THƠ THÁNG TÁM

10/08/202209:16:00(Xem: 4886)
Stains with fingerprints (1864-65) - Victor Hugo (1802-1885)
Stains with fingerprints (1864-65)
của Victor Hugo (1802-1885).

   thời chết đứng

   một mảnh đất rất gầy

   một bầu trời rất nhỏ

   không đủ nuôi nấng che chở một bộ tộc

   rất khốn khó

 

   bên khung cửa rất hẹp

   chờ đợi một cơn gió

   và khi gió lướt ngang

   không chút đổi thay

 

   tưởng chừng vẫn còn ngàn-năm-đô-hộ

   và tiếp nối nhiều ngàn năm sau nữa

 

   
   loáng thoáng phía sau khung cửa rất hẹp

   là mùi và màu của vô vọng

   là vết hằn từ ngọn roi từ mũi nhọn

   là những vũng máu khô khốc

   là tiếng rên xiết là tử khí âm hồn

 


ngày lại ngày qua gần nửa thế kỷ

người người chết đứng như lũ tượng nhà mồ

 ̶ ̶ ̶  trơ trất ù lì vô tâm vô cảm

 

rồi một buổi hừng đông

đoàn người chết đứng ngẩng mặt nhìn trời

khóc và tru như chó dại  ̶ ̶ ̶  khôn nguôi.  


-- Quảng Tánh Trần Cầm  


*

 

Uống rượu với bạn

 

thời gian như chiếc xe dừng lại bên đường

vừa đi qua những ổ gà và vết nứt

hàng cây già đớn đau ngã gục

con người mang khuôn mặt lạnh buồn

lời nói bạo lực sẵn sàng tuôn ra khi bất mãn

chiều nay trời nóng bức, con chim quên hót

chúng ta ngồi bên nhau, lòng cởi mở nhưng không nói nhiều

thèm nghe một tin vui, một mẩu chuyện đẹp

hớp miếng rượu tạm cho là hào sảng

nụ cười xuyên qua dàn hoa hồng không ai hái

mái tóc nhuốm bạc và giấc mơ theo gió bay

 

người nào đó kể ta nghe thần thoại

trau chuốt niềm vui không cần chăm sóc

thành phố an lành che những lạnh lùng vô cảm

chiến tranh thù hận chốn xa 

dương cầm ai đó trôi thật nhẹ

tiếng cười và hạnh phúc vô tư

cuộc đời như trò chơi mở toang tấm gương vũ trụ

hiu hắt đâu đây chút hồn thiêng sông núi

khuôn mặt hao gầy lồng trong thiên thu

 

thất thểu nỗi buồn đông phương

trải ra trên giấy nháp và bàn phím

chút lửa ấm thắp lên từ những câu thơ đầy bụi

thoáng chốc hơn năm mươi năm phiêu bạt

như chớp qua dòng sông

và khi buổi chiều xuống thấp

chút đau ló dạng trong lòng

cũng trời đất đó sao hôm nay thấy hẹp

nỗi buồn gói trọn trong tay

đám mây tháng bảy vẫn thì thầm

tháng tám đem cơn nóng cháy khô cây cỏ 

chuyện trở về như một điệp ngữ

của viên đá lăn xuống vực sâu

 

chiều thành thị nắng vàng ngang qua lối nhỏ

ta nhìn em như nhìn mùa hè

ngọn cây xanh và những bông hồng tàn héo

cưu mang vẫn nặng

ngôn từ không thể nói ngược những điều đang sống

cho nên ta chỉ còn ẩn dụ

trên môi và trong tim…

 

– thy an

 

Những bài thơ về chiến tranh của Halyna Kruk thật xót xa. Cô ấy nhặt từng nắm đất Ukraine ra khai quật những mảnh vụn đổ nát của lịch sử. Đất mẹ màu mỡ của Ukraine, được gọi là "chernozem" hoặc "đất đen", từng được trồng trọt và nuôi dưỡng bằng bàn tay và tình yêu của người nông dân Ukraine. Vựa lúa mì của châu Âu “lẽ ra” phải sản xuất ngũ cốc cho Liên Bang Xô Viết “hùng mạnh”. Đức Quốc Xã đã từng cho vùng đất này là tiềm năng “lãnh thổ”* dành cho giống dân thượng tôn thuần chủng mắt xanh. Mảnh đất đã gieo bao hoa màu này cũng từng chôn vùi biết bao đau thương của lịch sử. Như Timothy Snyder đã đề cập trong cuốn Bloodlands** 2012, "Tro cốt con người cũng bón phân."
Khi chồng chất trên vai đầy tuổi đá/ Mới thấy mình lạc lối giữa đôi chân/ Giữa biển dâu trong mưa nắng xoay vần/ Ta dốt nát, trần truồng như cọng cỏ...
một buổi sáng mở mắt / bắt gặp mình nằm co ro trong trại súc vật ...
“Mẹ ơi, nhấc điện thoại,” một phụ nữ năn nỉ suốt hai giờ đồng hồ dưới hầm khu chung cư, | cứng đầu và quả quyết, cô không chịu ngưng tin vào phép lạ | nhưng người mẹ đang ở vùng ngoại ô không có sóng, | nơi những căn nhà sụp đổ như những mảnh Legos rẻ tiền | từ những cuộc tấn công vũ bão, nơi mà chỉ mới hôm qua tháp phát thanh ngừng nối kết mọi người, | nơi mà thế giới bùng nổ thành những mảnh trước và sau-chiến tranh
mẹ lập lại cho chính mình nghe / tiếng tràn đê nước vỡ / ồ ạt dòng người dòng xe dòng lịch sử / trốn một kết cuộc mà trong thảng thốt không ai nhìn được nửa chiều sâu
Luật bất thành văn/ cho phép anh nói dối một ngày/ anh nói dối cả đêm...
Tôi đã đọc thơ Nguyễn Quốc Thái từ hơn một thập niên. Và nhiều người đã đọc thơ anh hơn một nửa thế kỷ. Hình như, tôi chưa thấy dòng thơ nào vui của anh. Và ngay cả những dòng thơ có thể được suy đoán là vui, cũng vẫn có một nỗi buồn thần bí trong đó – nơi đây, đành nói là thần bí, vì không giải thích minh bạch được. Cũng có thể vì tôi thấy nét mặt anh lúc nào cũng buồn. Đó là những lần tôi được gặp anh, khi anh có dịp thăm Quận Cam. Cũng có thể vì Nguyễn Quốc Thái là một nhà thơ ra đời trước tôi khoảng một thập niên, thuộc một thế hệ có nhiều chia ly hơn là gặp gỡ, nhiều tan vỡ hơn là hàn gắn. Cũng có thể vì một vài câu thơ của Nguyễn Quốc Thái, tôi đã đọc qua, và chợt nhớ một vài ý trong đó. Như bài thơ có nhan đề Todo Passa. Anh làm bài thơ này từ Sài Gòn, vào tháng 12 năm 2017. Trích năm dòng đầu như sau. / Một mình tôi với những câu thơ đau đớn mới/ Lời vỗ về an ủi như tiếng gió lùa qua bến bờ lau sậy / Tôi ngã xuống như một hẹn ước dở dang ...
ngôn ngữ tình yêu của em nặng trịch như ánh mắt cha / trừng trừng nhìn quan tài con trai không chớp / thứ mà người ta dùng nó dựng súng ống / ngôn ngữ tình yêu của em – tiếng nấc nghẹn của mẹ / em giữ nó trong lòng khi khóc và khi ngưng khóc / em giữ nó thật chặt. Đan bện nó như tấm lưới ngụy trang / trang điểm nó bằng màu sắc mùa màng, may ra / dấu được ai đó.
quê hương tôi đã hư hoại sau bao tháng tư / mục ruỗng từ trong ra ngoài / chôn trong ngôi mộ dân tộc tập thể / cao và rộng ̶ ̶ ̶ trùm khắp trải dài ngày ngày nín thở trong nhà mồ kín hơi...
thân hướng dương cháy xém / gục đầu nhìn về phía mặt trời / tiếng đạn bom vần vũ trên cao...
Em xa Phố Thị lâu rồi/ Có quên không nhỉ những nơi hẹn hò/ Khu rừng Trắc - Bá bây giờ/ Mùa Thu đã gọi vàng xưa đổ về...
Còn bao nhiêu những lần Xuân/ Ta về ở lại quê hương/ Tìm vết tích xưa chiến trường/ Gom bao mảnh vụn thịt xương...
tuổi thất thập bản tính bất thường/ bàn tay vuốt mặt đang già...