Tản mạn
Thời tiết nước Mỹ năm nay rất khác với những năm trước. Virginia từ ngày lập Đông đến Christmas tới New Year chưa có lấy một lần tuyết rơi, trong khi bờ Tây Bắc nước Mỹ tuyết phủ trắng đường phố. Bạn tôi phần đông đang sống ở phía Bắc và Nam California, quanh năm khí hậu ôn hòa, khi nghe tôi kể chuyện phải cào tuyết trên xe mỗi mùa Đông ai cũng sợ. Giờ đây dân “Cali nắng ấm tình nồng” được thấy tuyết rơi đẹp như trong mơ, còn sợ nữa không?
Khí hậu Virginia lạnh lẽo kéo dài, cuối cùng tuyết cũng rơi sau New Year vài ngày. Dường như tuyết ngủ quên hơi lâu trong mây nên đã rơi thì rơi không ngừng nghỉ, từ đêm hôm trước cho đến ngày hôm sau. Khi con gái gửi tin nhắn qua điện thoại, tôi vẫn còn cuộn mình trong chiếc mền ấm áp không biết chuyện gì đang xảy ra bên ngoài, “có tuyết rồi bà ngoại ơi!” À, là ngày đầu tiên tuyết rơi.
Hơi lạnh phà qua lớp cửa kính khi tôi kéo màn cửa sổ nhìn ra. Ngoài kia tuyết đang rơi, càng lúc càng nhiều. Những bông tuyết to như kẹo bông gòn bay nghiêng theo gió, phủ đầy trên những tàng cây. Bầu trời xám âm u không chút mây. Những cành thông nặng trĩu tuyết chùng xuống; vài cành Anh Đào gãy, rớt trên thảm cỏ mang theo lớp tuyết dày trắng xóa che hết lối đi. Có lẽ hồi khuya tuyết rơi rất nhiều. Xem tin tức qua truyền hình, xe cộ lưu thông trên xa lộ 95 bị kẹt từng hàng vì mưa tuyết rơi suốt đêm dưới nhiệt độ thấp nên đã đóng băng trên đường. Hình ảnh những ánh đèn xe le lói trong màn tuyết mờ, nghĩ tới việc lái xe thôi đã thấy nguy hiểm huống là thêm đường trơn. Tuyết rơi đến tối. Mùa Đông Virginia là vậy!
Mùa Đông Virginia có tuyết cũng như mùa Hè Sài Gòn có mưa.
Mưa Sài Gòn hạt to rơi mạnh trên mái tôn, không phải “hạt mưa mưa rơi tí tách” êm tai mà nghe rất ồn. Thuở nhỏ tôi mê những cơn mưa lớn như vậy để được dịp chạy chơi khắp xóm cùng đám bạn. Thỏa sức tắm cho đến khi mưa nhẹ hạt trở về nhà với gương mặt trắng nhợt và đôi môi tím tái. Tôi cứ tắm mưa kiểu đó suốt nhiều năm mà có bị cảm sốt gì đâu!
Lớn lên một chút trở thành thiếu nữ, biết yêu rồi thì dù cho tan học đạp xe về nhà bị mắc mưa cũng thích. Thích được anh nắm chặt tay cùng đứng trú mưa bên một hiên nhà trên phố, im lặng nhìn những bong bóng nước trôi dưới chân. Thích ngồi nhìn mưa rơi trên giàn hoa Ti-gôn ngoài sân nữa…
Sài Gòn mùa Hè có những cơn mưa rào buổi chiều, không đẹp như mưa phùn thơ mộng Đà Lạt, cũng không lạnh buốt như mưa bụi lê thê Huế. Đó là những cơn mưa rào trút xuống bất chợt, đang đi trên đường không kịp tìm chỗ núp. Nó xua tan hơi nóng ban ngày, trôi sạch bụi đường và làm mát cỏ cây. Tôi chỉ sợ lúc trời đang nắng gắt bỗng có sấm chớp rồi mưa. Là “mưa đám mây”, không kéo dài hơn 15 phút nhưng hơi đất xông lên rất khó chịu. Người ta thường nói hít hơi đất lúc đó rất dễ bịnh.
Mùa Đông Virginia tuy lạnh thở ra khói nhưng nhịp sống vẫn bình thường. Tuyết rơi, gió thổi, xe cứ chạy. Dù lớp tuyết dày bao nhiêu, hay đã đông thành đá; xe cào tuyết vẫn làm việc miệt mài suốt đêm để sáng ra người lớn có thể lái xe đi làm và school bus có thể đón học sinh đến trường. Ngoại trừ có bão tuyết!
Tuyết rơi ít nhất một ngày, nhiều có khi một tuần. Khi mặt trời lên cao, tuyết ngừng rơi, tôi có thể mặc ấm ra balcony tận hưởng ánh nắng hiếm hoi trong ngày; chỉ một lát thôi vì mặt trời lặn rất sớm, và hơi lạnh nhanh chóng bao trùm không gian. Bây giờ, tuy đã quen sống với khí hậu bốn mùa Virginia nhưng tôi đâu dám coi thường gió rét của mùa Đông nơi đây.
Ở hai nơi có khí hậu hoàn toàn trái ngược nhưng rất dễ nhớ đến. Những ngày mùa Đông đợi tuyết rơi, tôi lại tưởng tượng ra mùa Hè chờ mưa xuống. Năm tháng qua đi cùng bao kỷ niệm, nhưng dường như cảm xúc trong tôi không thay đổi khi đang nhìn tuyết rơi bên này vẫn thấy được mưa rào bên kia. Lại mong một ngày về thăm quê hương, Sài Gòn luôn còn đó những cơn mưa mùa Hè ngày xưa.
Mùa Đông Virginia thiếu tuyết cũng như mùa Hè Sài Gòn thiếu mưa.
-- Hồ Thị Kim Trâm
(Tản mạn tuổi 70)
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình