BA TÙ NHÂN LƯƠNG TÂM ĐƯỢC TRAO GIẢI NHÂN QUYỀN VIỆT NAM NĂM 2026
.
Thông Cáo Báo Chí từ Mạng lưới Nhân quyền Việt Nam. Ngày 13 tháng 11/2026
Little Saigon, California, ngày 13 tháng 11 năm 2026 — Mạng lưới Nhân quyền Việt Nam, hôm nay thông báo ba nhà hoạt động nhân quyền, hiện đang bị giam cầm, đã được bầu chọn nhận Giải thưởng Nhân quyền Việt Nam năm 2026. Những vị đó là Mục sư Nguyễn Mạnh Hùng, nhà báo độc lập Lê Hữu Minh Tuấn, và nhà hoạt động nhân quyền Lê Chí Thành.
Buổi Lễ trao giải năm nay sẽ được MLNQVN và Tổ chức Yểm trợ Nhân quyền (Human Rights Relief Foundation - HRRF) phối hợp tổ chức tại TP Sydney, Úc, vào ngày 6 tháng 12 năm 2026, nhân dịp Ngày Quốc tế Nhân quyền và kỷ niệm 78 năm ngày thông qua Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền.
Phát biểu trong buổi công bố, TS Nguyễn Bá Tùng, Trưởng Ban điều hành MLNQVN nói: “Trong tình hình hiện nay, Giải Nhân quyền Việt Nam 2026 không những là một sự tiếp nối thường lệ những năm trước. mà là một động thái quyết tâm hỗ trợ mạnh mẽ hơn của người Việt khắp nơi trên thế giới đối với những người đấu tranh cho nhân quyền ở trong nước đang bị đàn áp, đồng thời cũng là một trả lời dứt khoát với bạo quyền CSVN rằng bạo lực không bao giờ có thể làm suy yếu ước vọng quyền làm người của người dân.”
VỀ GIẢI NHÂN QUYỀN VIỆT NAM
GNQVN được MLNQVN thành lập vào năm 2002 và được trao liên tục hàng năm cho các cá nhân hoặc tổ chức tại Việt Nam đã có những đóng góp xuất sắc trong việc bảo vệ và thúc đẩy nhân quyền cho người dân Việt Nam. GNQVN cũng là cơ hội để người Việt Nam trên khắp thế giới thể hiện tình đoàn kết và hỗ trợ đối với những người tham gia đấu tranh không ngừng cho các quyền tự do cơ bản và công lý cho người dân Việt Nam. Kể từ khi thành lập đến nay, GNQVN đã được trao cho 64 cá nhân và 6 tổ chức tại Việt Nam. Trong suốt 24 năm qua, Lễ trao giải đã được tổ chức vào Ngày Quốc tế Nhân quyền tại nhiều thành phố trên thế giới, chẳng hạn như Paris (Pháp), Frankfurt (Đức), Melbourne (Úc), Montréal, Ottawa, Toronto (Canada) và nhiều thành phố tại Hoa Kỳ.
.
TÓM TẮT THÀNH TÍCH CỦA BA KHÔI NGUYÊN GIẢI NHÂN QUYỀN VIỆT NAM 2026
MỤC SƯ NGUYỄN MẠNH HÙNG
Mục sư Nguyễn Mạnh Hùng sinh năm 1954 tại Hải Phòng. Ông từng là trung đội trưởng, sau đó đảm nhiệm vai trò chính trị viên đơn vị thuộc quân đội Bắc Việt.
Sau năm 1975, ông rời quân ngũ và gia nhập Giáo hội Mennonite – một tổ chức tôn giáo không được nhà nước công nhận. Ông được thụ phong mục sư vào năm 2011 và kế nhiệm Mục sư Dương Kim Khải trong vai trò lãnh đạo "Hội Thánh Chuồng Bò" – một nhánh thuộc hệ phái Mennonite độc lập – sau khi Mục sư Khải bị chính quyền cộng sản Việt Nam bắt giam.
Mục sư Hùng cũng là thành viên Hội đồng Liên Tôn Việt Nam. Trong vai trò đó, ông đã tích cực và bền bỉ lên tiếng bảo vệ quyền tự do tôn giáo và quyền con người tại Việt Nam. Năm 2015, ông tham gia điều trần trước Tiểu ban Nhân quyền, Ủy ban Đối ngoại Hạ viện của Quốc hội Hoa Kỳ về việc Việt Nam đàn áp các nhóm tôn giáo độc lập.
Bên cạnh các hoạt động vận động cho tự do tôn giáo, ông còn lên tiếng phản đối tham nhũng, việc chính quyền thu hồi đất đai trái luật, đồng thời công khai bảo vệ các tù nhân chính trị.
Việc dấn thân hoạt động cho nhân quyền đã khiến ông phải trả một cái giá rất đắt. Sau nhiều năm bị sách nhiễu và đàn áp, ông đã bị bắt giữ vào ngày 16 tháng 1 năm 2025, sau một cuộc đột kích của cảnh sát vào tư gia.
Ngày 8 tháng 6 năm 2026, Tòa án Nhân dân TP Hồ Chí Minh đã tuyên phạt ông năm năm sáu tháng tù giam, kèm theo năm năm quản chế, với cáo buộc “tuyên truyền chống Nhà nước”.
Hiện tại, Mục sư Hùng đang thụ án tại Trại giam Xuân Lộc, tỉnh Đồng Nai. Theo các thông tin ghi nhận, sức khỏe của ông đã suy giảm nghiêm trọng trong điều kiện giam giữ khắc nghiệt.
Cuộc đời của mục sư Nguyễn Mạnh Hùng là một hành trình nhiều biến động. Từ một người lính cầm súng chiến đấu cho chế độ, rồi trở thành mục sư, nhà hoạt động xã hội và hôm nay phải chịu cảnh lao tù trong khi lẽ ra ông đã có thể hưởng mọi đặc quyền cho bản thân khi an phận thủ thường. Dù giữa thời chiến hay thời bình, dù là người lính ngoài mặt trận hay một vị mục sư trên bục giảng, Nguyễn Mạnh Hùng cũng vẫn là một con người ấy: can đảm, kiên định và sẵn sàng trả giá cho lựa chọn của mình.
.
NHÀ BÁO LÊ HỮU MINH TUẤN
Tù nhân lương tâm Lê Hữu Minh Tuấn sinh năm 1989 tại tỉnh Quảng Nam. Anh tốt nghiệp ngành Lịch sử tại Đại học Đà Nẵng và từng theo học ngành Luật tại Đại học Luật Hà Nội.
Nhận thức được tầm quan trọng của quyền tự do ngôn luận và vai trò của truyền thông trong một xã hội khép kín, Tuấn đã tham gia Hội Nhà báo Độc lập Việt Nam. Tại đây, anh phụ trách công tác đưa tin hàng ngày cho Việt Nam Thời Báo, cơ quan ngôn luận chính thức của Hội. Với bút danh “Lê Tuấn”, anh đã viết nhiều bài báo sắc bén, phơi bày những bất công xã hội, phân tích tình hình chính trị Việt Nam, đồng thời thúc đẩy các cuộc thảo luận về phong trào dân chủ tại Việt Nam.
Các bài viết của anh thu hút đông đảo độc giả trong giới truyền thông độc lập, đồng thời cũng khiến anh rơi vào tầm ngắm của chính quyền Việt Nam. Anh liên tục bị theo dõi và nhiều lần bị cảnh sát triệu tập để thẩm vấn về các hoạt động báo chí cũng như công việc của anh tại Hội Nhà báo Độc lập Việt Nam.
Ngày 12 tháng 6 năm 2020, Anh bị bắt giữ anh với cáo buộc “tuyên truyền chống Nhà nước” theo Điều 117 Bộ luật Hình sự Việt Nam. Vụ bắt giữ này diễn ra sau khi hai thành viên chủ chốt khác của Hội Nhà báo Độc lập Việt Nam là Phạm Chí Dũng và Nguyễn Tường Thụy cũng bị bắt với cùng tội danh. Trong quá trình điều tra, Tuấn đã bị biệt giam suốt năm tháng, không được phép tiếp cận luật sư hay liên lạc với gia đình.
Ngày 5 tháng 1 năm 2021, tòa án đã tuyên phạt cả ba nhà báo với tổng mức án 37 năm tù giam theo Điều 117. Riêng Lê Hữu Minh Tuấn phải nhận mức án 11 năm tù, kèm theo ba năm quản chế sau khi mãn hạn tù.
Hiện tại, Lê Hữu Minh Tuấn đang bị giam giữ tại Trại giam Xuyên Mộc, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu. Sức khỏe của anh đã suy giảm nghiêm trọng do mắc các bệnh mãn tính và điều kiện giam giữ khắc nghiệt.
Các tổ chức nhân quyền quốc tế đã nhiều lần kêu gọi trả tự do cho anh, bao gồm cả những lời kêu gọi dựa trên cơ sở nhân đạo. Tuy nhiên, nhà cầm quyền Việt Nam vẫn chọn thái độ im lặng, từ chối các yêu cầu được chăm sóc y tế phù hợp, đồng thời ngăn cản gia đình gửi thuốc vào, khiến tình trạng sức khỏe của anh ngày càng trở nên nguy cấp.
Lê Hữu Minh Tuấn là tấm gương tiêu biểu của một thế hệ nhà báo trẻ đã chọn theo đuổi sự thật thay vì im lặng, dấn thân thay vì thờ ơ. Bất chấp những cái giá phải trả, anh vẫn kiên định đấu tranh cho quyền tự do ngôn luận và báo chí độc lập tại Việt Nam.
.
NHÀ HOẠT ĐỘNG LÊ CHÍ THÀNH
Nhà hoạt động nhân quyền Lê Chí Thành, sinh năm 1983 tại tỉnh Vĩnh Phúc, là một trường hợp đặc biệt: dù từng khoác trên mình sắc phục công an, ông đã tìm thấy lòng can đảm để thách thức sự bất công và đứng lên bảo vệ lẽ phải.
Năm 20 tuổi, Lê Chí Thành gia nhập lực lượng công an, từng công tác tại Trại giam Xuân Lộc và cơ sở Z30D. Tại đây, ông chứng kiến cảnh tù nhân bị bóc lột hàng ngày cùng sự lạm quyền từ cấp trên. Những trải nghiệm này thôi thúc ông suy ngẫm sâu sắc về công lý đích thực và phẩm giá con người.
Sự kiện giàn khoan HD-981 năm 2014 trở thành bước ngoặt trong quan điểm chính trị của ông. Ông ngày càng vỡ mộng trước cách chính quyền đối xử với những công dân bày tỏ lòng yêu nước và mối quan tâm đến chủ quyền quốc gia một cách ôn hòa. Xác tín rằng sự trung thành mù quáng đối với chế độ sẽ gây hại cho đất nước, ông bắt đầu công khai lên tiếng chống lại tham nhũng và sự cai trị độc đoán. Tháng 7 năm 2020, ông bị đuổi ra khỏi ngành công an.
Sau khi rời ngành, Lê Chí Thành sử dụng Facebook và YouTube để phơi bày tham nhũng và các bất công xã hội. Các video ghi lại cách hành xử của cảnh sát giao thông do ông thực hiện đã thu hút hàng trăm nghìn lượt xem. Ông cũng hỗ trợ các nhà hoạt động chống tham nhũng khác và tham gia ứng cử đại biểu Quốc hội với tư cách ứng cử viên độc lập vào năm 2021. Tuy nhiên, ông đã bị chính quyền bắt giữ vào ngày 14/4/2021, chỉ một tháng trước cuộc bầu cử.
Ngày 14/1/2022, Tòa án nhân dân thành phố Thủ Đức tuyên phạt ông hai năm tù với cáo buộc “cản trở người thi hành công vụ”. Ngày 22/6/2022, Tòa án nhân dân huyện Hàm Tân tiếp tục tuyên phạt ông thêm ba năm tù với cáo buộc “lợi dụng các quyền tự do dân chủ” theo Điều 331, liên quan đến các bài viết và video mang tính chất phê phán của ông.
Trong thời gian thụ án, Lê Chí Thành đã bị di lý qua tám nhà tù khác nhau và đã phải chịu đựng sự đối xử tàn bạo và tra tấn. Đến phiên tòa thứ hai, tình trạng thể chất của ông đã suy kiệt đến mức phải có hai cảnh sát viên dìu thì ông mới có thể đứng vững tại tòa.
Sau khi được trả tự do vào tháng 6 năm 2025, ông tiếp tục các hoạt động của mình với quyết tâm mạnh mẽ hơn. Trước áp lực gia tăng, cuối năm 2025, ông đã thực hiện chuyến đi hợp pháp đến Thái Lan với hộ chiếu hợp lệ và được Cao ủy Liên Hợp Quốc về người tị nạn công nhận quy chế tị nạn. Tuy nhiên, sau khi chính quyền Việt Nam thu hồi hộ chiếu, ông đã bị an ninh Thái Lan giam giữ tại Trung tâm Giam giữ Nhập cư ở Bangkok và đối mặt với nguy cơ bị trục xuất về Việt Nam. Việc Lê Chí Thành bị giam giữ tại Thái Lan là một trường hợp điển hình về chính sách đàn áp xuyên quốc gia mà chính quyền Việt Nam đang áp dụng đối với những người bất đồng chính kiến — một vấn đề cần đến sự quan tâm từ cộng đồng quốc tế.
.
Bản Việt ngữ: https://www.vietnamhumanrights.net/website/261113_MLNQVN.htm
Bản Anh ngữ: https://www.24-7pressrelease.com/press-release/540448/three-prisoners-of-conscience-named-recipients-of-the-2026-vietnam-human-rights-award
.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình