Hôm nay,  

Nhớ về một vị thầy

31/08/202209:11:00(Xem: 4210)
Tùy bút

nxv
GS Toàn Phong Nguyễn Xuân Vinh.

 

Có những người viết về nhà khoa học không gian, và cũng là nhà văn, nhà thơ, giáo sư dạy toán  Nguyễn Xuân Vinh, rất thâm thúy mặc dầu họ chỉ biết nhà toán học Nguyễn Xuân Vinh qua các nghiên cứu sách vở, qua các trữ liệu về ông. Trong khi đó tôi chưa viết được một chữ nào về giáo sư Nguyễn Xuân Vinh khi nghe tin ông ấy qua đời hôm 23-7-2022, thọ 92 tuổi, mặc dầu tôi biết giáo sư Nguyễn Xuân Vinh vào năm 1955-56 đã là thầy dạy toán tai trường trung học của tôi, trường Võ Tánh Nha Trang, khi đó ông còn là trung úy phi công. Năm 1958-59 tôi lại gặp ông tại trường trung học cấp 3, Chu Văn An, Saigon. Khi đó ông mang quân hàm Trung Tá, chuyên dạy toán lớp 12B. Ở cả hai trường, khi nào gặp ông, tôi kính cẩn giở nón chào ông và ông đáp lại với nụ cười hiền hòa, mặc dầu chưa bao giờ tôi là người học trò trực tiếp của ông vì tôi chuyên học ban C và Triết.

 

Năm 1985 hay 86 gì đó, vô tình tôi được sắp xếp ngồi cạnh giáo sư Nguyễn Xuân Vinh tại một buổi họp được tổ chức trong môt nhà hát. Buổi họp ấy do cộng đồng Việt Nam tại Chicago tổ chức với chủ đề “Về vấn đề giáo dục con em chúng ta trong môi trường đa văn hóa”. Lúc ấy ông là giáo sư dạy toán của đại học Michigan. Tôi rất kinh ngạc và thán phục bản tánh bình dị của ông. Mặc dầu ông ấy không biết tôi là ai và ông ấy cũng không tự giới thiệu ông là ai. Tuy nhiên trong suốt buổi họp giáo sư Nguyễn Xuân Vinh và tôi cùng nhau trao đổi ý kiến một cách rất thân thiện và giáo sư coi tôi như là ngang hàng với ông.

 

Buổi họp chấm dứt, khi bắt tay nhau ra về, giáo sư Nguyễn Xuân Vinh biết tôi là bác sĩ (vì tôi tự giới thiệu với ông) và ông cũng biết tôi đã từng biết ông là thầy dạy toán tại trường Võ Tánh Nha Trang và trường Chu Văn An, Saigon, ông liền ngồi xuống, lấy ra từ cặp da một tập hồ sơ đã cũ, giấy trắng đã ngả sang màu vàng, trong đó ông phác họa sơ đồ đường bay trong vũ trụ của phi thuyền không gian và góc độ khi phi thuyền cất cánh rời khỏi trái đất cũng như khi phi thuyền trở về trái đất đáp xuống trên phi đạo xuyên qua bầu khí quyển của trái đất. Ông giải thích cho tôi nghe những chi tiết rất là khoa học để bảo vệ cái vỏ của phi thuyền khỏi bị cháy vì cọ xát quá mạnh vào bầu khí quyển khi phi thuyền cất cánh bay ra xa trái đất cũng như lúc phi thuyền bay trở về trái đất và đáp xuống phi đạo sau khi chui qua bầu khí quyển của trái đất.  Thú thật tôi có thưa với giáo sư Nguyễn Xuân Vinh là tôi rất thích thú nghe lời giải thích rất khoa học và dễ hiểu của ông về khoa học không gian và tôi rất trân quí cảm tình ông đã dành cho tôi.

 

Chúng tôi đứng dậy bắt tay nhau ra về, lúc đó cả ông và tôi đều giật mình vì phòng họp vắng hoe không còn một ai cả, ngoài hai chúng tôi. Chúng tôi vừa bước qua cửa phòng họp thì đèn điện của phòng họp cũng vừa tắt ngay sau lưng chúng tôi. Khi nhớ về buổi găp gỡ kỳ lạ này tôi có cảm tưởng nhớ lai một mẩu chuyện huyền thoại, thần tiên trong đời mình.

 

Vô cùng thương tiếc giáo sư Nguyễn Xuân Vinh, hôm nay vỊ thầy của chúng tôi không còn nữa. Giáo sư Nguyễn Xuân Vinh đã ra đi ngày 23-7-2022, và ngưòi đã để lại cho nhân loại những hiểu biết sâu sắc về khoa học không gian. Giáo sư Nguyễn Xuân Vinh là niềm tin yêu và hãnh diện không những chỉ cho dân tộc Việt Nam mà chung cho cả nhân loại. 

 

– Đào Như

(Aug 30-2022)

 

Trang đầuTrang trước36373839404142Trang sauTrang cuối

Mười chín tuổi, tôi trở thành một dân quân du kích. Tôi được phát một khẩu súng và một băng đạn. Tôi cũng được tập bắn súng, nhưng mỗi lần tập chỉ được bắn ba phát vì không có nhiều đạn. Khẩu súng là vật bất ly thân, mặc dù công việc của tôi mỗi ngày là trồng ngô sắn, và đi mua lương thực như thịt cá về cho nhà bếp...

Người đàn bà tóc búi cao, cổ thon dài tuy trang điểm nhẹ vẫn để lộ nét đẹp mặn mà một thời son trẻ. Sau vài cử chỉ khách sáo ban đầu, tôi dần nhận ra ánh mắt và nụ cười quen thuộc dù đã bốn mươi năm. Thời gian lướt nhanh thoáng chợt, đã bốn mươi năm, làm sao không thay đổi mặt người!

Tiếng súng nửa đêm vang dội cả một vùng phía đông của Kiev, toàn thể chúng tôi đang gật gù sắp ngủ trên nền xi-măng cứng lạnh, thì tỉnh ngay dậy, trên tay ai cũng sẵn khẩu súng dài được cấp để chống lại bọn “xâm lăng phát-xít”; nếu không gọi họ là kẻ xâm lăng thì tôi suy nghĩ mãi không còn một danh từ nào nhân đạo hơn để đặt cho họ nữa; nhà chúng tôi đang sống, đất nước chúng tôi đang hòa bình, bỗng có một bạo chúa cường quyền hùng mạnh hơn ở sát cạnh dùng vũ lực lấn chiếm tàn phá nơi chúng tôi đang ở thì chỉ có bọn xâm lăng phát-xít mới làm việc này?!

Năm nay 2023, thời tiết nóng quá nóng ở khắp nơi, kể cả ở Châu Âu, nhất là đang mùa hè, khi nóng hung có tới 39° và 40° kéo dài cả hàng tuần lễ không mưa, làm ai ai cũng khó thở. Nhưng mà nghĩ tới nghĩ lui, ít ai dám than thở, nhìn ra xa coi, Canada cháy rừng, Hy Lạp vừa cháy xong là lụt lội. Maroc động đất, Lybia bão lụt, vỡ đập, sa mạc không có chỗ thoát nước, chết gần hai, ba ngàn người, chưa kể Ukraine, chiến tranh vẫn triền miên kéo dài!

“Màu quan san” là màu gì? Hỏi cô giáo dạy văn thì cô giáo mỉm cười nói: “Đó là màu của... thi ca, mà sau này lớn lên các em sẽ hiểu”...

Chắc ngoài tôi, chẳng có ai mê sầu riêng đến nổi bỏ công nghiên cứu thời gian từ lúc sầu riêng đơm hoa cho đến khi trái chín rồi đem vào thơ như thế.. Mà là thơ tình mới chết! .../ ... I am sure no one else was passionate enough about durian to spend time researching how long a fruit takes from blooming till ripening, then put it into poetry like that. And for god's sake, a love poem!

Chuyện ngày xưa, 1300 năm trước, xứ Hoa Hạ, tại một làng chuyên nghề chài lưới sống dọc hai bên bờ con sông Li, huyện Gullin, tỉnh Guangxi. Buổi chiều dần xuống êm đềm, mây mờ len lỏi giăng phủ ven lưng chừng núi, soi bóng xuống mặt sông tạo nên một bức tranh thủy mặc đẹp tuyệt vời pha chút nét sương khói mông lung; lão ngư phủ họ Tống phải chuẩn bị ít đồ ăn thức uống, và cả một ít thuốc hút cho chuyến đi săn cá đêm của mình...

Đứng trong hành lang phi trường Tân Sơn Nhất giây phút tiễn đưa cận kề thật não lòng, cả nhà cùng buồn, hai người ở lại tiễn hai người đi xa. Bà Tám cứ ôm riết thằng cháu nội đích tôn duy nhất trong tay, hết vuốt ve ngắm nghía nó từ đầu đến chân lại rưng rưng nước mắt hỏi cháu...

Mùa hè, trời cứ cao xanh, thăm thẳm, ong ong và chong chao cái nắng. Chỉ có mùa thu, bầu trời như xuống thấp hơn một cung bậc, và mây cứ từ đâu, đùn đẩy, xếp hàng, có khi chồng chất nhau thành những đụn mây với những màu sắc: trắng, xám, ánh vàng và có cả đen của màu... tóc làm nhung nhớ của một thời bịn rịn, với tóc mây (không phải tóc mai) thơm mùi bồ kết, hương nhu, thao thức hoài trong giấc ngủ...

Chúng ta “ăn để mà sống” hay “sống để mà ăn”? Tôi vẫn nghĩ rằng, mọi người đều phải trải qua cả hai giai đoạn kể trên, khi còn trẻ sung sức thì “sống để ăn”, và khi tuổi về xế chiều thì “ăn để sống”...

Ở nhà thường gọi là chị Xíu. Tên của chị là Lan Vy, chị họ của tôi. Chị em tôi chơi thân với nhau như chị em ruột. Tôi không có chị gái nên hình mẫu để tôi học hỏi chính là chị. Chị nổi tiếng xinh đẹp và hiền thục ngay từ lúc còn là nữ sinh đệ nhất...

Tôi đứng ngay tại Ngã Ba Hàm Rồng nhìn dáo dác chung quanh. Buổi trưa nắng chang chang. Thỉnh thoảng một cơn gió nổi lên cuốn theo những đám bụi đỏ mù trời. Tôi dụi mắt mấy lần cố tìm những gì thân quen của một quá khứ yêu dấu xa xưa...
Trang đầuTrang trước36373839404142Trang sauTrang cuối
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.