“Lang thang” cùng Khánh Minh
Đỗ Hồng Ngọc (Đỗ Nghê)
Hạnh phúc thì không có ở cuối con đường nào cả. Bởi hạnh phúc chính là con đường. Nhưng phải lang thang trên con đường đó may ra mới bắt được hạnh phúc. Bởi nó huyễn ảo. Nó có mà không. Nó huyễn mà ảo nhiều khi khiến ta tưởng thiệt. Có khi phải nhìn bằng năm thứ con mắt (Ngũ nhãn) mới thấy, bởi nhìn bằng con mắt trần gian (nhục nhãn) thì thường thấy vậy mà không phải vậy. Phải nhìn bằng con mắt tuệ (tuệ nhãn) may ra. Một chàng thi sĩ, ngày ngày vội vã bước qua khu vườn mà không hề để ý một bông hoa thược dược bình thường bên bờ giậu cho đến một hôm thảnh thơi từng bước lang thang, thì mới chợt nhìn thấy cánh hoa thược dược bên hàng giậu kia đang mỉm một nụ cười như trêu chọc chàng và nó bỗng hát lên một lời thiên thâu kỳ diệu, chàng thi sĩ sửng sốt, chỉ còn biết sụp lạy cúi đầu. Bởi chàng đã vừa nhận ra Như Lai.
Đứng im ngoài hàng giậu/ Em mỉm nụ nhiệm mầu/ Lặng nhìn em kinh ngạc/ Vừa thoáng nghe em hát/ Lời ca em thiên thâu/ Ta sụp lạy cúi đầu. (Quách Thoại).
Cho nên Lang thang là hạnh phúc. Hay có thể khẳng định, con đường hạnh phúc là con đường lang thang, trong thời đại mải miết marathon hôm nay.
Khánh Minh lang thang vào trang Trịnh Y Thư thấy một bác sĩ phân tâm học, phá bung tiềm thức, để lộ ra những dặm đường tan tác… Và kịp nghĩ rằng chỉ cần ươm lấy một cành sen để có một cánh đồng sen bát ngát từ những bùn đất đã nghìn năm. Cho nên nhà thơ họ Trịnh đã không quên đặt một câu của thi sĩ Charles Baudelaire ở đầu tập thơ. “Hoài niệm chỉ là hình thức khổ đau mới…”
Khánh Minh lang thang vào những dòng chữ của Đặng Mai Lan để như thấy được tiền kiếp của mình, rồi với Đặng Thơ Thơ để nghe ra cái “phong khí” như một thứ hương bay cao, bay xa, thăm thẳm về một chốn nào.
“Và tôi hối hả đi tìm tiền kiếp của mình. Sự tìm kiếm này có khác nào một giấc ngủ ngắn với cơn mơ dài cả một đời. Phải chăng mộng-thực đã làm nên đời sống tôi, nhưng đâu là ranh giới? Nhưng kiếp trước đâu phải trăm năm, ngàn năm. Chỉ một giờ đổi thay đã là kiếp trước.
Không biết đó có phải là Nghiệp không. Bởi một hẹn thề, một mong mỏi dằng dặc sẽ theo ta mãi, bất cứ ở dạng sống nào”.
Tuệ Sỹ viết trong Tổng quan về Nghiệp: “Thời gian đến, chúng sinh chín muồi; thời gian đi, chúng sinh bị hối thúc. Thời gian thức tỉnh chúng sinh…”.
Rồi khép lại hàng mi về cõi mộng
Như sương mai, như bóng chớp, mây chiều. (Tuệ Sỹ).
Tuệ Sỹ nói về Thơ: “đạt tới cõi thượng thừa của Thơ, như người học Thiền chứng chỗ Không tịch của Đạo; cái đó vừa khó vừa dễ. Học Thiền ba mươi năm, ba mươi năm đày đọa thân tâm, mà không thành. Phẫn chí, bỏ đi; bất chợt thấy một cánh hoa rơi, cõi Không tịch cũng hoát nhiên, đột ngột mở ra. Muốn cho lời thơ tuyệt diệu, thì phải là đừng gò ép, vừa Không và vừa Tĩnh. Tĩnh cho nên thâu tóm hết mọi vọng động. Không cho nên bao hàm vạn cảnh... (Tô Đông Pha, những phương trời viễn mộng, Tuệ Sỹ).
Từ núi lạnh đến biển im muôn thuở
Đỉnh đá này và hạt muối đó chưa tan...
Đỉnh Hymalaya cao vút kia giờ vẫn còn đọng nhiều hạt muối, và cả vỏ sò, vỏ ốc… Còn dưới đáy Atlantic Ocean thăm thẳm nọ là những thành quách lâu đài bám đầy rêu rong!
Một hôm kia, Khánh Minh có dịp lang thang cùng bạn vào chùa Già Lam. “Chúng tôi được nghe và thấy Sư ngồi đàn, một Thiền Sư gõ trên phím những nốt nhạc âm vang lời kinh hồi hướng, một Nhà Thơ gõ trên phím những nốt nhạc của tâm hồn, Sư ngồi đó, Sư đang ở đó, như vừa mới đến, như vừa ra đi trong âm ba tiếng nhạc. Ôi, Như Lai đâu có đi có đến… Không gian thời gian như nhập lại một dòng trôi vi diệu…”
Buổi trưa ngồi nghe sư đàn
Trăm con lá rớt. Tình tang cõi ngoài
Mùa đâu hốt đã thu phai
Một phương viễn mộng. Đọa đày. Bao thu
(…)
Áo tỳ khưu. Dặm mỏi mòn
Trùng khơi. Hạt muối đó còn chưa tan
(NTKM)
ĐHN
(Sg 10.11.2026)
GHI CHÚ:
Trân trọng kính mời quý bạn tham dự buổi giới thiệu tác phẩm:
LANG THANG NGHÌN DẶM • Tập 2
Nguyễn Thị Khánh Minh
tại Coffee Factory
15582 Brookhurst St., Westminster, CA 92683
4:00 PM Thứ Bẩy 21.11.2026
Diễn giả: Trịnh Y Thư • Nguyễn Thị Thanh Lương • Vũ Hoàng Thư • Phan Tấn Hải • Nguyễn Đức Cường
Văn nghệ ca nhạc: Lại Tôn Dũng • Thái Hoàng
Dẫn chương trình: MC Tô Đăng Khoa
Ban Tổ chức trân trọng kính mời.
RSVP
vmail: 949-981-3978 • email: [email protected]
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình