GIỮA CÕI TRÙNG DƯƠNG BAO LA
Thích Nhuận Hùng
Thật là một nhân duyên thù thắng, tôi mãi miết lo Phật sự ở xứ sở mệnh danh là Hiệp Chủng Quốc – Hoa Kỳ, chẳng biết, thế giới bên ngoài là chi cả. Nay có dịp lại được duyên về quê hương thăm đất mẹ VIệt Nam. Cũng là dịp thăm sư phụ - thầy tổ tuổi già sức yếu… Đã xa cách 35 năm, nay mới có dịp quay về cố hương, ngoài những thay đổi tại Việt Nam sau một thời gian khá dài, ai ai cũng biết. Nhưng tôi lại có cơ duyên cùng các em của tôi, được tháp tùng đoàn hành hương tại Việt Nam qua viếng các danh sơn thắng cảnh Phật Giáo tại Trung Quốc…
Khi đặt chân đến miền đất Trung Hoa, bất chợt tôi có cái nhìn khác hẳn về vùng đất này. Bởi vì theo sách vở cũng như phim ảnh diễn đạt cổ xưa -tuồng tích, khác hẳn với thời đại bây giờ. Chuyến hành hương này vỏn vẹn bảy ngày, nhưng gói trọn nhiều ý nghĩa thật thâm sâu... Quả tình (Đi một ngày đàng – học một sàng khôn)
Giữa đất trời mênh mang nơi biển Đông Trung Hoa. Lại có một hòn đảo mang tên Phổ Đà Sơn thuộc quần đảo Chu Sơn, thành phố Chu Sơn, tỉnh Chiết Giang. Đây là một trong Tứ đại danh sơn Phật Giáo Trung Hoa, Cửu Hoa Sơn ở An Huy. Cửu Hoa Sơn là nơi ứng hóa của Địa Tạng Vương Bồ Tát, còn Phổ Đà Sơn chính là đạo tràng ứng hóa của Đại Bi Quán Thế Âm Bồ Tát… Còn hai danh sơn thắng cảnh nữa của Phật Giáo, tôi chưa có dịp đến được, hẹn vào dịp khác…
Bởi thế, người đời còn gọi nơi này là Nam Hải Phổ Đà, một miền thánh địa mà bao thế hệ Phật tử đã gửi gắm niềm tin và lòng thành kính.
Có lẽ, cái thiêng của Phổ Đà Sơn không chỉ nằm trong những ngôi cổ tự nguy nga, những pho tượng uy nghiêm hay làn khói hương bảng lảng, mà còn nằm trong tiếng sóng biển ngày đêm vỗ bờ, trong những áng mây phiêu du qua đỉnh núi, và trong sự tĩnh lặng kỳ lạ mà người lữ khách có thể cảm nhận khi vừa đặt chân đến miền đất Phật.
Ở đây, núi và biển nương nhau mà hiện hữu, mây và nước soi bóng vào nhau. Cảnh sắc tựa một bức tranh thủy mặc nghìn năm chưa ráo mực. Người đến từ muôn phương, mang theo những câu chuyện khác nhau, những nỗi niềm riêng biệt, nhưng khi đứng trước tôn tượng Quán Thế Âm, dường như tất cả đều gặp nhau trong một niệm thành tâm.
Có người cầu bình an cho gia đình, có người nguyện cha mẹ được trường thọ, có người mong con cái thuận hòa, cũng có người chỉ lặng lẽ cúi đầu, chẳng nói một lời. Bởi có những điều trong lòng, ngôn từ không thể diễn đạt, chỉ có thể gửi vào một nén hương trầm và một niệm hướng thiện.
Ba ngôi đại tự Phổ Tế, Pháp Vũ và Huệ Tế như ba dấu ấn tâm linh giữa non xanh biển biếc. Mỗi ngôi chùa một dáng vẻ, một phong vị, nhưng cùng chung một mạch từ bi của cửa Phật. Tiếng chuông sớm ngân qua rừng cây, tiếng mõ chiều vọng giữa sân chùa, khói hương nhẹ bay trên mái ngói cổ, khiến lòng người bất giác chùng xuống.
Có lúc, chỉ cần ngồi yên bên hiên chùa, nhìn một chiếc lá vàng lìa cành, cũng đủ hiểu đôi điều về vô thường. Lá không buồn vì phải rời cội, mây chẳng tiếc khi tan cuối núi, sóng cũng không giữ lại dấu chân mình trên cát. Vạn vật tùy duyên mà đến, tùy duyên mà đi. Con người nếu học được đôi phần an nhiên ấy, có lẽ cuộc đời sẽ bớt đi nhiều phiền não.
Tôi vẫn nghĩ, hành hương là một cuộc trở về rất lạ. Ta tưởng mình đang đi tìm một vị Bồ Tát nơi non cao biển rộng, nhưng sau cùng lại gặp chính những góc khuất trong tâm hồn mình. Đi qua bao nhiêu ngôi chùa, thắp bao nhiêu nén hương, điều đáng quý nhất không phải là lời cầu nguyện được bao nhiêu điều như ý, mà là sau mỗi bước chân, lòng mình có thêm một chút từ bi, một chút nhẫn nại, một chút bao dung dành cho người và cho cả chính mình.
Và có lẽ, đó mới là ý nghĩa sâu xa nhất của hai chữ hành hương.
Một chút thiền vị tôi muốn gửi lại ở cuối bài:
Trong lúc chiêm ngưỡng nơi thánh địa đạo tràng Phổ Đà sơn ngoài tiếng tụng kinh của người Hoa hòa quyện cùng trầm hương nghi ngút, tôi chợt nhớ ra bài thơ của cố Hòa Thượng thượng Quảng hạ Thanh tức nhà thơ Thanh Trí Cao, lòng tôi chùng xuống, thì thầm ngâm nga vài câu thơ:
“Mẹ là Phật đại nguyện hóa thân
Mẹ là hoa - hoa đẹp tuyệt vời
Mẹ là nước, nước nguồn vô tận
Cuộc đời mẹ chỉ biết hiến dâng
.
Con chắp tay chiêm ngưỡng ơn Người
Con nhất tâm khấn chúc vạn lời
Mẹ là Phật, là Phật hằng hữu
Cho cuộc đời con mãi thắm tươi.
.
Tình của mẹ vời vợi trời cao
Tâm của mẹ như vầng trăng sao
Đôi mắt mẹ Mặt Trời ánh sáng
Bàn tay mẹ cứu vớt thương đau.
(Mẹ Là Phật) – Thanh Trí Cao
.
Rời Phổ Đà Sơn, biển vẫn xanh, chuông chùa vẫn ngân, mây trắng vẫn thong dong qua những mái cổ tự. Chỉ có người lữ khách là mang theo một tâm tình khắc khoảng.
Sau chuyện hành hương ấy, rồi ta trở về với cuộc sống thường nhật, vẫn con đường cũ, công việc bình thường, những cuộc gặp gỡ với những người khác ngôn ngữ, hàng quán – phố thị - đền đài – dinh thự - chùa chiền thắng cảnh – núi đồi – mênh mông biển cả. Tất cả vui buồn chưa hẳn đã vơi. Nhưng trong sâu thẳm, lại có một góc tâm hồn ta đã trở nên tĩnh lặng hơn.
Bởi Phật không ở đâu xa, nếu lòng người biết thương yêu. Thiền chẳng phải nơi thâm sơn cùng cốc, nếu giữa chợ đời ta vẫn giữ được một tâm không vướng mắc.
Một chuyến đi, về một miền đất Phật, một thoáng trầm hương...
Đến để lễ bái tận nơi Bồ Tát Quán Âm, đi để học hạnh của Ngài Quán Âm Tầm Thinh Cứu khổ muôn loài…
.
Nguyện đem chút thiện lành của chuyến đi này hồi hướng cho tất cả mọi người, ai ai còn cha mẹ hiện tiền được an khang, đã quá vãng siêu sanh lạc quốc, người thân quyến thuộc được bình an, kẻ hữu duyên được nhẹ bớt ưu phiền; nguyện cho nhân quần khắp nơi trên thế giới - bớt khổ đau -bớt hận thù- lòng người thêm nhiều từ - ái - giúp đỡ lẫn nhau khi cơn hoạn nạn ập tới…!
--- California – Santa Tháng Tư năm Bính Ngọ - 2026
Thích Nhuận Hùng
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình