tác và cung cấp công nghệ tiên tiến cho quân đội Trung Quốc.
Thông tin này làm dấy lên lo ngại rằng Bộ Thương mại Hoa Kỳ đang phê duyệt các đơn xin cấp phép xuất cảng GPU một cách qua loa, thiếu kiểm soát, thay vì thẩm định kỹ lưỡng từng trường hợp để phát hiện các mối liên hệ tiềm ẩn với Bắc Kinh. Liza Tobin, cựu giám đốc phụ trách các vấn đề Trung Quốc tại Hội đồng An ninh Quốc gia Nhà Trắng, chia sẻ với tờ báo này: “Tôi vô cùng lo ngại rằng cả Bộ Thương mại lẫn Nvidia đều không thực hiện quy trình thẩm định cần thiết để đảm bảo các điều khoản cấp phép được tuân thủ nghiêm túc”.
Trong số các công ty được cấp phép có nhiều cái tên nổi tiếng như Baidu, BYD, Tesla Thượng Hải, cùng với ZTE (từng bị đưa vào danh sách đen tại thị trường Mỹ), Alibaba, Tencent và ByteDance. Tuy nhiên, cuộc điều tra cũng tiết lộ việc cấp phép cho hai công ty tương đối vô danh là New Matrix và Maginfra. Văn phòng của cả hai công ty này chỉ là những không gian trống với vài món đồ nội thất; những người làm việc gần đó cho biết họ chưa từng nghe tên các công ty này hay thấy bất kỳ ai lui tới những địa điểm vắng vẻ đó.
Trang web của New Matrix được cho là không chứa bất kỳ thông tin nào về chủ sở hữu hay lịch sử hoạt động. Dù vậy, hồ sơ công khai cho thấy công ty này được thành lập bởi Li Bin – người cùng với hai chủ sở hữu chính khác có liên hệ với Wise Road, một quỹ đầu tư tư nhân Trung Quốc từng bị Hoa Kỳ trừng phạt vì hỗ trợ Bắc Kinh tiếp cận các công nghệ chip nhạy cảm. Hơn nữa, ông Li còn là chủ tịch của Tsinghua Unigroup (Tập đoàn Thanh Hoa), một tập đoàn công nghệ có sự tham gia sở hữu của chính phủ Trung Quốc, đồng thời sở hữu New H3C Semiconductor Technologies – đơn vị cũng đã bị Bộ Thương mại Hoa Kỳ đưa vào “Danh sách thực thể” (Entity List) do hợp tác với quân đội Trung Quốc.
Trong khi đó, Maginfra bị nghi ngờ có liên hệ với Inspur – công ty đã bị Washington đưa vào danh sách đen từ năm 2023 vì hỗ trợ Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc. Cả hai công ty này được cho là có chung nhân sự, bằng sáng chế và cấu trúc sở hữu từ phía chính phủ tương tự nhau. Tuy nhiên, hai công ty này không được liệt kê là người dùng cuối của các con chip AI từ Nvidia. Thay vào đó, họ được cho là sẽ lắp ráp các con chip này thành các máy chủ AI, rồi chuyển tiếp đến người dùng cuối – dù danh tính của những khách hàng này vẫn còn là ẩn số.
Ngoài những thực thể mờ ám kể trên, một công ty khác được cấp phép mua bộ xử lý đồ họa (GPU) H200 cũng có những mối liên hệ đáng ngờ. Các lãnh đạo của Zhejiang Yindun Cloud Technology được cho là có quan hệ với nhà sáng lập của Range Intelligent Computing Technology Group – một đơn vị vận hành trung tâm dữ liệu từng bán năng lực tính toán cho các nhà thầu quân sự Trung Quốc. Công ty này cũng được cho là đang hoạt động một phần ngay tại trung tâm dữ liệu của Range.
Vào tháng 4 năm 2025, Tổng thống Donald Trump đã ban lệnh cấm xuất cảng các GPU AI của Nvidia, bao gồm cả những phiên bản đã được tùy chỉnh để đáp ứng giới hạn hiệu năng do Washington đặt ra đối với các bộ xử lý AI. Cuối năm ngoái, ông Trump đã đảo ngược quyết định này để đổi lấy 25% doanh thu từ các thương vụ bán hàng; tuy nhiên, phải mất hơn tám tháng sau đó, những lô hàng H200 đầu tiên mới đến được Trung Quốc. Sự chậm trễ này xuất phát từ việc Bắc Kinh không cấp phép cho các công ty công nghệ trong nước mua loại chip này trong vài tháng đầu năm. Sau khi Trung Quốc dỡ bỏ lệnh cấm nhập cảng chip Nvidia, nhiều doanh nghiệp nước này đã nộp đơn xin cấp phép mua hàng. Theo tờ The New York Times, khoảng hai chục công ty đã nhận được sự chấp thuận, trong đó có cả những cái tên đầy nghi vấn nêu trên.
.
---- Cổ phiếu Nvidia sáng Thứ Hai giảm 5%, ảnh hưởng sau khi CEO Jensen Huang xin lỗi vợ và công ty vì đã dan díu tình cảm với cô Alice Huang, Giám đốc 1 công ty Singapore và là người bị nghi là gián điệp TQ. Vị CEO nổi tiếng của Nvidia vừa công khai thừa nhận rơi vào một dan díu ngoại tình – vấn đề hiện đã lan sang lĩnh vực an ninh quốc gia Hoa Kỳ và gây ảnh hưởng tiêu cực đến cổ phiếu của công ty. Theo đưa tin từ CNBC, Jensen Huang đã gửi email cho nhân viên, thừa nhận ông từng có quan hệ tình cảm với một người phụ nữ mà các quan chức tình báo Mỹ nói là gián điệp Trung Quốc. "Tôi nợ gia đình mình và tất cả các bạn một lời xin lỗi," ông Huang viết. Lời thú nhận này xuất hiện sau khi có thông tin cho rằng ông Huang từng có mối quan hệ với Alice Huang, một giám đốc điều hành tại công ty điện toán đám mây MegaSpeech – người bị các cơ quan tình báo Mỹ nghi đã chuyển giao thông tin cho Trung Quốc và thuyết phục Jensen Huang bán các chip tối tân cho một trung gian để bán lại cho TQ.
Hội đồng quản trị của nhà sản xuất chip này đã thành lập một ủy ban độc lập, bao gồm các luật sư bên ngoài, để tiến hành điều tra. Tuy nhiên, hội đồng cho biết hiện chưa có bằng chứng nào cho thấy các bí mật của công ty hay an ninh quốc gia bị xâm phạm, đồng thời bày tỏ sự tin tưởng vào ông Huang. Dù vậy, các nhà đầu tư lại không chắc chắn về tương lai của ông trên cương vị CEO. "Rõ ràng là có rủi ro ông Jensen có thể bị cách chức CEO, tùy thuộc vào kết quả điều tra của hội đồng quản trị," chuyên gia phân tích công nghệ Dan Ives chia sẻ với tờ Wall Street Journal. "Điều này sẽ làm gia tăng rủi ro cho cổ phiếu, bởi ông ấy đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với câu chuyện phát triển và chiến lược toàn cầu của Nvidia."
Cổ phiếu Nvidia đã giảm 5% trong phiên giao dịch trước giờ mở cửa vào sáng nay, thứ Hai. Thông tin này được tiết lộ đúng vào thời điểm ông Huang đang thúc giục Washington nới lỏng các hạn chế đối với việc bán chip AI tiên tiến cho Trung Quốc – một lập trường nhiều khả năng sẽ phải đối mặt với sự giám sát chặt chẽ hơn nữa.
.
---- Bộ Ngoại Giao TQ: nói cô Alice Huang là gián điệp TQ là bịa đặt và bôi nhọ. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Khôn (Guo Jiakun) hôm thứ Hai tuyên bố rằng những cáo buộc gần đây từ phía Hoa Kỳ cho rằng Alice Huang (hay Huang Lee) – người phụ nữ có quan hệ tình cảm với Giám đốc điều hành (CEO) Nvidia, ông Jensen Huang – là một điệp viên Trung Quốc, hoàn toàn là "sự bịa đặt thuần túy và là hành vi vu khống, bôi nhọ".
Người phát ngôn này cũng bác bỏ nhận định cho rằng vụ việc sẽ gây ảnh hưởng đến cuộc gặp tiềm năng giữa các nhà lãnh đạo Trung Quốc và Hoa Kỳ vào tuần tới, bên lề hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) diễn ra tại Thâm Quyến vào ngày 18 và 19 tháng 11.
.
---- Thống đốc Josh Shapiro (Dân Chủ, Pennsylvania): Dân Chủ cần ưu tiên hồi phục bảo hiểm y tế và trợ cấp thực phẩm cho dân nghèo đã bị Trump cắt; cần giảm chi và kết thúc chiến tranh để cải thiện đời sống dân Mỹ; Dân Chủ cần buộc chính quyền Trump phải chịu trách nhiệm về tham nhũng. Thống đốc tiểu bang Pennsylvania, ông Josh Shapiro, kêu gọi các thành viên Đảng Dân chủ ưu tiên các vấn đề chăm sóc sức khỏe và hỗ trợ lương thực khi họ nắm quyền kiểm soát Quốc hội vào tháng 1 tới.
Ông đặc biệt yêu cầu ngăn chặn việc cắt giảm ngân sách cho các chương trình Medicaid và SNAP, đồng thời khôi phục các khoản cắt giảm đối với Đạo luật Chăm sóc Sức khỏe Giá cả phải chăng (Affordable Care Act). Ông Shapiro nêu rõ rằng tại tiểu bang Pennsylvania, 510.000 người đang mất quyền tiếp cận chăm sóc sức khỏe và 143.000 người mất hỗ trợ lương thực do các đợt cắt giảm trong nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump. Ông ủng hộ một chương trình nghị sự mạnh mẽ cho Đảng Dân chủ, tập trung vào việc giảm chi phí, chấm dứt chiến tranh và thông qua các đạo luật hợp lý nhằm cải thiện đời sống người dân.
Trump bày tỏ thiện chí hợp tác với Đảng Dân chủ, nhưng đồng thời lại quảng bá chiếc mũ có in chữ “VETO” (phủ quyết), cho thấy khả năng ông sẽ phản đối các dự luật của họ.
Shapiro cảnh báo rằng nếu ông Trump phủ quyết các dự luật của Đảng Dân chủ, điều đó cho thấy ông không quan tâm đến phúc lợi của người dân Mỹ. Bên cạnh các ưu tiên về chính sách, ông Shapiro nhấn mạnh rằng Đảng Dân chủ cần buộc chính quyền Trump phải chịu trách nhiệm về các vấn đề tham nhũng. Ông khẳng định Quốc hội phải vừa thông qua các đạo luật hiệu quả, vừa đảm bảo trách nhiệm giải trình, chứ không nên chọn cái này mà bỏ cái kia.
Dân Biểu Dân Chủ Hakeem Jeffries, người dự kiến sẽ trở thành Chủ tịch Hạ viện tiếp theo, có kế hoạch giải quyết cả các ưu tiên lập pháp lẫn vấn đề trách nhiệm giải trình trong 100 ngày đầu tiên và hai năm tới.
Ông Shapiro khuyên các thành viên Đảng Dân chủ nên tập trung vào việc cải thiện đời sống người dân trong năm 2027 thay vì nghĩ đến các cuộc bầu cử năm 2028. Ông kêu gọi Quốc hội và các thống đốc tiểu bang đi đầu trong các nỗ lực cải thiện cuộc sống của người dân. Dù được nhắc đến như một ứng viên tiềm năng cho cuộc bầu cử tổng thống năm 2028, ông Shapiro vẫn chưa đưa ra cam kết tranh cử mà tập trung thúc đẩy các chính sách như tăng mức lương tối thiểu. Ông cũng không xác nhận liệu mình có hoàn thành trọn vẹn nhiệm kỳ thống đốc hay không, mà hiện vẫn tập trung vào vai trò đương nhiệm của mình.
.
---- Trump thú nhận: vì quá cứng rắn với di dân lậu, nên thua bầu cử giữa kỳ, lẽ ra không nên trục xuất di dân lậu đang làm việc và có đóng thuế.// Tài sản Trump tăng 3 tỷ USD kể từ khi tái đắc cử năm 2024, nâng tổng tài sản Trump lên khoảng 7 tỷ USD. Tổng thống Donald Trump thừa nhận các chính sách nhập cư của ông là “quá cứng rắn”, đặc biệt là việc trục xuất hàng loạt – điều mà ông cho rằng đã gây bất lợi cho ông trong các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Ông thừa nhận rằng một số người nhập cư không có giấy tờ hợp pháp, nếu có công việc ổn định và đóng thuế, thì nên được phép ở lại. Ông Trump bày tỏ thiện chí hợp tác với Đảng Dân chủ để tạo ra quy chế pháp lý cho những người lao động không có giấy tờ hợp pháp.
Ông chỉ trích phe “cực hữu” – bao gồm cả một số nhân vật trong chính quyền của ông – những người muốn trục xuất tất cả người nhập cư không có giấy tờ hợp pháp. Stephen Miller, người vạch ra chính sách trục xuất hàng loạt, đã được bổ nhiệm làm Chánh văn phòng Nhà Trắng. Ông Trump cho rằng “cách truyền thông tồi” – bao gồm cả từ phía chính ông – là nguyên nhân dẫn đến thất bại của Đảng Cộng hòa trong các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ; ông cũng cho rằng giới truyền thông đã không đưa tin về những thành quả tích cực của ông.
Nhà Trắng đã không có một thư ký báo chí ổn định kể từ cuối tháng 8, với các vị trí thay thế chỉ tồn tại trong thời gian ngắn.
Theo Forbes, giá trị tài sản ròng của ông Trump được cho là đã tăng gần 3 tỷ USD kể từ khi ông tái đắc cử năm 2024, nâng tổng tài sản lên khoảng 7 tỷ USD.
- Ông khẳng định mình không mấy quan tâm đến giá trị tài sản cá nhân và cho biết con trai ông là người quản lý các vấn đề tài chính.
- Ông Trump cùng các con trai đồng sở hữu một công ty tiền điện tử có tên là World Liberty Financial; công ty này có các nhà đầu tư bao gồm một thành viên hoàng gia UAE và một cố vấn an ninh quốc gia.
- Khi được hỏi về khả năng xảy ra xung đột lợi ích hoặc tham nhũng liên quan đến các khoản đầu tư nước ngoài vào công ty này, ông Trump cho biết ông không biết gì về vấn đề đó và phủ nhận mọi thông tin về việc mua chuộc ảnh hưởng.
.
---- DB Dân Chủ Hakeem Jeffries (dự kiến sẽ là Chủ tịch Hạ Viện từ 2027): ủng hộ luận tội để lột chức Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth vì lạm quyền, phạm luật khi chiến tranh với Iran, gây tốn kém ngân sách. Theo NBC News, Hakeem Jeffries vừa đưa ra lập trường dứt khoát ủng hộ việc loại bỏ người đứng đầu Lầu Năm Góc. Trong chương trình "This Week" của đài ABC vào Chủ nhật, lãnh đạo phe thiểu số tại Hạ viện tuyên bố ông hoàn toàn ủng hộ việc luận tội Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth. Ông Jeffries cáo buộc ông Hegseth lạm dụng quyền lực, xử lý sai lệch cuộc chiến tại Iran và gây tốn kém cho người dân Mỹ. "Pete Hegseth phải rời đi," ông Jeffries khẳng định.
Sự ủng hộ từ ông Jeffries tạo thêm động lực cho nỗ lực do Dân Biểu Cộng hòa Thomas Massie dẫn đầu – một nỗ lực luận tội từng bị trì hoãn trước kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ. Nghị quyết mới dự kiến sẽ được đệ trình và đưa ra bỏ phiếu trong tuần này; ông Jeffries cho biết các thành viên Đảng Dân chủ sẽ thảo luận để thống nhất lập trường vào thứ Ba. Theo NBC, dù ông Trump từng cân nhắc riêng về việc thay thế ông Hegseth, nhưng trước công chúng, ông lại ca ngợi vị Bộ trưởng này đang "làm rất tốt công việc của mình".
Tờ Washington Post đưa tin, Bộ Quốc phòng đã phản hồi bằng một tuyên bố khẳng định rằng Bộ trưởng "sẽ không lùi bước hay bị lung lay bởi những chính trị gia đang tìm cách ghi điểm cho đảng phái của mình, hoặc khởi xướng các cuộc điều tra giả tạo trong khi chẳng có sai phạm nào xảy ra". Bản thân ông Hegseth cũng phát biểu vào tuần trước: "Một nghị sĩ thất bại và bất mãn, cùng với các đồng minh Đảng Dân chủ của ông ta, vừa đưa ra những cáo buộc luận tội vô căn cứ nhắm vào tôi – giống hệt như cách họ từng cố gắng thực hiện với Tổng thống Trump hai lần trước đây."
.
---- Calley Means (cựu quan chức của Trump) đe dọa kiện bà Susie Wiles (cựu Chánh văn phòng Nhà Trắng của Trump) về tham nhũng, gây quỹ mà Trump không biết. Dân Biểu Dân Chủ Robert Garcia (sắp nhận chức chủ tịch Ủy ban Giám sát Hạ viện) nói sẽ điều tra vụ nghi tham nhũng này.
Calley Means, cựu quan chức chính quyền Trump và là đồng minh của Bộ trưởng Y tế Robert F. Kennedy Jr., đang đe dọa thực hiện các hành động pháp lý nhắm vào Susie Wiles (cựu Chánh văn phòng Nhà Trắng dưới thời ông Trump) cùng đồng minh của bà là James Blair.
Ông Means cáo buộc rằng bà Wiles đã ngăn cản một số phần trong chương trình nghị sự về y tế của ông Kennedy – cụ thể là các nỗ lực cải thiện chế độ dinh dưỡng cho trẻ em – nhằm duy trì sự ủng hộ tài chính từ các nhóm vận động hành lang trong ngành, phục vụ cho công tác gây quỹ bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Ông Means yêu cầu lưu giữ tất cả các phương thức liên lạc (email, tin nhắn văn bản, tin nhắn mã hóa, v.v.) có khả năng tiết lộ liệu tiền từ các ngành công nghiệp có gây ảnh hưởng đến các quyết định chính sách của Nhà Trắng hay không. Những cáo buộc này xuất phát từ việc ông Means tham gia chương trình *The Joe Rogan Experience*, nơi ông khẳng định bà Wiles ưu tiên gây quỹ hơn là hoạch định chính sách, đồng thời dẫn lại những phát biểu nhiều lần của bà Wiles về nhu cầu huy động vốn cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Ông Means cũng cáo buộc bà Wiles ưu ái các nhóm vận động hành lang có liên hệ với con gái bà, Katie, qua đó làm nổi bật các hoạt động vận động hành lang mạnh mẽ trong phạm vi ảnh hưởng của bà Wiles.
Trong một cuộc phỏng vấn sau đó trên chương trình *Face the Nation*, ông Means tuyên bố bà Wiles đã “chiều lòng các nhóm lợi ích đặc biệt, đi ngược lại ý nguyện của cử tri”, đồng thời cho rằng ông Trump không hề hay biết về các mối liên hệ tài chính giữa các cố vấn của mình với những ngành công nghiệp mà chính họ lại công khai phản đối. Nhà Trắng hiện chưa đưa ra phản hồi về những cáo buộc này, và bà Wiles cũng chưa có bình luận công khai nào kể từ khi được thay thế bởi ông Stephen Miller.
Dân Biểu Dân Chủ Robert Garcia, người sắp đảm nhận vị trí chủ tịch Ủy ban Giám sát Hạ viện, bày tỏ ý định điều tra các cáo buộc trên, với lý do lo ngại về tình trạng tham nhũng và việc các khoản quyên góp chính trị gây ảnh hưởng đến chính sách.
Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche đã bác bỏ ý tưởng điều tra các cáo buộc này; ông chế giễu nguồn tin đưa ra cáo buộc chỉ là từ một chương trình podcast và từ chối xem xét vấn đề một cách nghiêm túc.
.
---- Ukraine bác bỏ đề xuất trưng cầu dân ý cư dân vùng Nga chiếm đóng xem có muốn ở lại với Ukraine hay sáp nhập Nga: bỏ phiếu khi bị chiếm đóng sẽ không đúng // Trump: Ukraine sẽ sớm có hòa bình với một bản đồ lãnh thổ khác biệt. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Ukraine, ông Heorhii Tykhyi, đã bác bỏ các đề xuất về việc tổ chức trưng cầu dân ý liên quan đến khả năng nhượng bộ lãnh thổ. Ông khẳng định rằng các cuộc bỏ phiếu diễn ra trong điều kiện bị chiếm đóng thực chất là công cụ để sáp nhập lãnh thổ, chứ không phải là sự thể hiện ý chí của người dân.
Phản hồi vào thứ Hai trước ý kiến của ông Jean-Luc Melenchon – lãnh đạo đảng "Nước Pháp bất khuất" (La France Insoumise) và là ứng cử viên trong cuộc bầu cử tổng thống Pháp năm 2027 – ông Tykhyi nhắc lại rằng trong cuộc trưng cầu dân ý năm 1991, hơn 90% người dân Ukraine đã ủng hộ độc lập trong "các đường biên giới hiện tại được quốc tế công nhận", bao gồm cả tỷ lệ 83% tại vùng Donbass. Ông nhấn mạnh thêm rằng không một quốc gia dân chủ nào chấp nhận một quy trình như vậy "đối với chính biên giới của mình, vì vậy cũng không nên đề xuất điều đó với người dân Ukraine".
Trước đó, trong một bài phát biểu vào ngày 7 tháng 11, ông Melenchon đã đề xuất tham khảo ý kiến của cư dân tại vùng Donbass về việc họ muốn tiếp tục là một phần của Ukraine hay trở thành một phần của Nga trong khuôn khổ một thỏa thuận giải quyết vấn đề lãnh thổ tiềm năng.
.
---- Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump cho biết ông kỳ vọng cuộc xung đột tại Ukraine sẽ sớm được giải quyết, đồng thời nhận định rằng sau khi xung đột kết thúc, Ukraine "sẽ có một bản đồ lãnh thổ hơi khác biệt". Trump chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn với chương trình "60 Minutes" của đài CBS: "Tôi nghĩ chúng ta sẽ giải quyết được vấn đề này, tôi tin là như vậy, và cuối cùng Ukraine sẽ mang một bản đồ lãnh thổ hơi khác biệt."
Khi được hỏi về các hạn chế đối với hệ thống vệ tinh Starlink tại khu vực chiến sự cũng như ai là người nắm quyền kiểm soát hệ thống này, ông Trump đáp: "Chà, không phải tôi". Khi được hỏi liệu Tổng thống có nên là người kiểm soát cơ sở hạ tầng như vậy hay không, ông trả lời: "Có lẽ vậy, có lẽ là nên".
.
---- Cựu TT Joe Biden: ung thư làm chậm việc đi lại ra mắt sách hồi ký. Cựu Tổng thống Joe Biden cho biết việc được chẩn đoán mắc bệnh ung thư sẽ hạn chế các hoạt động trong chuyến quảng bá cuốn hồi ký về nhiệm kỳ tổng thống của ông, dự kiến ra mắt trong tháng này. Trên nền tảng X, ông Biden chia sẻ rằng dù các bác sĩ “vẫn cảm thấy lạc quan” về tiến triển trong quá trình điều trị ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn 4, căn bệnh này đã gây ra những tác động nhất định đến sức khỏe của ông. “Nó không ngăn cản tôi, nhưng đôi khi khiến tôi chậm lại,” ông viết. Vì lý do này, ông Biden cho biết mình sẽ không thể tham gia nhiều cuộc trò chuyện về cuốn sách như mong đợi.
Cuốn hồi ký về nhiệm kỳ tổng thống của ông, có tựa đề *Promise Me, America* (tạm dịch: *Hãy hứa với tôi, nước Mỹ*), dự kiến sẽ được phát hành vào ngày 17 tháng 11. “Tôi hy vọng rằng những dòng chữ trên trang sách sẽ tự nói lên tất cả,” ông bày tỏ. Cuốn hồi ký ghi lại bốn năm ông Biden tại Nhà Trắng, bao gồm những thách thức lớn và các quyết định quan trọng đã định hình nhiệm kỳ tổng thống của ông. “Hướng tới tương lai, tôi vẫn sẽ tiếp tục làm theo điều mà cha tôi từng dạy từ rất lâu rồi: ‘Này chàng trai, khi con bị đánh ngã, hãy đứng dậy’. Đó là một bài học quý giá đối với tôi, và cũng là bài học cho cả nước Mỹ,” ông Biden nói thêm.
.
---- Trump: chỉ nói giỡn khi đề nghị võ sĩ Dana White giữ chức thư ký báo chí Nhà Trắng. Tổng thống Donald Trump cho biết ông chỉ nói đùa khi đề nghị trao vị trí thư ký báo chí Nhà Trắng cho Dana White, CEO kiêm chủ tịch của giải đấu võ thuật tổng hợp Ultimate Fighting Championship (UFC). Tuyên bố này đã khép lại hơn 24 giờ đồn đoán về việc liệu lời đề nghị đó có phải là thật hay không. “Tôi nói thật với các bạn, tôi chỉ đùa thôi, nhưng Dana lại rất thích ý tưởng đó. Mà Dana thì chỉ có một thôi, anh ấy thật tuyệt vời,” ông Trump chia sẻ với các phóng viên vào tối Chủ nhật tại sân bay ở Palm Beach, Florida.
Trước đó, vào thứ Bảy, ông Trump đã bất ngờ đăng tải trên nền tảng Truth Social rằng ông đã mời Dana White đảm nhận vị trí này. Chức vụ thư ký báo chí Nhà Trắng hiện đang bị bỏ trống kể từ khi Katie Zacharia rời đi chỉ sau năm ngày làm việc vào tháng trước.
“Tôi vui mừng thông báo rằng Dana White vĩ đại – một võ sĩ và chiến binh đầy mạnh mẽ – đã được mời đảm nhận vị trí Thư ký Báo chí của Hoa Kỳ,” ông Trump viết.
Trong bài đăng của mình, ông Trump còn gợi ý rằng Dana White nên đưa một số võ sĩ UFC, bao gồm Khabib Nurmagomedov, Justin Gaethje và Amanda Nunes, đến làm trợ lý để đối phó với “phe cánh tả điên khùng”.
“Dana sẽ là một thư ký báo chí không giống bất kỳ ai khác. Dana, hãy nhận công việc này đi!” ông nói thêm.
Ông Trump và võ sĩ Dana White vốn là bạn bè lâu năm; ông Trump từng tham dự nhiều trận đấu UFC trong thời gian còn ở Nhà Trắng. Trong năm nay, White còn tổ chức một trận đấu UFC ngay tại bãi cỏ phía Nam Nhà Trắng – một sự kiện nằm trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 250 năm ngày thành lập nước Mỹ. Nhiều quan chức trong chính quyền Trump cùng các nhà lập pháp thuộc Đảng Cộng hòa đã đến xem trận đấu này vào tháng Bảy.
.
---- Florida, ghế Dân Biểu khu vực 27: sáng nay đếm phiếu lại vì đương nhiệm DB Cộng Hòa María Elvira Salazar hơn Eliott Rodriguez (Dân Chủ) chỉ 1.090 phiếu. Có đơn kiện nói giám đốc bầu cử thị trấn Miami-Dade là Cộng Hòa thiên vị Salazar. Theo bà Alina Garcia, Giám đốc phụ trách bầu cử tại Miami-Dade, một cuộc kiểm phiếu lại sẽ được tiến hành vào thứ Hai đối với cuộc đua tại Khu vực bầu cử số 27 của bang Florida, nơi nữ nghị sĩ Đảng Cộng hòa María Elvira Salazar đang dẫn trước đối thủ từ Đảng Dân chủ, ông Eliott Rodriguez, với cách biệt rất sít sao.
Trong một tuyên bố đưa ra hôm Chủ nhật, bà Garcia cho biết theo chỉ đạo từ Bộ trưởng Hành chánh tiểu bang Florida, quá trình kiểm phiếu lại dự kiến bắt đầu lúc 10 giờ sáng thứ Hai tại trụ sở cơ quan bầu cử Miami-Dade ở Doral. Việc kiểm phiếu lại diễn ra sau khi kết quả tổng tuyển cử tại Miami-Dade cho thấy bà Salazar giành được 50,22% số phiếu bầu, so với 49,78% của ông Rodriguez – tương đương với khoảng cách 1.090 phiếu.
“Dù kết quả cuối cùng ra sao, tôi vẫn sẽ tôn trọng ý nguyện của cử tri,” ông Rodriguez phát biểu hôm Chủ nhật, đồng thời bày tỏ sự ủng hộ đối với quy trình kiểm phiếu lại bằng máy theo quy định của pháp luật. “Đó là điều mà nền dân chủ của chúng ta đòi hỏi, và cũng là điều mà người dân tại Khu vực bầu cử số 27 xứng đáng nhận được.”
Cuộc kiểm phiếu lại dự kiến bắt đầu ngay sau một phiên điều trần liên quan đến vụ kiện liên bang mà ông Rodriguez mới đệ trình gần đây. Trong đơn kiện, ông yêu cầu ngăn cản vị giám đốc phụ trách bầu cử của Miami-Dade (một thành viên Đảng Cộng hòa) tham gia vào quy trình này, với cáo buộc rằng người đứng đầu cơ quan bầu cử đã thể hiện sự thiên vị đối với bà Salazar.
Theo hồ sơ tòa án, các bên liên quan sẽ tham dự phiên điều trần về các kiến nghị vào lúc 9 giờ sáng tại tòa án liên bang ở Miami, dưới sự chủ trì của Thẩm phán David S. Leibowitz.
Trong tuyên bố của mình, ông Rodriguez cho biết ông cũng đang yêu cầu Sở Bầu cử Miami-Dade cung cấp hồ sơ về “danh sách tất cả cử tri đang ở nước ngoài thuộc Khu vực bầu cử số 27 của Florida đã yêu cầu nhận phiếu bầu – bao gồm cả các cử tri là quân nhân ở nước ngoài. Danh sách này cần nêu rõ trạng thái của từng lá phiếu: đã được gửi đi, đã được gửi trả lại, đã được kiểm đếm, bị từ chối hay vẫn đang chờ xử lý, kèm theo lý do cụ thể nếu lá phiếu đó bị từ chối.”
“Việc kiểm phiếu lại không đồng nghĩa với việc phủ nhận kết quả bầu cử hay thách thức nền dân chủ,” ông Rodriguez khẳng định. “Đây là một cơ chế bảo vệ quan trọng được luật pháp Florida thiết lập nhằm đảm bảo tính chính xác và củng cố niềm tin của công chúng trong những trường hợp kết quả bầu cử quá sít sao – giống như tình huống hiện tại.”
.
---- California: Ngày 11 tháng 12/2026 sẽ đúc kết bầu cử giữa kỳ. Đếm phiếu hiện nay: DB/TB Trí Tạ (Cộng Hòa, CA-70) và Chi Charlie Nguyen (Thị trưởng Westminster) viễn ảnh thất cử.
Dự kiến kết quả bầu cử giữa kỳ 2026 sẽ là ngày 11 tháng 12/2026. Bây giờ chỉ có kết quả tạm thời. Theo lịch trình, các quận tại California phải hoàn tất quá trình kiểm phiếu chính thức và xác nhận kết quả tại địa phương ngày 4 tháng 12 năm 2026.
Bộ trưởng Hành chánh Tiểu bang California dự kiến sẽ xác nhận kết quả trên toàn tiểu bang vào ngày 11 tháng 12/2026.
Kết quả lúc 5 giờ chiều Chủ Nhật ngày 8 tháng 11/2026 cho thấy viễn ảnh đương nhiệm Dân Biểu tiểu bang Trí Tạ (khu vực CA-70) và Chi Charlie Nguyễn (Thị Trưởng Westminster) nhiều phần sẽ mất ghế.
— GHẾ DÂN BIỂU TIỂU BANG CA-70:
Paula Swift (Dân Chủ): 65850 phiếu
Trí Tạ (Cộng Hòa): 64360 phiếu
Tri Tạ thua bà Swift 1490 phiếu.
— GHẾ THỊ TRƯỞNG WESTMINSTER:
Carlos Manzo: 10018 phiếu
Chi Charlie Nguyen: 9465 phiếu
Nguyễn thua Manzo 553 phiếu
.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình