Hôm nay,  

Mưa Đông – Ngày Đó

21/11/202608:35:00(Xem: 47)
blank

MƯA ĐÔNG – NGÀY ĐÓ
Thích Nhuận Hùng

Bất chợt, tôi thấy một buổi chiều, trời bỗng xuống thấp, mây đen xám xịt giăng ngang những ngọn thông già, và giọt mưa bắt đầu, từ từ - rơi rơi -nhè nhẹ..! Không phải những buổi mưa ào ạt của cơn giông mùa hạ, cũng chẳng phải trận mưa lạnh lùng quất vào mặt đất trời. Mưa Đông chỉ lất phất, mỏng manh, dìu dịu, nhè nhẹ, nhưng cũng thấm vào lòng ai đó, có cùng nỗi niềm với mưa…Không nỡ nói ra, cứ âm thầm giăng mắc giữa không gian, vương trên mái ngói rêu phong, đọng nơi đầu lá, rồi tan vào hư không bằng một vẻ buồn rất đỗi dịu dàng - khe khẽ. Khúc huyền ca bên thềm thiền môn, Đông về tự lúc nào chẳng ai hay rõ. Cứ mặc cho thế sự- thời tiếc thoi đưa – như gió thoảng đầu ngành…! Ta vẫn là ta….Thiền môn cũng chỉ là thiền môn…

Có những cơn mưa chỉ làm ướt áo người qua phố. Nhưng cũng có những cơn mưa khiến lòng người chợt chùng xuống, đánh thức cả một niềm ký ức - tưởng đã ngủ yên từ lâu trong giấc mộng trường. Mưa Đông nơi cõi thiền dường như thuộc về một cõi khác. Cõi của hoài niệm, của những cuộc tương phùng đã xa, những lời chưa kịp nói, những bóng hình khuất nẻo thời gian và cả những điều ta từng nâng niu mà cuối cùng vẫn phải đành lòng buông bỏ, mà đi, đi thật xa…Còn xa hơn thế nữa ư...

Thiền môn chiều nay chìm trong một màn sương bảng lảng. Mái chùa cổ rêu phong nép mình dưới tán bồ đề um tùm, những đầu đao cong vút in lên nền trời xám bạc, trầm mặc như nét bút của một bậc tiền nhân còn lưu lại trên trang cổ họa. Rêu xanh phủ kín những bậc đá, con đường nhỏ quanh co dẫn vào tam quan loang loáng nước trời mưa. Cảnh vùng quê ảo não, nhìn hàng tùng già đứng lặng thinh, cành lá khẽ lay trong gió lạnh, dáng vẻ uy nghi vừa cô tịch. Tất cả như đang cùng nhau giữ gìn một bí mật nào đó của thời gian, đang gói trọn trong lòng của một ai đó…! Thứ bí mật mà người đời càng vội vã kiếm tìm, thì nó càng khó lòng mà chạm tới được. Phải chăng! Là một thứ gì đó quý hiếm nhất trên cõi đời này chăng…

Tiếng chuông chùa bỗng ngân nga thật dài - Một tiếng… rồi lại thêm một tiếng nữa….Thánh thoáng trầm hùng vang cả núi đồi. Nơi đây thật tịch mịch, trên đỉnh núi cao chót vót, ta lại nghe được tiếng chuông chùa từ xa vọng lại, lòng lân lân nhớ lại những hoài niệm xa xưa, khi còn là chú tiểu thuở ban sơ, mới bước vào cửa thiền….Thời gian như ngừng lại, ta lắng nghe….!
Âm thanh trầm đục, ngân nga, chậm rãi lan qua màn mưa, chạm vào mái ngói, lướt qua vườn cây, rồi tan dần về phía chân trời xa thẳm. Tiếng chuông ấy không hẳn là lời gọi, cũng chẳng phải tiếng tiễn đưa. Nó giống như một hồi âm từ cõi sâu thẳm, nơi những vui buồn nhân thế đã lắng xuống, nơi lòng người có thể đối diện với chính mình mà không cần một lời biện bạch.
Ta chợt nghĩ, có lẽ mỗi con người đều mang trong lòng một tiếng chuông chùa như thế! Chỉ vì cuộc đời quá nhiều âm thanh, quá nhiều được mất, quá nhiều những cuộc đuổi bắt không hồi kết, nên đôi khi ta không còn nghe được tiếng vọng của chính tâm hồn của mình.

Khói trầm từ chánh điện lặng lẽ bay lên. Làn khói mỏng uốn mình trong ánh đèn vàng, chập chờn như một nét mộng du giữa thực và hư. Hương trầm quyện với mùi gỗ cũ, mùi đất ẩm và hương lá mục sau trận mưa, tạo thành một thứ hương vị cổ xưa, vừa thanh khiết vừa huyền hoặc. Có những mùi hương không chỉ đi qua khứu giác, mà còn len vào ký ức, đưa ta trở về những miền xa khuất, nơi một bàn tay từng nắm lấy tay ta, một ánh mắt từng dừng lại thật lâu, một lời thương chưa kịp nói đã hóa thành im lặng. Mưa vẫn rơi – gió vẫn thổi - nhè nhẹ, đến mức tưởng chừng như đất trời đang thở.
Bên thềm đá, một chiếc lá bồ đề vàng óng vừa lìa cành. Nó chao nghiêng trong gió, xoay một vòng thật chậm rồi nằm yên trên nền gạch ướt. Một cuộc chia lìa không tiếng động. Không oán trách, không níu kéo. Cành vẫn đứng đó, lá đã nằm im xuống đất, cả hai cùng lặng lẽ trong một quy luật không ai có thể cưỡng cầu. Nhìn chiếc lá, bỗng thấy thương cho những phận người, lận đận – long đong, nơi xứ người – gặp nhiều nghịch cảnh chẳng làm gì được một chút mà nuôi sống bản thân...Họ là ai…? Vì sao thế…chắc các bạn cũng đã hiểu…Sống mà không thật lòng, lừa đảo, cướp giật, gian dối, xảo trá thì dễ bị lao vào con đường bất thiện, sẽ bị luật pháp răn đe…Thật khổ thay!

Có những cuộc gặp gỡ tưởng sẽ đi cùng nhau đến tận cuối đường, vậy mà chỉ qua một mùa mưa đã thành xa cách. Có những tình thân từng gần gũi đến mức nghĩ rằng chẳng điều gì có thể chia lìa, rồi một ngày chỉ còn lại chiếc ghế trống bên hiên nhà. Có những người đã từng là cả một khoảng trời trong ta, nay chỉ còn hiện về trong một thoáng hương xưa, một khúc nhạc cũ, hay một chiều Đông mưa bụi. Hay nắng gắt bên thềm…
Thời gian cũng thật lạ nhỉ! Nó không lấy đi tất cả trong một lần, mà âm thầm làm phai nhạt từng chút - từng chút một. Một gương mặt, một giọng nói, một con đường, một lời hứa hẹn. Đến khi ngoảnh lại, ta mới nhận ra điều mình tiếc nuối đôi khi không phải những gì đã mất, mà là những phút giây khi còn có bên nhau, ta đã không biết trân quý cho trọn vẹn hay bảo bọc – che chở cho nhau. Đợi đến khi không còn nữa, lúc ấy mới biết hối tiếc, thật là uổng phí vô cùng.
Bởi thế, càng đi sâu vào tuổi đời, cũng như tuổi đạo, người ta càng ít muốn tranh phần hơn thiệt. Không phải vì đã hết ước mơ, mà bởi đã hiểu có những điều dù cố gắng đến đâu cũng không thể giữ lại; có những người dù thương đến mấy cũng không thể đi cùng nhau mãi mãi, cho dù thầy – trò - tình bạn đạo, khắng khít biết bao cũng thế thôi. Sau bao nhiêu cuộc rong ruổi, điều còn đáng quý nhất có lẽ là một tấm lòng biết cảm thông, một sự hiện diện chân thành và khả năng trao nhau chút ấm áp giữa những ngày trời mưa buốt lạnh lẽo.

Nơi thiền môn, ta chợt nhận ra vẻ đẹp của đạo không chỉ nằm trong những pho tượng uy nghi, những trang kinh huyền nhiệm hay tiếng mõ đều đều vọng vang suốt canh khuya. Đạo còn nằm trong những điều bình dị đến não lòng: một chén trà nóng đặt bên người khách lạ, một chiếc áo được khoác lên vai người đang rét, một bữa cơm chay sẻ chia với người thiếu thốn, một ánh mắt hiền lành dành cho kẻ đang mang nhiều khổ lụy.
Vị sư già đi ngang sân chùa, tà áo nâu sồng cũ kỹ sẫm khẽ lay trong gió. Người dừng lại nhặt chiếc lá bồ đề, nhẹ nhàng đặt nó dưới gốc cây. Cử chỉ nhỏ bé ấy khiến ta bất giác lặng người. Có lẽ, lòng từ bi không nhất thiết phải được nói thành những lời cao siêu. Đôi khi, nó chỉ là sự dịu dàng trước một chiếc lá rơi, sự nhẫn nại trước một con người lầm lỡ, và sự bao dung dành cho những phận đời chưa tìm được lối về.


Cửa Phật vốn không phải nơi để con người trốn chạy cuộc đời. Trái lại, đó là nơi ta học cách trở về với cuộc đời bằng một trái tim bớt cố chấp, một ánh nhìn bớt phán xét và một tình thương không cân đo đong đếm, một sự mở lòng – từ tâm rộng lớn không so đo tính toán hơn thua, hay giỏi – dở của lẻ khác mà đem ra mổ xẻ… Tu hành không làm con người xa cách nhân thế; nếu đã thấu hiểu lẽ vô thường, càng phải biết thương những gì đang hiện hữu. Bởi mọi cuộc gặp gỡ đều hữu hạn, nên một lời tử tế hôm nay đôi khi quý hơn ngàn lời hứa hẹn cho ngày mai. Thật vậy, cho một gói bạc mà xem thường kẻ khác thì chẳng là gì cả! Cho dù, một lời nói ái ngữ cũng có thể giúp được kẻ sa cơ an lòng trên bước hành trình đường xa…!

Chiều đã ngả sâu. Mưa giăng thành những sợi khói mỏng trên khu vườn cổ. Ánh đèn trong chánh điện vừa thắp, vàng dịu như một đốm lửa nhỏ giữa cõi mênh mang. Ngoài cổng tam quan, thế gian vẫn tiếp tục cuộc hành trình bất tận của nó. Những bước chân mưu sinh, những nỗi lo cơm áo- gạo – tiền, những cuộc chia ly, những khát vọng chưa thành và những phận người còn lặn ngụp giữa bao điều bất trắc.
Thương người mẹ già lặng lẽ đợi một tiếng chân quen ngoài ngõ. Thương người cha giấu những nhọc nhằn sau một nụ cười. Thương những người tha hương, giữa xứ người mưa lạnh, vẫn đau đớn xem như một mái nhà xa khuất. Thương cả những tâm hồn tưởng chừng mạnh mẽ, nhưng đêm về lại âm thầm đối diện với những khoảng trống không thể sẻ chia.
Có lẽ, mỗi người đều có một mùa Đông riêng trong lòng. Có người lạnh vì thiếu một bàn tay. Có người buồn vì một cuộc chia xa. Có người mang theo cả đời một nỗi nhớ không biết gửi về đâu. Và có người, sau bao năm tháng tưởng đã hiểu hết nhân tình thế thái, vẫn không khỏi chạnh lòng trước một phận người bất hạnh.
Mưa Đông vì thế mà trở nên sâu sắc hơn. Mưa không chỉ rơi trên mái chùa, trên cành cây, trên những phiến đá rêu phong; mưa còn rơi vào những nỗi niềm ký ức xa xưa, vào những nỗi niềm chưa hóa giải, vào phần mềm yếu nhất của một trái tim từng trải. Nhưng lạ thay, trong cái lạnh dịu dàng ấy lại có một hơi ấm âm thầm. Hơi ấm của lòng từ ái, của sự cảm thông, của những tấm lòng biết tìm đến nhau không vì lợi danh, chẳng vì được mất, mà chỉ vì không nỡ để một người phải cô đơn giữa cuộc đời.
Đêm xuống. Tiếng chuông cuối ngày ngân dài qua màn mưa. Ta ngồi lại bên hiên chùa xưa, nhìn giọt nước rơi từ mái ngói xuống phiến đá cũ. Từng giọt, từng giọt, đều đặn và nhẫn nại. Không vội vàng, không níu giữ. Chỉ lặng lẽ hoàn thành cuộc hành trình ngắn ngủi của mình. Chợt hiểu, đời người cũng nên như thế.

Có những điều hãy để thời gian mang đi. Có những người hãy giữ lại trong lòng bằng sự trân trọng, thay vì bằng nỗi oán trách. Có những vết thương không cần phải quên, chỉ cần học cách nhìn chúng bằng một tâm thế hiền hòa hơn. Và có những yêu thương, dù không thể đi cùng nhau đến cuối cuộc đời, vẫn xứng đáng được nâng niu như một phần đẹp đẽ của kiếp người.
Ta không cầu cuộc đời từ nay hết những cơn mưa. Cũng chẳng mong mọi nẻo đường đều trải đầy nắng ấm. Chỉ mong sau mỗi lần giông gió, lòng mình vẫn còn nguyên khả năng rung động; sau mỗi cuộc chia xa, vẫn không đánh mất niềm tin vào tình người; sau bao nhiêu đổi thay, vẫn biết cúi xuống trước nỗi đau của một người xa lạ.
Bởi suy cho cùng, điều đáng sợ nhất không phải là tóc đã bạc, mùa Đông đã tàn, hay những người thương đã lần lượt đi xa. Điều đáng sợ nhất là giữa cuộc đời nhiều khổ lụy, trái tim ta không còn biết đau trước nỗi đau của người khác, không còn biết ấm lên trước một nghĩa cử chân thành.
Nhớ lại mái chùa cũ năm xưa chìm trong làn nước mưa tơi tả của miền cao nguyên Trung Phần, quanh năm màn sương phủ đầy huyền mặc, lại thêm những cơn mưa tầm tả ngày này, qua ngày nọ…Khiến lòng ta tưởng chừng sống trong mưa suốt đời, có như thế thì cuộc đời mình sẽ không bao giờ thiếu nước…Sẽ mãi mãi uống nước mưa trừ cơm...Nhưng rồi sau cơn mưa trời lại sáng…! Bây giờ ngồi tại gần vùng Little Saigon nắng ấm Cali thì khác hẳn, mỗi khi trời Cali u tối mây đen xám xịt kéo đến, lòng tôi bồi hồi lại nhớ đến cảnh mưa liên tục khi còn ở quê nhà…Nhứt là ở cao nguyên Pleiku nơi miền đất đỏ mà bao nhạc sĩ thường phổ nhạc…Pleiku là vùng đất biên thùy không biết bao nhiêu chiến sĩ trẻ thời VNCH đã từng trải qua. Khi nhắc đến địa danh này, các bác – các chú thời chinh chiến không khỏi ngậm ngùi nhớ đến những kỷ niệm xa xưa, nhất là mưa tầm tả trong những năm tháng hành quân…

Ngược dòng thời gian trước năm 1975 Pleiku lúc đó khí hậu ẩm thấp, âm u luôn luôn bị mây mù bao phủ, chỉ có sáu tháng nắng và sáu tháng mưa. Nếu ai đó đã từng sinh sống hay tham gia các trận chiến, nơi biên thủy thuộc tỉnh Pleiku – Còn Plei-Me (Đăk Tô – Tân Cảnh) những địa danh này giáp biên giới Campuchia còn gọi là (Cam Bốt) ngày nay, lúc nào trời cũng mưa tầm tả, thời gian suốt cả nửa năm trời, cộng thêm vào đó nơi đất đỏ - nhão nhẹt, nắng thì bụi cát mịt mù…Thật ra, không còn điều gì diễn tả cho hết được cảnh ấy. Nếu những ai đã từng đặt chân đến vùng địa đàng này thì sẽ rõ. Còn Pleiku bây giờ thì khác hẳn xưa lắm rồi…Phố xá lầu đài đã được mọc lên khá nhiều. Mất đi những kỷ niệm xa xưa của một thời Phố Núi mà những nhạc sĩ thường hay sáng tác nhạc để đời như:

“Phố núi cao - phố núi đầy sương
Phố núi cây xanh trời thấp thật buồn
Anh khách lạ đi lên đi xuống
May mà có em đời còn dễ thương
Phố núi cao phố núi trời gần
Phố xá không xa nên phố tình thân
Đi dăm phút đã về chốn cũ
Một buổi chiều nào, lòng bỗng bâng khuâng
Em Pleiku má đỏ môi hồng
Ở đây buổi chiều quanh năm mùa Đông
Nên mắt em ướt và tóc em ướt
Da em mềm như mây chiều trong
Xin cảm ơn thành phố có em
Xin cảm ơn một mái tóc mềm
Mai xa lắc bên đồi biên giới
Còn một chút gì để nhớ để quên”
(Còn Chút Gì Để Nhớ) - Phạm Duy, phổ nhạc

Bài thơ này Vũ Hữu Định sáng tác năm 1970 khi đến Pleiku thăm cô bạn gái. Ngay sau đó bài thơ được nhạc sĩ Phạm Duy phổ nhạc thành bài hát Còn Chút Gì Để Nhớ và nổi tiếng qua giọng hát ca sĩ Thái Thanh – Khánh Ly và tiếp theo sau là các ca sĩ Sĩ Phú, Duy Quang, Elvis Phương, Ý Lan… thể hiện rất thành công.

Khói trầm hương tan vào bóng tối. Tiếng chuông chùa ngân thật xa xa, nhưng dư âm vẫn còn lưu lại ở đâu đó trong lòng người lữ thứ.
Ta đứng dậy, khẽ khép lại một buổi chiều tà. Ngoài kia, mưa vẫn rơi trên muôn nẻo đường đời – đường đạo... Và ta hiểu rằng, không phải ai cũng có thể tìm lại được một mái chùa xưa để trú chân, nhưng mỗi người đều có thể trở thành một mái hiên ấm áp cho nhau giữa những ngày Đông mưa giá lạnh.

Sau cùng xin được khép lại dòng chữ, giữa cõi vô thường, xin giữ cho nhau một chút tình. Còn chút gì để nhớ những ngày mưa tầm tả ở cao nguyên – đất đỏ Pleiku…! Giữa những cuộc hợp - tan, xin đừng phụ lòng những người đã từng thương mến nhau – và nhớ mãi những chiến sĩ vô danh đã nằm yên nghỉ trên vùng đất đỏ cao nguyên... Và giữa dân gian còn nhiều bão nổi, xin cho trái tim mình mãi mãi là nơi có thể nhen nhúm lên một ngọn lửa hồng của lửa từ bi. Bởi sau cùng, mưa rồi cũng tạnh, mùa Đông rồi cũng qua, chỉ có tình người — nếu được gìn giữ bằng sự chân thành — mới đủ sức ở lại, sưởi ấm những tháng năm dài của một kiếp nhân sinh.

--- California – Santa Ana Ngày 19/11/2026
Thích Nhuận Hùng




- Nhiều đài TV (kể cả Fox News) đồng loạt ngưng đưa tin chung về Trump, tẩy chay Trump, và phản đối vụ Trump cấm CNN theo làm tin về LHQ. Tin về Trump sẽ vẫn loan tin ngoài TV. - Politico, CNN và MS NOW kiện Trump vi phạm Hiến pháp Tu chính số 1 (vì đã trả thù báo chí vì tin bất lợi cho Trump), Tu chính số 5 (vì tước quyền tiếp cận làm tin mà không thông báo theo thủ tục). - Mỹ từ chối cấp thẻ xanh cho người đang nộp đơn mà đã từng lãnh phiếu thực phẩm (SNAP), Medicaid, trợ cấp gia cư, hỗ trợ học phí và các bữa trưa miễn phí tại trường. Chỉ miễn trừ cho diện nhân đạo, tỵ nạn. 20 tiểu bang đang kiện vì nhiều người đang xin thẻ xanh vẫn cần nhu cầu y tế cơ bản. - Trump lặp lại: cuộc chiến Nga-Ukraine phải ngừng ngay tức khắc, hối thúc Zelensky đừng tấn công các nhà máy lọc dầu Nga // Zelensky: Nga đang mở rộng quy mô tấn công Ukraine.
Hiện có 3.572 công dân Việt Nam làm việc ở Nam Hàn theo diện chuyên gia (như về robot) với thị thực E-7-1, nhiều gấp đôi 4 năm trước. - Trump: chuyển Khải Hoàn Môn 76 mét thành đa dụng, dùng làm pháo đài UAV và lính bắn tỉa // Chỉ có 21% người Mỹ ủng hộ xây Khải Hoàn Môn, 52% phản đối mạnh mẽ.// Trump bị tố phá hoại mỹ thuật: Khải Hoàn Môn sẽ làm ngứa mắt khoảng 37 tượng đài lịch sử chung quanh.// Cần ngọn lửa vĩnh cửu để phi cơ không đụng vào // 3 cựu chiến binh kiện, xin tòa cấm xây // Dân Chủ: luật buộc xây ở thủ đô phải xin phép Quốc Hội // Trump cho đào đất xây móng 20 giờ/ ngày trước khi tòa kịp ngăn cản // Cục Công viên Quốc gia sẽ ý kiến vào tháng 11. - Giá dầu toàn cầu ở mức cao, dao động quanh 100 USD/thùng, vì quân Houthi bắn hư 3 trạm bơm dầu của Saudi Arabia.//
(Việt Báo: Buổi ra mắt sách TỔ QUỐC TRĂM NĂM, Hồi Ký Tiểu Thuyết của Lê Lạc Giao, đã thực hiện chiều Thứ Bảy 19/9/2026 tại Coffee Factory, Westminster. Với MC ThụyVy. Các ca sĩ Thương Linh, Thái Hoàng, Lại Tôn Dũng, Băng Tâm (đoàn Lạc Hồng). Các diễn giả Phạm Quốc Bảo, Vũ Hoàng Thư, Tô Đăng Khoa và Phan Tấn Hải.)
Tháng Sáu, năm mươi mốt năm trước, bắt đầu bằng một lời hứa ba mươi ngày của Ủy ban Quân Quản TP Sài Gòn. Ba mươi ngày để học tập, để rồi ba mươi ngày trôi qua, tháng nối tháng, năm chồng lên năm của tù đày cải tạo, và có những người đã không bao giờ trở về. Mùa hạ năm ấy, chiến tranh được tuyên bố là đã chấm dứt, nhưng đối với hàng trăm ngàn quân cán chính miền Nam, một cuộc chiến khác vừa mở ra
cơ nguy phòng phiếu sẽ bị Trump đưa lính tới bố ráp, lấy cớ DEI (Diversity, Equity, and Inclusion: Đa dạng, Công bằng, Hòa nhập). . Bản tin sau đây là từ báo Georgia Recorder hôm Thứ Bảy 19/9/2026 có tựa đề "Three Georgia counties flagged by Trump administration for using non-English election materials" (Ba quận tại Georgia bị chính quyền Trump đưa vào danh sách theo dõi vì sử dụng tài liệu bầu cử không phải tiếng Anh)
- Thỏa thuận an ninh về Greenland giữa Mỹ và Đan Mạch. - Mỹ mở đường cho thương vụ quốc phòng $2,7 tỷ với Ukraine. - Ca sĩ Duncan Sheik qua đời ở tuổi 56. - AI Gemini của Google tự truy cập vào ba công ty. - California thúc đẩy cơ chế “kill switch” cho AI. - Phi trường Luxembourg đóng cửa vì drone. - Saudi Arabia báo động không kích tại thủ đô Riyadh. - Không lực Ba Lan trong tình trạng báo động sau các cuộc tấn công của Nga tại Ukraine. - Khí hậu nóng lên khiến virus West Nile lan rộng.
Camera ALPR của Flock được bán cho các thành phố như một công cụ bảo đảm an toàn công cộng, nhưng cũng có thể được sử dụng để theo dõi và bắt giữ người dân. Mục tiêu có thể là di dân hay các mục tiêu chính trị, không ai lường trước được.
NEW YORK — Tổng Thống Donald Trump hôm Thứ Sáu, 18 tháng Chín, tuyên bố cấm CNN, MS NOW và Politico vào Bạch Ốc vì những cơ quan truyền thông này, theo lời ông, liên tục loan “tin giả.” Ông cũng nói có thể sẽ còn thêm những báo đài khác bị cấm. Ông Trump loan báo trên mạng xã hội rằng lệnh cấm có hiệu lực “ngay lập tức.” Ít phút sau, khi được hỏi tại Phòng Bầu Dục, ông trả lời ngắn gọn: “Vì họ là tin giả.”
Bản tin sau đây của USA Today hôm Thứ Sáu 18/9/2026: "Công tắc ngắt khẩn cấp" (kill switch) cho AI có thể dẫn đến việc ngắt kết nối cả Internet. Trong bối cảnh các nhà lãnh đạo ngành và các nhà hoạch định chính sách đang kêu gọi nhau kiểm soát và làm chậm tốc độ phát triển chóng mặt của trí tuệ nhân tạo (AI), ý tưởng về một "công tắc ngắt khẩn cấp" (kill switch) cho AI đang ngày càng thu hút sự chú ý.
Bản tin sau là của ABC News hôm Thứ Năm, ngày 17/9/2026. Uber bị yêu cầu bồi thường 40 triệu USD cho cha mẹ của người phụ nữ bị xe tông chết sau khi bị bỏ lại trên đường cao tốc ở Quận Cam (Orange County).
• Dân Biểu Cộng Hòa Miami Tung Quảng Cáo Chống Cách Trump Trục Xuất Di Dâ • Bầu cử sớm giữa nhiệm kỳ đã chính thức bắt đầu tại Hoa Kỳ • Cộng Hòa Thượng Viện Bênh Tối Cao Pháp Viện, Fed Bác Lời Công Kích Của Trump • Tòa Buộc Chính Phủ Báo Trước 30 Ngày Nếu Muốn Phá Kennedy Center • Dân Chủ Thượng Viện Đòi Ngũ Giác Đài Công Khai Chi Phí Chiến Tranh Iran • Hai Vụ Kiện Đòi Chặn ICE, Đặc Vụ Liên Bang Khỏi Phòng Phiếu • Trump Nới Lỏng Luật Săn Bắn, Câu Cá; Hứa ‘Outdoors Act 2.0’ • Thượng Nghị Sĩ Cộng Hòa Tillis: Hegseth ‘Phải Ra Đi’ • Kennedy Nói Với Nhóm Chống Chủng Ngừa: ‘Quý Vị Có Một Người Bạn Trong Bạch Ốc’ • Tòa Bác Lệnh Trump Cắt $600 Triệu Huấn Luyện Giáo Viên • Interpol Dùng ‘Silver Notice’ Truy Tài Sản Phi Pháp Khắp Thế Giới • Đài Loan Lần Đầu Tập Trận Phối Hợp Drone Tấn Công Trước Cuộc Gặp Trump–Tập • Nga Phản Đối Nhật Cho Mỹ Đặt Hỏa Tiễn Typhon • Nga, Trung Quốc Phủ Quyết Gia Hạn Giám Sát Chế Tài Iran Của LHQ • Iran Tuyên Bố Đánh Tàu Dầu Vượt Eo Biển Hormuz
Định cư vào Hoa Kỳ là một đặc ân, không phải là một quyền. Những người muốn xin chiếu khán định cư Hoa Kỳ phải chứng minh rằng họ sẽ mang lại lợi ích cho đất nước, chứ không trở thành gánh nặng cho xã hội. Bộ Ngoại giao hiện đang triển khai một quy trình cho phép các viên chức lãnh sự yêu cầu một số đương đơn xin chiếu khán định cư phải nộp Ký quỹ Gánh nặng xã hội (Public Charge Bond) thông qua Sở di trú. Quy trình này hiện đang được áp dụng dưới hình thức chương trình thí điểm. Các đương đơn xin chiếu khán định cư có thể tìm cách khắc phục việc bị từ chối vì lý do "gánh nặng xã hội" bằng cách nộp đầy đủ bằng chứng chứng minh rằng họ ít có khả năng trở thành gánh nặng xã hội sau khi được nhập cảnh vào Hoa Kỳ.
Nền dân chủ Hoa Kỳ đã xuống mức thấp nhất trong nửa thế kỷ, với nhiều thước đo căn bản như tự do báo chí, tự do ngôn luận, nền tư pháp độc lập và hiệu năng của Quốc Hội cùng suy giảm, theo phúc trình thường niên công bố ngày 15 tháng Chín của Viện Quốc Tế về Dân Chủ và Hỗ Trợ Bầu Cử (International Institute for Democracy and Electoral Assistance, gọi tắt là International IDEA). Phúc trình The Global State of Democracy 2026, theo dõi 174 quốc gia với dữ kiện từ năm 1975, cho biết gần một nửa trong số 30 thước đo dân chủ của Hoa Kỳ hiện ở mức thấp nhất kể từ khi tổ chức bắt đầu thu thập dữ kiện cách đây 50 năm.
Hơn $130 triệu tiền học bổng CalKIDS hiện dành sẵn cho học sinh đủ điều kiện tại Orange County, nhưng muốn sử dụng số tiền này, gia đình trước hết phải kiểm tra và xác nhận phần học bổng của con em mình. Trong tháng Chín, chương trình California Kids Investment and Development Savings Program (CalKIDS) mở Tháng Học Bổng CalKIDS đầu tiên trên toàn tiểu bang, phối hợp với các sở giáo dục quận hạt và học khu để giúp phụ huynh, học sinh kiểm tra điều kiện và nhận tiền ngay tại trường.
Một phụ nữ 40 tuổi tại Pennsylvania qua đời hôm Thứ Bảy, 12 tháng Chín, vì biến chứng bệnh sởi, giữa lúc dịch sởi tại tiểu bang này đã khiến 676 người mắc bệnh và 124 người phải vào bệnh viện. Greg Furlong, viên chức giảo nghiệm Jefferson County, cho biết người phụ nữ là cư dân trong quận. Văn phòng của ông đang phối hợp với Bộ Y Tế Pennsylvania để xác định rõ nguyên nhân tử vong. “Đây là một mất mát đau lòng cho gia đình và cũng là lời nhắc nhở rằng bệnh sởi có thể trở nên trầm trọng, thậm chí chết người,” Furlong nói.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.