- California: thăm dò cho thấy ứng viên Dân Chủ Randy Villegas sẽ thắng Dân biểu liên bang đương nhiệm David Valadao 3% điểm, nhưng kết cuộc hơn 30% điểm
- Dân Chủ thắng nhờ phiếu giới trẻ, dân nghèo, dân gốc Latino, người thuê nhà, và người ủng hộ Trump đổi sang Dân Chủ
- DB Cộng Hòa Valadao thua vì ông đã bỏ phiếu ủng hộ dự luật Bự Và Đẹp của Trump để cắt bảo hiểm y tế Medicaid nhằm lấy tiền giảm thuế cho tỷ phú
- Kinh doanh tại nhiều cửa tiệm miền Trung California giảm 50% vì lính ICE chận các góc phố bắt bất kỳ ai trông như dân Latino
- Chợ búa và nông nghiệp California thê thảm vì thuế quan Trump áp đặt dẫn đến trả đũa từ Canada và các nước
.
---- Bài sau đây của báo Los Angeles Times, tựa đề "Backlash against Trump, ICE raids, high food prices fuels changing political tide in California heartland" (Phản ứng chống Trump, các cuộc đột kích của cơ quan di trú (ICE) và giá thực phẩm leo thang đang thúc đẩy sự thay đổi cục diện chính trị tại vùng trung tâm California) của hhai phóng viên Ian James, và Nicole Nixon.
Trong lúc cắt tóc cho khách tại tiệm của mình, Jorge Navarro liên tục nghe thấy những nỗi lo giống nhau: giá xăng dầu, thực phẩm và nhà ở đều tăng cao; các đặc vụ di trú thì lảng vảng bên ngoài các cửa hàng và trường học. Và theo họ, Tổng thống Trump cùng đảng Cộng hòa chính là những người phải chịu trách nhiệm.
Ông cho biết, sự bất mãn lan rộng đối với các quyết định từ Washington đã giúp ứng viên đảng Dân chủ Randy Villegas đánh bại Dân biểu liên bang đương nhiệm David Valadao của đảng Cộng hòa, qua đó giành lấy chiếc ghế tại Quốc hội trong cuộc bầu cử hôm thứ Ba. “Chúng tôi muốn một sự thay đổi,” Navarro nói bằng tiếng Tây Ban Nha. “Chúng tôi hy vọng vào một sự thay đổi.”
Ông Villegas đã giành chiến thắng tại một khu vực thuộc Thung lũng San Joaquin – nơi vốn nằm dưới sự kiểm soát của đảng Cộng hòa suốt hai thập niên qua. Khu vực bầu cử với đa số cử tri gốc Mỹ Latinh này trải dài từ phía tây Fresno đến Bakersfield; đây là vùng đất nông nghiệp với các trang trại bò sữa, vườn nho cùng những cánh đồng hạnh nhân, hạt dẻ cười và cam rộng lớn.
Việc ông Valadao thất bại trước ông Villegas – một giảng viên trường cao đẳng cộng đồng tranh cử với thông điệp mang tính dân túy – không phải là điều quá bất ngờ, nhất là trong bối cảnh đảng Dân chủ đạt được nhiều bước tiến trên toàn quốc. Tuy nhiên, cách biệt chiến thắng của ông Villegas đã khiến các nhà lãnh đạo cũng như các chiến lược gia của cả hai đảng phải kinh ngạc. Ứng viên theo đường lối tiến bộ này đã duy trì thế dẫn trước khoảng 30 điểm phần trăm kể từ đêm bầu cử. Dù quá trình kiểm phiếu vẫn đang tiếp diễn, hãng tin Associated Press (AP) đã xác định ông Villegas là người chiến thắng.
.
“Kết quả thật đáng kinh ngạc,” Christian Romo, chủ tịch đảng Dân chủ tại Quận Kern, chia sẻ. “Tôi biết chúng tôi sẽ thắng nhưng không ngờ cách biệt lại lớn đến vậy, và tôi cũng không nghĩ tỷ lệ cử tri đi bầu lại cao như thế.”
Ngay cả Paul Mitchell, chuyên gia tư vấn về dữ liệu bầu cử và phân chia lại khu vực bầu cử – người từng thiết kế bản đồ mới có lợi cho đảng Dân chủ – cũng phải bất ngờ trước thành tích của ông Villegas.
“Chúng tôi đã thiết kế khu vực bầu cử này để tạo lợi thế hơn 3 điểm cho đảng Dân chủ, nhưng thực tế lại chênh lệch gấp 12 lần so với dự tính,” ông cho biết.
Mặc dù đảng Dân chủ vốn đã chiếm ưu thế về số lượng cử tri đăng ký từ trước khi các cử tri thông qua bản đồ khu vực bầu cử mới (thông qua Dự luật 50), ông Valadao vẫn liên tục khiến đảng Dân chủ thất vọng khi giành được sự ủng hộ từ đủ số cử tri độc lập tại một khu vực vốn có tỷ lệ cử tri đi bầu thấp trong lịch sử. Năm nay, cử tri đã đi bỏ phiếu với số lượng lớn, đặc biệt là những người Mỹ gốc Latinh trẻ tuổi – nhóm cử tri đông đảo nhất trong khu vực. Mặc dù các lá phiếu gửi qua đường bưu điện vẫn đang được xử lý, nhưng tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu có thể đã tăng gấp đôi so với cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ gần nhất vào năm 2022.
.
Villegas, người sẽ bước sang tuổi 32 trong tuần này, cho rằng thành quả đó có được là nhờ đội ngũ tình nguyện viên đông đảo, những người đã ưu tiên tiếp cận các cá nhân chưa từng tham gia bỏ phiếu trước đây.
Anh chia sẻ: “Chúng ta thường rơi vào một vòng luẩn quẩn: những người trẻ tuổi, các cộng đồng thu nhập thấp và người thuê nhà không bao giờ đi bỏ phiếu vì các chiến dịch tranh cử không tiếp cận họ; ngược lại, các chiến dịch tranh cử cũng không tiếp cận họ vì họ chưa bao giờ đi bỏ phiếu”.
Anh tập trung vào các vấn đề như chi phí sinh hoạt, chăm sóc sức khỏe và cuộc đấu tranh chống lại các nhóm lợi ích giàu có tại Washington – những vấn đề mà theo anh, đã gây được tiếng vang với những cư dân vốn thường cảm thấy bị những người nắm quyền phớt lờ.
Villegas khẳng định: “Đây không phải là chuyện phe cánh tả đối đầu với phe cánh hữu, mà thực chất là chúng ta đối đầu với họ. Đó là các gia đình lao động tại Thung lũng Trung tâm (Central Valley) và trên khắp đất nước này – những người đã bị bỏ lại phía sau bởi các chính trị gia coi trọng quyền lực hơn con người, và ưu tiên phục vụ các tập đoàn hơn là chăm lo cho cộng đồng của chúng ta”.
.
Thông điệp mang tính dân túy và chống lại giới cầm quyền của anh dường như đã thu hút những cử tri đang cảm thấy khốn đốn vì giá nhiên liệu tăng cao cũng như tác động từ các loại thuế quan đối với các trang trại trong khu vực. Nhiều người ủng hộ Villegas cũng bày tỏ sự phẫn nộ trước cách các đặc vụ thuộc Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) truy lùng người nhập cư, gây tâm lý hoảng sợ trong cộng đồng của họ.
Navarro, một người đàn ông 67 tuổi sinh ra tại Mexico và hiện là công dân Mỹ, cho biết tại tiệm cắt tóc của mình ở Delano rằng: “Những người từng ủng hộ ông Trump giờ đây không còn tin tưởng ông ấy nữa”. Ông nói thêm rằng một số người thân của mình – những người trước đây từng ủng hộ Đảng Cộng hòa – nay đã chuyển sang bỏ phiếu cho Đảng Dân chủ.
Navarro nhận xét rằng Valadao đã không hoàn thành tốt vai trò của mình trong thời gian đương nhiệm.
Một trong những điểm yếu lớn nhất của Valadao trong cuộc đua này là việc ông từng bỏ phiếu ủng hộ dự luật của ông Trump – một dự luật bao gồm các khoản cắt giảm ngân sách sâu rộng đối với Medicaid (chương trình chăm sóc sức khỏe dành cho người nghèo, được biết đến tại California với tên gọi Medi-Cal). Theo Quỹ Chăm sóc Sức khỏe California (California Health Care Foundation), đây là khu vực có tỷ lệ người thụ hưởng chương trình Medi-Cal cao nhất tiểu bang, với 67% cư dân tham gia tính đến năm ngoái.
Ông Navarro cho biết, nhiều cư dân cũng đang lo ngại về các nhóm đặc vụ thuộc Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Hoa Kỳ (ICE) thường xuyên xuất hiện trong cộng đồng để bắt giữ người. Ông chia sẻ rằng ngay cả công dân Hoa Kỳ và những người cư trú hợp pháp có đầy đủ giấy tờ cũng lo sợ mình sẽ bị đưa đến các trung tâm giam giữ.
Ông cho biết thêm, tuần trước, một nhóm đặc vụ ICE đã bị bắt gặp bên ngoài một cửa hàng Target, và một nhóm khác xuất hiện gần một trường trung học.
“Đường phố đôi khi rất vắng vẻ vì mọi người sợ ra ngoài,” Navarro nói. Ông cho biết kể từ khi các cuộc truy quét bắt đầu, công việc kinh doanh tại cửa hàng của ông đã sụt giảm khoảng 50%.
.
Victor Salazar, một công nhân nông nghiệp 46 tuổi đang cắt tóc, đồng tình rằng các đặc vụ ICE (Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan) có thể bắt giữ bất cứ ai “nếu họ thấy bạn trông giống người gốc Tây Ban Nha”. Dù là công dân Mỹ, ông vẫn lo sợ bị bắt giữ và sẽ không ra ngoài nếu có các đặc vụ di trú trong khu vực.
Salazar làm công việc hái nho, nhưng gần đây số giờ làm việc của ông đã bị cắt giảm. Ông cho biết các mức thuế quan do ông Trump áp đặt – vốn dẫn đến các biện pháp trả đũa từ Canada và các quốc gia khác – đang gây tổn hại cho ngành nông nghiệp.
Thêm vào đó, Salazar chia sẻ rằng giá thực phẩm leo thang cũng là một gánh nặng lớn.
“Chúng tôi đến cửa hàng và thấy mọi thứ đều đắt đỏ,” ông nói. “Chính vì những quyết định chính trị mà chúng tôi lại là những người phải trả giá.”
Bên cạnh những khó khăn chung mà đảng Cộng hòa phải đối mặt trên phạm vi toàn quốc, họ cho rằng thất bại này còn xuất phát từ Dự luật 50 (Proposition 50). Dự luật này đã điều chỉnh lại ranh giới các khu vực bầu cử, thu hút thêm cử tri ủng hộ đảng Dân chủ – một động thái nhằm đáp trả việc đảng Cộng hòa thực hiện “gian lận ranh giới bầu cử” (gerrymandering) theo chỉ đạo của ông Trump tại Texas và những nơi khác.
.
“Tình hình khá tồi tệ,” Clayton Campbell, chủ tịch đảng Cộng hòa tại Quận Kern, nhận định. “Có rất nhiều lý do khiến môi trường chính trị trở nên khó khăn đối với đảng Cộng hòa trong kỳ bầu cử lần này, và Valadao là một trong những nạn nhân.”
Chiến thắng của Villegas dường như bác bỏ chiến lược trước đây của đảng Dân chủ – vốn thường chọn các ứng cử viên ôn hòa để thách thức Valadao. Đầu năm nay, Ủy ban Vận động tranh cử Quốc hội của đảng Dân chủ đã ủng hộ Jasmeet Bains, một thành viên Hội đồng tiểu bang theo đường lối ôn hòa và là bác sĩ gia đình, thay vì Villegas. Tuy nhiên, bà Bains chỉ đứng thứ ba trong cuộc bầu cử sơ bộ.
Valadao lần đầu đắc cử vào Quốc hội năm 2012, sau đó mất ghế vào năm 2018 rồi giành lại được vào năm 2020. Do quá trình tái phân chia khu vực bầu cử, hai nhiệm kỳ gần nhất của ông diễn ra tại một khu vực khác. Trong thời gian phục vụ tại Quốc hội, ông đã thúc đẩy việc cung cấp thêm nước cho các trang trại quy mô lớn ở Thung lũng San Joaquin, phù hợp với chương trình nghị sự của ông Trump. Tuy nhiên, ông cũng tách biệt khỏi các thành viên Đảng Cộng hòa theo đường lối cứng rắn và nhóm cử tri ủng hộ khẩu hiệu MAGA của ông Trump, khi bày tỏ sự ủng hộ đối với việc tạo lộ trình trở thành công dân cho những người nhập cư vào Mỹ bất hợp pháp. Ông là một trong hai thành viên Đảng Cộng hòa cuối cùng tại Hạ viện còn tại nhiệm từng bỏ phiếu luận tội ông Trump vì vai trò của cựu tổng thống này trong vụ tấn công vào Điện Capitol ngày 6 tháng 1 năm 2021.
Ông Valadao vẫn chưa đưa ra bình luận công khai nào kể từ sau cuộc bầu cử. Một số cử tri cho biết vị chính trị gia Đảng Cộng hòa – vốn là một chủ trang trại bò sữa sống tại Hanford – có thành tích tốt trong việc mang lại lợi ích cho cộng đồng.
“Khi trò chuyện với ông ấy, bạn sẽ thấy ông ấy đi thẳng vào vấn đề... Nhiều người quý mến ông ấy,” Arthur Rodriguez, một người về hưu 75 tuổi từng làm việc tại một nhà máy kem và là người ủng hộ ông Trump, chia sẻ.
.
Ngược lại, những người khác cho rằng bất kỳ thành viên Đảng Cộng hòa nào gắn liền với ông Trump đều rất khó được chấp nhận tại đây, nhất là trong bối cảnh nền kinh tế hiện nay và việc Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) nhắm mục tiêu vào cộng đồng người gốc Mỹ Latinh.
“Những người trẻ lớn lên trong các gia đình nhập cư đã đi bỏ phiếu, tạo nên bước ngoặt cho cuộc bầu cử,” Arturo Vitela, một kỹ thuật viên phòng thí nghiệm y tế đã nghỉ hưu (64 tuổi) đến từ Bakersfield – người đang cùng bạn đi dạo trên chiếc xe mô tô Harley-Davidson – cho biết.
Alexa Lopez, 23 tuổi, hiện làm việc tại một cửa hàng cho thuê trang phục dự tiệc ở Delano, bày tỏ sự vui mừng khi thấy cử tri trẻ tham gia bỏ phiếu với số lượng lớn. Vào đêm bầu cử, cô đã nhắn tin cùng bạn bè để ăn mừng chiến thắng áp đảo của Đảng Dân chủ tại Quốc hội.
Cô cho biết chính sách trấn áp người nhập cư của ông Trump là mối quan tâm hàng đầu, và cô sẽ không bỏ phiếu cho bất kỳ ai bị coi là có liên hệ với cựu tổng thống này.
“Các hoạt động của ICE khiến mọi người đều sợ hãi, thậm chí sợ cả việc bước chân ra khỏi nhà,” Lopez nói.
Cô chia sẻ rằng người dân trong khu vực vừa cảm thấy lo sợ, vừa phẫn nộ: “Chúng tôi hiểu rằng không thể để tình trạng này tiếp diễn, và chúng ta phải hành động để thay đổi nó.”
Lopez kể lại rằng cha cô – người từng ủng hộ ông Trump – đã gọi điện cho cô vài ngày trước cuộc bầu cử và hỏi: “Chúng ta không nên bỏ phiếu cho Đảng Cộng hòa, phải không con?”
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình