Thơ Lê Hưng Tiến

14/03/202412:50:00(Xem: 2080)

Bram van Velde - Sans titre, 1947

 


Huế khôi nguyên

 

Mới hôm tê chiếc lá chiều chơi vơi

Bóng thiên di chết một cành tím Huế

Tôi tìm được nửa bên nớ

Đồi Thiên An...

 

Mới hôm tê ngọn đuốc thắp suốt cung đàn

Tiếng mõ Nam ai cám cảnh phù du

Kinh thiêng niệm réo rắt tầng xa thẳm

Bên chùa Thiên Mụ...

 

Mới hôm tê thềm trăng rụng đầy lá thu

Đêm Vỹ Dạ dập dìu bến tự tình

Mấy dã khách ri đắm mình tun hút

Đập Đá cũng rứa...

 

Nếu nước mắt là hạnh phúc tràn qua khe cửa

Phu Văn Lâu hãy rũ màu sông Hương huyền diệu

Ngóng Thành cổ trầm mặc giữa mùa hoa đăng

Chân dung em hôm chừ cũng rứa...

 

Có lần cơn mưa tình đổ xuống thật bưa

Anh sinh viên ni kể chi mô những dòng sông bất hạnh

Cô tê nghe răng mà rót cả vào sâu thẳm

Mặc cho Tịnh Tâm rũ sạch bóng hồ sen tề!

 

Ôi! Còn những con phố quen mùi chân đất

Ta bỏ cuộc đời men theo đường cỏ

Để tháng năm ghi dấu một kẻ đi rong

Như Thành Huế vẫn nét khôi nguyên chào mỗi thần hôn.

 

*
 

Cái tôi có thể

 

Mở những khát vọng ra

Cánh cửa đập tan bờ sóng

Trái tim không thể hú hớ nổi ngọn gió thơ

                                                            trên đồi hoang vu

Mênh mông vỡ vụn và tự mất dần bóng tối lung linh.

 

Đến lúc khác giấc khuya vụt dậy

Tung hứng hàng hàng câu trả lời vì sao và vì sao

Trái tim không thể hú hớ nổi ngọn gió thơ

trên đồi hoang vu

Khát vọng vẫn cô độc bởi dấu chấm hỏi còn kìm kẹp

phía sau mặt trời đỏ lệ.

 

Rồi thời gian ẩn ngữ những hoài niệm thông hành

Thế giới thì luôn thức nhận trong con người chuỗi chuỗi linh động

Có thể cái tôi cao trào. Nhưng bật khát vọng ra

Có thể cái tôi quá vãng

Có thể cái tôi chưa đủ là cái tôi khát vọng

Và có thể cái tôi không thể hú hớ nổi ngọn gió thơ

trên đồi hoang vu

cái tôi có thể.


-- Lê Hưng Tiến

Chiến tranh và ngục tù là bi kịch đau thương nhất trong lịch sử loài người, nó là kinh nghiệm không được rút tỉa để học hỏi và ngăn chặn, cứ thế lặp đi lặp lại khắp nơi trên thế giới, đánh động mãi ký ức con người nên có thể nói rằng không có cuộc chiến và nhà tù nào trở thành quá khứ, nó luôn là hiện tại với dấu lệ và máu không ngừng chảy. Kinh nghiệm chiến tranh, nhà tù, cùng hệ lụy tang thương của nó như vết cắt hằn sâu trong tâm tư tình cảm con dân Việt nam, mà nhà văn Ngô Thế Vinh đã gọi - vết thương không bao giờ lành-, nó sừng sững ở đó, trên đất đá, trên thân thể, trong tâm hồn, trong sử lịch, mà trái tim và lương tâm con người mãi thúc thủ một câu trả lời.
Cậu bé Hassan 11 tuổi ở miền Đông Ukraine vừa bằng tuổi của Oliver cũng 11 tuổi ở miền Tây Bắc Mỹ
Ôi những bà mẹ mất con/ những người vợ mất chồng/ những người yêu nhau/ đã mất nhau...
buổi chiều/ ở khúc quanh của dòng sông/ có con cò xám khẳng khiu/ cô đơn như con nước lạnh/ nhìn về xa xăm...
Nhìn vào các con số. Vào khởi đầu thập niên 1930s, có 259 nhà văn xuất bản sách trong Liên Bang Xô Viết. Vào cuối thập niên 1930s – chỉ còn 36. Như thế nào 80% các nhà văn đã biến mất? Có 17 người bị bắn, 8 người tự sát, 7 người chết vì lý do tự nhiên, và 175 người bị bắt và giam trong các trại. Và 16 người mất tích. Những con số này cho một ý tưởng về trái độ Liên Bang Xô Viết đối với giới ưu tú văn hóa Ukraine, một thái độ đã áp đặt một kiểu im lặng văn hóa trong nhiều thập niên. Trong thập niên 1960s, một thế hệ mới, trẻ hơn xuất hiện và mang khu vực vào một thời kỳ nghệ thuật chói sáng mới. Nhưng nó cũng sớm lụi tàn: nhà thơ Vasyl Symonenko bị đánh tới chết, họa sĩ Alla Horska và nhà soạn nhạc Volodymyr Ivasiuk chết trong các hoàn cảnh kỳ lạ, và nhiều người khác bị đẩy vào nhà tù, ép vào các bệnh viện tâm thần, và bị cấm xuất bản. Chết độ Xô Viết khởi dậy cuộc chiến chính trị nhắm vào các khuôn mặt văn học Ukraine trong thập niên 1920s và kéo dài tới cuối thập niên 1980s,
bánh mì chúng con ăn hằng ngày chúng con cho người đói / để họ ngừng ăn thịt lẫn nhau / chúng con đem ánh sáng cho kẻ u mê / để họ tìm ra sự sáng suốt /
đêm của pháo kích/ đêm của oanh kích/ đêm của kính vỡ/ đêm của tường lở/ đêm của gạch vụn...
tiếng còi hụ xé nát màn đêm/ đạn pháo nả vào thành phố/ bầu trời rực sáng/ bằng lửa của bạo tàn...
Cảm xúc và nỗi phẫn nộ của hai thi sĩ Việt – Nguyễn Hàn Chung & Trần Mộng Tú – khi nhìn vào thảm cảnh chiến tranh Ukraine hôm nay. Việt Báo trân trọng mời đọc.
"Tôi tin văn hóa có thể tạo ra những khuôn mẫu cư xử nơi con người, và đó là những gì tôi muốn nói đến khi tôi viết về hệ lụy của đất mẹ, Yakimchuk nói về bài thơ nguyện cầu (prayer). "Đây chính là hệ lụy chúng ta gánh theo, và cuối cùng thì chúng ta phải sống hòa hoãn với nó. Và chúng ta nên sáng tạo ra những câu chuyện mới để tự kể cho mình. Nếu chúng ta không làm thế, kẻ thù chúng ta sẽ làm cho chúng ta."
“Tôi vừa nghe ba tiếng nổ,” nhà thơ Iya Kiva đăng lên trang Facebook của bà vào đêm 23/2/2022. “Hãy chờ… đang xảy ra.” Kiva, một nhà thơ, dịch giả và nhà báo, đang sống tại Kyiv kể từ mùa hè 2014, khi bà chạy thoát khỏi quê hương Donetsk sau khi bùng nổ cuộc chiến chống lại những người ly khai do Nga yểm trợ. Trong tám năm qua, Kiva là một trong nhiều nhà thơ trẻ tại Ukraine mô tả về sự tuyệt vọng đang diễn ra của chiến tranh và hy vọng tại một đất nước đang tìm một căn cước độc lập.
1. Ta về một cõi tâm không Vẫn nghe quá khứ ngập trong nắng tàn Còn yêu một thuở đi hoang Thu trong đáy mắt sao ngàn nửa khuya . 1. I come back to the realm of the empty mind Still listening To the past Flooding into the dying sun Still loving The time of Uncertainty Hoarding in countless of shining midnight stars Into the deep eyes
tôi đã thấy em, người lính trẻ Snake Island / cái chết trước mẳt em điềm nhiên giúp thế giới chứng kiến / sự ngang ngược của kẻ thù và / cách mười ba chiến sĩ bảo vệ quê hương của họ / tôi đã thấy khuôn mặt thách thức của tổng thống Ukraine / cần đạn dược, không cần một chuyến đi trốn chạy.