Hôm nay,  

Phiếm Mùa Hè

06/09/202310:45:00(Xem: 4097)

Phiếm

IMG_7059

 

Nhỏ em hàng xóm Edmonton bữa nay phone tôi tâm tình ba điều bốn chuyện, rồi chuyển đề tài:
    – Chị ơi, em vẫn nhớ bài học của chị từ mùa hè năm ngoái.
    – Ủa, chị có dạy bài học nào đâu?
    – Có chớ, chị quên rồi sao? Bài viết năm trước của chị đó! Ngày nào em cũng ra ngoài vườn tưới cây cối hoa lá, vừa tâm tình với chúng, nói chuyện với mây gió xung quanh, thấy lòng thanh thản thoải mái, đúng là một phương pháp thiền tuyệt vời đó chị.
    – Ừa, mà em có áp dụng theo chị, là khi rửa chén cũng nói chuyện với ... chén dĩa, đi bộ treadmill dưới basement thì nói chuyện với... không khí, và bị ông xã gọi là... dở hơi không bình thường không?
    Nó cười ngặt nghẽo:
    – Bởi năm nay em đang chờ chị viết tiếp đó.
    – Năm nay có gì mà viết nhỉ?
    – Thì chuyện... tào lao hàng ngày như chị thường nói, nhưng lại là những chuyện hổng có vô thương vô phạt đâu à nghen, vì dù sao thì, “mua vui cũng được một vài trống canh”, hén chị?
Thôi thì kỳ này tôi ráng viết chuyện nghiêm túc, không “tưng tửng” nữa, tới đâu hay tới đó, không dám hứa với nhỏ em lanh lợi này nữa.
    Ở đâu không biết, chứ ở giáo xứ của tôi, thành phố của tôi, mùa hè là mùa nhộn nhịp đi vacation, hay nói đúng hơn là mùa hè thì đi nhiều hơn các mùa còn lại trong năm. Đám trẻ tuổi còn sức lao động hăng hái thì tôi không bàn tới, tôi muốn nói đến lứa tuổi sồn sồn, trung niên, ngấp nghé về hưu và bắt đầu về hưu. Thời đại công nghệ phát triển, người ta cho nhau những lời khuyên trên facebook, trên youtube, rằng hãy enjoy cuộc đời vì đời như giấc mộng qua nhanh, và cách tốt nhất để “hưởng đời” là đi du lịch đó đây, ngắm cảnh đẹp, ăn uống, nghỉ ngơi, không vướng bận chuyện đi làm, trọn vẹn từng phút giây trước khi tuổi già ập đến, bệnh hoạn viếng thăm, mỗi ngày uống cả vốc thuốc, gối mỏi chân mòn lúc ấy muốn ngao du cũng khó. Người ta vẫn lan truyền tấm ảnh vui, hai vợ chồng già lọm khọm ngủ gục trên con thuyền dọc bờ sông thành phố Nice, Italy với lời chú thích: “Đừng đợi tuổi già mới đi du lịch nhé”.
Bạn bè xung quanh tôi, có người còn về hưu non (vì đã kiếm đủ tiền suốt mấy chục năm làm việc), con cái lớn tự lập, hai vợ chồng cùng những người bạn lập nhóm “Viễn Du” (nghe tên là biết mục đích rồi đó), hàng năm lên mục tiêu ít nhất  2 chuyến cruise bên Châu Âu, rồi các chuyến lẻ tẻ bay trong Mỹ, Canada, chưa kể road trips xuyên bang hứng lúc nào lên đường lúc ấy (tỉ phú thời gian mà!)
    Trong nhóm diễn đàn Thơ Văn tôi tham gia, các chị lên chức sui gia, bà nội bà ngoại, cũng rất sung sức các chuyến vacation, vì không phải lúc nào cũng làm osin cho con cháu, mà còn biết vui sống cho bản thân mình. Hầu như cứ vài tháng trong nhóm cũng được lần lượt khoe hình lẫn nhau, từ Ai Cập, Hy Lạp, Úc Châu, Nhật Bản, Thailand... nói chung là vòng quanh thế giới, nơi nào mình chưa đi qua thì được đi “hàm thụ” cũng đã con mắt.
    Mà đâu chỉ riêng nơi tôi ở, chỗ nào tôi có người thân quen, từ Canada tới Mỹ đều có tình trạng như “cơn sốt thời đại”: du lịch tuổi sồn sồn trước khi về già. Ngay cả bên Việt Nam xa xôi cũng có phong trào “hưởng đời vì đời phù du”. Trên facebook mấy đứa bạn cũ, bạn hàng xóm cũ của tôi cũng rần rần đi vacation như trẩy hội. Người có tiền thì bay sang các nước láng giềng Singapore, Mã Lai, Trung Quốc, Đại Hàn , kẻ ít tiền thì du lịch trong nước, Mũi Né, Nha Trang, Phú Quốc, Hồ Tràm, Đà Nẵng. Đi trong nước thì thường xuyên hơn, hễ có những ngày nghỉ Lễ, cuối tuần là xách hành lý lên đường. Để vui hơn thì đi theo nhóm, nhiều cặp, nhiều người, tha hồ rộn ràng, và dĩ nhiên phải có hai thứ không thể thiếu trong các chuyến đi, là thưởng thức các món ăn ngon, và kế tiếp là chụp hình “sống ảo” tưng bừng trên facebook . Dù có nhiều ý kiến trái chiều trong chuyện chụp hình “mọi lúc mọi nơi”, rồi “chụp đi chụp lại” cho “trẻ đẹp”, nhưng thây kệ, ai nói gì nói, miễn sao ta vui vẻ, ta hạnh phúc, ta không hại ai là được rồi. Còn được tung tăng, được ngắm đất trời bao la, là còn may mắn, là cứ vui vì ai biết được ngày mai.
Tôi có nhỏ bạn thân hồi đó đi dạy học chung, lúc nó lấy chồng là ông Thầy Hiệu Trưởng của trường, lớn hơn nó 15 tuổi. Chúng tôi từng ganh tị vì nó được chồng cưng, nay nó cũng vừa tuổi hưu  được hai năm (bên Việt Nam giáo viên nữ về hưu tuổi 55), chồng nó cũng đã hưu trước đó khá lâu ở tuổi 60, giờ hai vợ chồng thật sự thảnh thơi, nhưng nó than hổng được đi chơi đâu hết á, vì hiện nay nó mới 57 tuổi mà chồng “già” đã ở tuổi 72, đã bị một lần stroke nhẹ, kèm thêm một số bệnh vặt khác, ngày nào cũng uống thuốc, chẳng dám đi xa ngoài Sài Gòn, Vũng Tàu, Đà Lạt, mà đi hoài mấy nơi ấy cũng chán, đường xá hiểm nguy, du lịch chặt chém, thức ăn quán xá kém vệ sinh, thôi ở nhà cho lành. Vậy là lấy chồng “già” chưa hẳn đã sướng, đến lúc mình hào hứng sẵn sàng đi đây đó enjoy cuộc đời thì “lão ấy” chân cẳng run rẩy mất rồi .
    Một vài người bạn của tôi, mùa hè ít đi chơi xa, chỉ quanh quẩn ở nhà, tận hưởng khí hậu tuyệt vời của Canada, trồng cây trái sau vườn vì... đam mê (đến ngày thu hoạch đem chia cho bạn bè xung quanh ăn giùm chớ nhà mình ăn hết bao nhiêu), đi picnic, camping, hoặc road trips ngắn ngày trong tiểu bang. Rồi qua mùa thu, nhất là mùa đông lạnh giá, bắt đầu những chuyến vacation trốn lạnh đến Hawaii, Florida, Cancun ... hòa mình với 3 s (sun, sea, sand) hoặc bay qua California nắng ấm, đến phố Bolsa ăn hàng, ngắm phố phường tìm hơi ấm của tình đồng hương Việt Nam.
    Trong một cuộc khảo sát gần đây, thì 60% người ta thấy rằng thế giới hiện nay đầy chao đảo, biến cố từ nhân loại và thiên nhiên xảy ra thảm khốc bất thường. Vì thế, họ không còn muốn để dành tiền khi về hưu nữa, mà họ enjoy vào hiện tại được lúc nào hay lúc đó, nói nôm na là “hãy cứ vui khi đời cho phép”. Tôi bỗng nhớ chuyện mới đây, chàng Aditya Pai thuộc đảng Dân Chủ ở California tuyên bố rút lui khỏi cuộc đua vào Congress vì “life is short”, nhưng tám tiếng sau anh ta lên tiếng đính chính, đó chỉ là một phút “emotional” nên nói thế, chớ không có chuyện bỏ cuộc. Trời, mới đọc khúc đầu, tôi tính hoan hô chàng trai trẻ này, nhưng đọc đến cuối thì ... mỉm cười, té ra, chàng vẫn còn ham mê chính trường, và chắc là chưa nghe câu hát của Nguyễn Văn Đông : “Lòng trần còn mơ vương khanh tướng, thì đời còn mưa bay gió cuốn, còn nhiều anh ơi!”
    Chuyện vacation còn dài lắm, mênh mông lắm, mỗi người mỗi ý, mỗi nhà mỗi cảnh, đi đâu cũng được, miễn là ... ra khỏi nhà.
    Tôi xin tạm dừng và kết thúc bài viết này bằng mấy mẩu chuyện như đùa mà có thiệt. Đầu tiên là chuyện của tôi, xảy ra lập đi lập lại mấy năm liền, tôi không thể không kể:
    Số là mỗi khi hè đến, có khi trời nóng chảy mỡ, các tiệm bán watermelon ào ào, tôi cũng mua về giải khát trời hè. Nhưng vì nhà luôn có các trái cây khác, nên tôi để vài ngày sau mới ăn, mà hễ lần nào tôi cắt dưa hấu thì y như rằng trời lập tức... đổ cơn mưa gió, lạnh lẽo, ướt át, và như thế thì ăn dưa mất hết cảm giác thú vị.
    Năm nay, mấy tuần qua trời nóng bức, nghĩ đến vụ "trời mưa nếu Loan mua dưa" tôi đã rất ngần ngại, sợ bị y chang những năm trước, nhưng rồi bỗng dưng ai xui ai khiến, tôi đi Costco thấy dưa ngon quá đã hớn hở mang về trái dưa để giải nhiệt.
    Và kết quả thì... khủng khiếp hơn mấy năm trước, nghĩa là "trời buồn trời đổ cơn mưa" lai rai suốt hai tuần. Đã bảo không muốn tin dị đoan mà cũng phải tin. Tôi tuyên bố với chồng, con, rằng tôi sẽ không mua dưa hấu nữa, vì không muốn đem mưa gió bão bùng phá hủy mùa hè tươi đẹp của Canada.
    Chuyện tiếp theo là hôm nọ gặp lại cô bạn hồi đi học DayCare ở College, tôi hỏi thăm về đứa em gái được bảo lãnh qua đây vài năm trước, cổ hớn hở khoe:
        – Nó mới vào quốc tịch rồi, giờ đang đi Mỹ chơi.
        – Sướng vậy cà?
        – Thì may mắn trúng thưởng. Bữa tuyên thệ quốc tịch, chẳng hiểu vì sao có mấy đơn vị tài trợ phần “bốc thăm trúng thưởng” và em gái mình may mắn trúng giải, và phần thưởng dành cho người vừa vào quốc tịch Canada là một chuyến du lịch qua …Mỹ, giờ nó đang tung tăng ở Seattle và Oregon.
    Tôi lại nhớ đến câu chuyện ông anh tôi bên Texas hay kể lại mỗi khi gia đình có dịp tụ tập: công ty xe hơi Ford của Mỹ, mỗi lần khen thưởng cuối năm, cho những kỹ sư và nhân viên có thành tích tốt, thường có quà hậu hĩ cho người xứng đáng. Và năm ấy, phần thưởng dành cho mỗi người được vinh danh là một chiếc xe... BMW của Đức.
    Trong ba mẩu chuyện trên, chuyện đầu tiên tôi xin thề, bảo đảm “chăm phần chăm” sự thật vì đó là chuyện của chính tôi, còn hai chuyện sau thì chính tai tôi nghe (nhưng mắt không thấy), nên ai tin hay không tin cũng chẳng ảnh hưởng gì đến hoà bình thế giới. Mà thế giới này, cuộc đời này, vốn dĩ cũng đã có nhiều điều phi lý rồi, đúng không nà?!

 

—Kim Loan

(Edmonton, 8/2023)

 

 

Đâu đó trên những nẻo đường của miền Nam, có những thanh niên mắt sáng môi tươi, bỏ dở học trình, thay cha, giúp Mẹ nuôi em. Thời đó, người ta sẽ thấy những anh lơ xe mặt mũi sáng láng, ăn nói hòa nhã lễ độ; những anh thanh niên xung phong đội "mũ tai bèo che khuất tương lai,chong đèn dầu mỗi đêm đọc sách.
Vào khoảng tháng Tư, dọc theo xa lộ của tiểu bang Texas, hoa Bluebonnet nở rộ, màu xanh thẫm, pha một tý tim tím. Nhìn từ xa lộ, sẽ không thể thấy những viền trắng ly ty trên đài hoa mà chỉ thấy toàn màu xanh tím, trông đẹp và buồn. Màu Bluebonnet buồn hiu hắt này gợi trong tôi hình ảnh những rừng sim tím xa tít tắp nơi giãi đất hình chữ “S” thân thương mà lúc nào hồn tôi cũng quyến luyến!
Hồi trước cứ mỗi lần Tết đến là tôi đều chọn một ngày đầu năm để “ngày xuân khai bút”, viết xuống tâm tư suy nghĩ của mình. Làm như lúc này là lúc tôi để ý đến thời gian, tuổi tác, chuyện xưa và những kỷ niệm, những dự định tương lai…hơn bao giờ hết. Sau biến cố 75 và di cư sang Mỹ thì những ngày đầu năm âm lịch không còn là cái mốc để tôi “ôn cố tri tân”nữa . Tháng 4, đúng ra là ngày 30 tháng 4 mới là ngày tôi dừng lại, ngược dòng thời gian về qúa khứ hay nghĩ đến những ngày trước mặt…
Tấm dzé số em tặng thằng chủ để mừng sinh nhựt nó. Chỉ có một đồng. Để tiết kiệm em còn hổng ghi thêm Encore tốn thêm một đồng nữa. Chỉ cần một đồng thôi. Nói là em cheap, em cũng chịu nhưng chi tiền cho người ngoài thì chi nhiều thấy tiếc. Chủ nó đã giàu thấy mồ tổ rồi. Dzì dzậy năm nào em cũng mua tấm dzé số một đồng kèm theo một tấm thiệp chúc mừng. Chuyện trúng số chỉ là chuyện ầu ơ dzí dzầu. Bởi anh nghĩ coi, cái đức của em, cứ giả sử như có cái thứ gọi tên là “cái đức” đi, nhưng là dzé số của nó, dzậy thì nếu trời muốn cho em trời cũng chả cho tấm dzé ấy trúng độc đắc được, còn nếu như là đức của nó thì tấm dzé ấy cũng hổng thể trúng dzì là tấm dzé em chọn. Em nghĩ dzậy đó, hổng biết có đúng hôn. Anyway. Mắc mớ gì phải lo.
. . . Hồi Sinh. Trạng thái từ cõi chết trở về với sự sống. Từ lụi tàn trở mình thành mạch sống sinh sôi. Từ huyễn mộng rũ tan lớp sương mù quá khứ để hòa mình vào dòng thực tại tuy ngổn ngang bời bời nhưng thơm ngát mùi cà phê mới pha buổi sáng và rực rỡ những đóa hoa nhiều mầu sắc trong khu vườn vừa mới thức dậy. Một khoảnh khắc hồi sinh, đôi khi cũng đủ để đem lại ý nghĩa cho mảng đời đầy ắp những truân chuyên.
Nhìn lịch giật mình, ngày tháng trôi nhanh quá, mới đó đã đến tháng tư đen. Từ khi bị dịch Vũ Hán tôi không được đi dự ngày buồn 30 tháng Tư năm 2020, năm nay với tình hình này chắc ban tổ chức cũng khó thực hiện. Dù vậy nhưng ký ức tôi sống dậy mãnh liệt những ngày tháng ấy ...
“Ba! Ba cho con treo lá cờ để tưởng niệm ngày ba mươi tháng Tư?’ Ông gật đầu: “Ừ, con treo đi! Bé Tú, phụ cô Tư nghen con! Chắc chắn, sẽ có những người đi đường dừng lại và hỏi chúng ta nhiều câu khó trả lời. Nhưng các con đừng ngại. Hãy giải thích cho họ hiểu. Đây là lá cờ di sản đáng hãnh diện của người Việt chúng ta.”
Lẽ ra nàng cũng muốn yên thân sau khi đất nước thống nhất một mối. Nhưng số cô truân chuyên, năm 76 đậu vào ĐHSP ban Anh Văn, học chỉ được nửa năm thì nhận được tờ quyết định cho nghỉ học vì lý lịch bằng giấy pelure xanh mỏng tanh mà thay đổi một phận người. Cô không bỏ cuộc, về lại địa phương miệt mài đi lao động rồi sang năm thi lại CĐSP AV, xong hai năm học nàng cũng không được bổ nhiệm vì lý lịch. Biết không còn đất dung thân trên chính quê hương mình nên cô và các em đã mơ đến một phương trời xa.
Đây là một câu chuyện có thật, đã được nhân vật chính cho phép ghi lại và phổ biến. Hiện nay, nhân vật chính đang sống ở Mỹ, bên cạnh các con cháu thành đạt và hết lòng thương yêu Cô. Ngoài chuyện kể về con đường phấn đấu đem các con sang Mỹ của một người mẹ, câu chuyện còn ghi lại nhiều chi tiết trung thực trong bối cảnh xã hội miền Nam Việt Nam ngay sau tháng Tư, 1975, cũng như tấm lòng của người dân miền Nam đối với nhau trong gian đoạn vô cùng đen tối đó.
Kỷ niệm đầu tiên của tôi liên quan đến nhà văn Mai Thảo. Những ngày mới di cư vào Nam, gia đình tôi cư ngụ tại con hẻm gần nhà thờ Huyện Sĩ. Hai đầu con hẻm nối với hai đường lớn, là đường Võ Tánh và Ngô Tùng Châu. Một anh bạn thân đã chỉ cho tôi một người có bóng dáng rất văn nhân, đó là Mai Thảo. Ông ta thường xuất hiện trong những buổi sáng ở đầu hẻm trên con đường có nhà in mà tôi được biết là ông đang chăm lo cho ra đời tác phẩm đầu tay của ông, đó là cuốn “Đêm Giã Từ Hà Nội”. Tôi đã phải lấy tiền để dành nhỏ nhoi ra mua và nghĩ rằng nó sẽ là một kỷ niệm để đời cho mình. Tôi đọc truyện ngắn “Đêm Giã Từ Hà nội” nhiều lần, và đến nay vẫn còn nhớ mang máng câu “Tôi nhìn xuống nước sông Hồng đục ngầu như máu mà Hà nội đang ở dưới đó…”. Tôi cũng rời Hà nội như ông, cũng ngồi trong một chiếc xe vận tải lớn chở những người di cư qua cầu Long Biên trong buổi tối nửa đêm về sáng sang phi trường Gia Lâm để đáp máy bay vào Saigon.
Sau ngày 30 tháng 04 năm 1975 đã có nhiều mảnh đời tang thương. Trong số đó có cô bạn thân của tôi. Thu Nguyệt là một cô gái có khiếu thơ văn. 13 tuổi đã có nhiều bài đăng trên Nguyệt san Thiếu Nhi với bút hiệu Tê Hát Nguyệt Thi. Bạn khiến cả lớp chúng tôi ngưỡng mộ. Ngày đất nước im tiếng súng, gia đình bạn từ Trại gia binh ở phi trường Đà Nẵng phải dọn ra ngoài; sống vất vưởng nhờ cậy nhà người quen. Vì không có địa chỉ cố định, ba mẹ bạn cùng đàn con 7 đứa bị xếp vào gia đình phải đi Kinh Tế Mới đợt đầu tiên của thành phố Đà Nẵng. Năm đó tôi đang học lớp 12.
Câu truyện mà tôi kể dưới đây diễn ra trên toàn miền Bắc Việt Nam từ khoảng năm 1965 tới 1972. Trong bẩy năm trời đó, hàng triệu người tham gia vào câu truyện này và là nhân chứng, vậy mà cho tới nay không một báo chí, một truyện ngắn, truyện dài nào nói đến “sự kiện lịch sử” này. Điều này làm cho tôi cứ băn khoăn suy nghĩ trong nhiều năm trời: Tại sao có những sự việc phi lý đến như vậy mà lại có hàng triệu người vui vẻ tuân theo; cho tới bây giờ đang thời kỳ “mở cửa”, tiếp xúc với “Thế giới văn minh” bên ngoài nhưng khi nghe hỏi về sự việc đó thì vẫn có rất nhiều người đồng tình với nó và cho đó là đúng, là hợp lý.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.