Có 4 tiểu bang (Maryland, Mississippi, New York, Wisconsin) dự kiến vẽ lại "kiểu rồng rắn" bản đồ bầu cử trước 2028
11/11/202612:30:00(Xem: 19)
- Có 4 tiểu bang (Maryland, Mississippi, New York, Wisconsin) dự kiến vẽ lại "kiểu rồng rắn" bản đồ bầu cử trước 2028
.
---- Bài sau đây dịch theo báo Newsweek, bản tin "Four states may redraw their congressional maps after midterm blue tsunami" (Bốn tiểu bang có thể vẽ lại bản đồ các khu vực bầu cử Quốc hội sau "làn sóng xanh" trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ). Bài của phóng viên Andrew Stanton.
Ít nhất bốn tiểu bang có thể vẽ lại bản đồ các khu vực bầu cử Quốc hội trước năm 2028, mở đường cho những cuộc tranh chấp mới về phân chia lại khu vực bầu cử – vấn đề có thể gây ra những tác động lớn đến quyền kiểm soát Hạ viện trong tương lai.
Cuộc chạy đua phân chia lại khu vực bầu cử giữa thập niên với quy mô chưa từng có đã định hình lại cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026. Tại một số tiểu bang, nỗ lực này đã phản tác dụng đối với Đảng Cộng hòa, tạo điều kiện cho Đảng Dân chủ giành được các ghế vốn từng được coi là không có tính cạnh tranh.
Tuy nhiên, việc phân chia lại khu vực bầu cử có thể đã nằm trong chương trình nghị sự tại một số tiểu bang, bao gồm Maryland, Mississippi, New York và Wisconsin, khi cả hai đảng đều cân nhắc tìm kiếm thêm lợi thế trước thềm cuộc bầu cử năm 2028.
Những cuộc tranh chấp về phân chia lại khu vực bầu cử sắp tới diễn ra trong bối cảnh Đảng Cộng hòa phần lớn không đạt được kết quả như mong đợi từ các nỗ lực phân chia lại khu vực bầu cử của họ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026. Theo hãng tin AP, Đảng Dân chủ đã giành được 254 ghế, trong khi Đảng Cộng hòa giành được 162 ghế; 19 ghế vẫn chưa xác định được kết quả.
Shawn Donahue, giáo sư khoa học chính trị tại Đại học Buffalo, chia sẻ với Newsweek hôm thứ Hai rằng "có vẻ như cuộc chạy đua phân chia lại khu vực bầu cử sẽ chưa sớm kết thúc".
Ông cho biết, nhiều tiểu bang có thể sẽ vẽ lại bản đồ của mình trong vài năm tới, và dường như chưa bên nào muốn "chấm dứt tình trạng này".
"Tôi nghĩ rằng nếu là Đảng Dân chủ vào lúc này, họ sẽ thấy mình có cơ hội để thực hiện một số thay đổi có lợi cho phía mình. Còn nếu là Đảng Cộng hòa, họ có lẽ đang phải đối mặt với vòng phân chia lại khu vực bầu cử tiếp theo vào năm 2032… khi mà các ghế đại diện sẽ dịch chuyển về phía Nam." "Có lẽ họ cho rằng làm vậy vẫn là vì lợi ích tốt nhất của chính họ," Donahue nhận định.
.
Tại sao các tiểu bang cân nhắc việc vẽ lại bản đồ bầu cử giữa thập niên – một động thái hiếm gặp?
Việc vẽ lại bản đồ bầu cử giữa thập niên là điều hiếm thấy nhưng không phải chưa từng xảy ra. Thông thường, bản đồ các khu vực bầu cử Quốc hội được vẽ lại vào đầu mỗi thập niên, sau khi cuộc Tổng điều tra dân số Hoa Kỳ hoàn tất. Trong lịch sử, việc vẽ lại bản đồ giữa thập niên thường diễn ra khi tòa án bác bỏ bản đồ do các nhà lập pháp thông qua vì cho rằng nó vi hiến.
Tuy nhiên, trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026, hoạt động vẽ lại bản đồ giữa thập niên mang đậm tính đảng phái hơn.
Các nỗ lực này bắt đầu tại Texas, nơi Đảng Cộng hòa – với sự ủng hộ từ Tổng thống Donald Trump – tìm cách hạn chế tổn thất trong bối cảnh xuất hiện những dấu hiệu sớm cho thấy họ có thể phải đối mặt với một môi trường chính trị bất lợi trên toàn quốc. Kết quả là Đảng Cộng hòa chỉ giành thêm được một ghế tại khu vực được vẽ lại gần Dallas, nhưng không thể chiếm được các ghế khác từ tay Đảng Dân chủ; thực tế, Đảng Dân chủ thậm chí còn giành được hai ghế vốn do Đảng Cộng hòa nắm giữ ở Nam Texas.
Các tiểu bang khác – bao gồm cả những tiểu bang do Đảng Dân chủ và Đảng Cộng hòa kiểm soát – cũng làm theo. California (do Đảng Dân chủ kiểm soát), cùng với Alabama, Florida, Bắc Carolina và Tennessee (do Đảng Cộng hòa kiểm soát), đều tiến hành vẽ lại bản đồ của mình. Tại Ohio và Utah, việc vẽ lại bản đồ diễn ra theo lệnh của tòa án. Các nỗ lực tương tự ở những tiểu bang như Indiana, Missouri và Virginia đã không thành công.
Phán quyết của Tòa án Tối cao trong vụ kiện "Louisiana v. Callais" – xác định rằng bản đồ bầu cử Quốc hội của tiểu bang Louisiana (với hai khu vực bầu cử có đa số cử tri là người da đen) cấu thành hành vi phân chia khu vực bầu cử dựa trên chủng tộc (racial gerrymandering) – cũng đã làm đảo lộn các nỗ lực vẽ lại bản đồ. Phán quyết này bị xem là làm suy yếu Đạo luật Quyền Bầu cử (Voting Rights Act), và các tiểu bang khác đã lợi dụng nó để xóa bỏ những khu vực bầu cử có đa số cử tri là người da đen – nhóm cử tri vốn thường nghiêng về Đảng Dân chủ.
.
Những tiểu bang nào có thể vẽ lại bản đồ bầu cử Quốc hội trước năm 2028?
Bản đồ bầu cử Quốc hội tại một số tiểu bang có thể thay đổi nếu các nhà lập pháp quyết định tiến hành vẽ lại vào năm 2027 hoặc 2028.
Tuy nhiên, cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã bộc lộ rủi ro từ việc vẽ lại bản đồ: dù hành động này có thể làm tăng số ghế nghiêng về một đảng, nó cũng có thể khiến số lượng cử tri ủng hộ bị phân tán quá mỏng, từ đó đặt các ứng viên đương nhiệm vào thế dễ tổn thương hơn trong các kỳ bầu cử có làn sóng thay đổi cử tri mạnh mẽ.
Khi còn hai năm nữa mới đến năm 2028, sự không chắc chắn về môi trường chính trị vẫn là một yếu tố quan trọng trong các cuộc thảo luận về việc vẽ lại bản đồ bầu cử.
.
Maryland
Tại Maryland, các cử tri... Một tu chính án đã được thông qua, có thể cho phép các nhà lập pháp Đảng Dân chủ vẽ lại bản đồ bầu cử trước thềm năm 2028, sau khi những nỗ lực tương tự trước đó trong năm nay không đạt được tiến triển.
Trong đợt vẽ lại bản đồ tiềm năng này, Đảng Dân chủ có thể nhắm vào Khu vực bầu cử số 1 của bang Maryland – nơi bao gồm phần lớn vùng bờ biển phía đông có khuynh hướng bảo thủ và hiện do Hạ nghị sĩ Đảng Cộng hòa Andy Harris đại diện.
Thống đốc Wes Moore, người được xem là ứng viên tiềm năng cho cuộc bầu cử tổng thống năm 2028, từng tìm cách vẽ lại bản đồ bầu cử nhưng vấp phải nhiều trở ngại tại tiểu bang này. Năm 2022, một thẩm phán đã bác bỏ nỗ lực của Đảng Dân chủ nhằm đưa ông Harris vào một khu vực bầu cử khó khăn hơn đối với ông. Chủ tịch Thượng viện tiểu bang, ông Bill Ferguson (thuộc Đảng Dân chủ), cũng từ chối thúc đẩy việc phân chia lại các khu vực bầu cử.
Tuy nhiên, tu chính án mới này có thể vô hiệu hóa phán quyết đó, mở đường cho Đảng Dân chủ nhắm vào khu vực bầu cử duy nhất trong bang hiện đang nằm trong tay Đảng Cộng hòa.
Donahue nhận định rằng Maryland là tiểu bang "nhiều khả năng" sẽ tiến hành phân chia lại các khu vực bầu cử nhất, và vị trí của ông Harris đặc biệt dễ bị lung lay.
"Đây là một tiểu bang có sự ủng hộ mạnh mẽ dành cho Đảng Dân chủ, vì vậy không cần phải thay đổi ranh giới quá nhiều cũng có thể loại bỏ vị trí của nghị sĩ này," ông nói.
.
Mississippi
Thống đốc Tate Reeves, một đảng viên Cộng hòa, đã phát tín hiệu từ đầu năm nay rằng ông muốn vẽ lại bản đồ các khu vực bầu cử Quốc hội tại Mississippi. Mục tiêu là đưa Bennie Thompson – vị Dân Biểu Dân chủ duy nhất của tiểu bang này – vào một khu vực bầu cử có xu hướng bảo thủ hơn, sau khi phán quyết trong vụ kiện Callais được đưa ra.
Trong một cuộc phỏng vấn trên chương trình phát thanh SuperTalk Mississippi vào tháng 5 năm 2026, ông khẳng định đây là một ưu tiên sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Ông cho biết việc phân chia lại khu vực bầu cử là một vấn đề "phức tạp", nhưng các nhà lập pháp đang xem xét các phương án để chọn thời điểm thích hợp nhất cho việc này.
Ông tuyên bố: "Tôi có thể nói rằng thời kỳ Dân Biểu Bennie Thompson gây ra nỗi kinh hoàng tại Khu vực bầu cử Quốc hội số 2 đã chấm dứt. Vấn đề không phải là liệu điều đó có xảy ra hay không, mà là khi nào nó sẽ xảy ra".
Trong một bài đăng trên nền tảng X vào ngày 13 tháng 5, ông cũng bày tỏ mong muốn thấy các ranh giới khu vực bầu cử được vẽ lại trước cuộc bầu cử năm 2027: "Để làm rõ hơn, tôi kỳ vọng các nhà lập pháp sẽ vẽ lại các ranh giới khu vực bầu cử Quốc hội trong khoảng thời gian từ nay đến cuộc bầu cử năm 2027! Tôi cũng mong họ vẽ lại các ranh giới khu vực bầu cử cơ quan lập pháp và Tòa án Tối cao trong cùng khoảng thời gian đó!"
Tuy nhiên, vẫn chưa rõ liệu sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, đảng Cộng hòa tại Mississippi còn mặn mà với việc vẽ lại các ranh giới này hay không. Đảng Dân chủ đã đạt kết quả tốt tại bang này, bất chấp truyền thống nghiêng về phe bảo thủ từ lâu. Tính đến thứ Hai, ứng viên Dân chủ Scott Colom đang dẫn trước Thượng nghị sĩ Cộng hòa Cindy Hyde-Smith trong cuộc đua vào Thượng viện, dù khoảng cách giữa hai bên vẫn quá sít sao để có thể xác định người chiến thắng.
Donahue lưu ý rằng các nỗ lực phân chia lại khu vực bầu cử đã góp phần làm tăng tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu tại Mississippi và Nam Carolina.
Ông cho biết: "Ngay cả việc đe dọa phân chia lại khu vực bầu cử giữa thập niên cũng đã tạo động lực mạnh mẽ, làm tăng tỷ lệ phiếu bầu từ cộng đồng người da đen tại cả hai bang này".
.
New York
Tại New York, nơi đảng Dân chủ vẫn duy trì thế đa số trong cơ quan lập pháp sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, các nhà lập pháp cũng có thể tiến hành vẽ lại bản đồ các khu vực bầu cử.
Đảng Dân chủ đã bắt đầu các bước chuẩn bị cho quy trình này từ đầu năm nay, khi cơ quan lập pháp bang thông qua một tu chính án cho phép phân chia lại khu vực bầu cử giữa thập niên. Tu chính án này cũng cần phải được cử tri phê chuẩn.
Hiện vẫn chưa rõ phạm vi cụ thể mà các nhà lập pháp tại New York có thể thực hiện khi vẽ lại các ranh giới này. Họ có thể nhắm vào một trong hai ghế tại Long Island hiện do Đảng Cộng hòa nắm giữ; một ghế bao gồm Staten Island cùng các khu vực bảo thủ hơn ở Brooklyn; hoặc một trong ba khu vực bầu cử ở vùng Upstate (phía bắc tiểu bang New York) hiện cũng do Đảng Cộng hòa kiểm soát.
Thống đốc Kathy Hochul, một thành viên Đảng Dân chủ vừa tái đắc cử dễ dàng, hồi tháng 5 đã mô tả việc vẽ lại các khu vực bầu cử là một "quyền lợi cho nền dân chủ của chúng ta".
.
Wisconsin
Thống đốc đắc cử David Crowley, một thành viên Đảng Dân chủ, cho biết ông sẽ ký dự luật vẽ lại bản đồ các khu vực bầu cử quốc hội của bang Wisconsin. Bản đồ hiện tại được cho là có khuynh hướng nghiêng về phía bảo thủ, mặc dù Đảng Dân chủ dự kiến sẽ nắm giữ bốn trong số tám khu vực bầu cử khi Quốc hội khóa mới nhóm họp vào năm tới.
"Để chấm dứt hoàn toàn vấn đề này, nếu dự luật được trình lên bàn làm việc của tôi, tôi chắc chắn sẽ ký," ông phát biểu với WISN, một đài tin tức tại Milwaukee, vào cuối tuần qua.
Một bản đồ như vậy có thể đưa các Dân Biểu đắc cử của Đảng Dân chủ là Mitchell Berman và Rebecca Cooke — những người vừa thắng cử tại khu vực bầu cử số 1 và số 3 của Wisconsin — vào các khu vực có cử tri thiên về Đảng Dân chủ hơn. Cần lưu ý rằng ông Trump đã giành chiến thắng sít sao tại cả hai khu vực này trong cuộc bầu cử năm 2024.
Trên thực tế, ông Trump đã thắng tại sáu trong số tám khu vực bầu cử, dù ông chỉ thắng toàn bang với cách biệt chưa đầy 1%. Đảng Dân chủ cho rằng điều này chứng tỏ các bản đồ bầu cử hiện tại không công bằng.
Hiện vẫn chưa rõ liệu Đảng Dân chủ có dự định thúc đẩy một bản đồ bầu cử với những thay đổi quyết liệt hơn hay không.
.
Còn các tiểu bang khác thì sao?
Các tiểu bang khác cũng có khả năng vẽ lại bản đồ bầu cử, mặc dù các nhà lập pháp tại đó chưa thực hiện những bước đi cụ thể để bắt đầu quy trình này.
Donahue lưu ý rằng Virginia — nơi Đảng Dân chủ giành lại được hai ghế tại Hạ viện dù trước đó không thể thông qua bản đồ bầu cử có khả năng giúp họ giành thêm hai ghế nữa — là một trường hợp có thể cân nhắc. Tại Minnesota, nơi Đảng Dân chủ hiện nắm quyền kiểm soát cả cơ quan hành pháp và lập pháp (trifecta), việc vẽ lại bản đồ cũng là một khả năng; tuy nhiên, chưa rõ liệu Thống đốc đắc cử Amy Klobuchar có ủng hộ nỗ lực này hay không.
Đối với Indiana, Donahue cho rằng khả năng này thấp hơn. Ông chỉ ra rằng, xét đến kết quả khả quan của Đảng Dân chủ tại tiểu bang này, Đảng Cộng hòa có thể đã mất thêm nhiều ghế hơn nữa nếu họ tiến hành vẽ lại bản đồ trước cuộc bầu cử tháng 11. Ông nói thêm rằng tình hình tại Colorado vẫn là một "ẩn số", vì các tòa án dường như không "ủng hộ" việc vẽ lại bản đồ các khu vực bầu cử.
Nỗ lực vẽ lại bản đồ bầu cử của Đảng Cộng hòa thất bại trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ
Nhìn chung, Đảng Cộng hòa đã không đạt được những kết quả như kỳ vọng từ việc vẽ lại bản đồ các khu vực bầu cử trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vừa qua.
Tại Texas, việc vẽ lại bản đồ chỉ mang về cho Đảng Cộng hòa thêm một ghế tại khu vực Dallas. Đảng này từng hy vọng giành được ba ghế vốn đang do Đảng Dân chủ nắm giữ ở Nam Texas, nhưng xu hướng nghiêng về cánh tả của các cử tri gốc Tây Ban Nha (Hispanic) đã khiến hai ghế vốn thuộc về Đảng Cộng hòa lại chuyển sang tay Đảng Dân chủ. Đảng Cộng hòa cũng thất bại trong việc giành lấy ghế tại khu vực bầu cử số 9 (TX-09) ở Houston – nơi cũng chứng kiến sự dịch chuyển đáng kể về phía cánh tả.
Tại Florida, Đảng Cộng hòa dường như cũng không giành thêm được ghế nào. Ba khu vực bầu cử vốn do Đảng Dân chủ nắm giữ – dù đã được vẽ lại để trở nên thiên hữu hơn – vẫn tiếp tục nằm trong tay Đảng Dân chủ; một khu vực khác thì có kết quả quá sít sao, dù Dân Biểu Đảng Dân chủ Darren Soto đang tạm dẫn trước với cách biệt nhỏ.
.
Việc vẽ lại bản đồ các khu vực bầu cử dường như đã phản tác dụng tại Bắc Carolina, nơi các ứng viên Đảng Dân chủ đang dẫn trước Đảng Cộng hòa ở 10 trong số 14 ghế nghị sĩ Quốc hội; đáng chú ý, nhiều khu vực trong số này từng chứng kiến ông Trump giành chiến thắng với cách biệt hơn 10 đến 15 điểm phần trăm vào năm 2024.
Tại Tennessee, Đảng Cộng hòa chỉ giành được chiến thắng sít sao ở khu vực bầu cử số 9 (TN-09) — một khu vực bao gồm Memphis vốn đã được vẽ lại để trở nên thiên về phe bảo thủ hơn. Tuy nhiên, bản đồ mới dường như lại gây bất lợi cho nghị sĩ Đảng Cộng hòa Scott DesJarlais; ông hiện đang bị đối thủ Đảng Dân chủ Victoria Broderick dẫn trước tại một khu vực mà ông Trump từng thắng với cách biệt 24 điểm phần trăm.
Một khu vực bầu cử được vẽ lại tại Louisiana sẽ tiếp tục bỏ phiếu vào tháng 12, nhưng Đảng Cộng hòa hiện đang chiếm ưu thế trong cuộc đua này.
Tác động của tình hình hiện tại đối với năm 2028 vẫn chưa thực sự rõ ràng. Nếu năm đó không thuận lợi cho Đảng Dân chủ, thì việc giành chiến thắng tại một số khu vực thiên về phe bảo thủ này sẽ trở thành thách thức rất lớn đối với họ. Ngược lại, nếu đó tiếp tục là một năm chứng kiến "làn sóng xanh" (chiến thắng áp đảo của Đảng Dân chủ), thì việc vẽ lại bản đồ bầu cử có thể tạo cơ hội để Đảng Dân chủ mở rộng hơn nữa thế đa số của mình.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình