Đọc thơ nhớ người

Hai đoản thi của nhà thơ Trần Hoàng Vy...

Khi toàn quốc chiến đấu, người phụ nữ cũng xuất hiện trên các chặng đường của đất nước. Chúng ta đã nhìn thấy hình ảnh người phụ nữ trong cuộc chiến ở Ukraine trên truyền hình, trên YouTube. Họ là các y tá, những chị bếp, hay người nữ chiến binh… nghĩa là tất cả những phương tiện phục vụ cho chiến trường chống lại quân Nga. Nơi đó, giữa những tiếng súng chúng ta nghe được từ màn hình TV, giữa những lời kêu gọi tác chiến, vẫn có những lời thơ đầy nữ tính từ đất nước đau khổ Ukraine. Nhà nghiên cứu Julia Friedrich của Viện Nghiên Cứu Chính Sách Công Toàn Cầu (Global Public Policy Institute - GPPi) tại Berlin trong bài nghiên cứu về hình ảnh phụ nữ tại Ukraine, nhan đề “Feminist Activism in Ukraine Usually Means Demanding More Weapons” (Hoạt động nữ tính tại Ukraine thường có nghĩa là xin thêm vũ khí) đăng trên tạp chí Tagesspiegel Online bằng tiếng Đức ngày 6/8/2022 cho thấy ngoài làn sóng di tản ra hải ngoại, còn rất nhiều phụ nữ ở lại Ukraine để trở thành trụ cột cho một giềng mối mới

tôi dựa vào im lặng / nghe tiếng sóng chập chùng / nhấp nhô trong lòng / những chữ và nghĩa … vô thanh...

đừng tin nửa sự thật | đừng mơ nửa ước mơ | đừng đặt nửa hy vọng | nửa đường không đến đích | nửa ý tưởng không kết hoa | nửa đời sống là nửa cuộc đời chưa sống | một thông điệp chưa phát | một nụ cười chưa nở | một tình bạn không thiết | một tình yêu không tưởng

Mahsa Amini, 22 tuổi, một phụ nữ người Kurd Iran, mất mạng trong sự giam giữ của cảnh sát vào ngày 16 tháng 9. Amini bị bắt vì vi phạm luật lệ khắt khe, nghiêm ngặt về trang phục phụ nữ của Iran buộc phụ nữ phải đội khăn trùm đầu che kín tóc. Cái chết của Cô đã châm ngòi cho các cuộc biểu tình, lan rộng đến ít nhất 80 thành phố, và những người biểu tình đã giành quyền kiểm soát một thành phố ở tây bắc Iran trong thời gian ngắn. Lực lượng an ninh Iran đã nổ súng vào đám đông. Đây là phong trào chống chính phủ lớn nhất kể từ cuộc Cách mạng Xanh năm 2009 của quốc gia này. Bài thơ này của tác giả KC Nguyễn được viết từ sự xúc động trước cái chết của Cô.

Tôi đi tìm phố cho riêng tên mình / Những tiếng nói chào nghiêng cánh vẫy / Mỗi bước thậm thình trong phế tích / Âm xưa nhỏ giọt giọt trên từng cây số nhạc ngựa...

bống bồng bông / những giọt nắng lăn tăn trên bàn tay / rót nỗi buồn sóng sánh đầy ly ̶ ̶ ̶ nỗi buồn chập chùng sủi bọt...

Bà nổi tiếng với bộ tự truyện 6 cuốn. Quyển thứ nhất nổi tiếng nhất trên thế giới viết về 17 năm đầu đời của bà, I Know Why The Caged Bird Sings (1969), bà nói: “Đầu tiên người đời phải học cách chăm sóc chính mình để rồi có thể chăm sóc người khác. Đó là lý do làm cho “chim trong lồng hót”. Với tự truyện này bà được xem là một trong những phụ nữ Mỹ gốc Phi đầu tiên dám công khai bạch hóa đời riêng của mình. Maya Angelou được chọn làm “Người Phụ Nữ của Năm 76” (Woman of the Year) về Truyền Thông của tạp chí Ladies’ Home Journal. Giải Thưởng Matrix của Hội Women in Communications, Inc. vào năm 1983, Giải Thưởng Văn Chương North Carolina vào năm 1987, Giải Thưởng Candace 1990 của Cơ Quan Liên Minh Quốc Gia Phụ Nữ Da Đen (The National Coalition of Black Women).

trong một giấc mơ khác, tôi về | nơi đó |từ sâu thẳm tôi vẫn còn tin, có lẽ | khi nước tràn khe đất nứt, mảnh kim loại bắt đầu han rỉ và những lá mềm của cây lúa mọc lên | khi sáo ngữ văn hiến bốn ngàn năm thay bằng đối thoại về nhân quyền | khi tiếng thì thầm từ quê cũ thay bằng tiếng gọi | nước mắt chảy dài, tôi nói | gốc rễ của một người không đứt mất bao giờ.

Thơ của Lưu Diệu Vân khẳng định bản thân phụ nữ trong thời gian. Nhà thơ tự lên giây đồng hồ cho chính mình. She, Self-Winding, tựa đề tuyển tập thơ Anh ngữ mới nhất của cô (Ugly Duckling Presse, September 2022), phản ảnh những tranh đấu và hòa giải giữa thế giới bên ngoài và đời sống nội tâm, giữa phong tục và trào lưu mới, quá khứ và hiện tại, lãng mạn và thực tiễn. Thơ của cô cũng hàm súc di sản chiến tranh và kinh nghiệm di dân.

Chùm thơ mới của nhà thơ trẻ Lê Hưng Tiến, sinh sống ở thành phố Đà Nẵng, lần đầu đến với Việt Báo. Trân trọng giới thiệu...