Trang Thơ Tháng Chạp

17/12/202209:39:00(Xem: 4232)

NGUYỄN HÀN CHUNG


về quê

ngày lạc xứ

lúc đã ném vào sương gì ngại nỗi mù
cơn xoắn vật con ngươi không ngưng nghỉ
ngày khánh tận rồi sao còn níu kéo
cuộc mơ hồ phảng phất mái tranh quê

 

em thoáng bóng thở ra hình lịm tắt
phía mây xa gấp gáp chảy qua mưa
anh ngọng nghịu trâu cỗi cằn nhớ cỏ
cỏ xanh um mà chẳng nhấm cho vừa

 

buồn trơ trất cho ngưòi lau áo tuyết
xác xơ rơi từng sợi mỏng manh mơ
còn mấy nỗi mà tái tê riết róng
đào thoát đâu cũng chạm những ngai thờ

 

niềm quan ải mù mưa không biệt lệ
chân bước mau mắt rớt rụng chân cầu
ừ đã thế thì thôi thì cứ thế
miễn là còn chắp nhặt nhớ thưong nhau

 

lúc đã ném trống không về dĩ vãng
là trái tim thất lạc chẳng ra gì
bị huyễn hoặc bởi con hồng con nhạn
lá vàng rơi chưa hẳn đã vàng thu

 

 

cuối đông

 

rêu nhập ùa cơn mưa vào xuân rậm rịch
tóc vàng mắt xanh biết ai ngưòi riêng rớt tha hương
bọt sóng Thu Bồn bây giờ mới là huyền hư cõi thực
âm hồn giống như em quá hà
không tán không tan

 

bèo cứ giạt cứ phì phò xúc tuyết
ngụp sao đang
lạnh cóng rẻ xương rồi
vị quan đá ngày xưa có nhạo mình cũng đai râu mão giáp
con chó cưng xứ người liếm láp nỗi buồn đôi

 

di dân ạ uống đến quành quạnh tiếng
bèo nơi đâu bấu chặt cũng hên là
cuống rau muống mọc mầm quên rổ rá
cũng bày trò mướt mượt đến xanh da

 

thèm một chút hiếm hoi cù lần chơi vơi véo ngắt
em ỉm im thấm tháp nụ hôn đầu
phút hiện đại có ngưòi trải đời hôn bị sặc
sợ quýnh ngày chẳng kịp  nữa mòn  hơi

 

biết còn mai mang rêu rớt quay về
ực một tiếng ngực Thu Bồn âm ấm

 

Xứ xang

 

Tháng tận tôi về thăm mộ chí

Môi nhớ mùi thơm hương ổi ta

Con chim lẻ bóng trên cành khế

Nhìn tóc người xưa bỗng hót oà

 

Mẹ ra trước cửa đêm thường mộng

Em hắt hiu chiều thấp thoáng am

Tiếng kinh cứu khổ chừng lay động

Tiếng kệ u trầm nhói cuống tim

 

Ao cũ vườn xưa con chó lác

Giếng rêu nhà bếp vẫn điêu tàn

Thắp hương chú út buồn không khóc

Người về phương viễn nhẹ nhàng hơn

 

Mười mấy giờ thôi cờ đã khác

Hôm qua nghe chưởi bữa nay mời

Anh em nhà nẫu nhìn khang khác

Không tự nhiên như buổi thiếu thời

 

Người vẫn sa đà trong tiệc rượu

Học đòi quan cách tụng pho kinh

Người ở phương về như thiếu ốm

Thấy học trò xưa giật cái mình

 

Còn mấy lần thăm quê xứ nữa

Thương bao nhiêu nữa cũng quay đầu

Tưởng gặp quê rồi thôi nước mắt

Nào ngờ nước mắt lại càng sâu

 

– Nguyễn Hàn Chung

 

*

 

LÊ HƯNG TIẾN

the-gray-forest-1927.jpg!PinterestLarge
Tranh Max Ernst.

 

 

Ngã ba tự thức

 

Ta không hiểu được dòng sông

Bao thế kỷ đã thành bao nhiêu lưu vực

Những nhạc sĩ không hay biết mình chết trên không phận mình

Thế giới cũng chẳng hề biết tên tuổi nào hóa vùng đất mới

Nhưng mặt trời vẫn khóc nhiều cơn mưa đẫm mồ tác phẩm

 

Ta không hiểu được mặt trời

Những con chữ lò cò đói nắng đói mưa

Cánh đồng hoang hóa bao vụ mùa núi tưởng

Khi đòng đỏng ướt trang giấy trắng

Những nhà văn tự giết mình trong đáy thẳm

Sệch soạt sệch soạt phận đời

Sệch soạt sệch soạt phận thời

Cũng không nghĩ đến mặt trời mọc hướng Đông

 

Ta không hiểu được chính ta

Khi tôn giáo là tất cả

Khi bản ngã là ta bà

Khi tha ma là nhục dục

Khi nước đục là nước trong

Khi ước mong là không ước muốn

 

Ta không hiểu được dòng sông

Ta không hiểu được mặt trời

Ta không hiểu được chính ta

 

Ta không hiểu được dòng sông

Ta không hiểu được mặt trời

Ta không hiểu được chính ta

 

Ta không hiểu được dòng sông

Ta không hiểu được mặt trời

Ta không hiểu được chính ta

 

 

Căn trọ nhỏ với cây đàn piano cũ

 

Tôi hái cô đơn trên từng ngón phím piano tơ ngẫu

Âm thanh vỡ vụn rơi từng khối đá trắng dã

Những ngọn nắng săm soi vào khu cấm vận không gian

Những nốt nhạc cũng săm soi vào khu bảo tồn trí tưởng

Ánh sáng bắt đầu thủng thỉnh trong căn trọ cất giấu nhiều đáy hồn tận

 

Khi mười đầu ngón phím piano chảy máu

Mặt trời rụng từng trái tim đau

Thời đại mới bắt đầu săm soi vào vùng kín của nhiều thế kỷ trước

Chất vấn những vết sẹo trinh nguyên

Chất vấn bản thể và tính thể

Chất vấn tâm linh

Chất vấn dòng Magma xáo trộn lẫn lộn nhiều không gian thế kỷ

Chất vấn những tên tuổi dám đánh đổi thời đại mới này

Vivaldi, Bach, Mozart, Beethoven, Tchaikovky, Wagner, Haydn, Brahms, Schubert, Schumann, Glinka,...

 

Căn trọ nhỏ với nhiều cái tên bí mật vỡ vọng

Những ngón phím piano đan luồng ánh sáng

Thêu thùa cô đơn

Thêu thùa tội thấu cảm

Thêu thùa những ngõ ngách thời đại mang váy vó phố phó xẩm mặt

Thêu thùa những ý tưởng nhảy lò cò trong khu bảo tàng tiếng nói

Thêu thùa những cái tên cái tuổi làm mắt ướt khao mùa

 

 

Tiếng nói từ lỗ thủng

 

Những ngày không ngủ được

Tôi sợ trái tim đất vỡ hoang

Ly cà phê không biết thở

Rượu bia đổ không vào bể

 

Những tuyến đường không phố

Bạn bè lạc lỏng trong địa hạt chữ nghĩa

Tiếng nói rỗng từ rỗng ngữ

Vắt vẻo phần tinh khiết của cô đơn

 

Khi bài thơ mở giọng

Tôi sợ trái tim đất vỡ hoang

 

Khi bài thơ mở giọng

Những bạn bè không biết tiếng nói từ lỗ thủng

Vá víu từng tháng ngày vụn vỡ

 

Khi bài thơ mở giọng

Những con chữ bắt đầu cô đơn

 

Khi bài thơ mở giọng

Ngọn lửa tắt mùa sáng

Những ngày thức không tồn tại

Tôi sợ trái tim đất vỡ hoang

 

 

Áp lực từ những cánh hoa rơi

 

Những ngọn núi không số

Khối lượng công việc chất chồng trên đỉnh đồi

Hai bầu sữa đổ vào lũng con gái không xanh

Cánh đồng lúa trẩy hạt hạt hạt

Nước mắt cũng chảy hạt hạt hạt tươi vui vụ mùa

 

Bay bay bay

Không gian chật chội ký ức

Ngôi nhà thiếu tiếng đùa giỡn của những con chữ

Tôi hái tay mình trên hàng cây long não

Khối việc chất chồng ánh sang

 

Hây da... hây da... hây da...

Tiếng gọi của những con chữ đòi phóng sinh

Đòi tôi bỏ khối núi tưởng

Điểm vào những cánh hoa rơi không số

Hoa hồng, hoa bằng lăng tím, hoa bò cạp vàng và đo đỏ đường cong môi mắt

 

Bóc tách không số cái đẹp

Hãy phóng sinh những cánh hoa rơi

Hãy phóng sinh những con chữ chưa sống qua mùa ý tưởng

Hãy phóng sinh khối việc chất chồng trên lũng con gái không xanh

Và hãy phóng sinh tôi

 

– Lê Hưng Tiến

 

*

 

TRỊNH Y THƯ

 

Kandinsky_d
Tranh Kandinsky.

 

Những nghịch âm tháng chạp

 

 

1.

 

Sự thật là đàn cá voi chết cạn

     bên bờ đại dương bao la

     nhưng có hề chi đâu

     bởi cùng muôn triệu điều

     không hiểu khác

     tôi đánh mất tinh cầu.

 

Đôi mắt sâu đêm kéo tôi vào bóng tối

     hàng cây ngây tạnh chẳng thể tỏ khúc nôi

     rồi tôi khờ dại đánh đổi linh hồn

     để lấy một câu ước nguyện

     làm thân bến lạ

     tôi chong đèn chờ đêm qua đi.

 

 

2.

 

Nơi trú ẩn đó có bóng đêm che phủ

     cho tôi lắng nghe điệu hát phù trầm

     nhưng sự vắng mặt kéo dài thao thiết

     phía bên kia màn đen tôi không rõ là gì.

 

 

3.

 

Trận mưa đêm day dứt đêm mất ngủ

     tiếng gõ lên mặt kính thoi thót hồi kinh

     trong bóng tối sao góc bàn này hoang vắng lạ

     và tôi hình dung những giọt nước lăn tròn

     chảy xuống con phố nhỏ thâm đen.

 

Tôi tự hỏi rồi mai người có đến

     đất trời vô lượng bóng tối khôn cùng

     tiếng côn trùng nỉ non bên bờ cát

     cùng tiếng gió thảng thốt âm âm.

 

 

4.

 

Thanh âm tháng Chạp

     tôi quên mất từ lâu

     chỉ còn tràng cười nhiếu nháo

     như trêu chọc những âm hồn lưu cư.

 

 

5.

 

Những người đàn bà khỏa thân mặt nạ hóa trang

     bước ra từ bóng tối

     tôi bỗng thất vọng

     khi nhận ra em đứng ở hàng đầu.

 

 

6.

 

Chẳng hiểu sao tôi vẫn tìm về chốn đó

     có gì đâu ngoài những mái nhà nâu cũ

     và một mớ ký ức ngổn ngang.

 

Con đường lở lói thảm thương

     như muốn phân trần trong ngày tang chế

     điểm hẹn ở đâu khi mưa đổ ngập quan tài.

 

Tôi vẫn làm những chuyến hành hương bí mật

     kiếm tìm những gì định mệnh khước từ tôi

     trong muôn một tôi thấy một đốm lửa

     từ xa trông như ánh mắt ngọn hải đăng mù.

 

Sự thật là tôi đã kiệt sức

     và chỉ dám tiêu pha thật dè sẻn

     những gì còn lại của cái gọi là tình yêu.

 

Một ngày cửa đóng linh hồn u hiển

      nghịch âm tháng Chạp

      trôi về những bản nháp thời gian

      khi tôi không biết làm gì với chính tôi.

 

– Trịnh Y Thư

 

 

Đây không phải một tuyển tập theo nghĩa gom góp cơ học, mà là một sự chắt lọc công phu từ mười lăm tập thơ đã xuất bản cùng hàng trăm bài thơ lẻ rải rác trên các tạp chí và trang mạng văn học hải ngoại, do người biên tập Michelle Đặng thực hiện. Đáng chú ý, ấn bản đặc biệt này hoàn toàn không có sự tham gia trực tiếp của tác giả trong quá trình tuyển chọn, khiến nó mang dáng dấp của một cái nhìn từ bên ngoài, một tổng kết khách quan về hành trình sáng tác của chính người đã viết ra chúng.
Khi buồn | chữ hóa đá | Khi nhớ | chữ mọc rêu | Khi yêu | chữ nhắc... Tôi làm thơ tức tôi thú tội.
Đá banh từ ngày tuổi nhỏ / chơi với mấy bạn sân ga / mỗi lần xe lửa còi hụ / là tan trận để về nhà / cùng bạn dợt banh góc phố / tiếng la, tiếng hú, tiếng cười / vang dậy tháng năm rất nhớ / kỷ niệm theo khắp chân trời / rồi tới một thời lặng lẽ / ôm banh về góc phô xưa / còn mấy bức tường là bạn / dội banh qua lại ban trưa
tôi ăn mặn tôi ngủ chay | một nửa tôi cũng là tu sĩ | một nửa kia tôi không biết là gì
đi qua và trở về | những cảnh đời hư ảo vô thường | thấm thía lời đạo sư và hiền giả
Lòng anh chờ em im ỉm khóa | Mặc nước trôi mặc sương rơi mặc cành lê trắng muộn | Ai biết người ở lại buồn hơn hay người ra đi buồn hơn? Ai có thể ngủ ngon khi lòng rưng nhớ
Tôi đục bỏ nóc nhà vì cô đơn cần lan rộng | nửa đêm | nó là bóng tối, và | một bầu trời.
Xấu đẹp các thứ ai cũng có | Chỉ là một việc làm đơn giản | Mở hết ra những cánh cửa
Mưa Mưa Mưa Mưa Mưa Mưa Bên kia biển Sonate Moonlight Piano, đôi tay gầy tham lam phủ không gian cô quạnh Dòng sông trăng chảy xuống đời giọt lệ từ bi
Iran là nơi của bom và thơ. Iran là nơi của phép màu tới trễ. Iran là nơi của một dân tộc bị giám sát thường trực. Nhà thơ Shams Langeroodi, 76 tuổi, vẫn ở thủ đô Tehran trong những tháng gần đây. Nhiều người quan sát thi ca Iran vẫn theo dõi các chuyển biến từ thủ đô Iran, hy vọng nhà thơ sẽ vẫn còn sống sót sau các cuộc đán áp biểu tình và sau những trận bom của Hoa Kỳ và Israel dội xuống. Nhà thơ Shams Langeroodi đã trải qua rất nhiều chuyển biến đau đớn của dân tộc Iran, và ngòi bút thi ca của ông là một trong những trang thơ đẹp nhất của đất nước đau khổ này.
Nhà thơ nữ Vladislava Simonova, 27 tuổi, nổi tiếng với thể thơ Haiku và được vinh danh tại Nhật Bản nhưng gần như vô danh ngay trên chính quê hương Ukraine của cô. Bản tin AFP ghi lời nhà thơ Simonova rằng trong nhiều năm, cô đã nghiên cứu các bậc thầy Nhật Bản — Basho, Buson, Issa — và sáng tác hơn 600 bài thơ Haiku. Một chiếc thang máy hay "trở chứng" dẫn lối đến căn hộ chung cư ở miền trung Ukraine của một nữ thi sĩ 27 tuổi — người được vinh danh tại Nhật Bản nhưng lại gần như vô danh ngay trên chính quê hương mình. Với mái tóc màu hồng, chiếc áo len màu tím hoa cà cùng đôi tất đồng màu, Vladislava Simonova kể lại câu chuyện về sự nghiệp đang thăng hoa của mình tại một đất nước cách quê nhà cô 7.800 km (4.850 dặm) — nơi mà cô chưa từng một lần đặt chân tới.
Trong trái tim em | Anh không bao giờ chết | Anh chỉ nằm xuống | gối đầu trên mảnh đất quê nhà
Ru chiếc võng nằm yên | Trời thở dài trưa nắng | Anh cúi nhặt bóng mình