Kết Thúc Và Khởi Đầu

14/10/202415:00:00(Xem: 2020)
Collected Poems
Bìa tập thơ Map (Collected and Last Poems)
của Wislawa Szymborska

Sau mỗi cuộc chiến
phải có người dọn dẹp,
đặt mọi thứ vào trật tự,
nó không tự diễn ra.

Có người phải đẩy
gạch nát xuống lề đường
để dọn chỗ
cho những chiếc xe chở đầy xác chết.

Có người phải lội
qua bùn đất tro tàn,
những lò xo đi văng,
những mảnh thủy tinh
và những mảnh giẻ đẫm máu.

Có người phải kéo
những cây cột chống tường,
người khác tra kính cửa sổ
và lắp cửa lên bản lề.

Chuyện này không ăn ảnh
và phải mất nhiều năm.
Mọi ống kính đã đi
đến một cuộc chiến khác.

Những cây cầu cần bắc,
và những nhà ga mới.
Những tay áo tả tơi
vì tất bật xắn lên.

Có người, tay cầm chổi,
vẫn nhớ chuyện đã qua.
Có người, đầu chưa bị rựt đứt,
gật gật lắng nghe.
Nhưng gần đó
bắt đầu chộn rộn lên những kẻ
cần một chút thuyết phục.

Có người thỉnh thoảng
vẫn đào lên từ dưới bụi cây
một lý sự rỉ sét
và bỏ vào đống rác cháy.

Những người biết
rốt cuộc nó là làm sao
phải nhường chỗ
cho những kẻ biết ít
hoặc ít hơn ít,
gần như chẳng biết gì.

Trên thảm cỏ đã phủ
lên nguyên nhân kết quả
có kẻ phải nằm,
một cọng rơm trong miệng,
và ngắm mây qua.

Wisława Szymborska (1993); Nguyễn Huy Hoàng dịch
theo bản tiếng Anh của Joseph Brodsky, người mà bài thơ này đề tặng.

***
Nguồn: https://hoanghannom.com/2021/07/02/koniec-i-poczatek/?fbclid=IwY2xjawF6dtJleHRuA2FlbQIxMQABHfwT001DzUNoDe4nxY68FiDS32nC8FGub4lWX0YuR-FctVq7rIs8ATDjbw_aem_aZBRHAQ7cfXH_ktmzeTVYw

“Mẹ ơi, nhấc điện thoại,” một phụ nữ năn nỉ suốt hai giờ đồng hồ dưới hầm khu chung cư, | cứng đầu và quả quyết, cô không chịu ngưng tin vào phép lạ | nhưng người mẹ đang ở vùng ngoại ô không có sóng, | nơi những căn nhà sụp đổ như những mảnh Legos rẻ tiền | từ những cuộc tấn công vũ bão, nơi mà chỉ mới hôm qua tháp phát thanh ngừng nối kết mọi người, | nơi mà thế giới bùng nổ thành những mảnh trước và sau-chiến tranh
mẹ lập lại cho chính mình nghe / tiếng tràn đê nước vỡ / ồ ạt dòng người dòng xe dòng lịch sử / trốn một kết cuộc mà trong thảng thốt không ai nhìn được nửa chiều sâu
Luật bất thành văn/ cho phép anh nói dối một ngày/ anh nói dối cả đêm...
Tôi đã đọc thơ Nguyễn Quốc Thái từ hơn một thập niên. Và nhiều người đã đọc thơ anh hơn một nửa thế kỷ. Hình như, tôi chưa thấy dòng thơ nào vui của anh. Và ngay cả những dòng thơ có thể được suy đoán là vui, cũng vẫn có một nỗi buồn thần bí trong đó – nơi đây, đành nói là thần bí, vì không giải thích minh bạch được. Cũng có thể vì tôi thấy nét mặt anh lúc nào cũng buồn. Đó là những lần tôi được gặp anh, khi anh có dịp thăm Quận Cam. Cũng có thể vì Nguyễn Quốc Thái là một nhà thơ ra đời trước tôi khoảng một thập niên, thuộc một thế hệ có nhiều chia ly hơn là gặp gỡ, nhiều tan vỡ hơn là hàn gắn. Cũng có thể vì một vài câu thơ của Nguyễn Quốc Thái, tôi đã đọc qua, và chợt nhớ một vài ý trong đó. Như bài thơ có nhan đề Todo Passa. Anh làm bài thơ này từ Sài Gòn, vào tháng 12 năm 2017. Trích năm dòng đầu như sau. / Một mình tôi với những câu thơ đau đớn mới/ Lời vỗ về an ủi như tiếng gió lùa qua bến bờ lau sậy / Tôi ngã xuống như một hẹn ước dở dang ...
ngôn ngữ tình yêu của em nặng trịch như ánh mắt cha / trừng trừng nhìn quan tài con trai không chớp / thứ mà người ta dùng nó dựng súng ống / ngôn ngữ tình yêu của em – tiếng nấc nghẹn của mẹ / em giữ nó trong lòng khi khóc và khi ngưng khóc / em giữ nó thật chặt. Đan bện nó như tấm lưới ngụy trang / trang điểm nó bằng màu sắc mùa màng, may ra / dấu được ai đó.
quê hương tôi đã hư hoại sau bao tháng tư / mục ruỗng từ trong ra ngoài / chôn trong ngôi mộ dân tộc tập thể / cao và rộng ̶ ̶ ̶ trùm khắp trải dài ngày ngày nín thở trong nhà mồ kín hơi...
thân hướng dương cháy xém / gục đầu nhìn về phía mặt trời / tiếng đạn bom vần vũ trên cao...
Em xa Phố Thị lâu rồi/ Có quên không nhỉ những nơi hẹn hò/ Khu rừng Trắc - Bá bây giờ/ Mùa Thu đã gọi vàng xưa đổ về...
Còn bao nhiêu những lần Xuân/ Ta về ở lại quê hương/ Tìm vết tích xưa chiến trường/ Gom bao mảnh vụn thịt xương...
tuổi thất thập bản tính bất thường/ bàn tay vuốt mặt đang già...
Ta đã làm xong phận sự một nhà văn. Vậy thôi.
thượng đế thì xa mà cái ác thì gần ̶ ̶ ̶ / vô vàn cuộc sống bỗng chốc đổi thay mãi mãi / những vấn nạn của bạn và tôi trở nên vô nghĩa...
Chiến tranh và ngục tù là bi kịch đau thương nhất trong lịch sử loài người, nó là kinh nghiệm không được rút tỉa để học hỏi và ngăn chặn, cứ thế lặp đi lặp lại khắp nơi trên thế giới, đánh động mãi ký ức con người nên có thể nói rằng không có cuộc chiến và nhà tù nào trở thành quá khứ, nó luôn là hiện tại với dấu lệ và máu không ngừng chảy. Kinh nghiệm chiến tranh, nhà tù, cùng hệ lụy tang thương của nó như vết cắt hằn sâu trong tâm tư tình cảm con dân Việt nam, mà nhà văn Ngô Thế Vinh đã gọi - vết thương không bao giờ lành-, nó sừng sững ở đó, trên đất đá, trên thân thể, trong tâm hồn, trong sử lịch, mà trái tim và lương tâm con người mãi thúc thủ một câu trả lời.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.